Hadith archive

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her peygamberin müstecab (Allah'in kabul edecegi) bir duasi vardir. Her peygamber o duayi yapmada acele etti. Ben ise bu duami kiyamet gününde, ümmetime sefaat olarak kullanmak üzere sakladim (kullanmayi ahirete biraktim). Ona...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her peygamberin müstecab (Allah'in kabul edecegi) bir duasi vardir. Her peygamber o duayi yapmada acele etti. Ben ise bu duami kiyamet gününde, ümmetime sefaat olarak kullanmak üzere sakladim (kullanmayi ahirete biraktim). Ona insaallah, ümmetimin sirk kosmadan ölenleri nail olacaktir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Da'avat 1, Tevhid 31; Müslim, Iman 334, (198); Muvatta, Kur'an 26, (1, 212); Tirmizi, Daavat • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sefaatim, ümmetimden büyük günah sahipleri içindir." [Tirmizi, su ziyadeyi kaydeder: "Hz. Cabir (ra) dedi ki: "Kebair (büyük günah) ehli olmayanin sefaate ne ihtiyaci var!"] Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 12, (2437); Ebu Davud, Sünnet 23, (4739); Ibnu Mace, Zühd 37, (4310) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kiyamet gününde, insanlar birbirlerine girecekler. Hz. Adem aleyhisselam'a gelip: "Evlatlarina sefaat et!" diye talepte bulunacaklar. O ise: "Benim sefaat yetkim yok. Siz Ibrahim aleyhisselam'a gidin! Çünkü o Halilullah'tir" diyecek. Insanlar Hz. Ibrahim'e gidecekler. Ancak o da: "Ben yetkili degilim! Ancak Hz. Isa'ya gidin. Çünkü o Ruhullah'tir ve O'nun kelamidir!" diyecek. Bunun üzerine O'na gidecekler. O da: "Ben buna yetkili degilim. Lakin Muhammed (sav)'e gidin!" diyecek. Böylece bana gelecekler. Ben onlara: "Ben sefaate yetkiliyim!" diyecegim. Gidip Rabbimin huzuruna çikmak için izin talep edecegim. Bana izin verilecek. Önünde durup, Allah'in ilham edecegi ve su anda muktedir olamayacagim hamdlerle Allah'a medh u senada bulunacak, sonra da Rabbime secdeye kapanacagim. Rabb Teala: "Ey Muhammed! Basini kaldir! Diledigini söyle, söyledigine kulak verilecek. Ne arzu ediyorsan iste, talebin yerine gelecektir! Sefaatte bulun, sefaatin kabul edilecektir!" buyuracak. Ben de: "Ey Rabbim! Ümmetimi, ümmetimi istiyorum!" diyecegim. Rab Teala: "(Çabuk onlarin yanina) git! Kimlerin kalbinde bugday veya arpa denesi kadar iman varsa onlari atesten çikar!" diyecek. Ben de gidip bunu yapacagim! Sonra Rabbime dönüp, önceki hamd u senalarla hamd ve senalarda bulunacagim, secdeye kapanacagim. Bana, öncekinin aynisi söylenecek. Ben de: "Ey Rabbim! Ümmetim! Ümmetim!" diyecegim. Bana yine: "Var, kimlerin kalbinde hardal danesi kadar iman varsa onlari da atesten çikar!" denilecek. Ben derhal gidip bunu da yapacak ve Rabbimin yanina dönecegim. Önceki yaptigim gibi yapacagim. Bana, evvelki gibi: "Basini kaldir!" denilecek. Ben de kaldirip: "Ey Rabbim! Ümmetim! Ümmetim!" diyecegim. Bana yine: "Var, kalbinde hardal danesinden daha az miktarda imani olanlari da atesten çikar!" denilecek. Ben gidip bunu da yapacagim. Sonra dördüncü sefer Rabbime dönecek, o hamdlerle hamd u senada bulunacagim, sonra secdeye kapanacagim. Bana: "Ey Muhammedi Basini kaldir ve (diledigini) söyle, sana kulak verilecektir! Dile, talebin verilecektir! Sefaat et, sefaatin kabul edilecektir!" denilecek. Ben de: "Ey Rabbim! Bana Lailahe illallah diyenlere sefaat etmem için izin ver!" diyecegim. Rabb Teala: "Bu hususta yetkin yok! -veya: Bu hususta sana izin yok!- Lakin izzetim, celalim, kibriyam ve azametim hakki için lailahe illallah diyenleri de atesten çikaracagim!" buyuracak." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Tevhid 36, 19, 37, Tefsir, Bakara 1, Rikak 51; Müslim, Iman 322, (193) • Biz bir davette Resulullah ile beraberdik. Ona sofrada hayvanin ön budu(ndan bir parça) ikram edildi. Bud hosuna giderdi. Ondan bir parça isirdi ve: "Ben kiyamet günü ademoglunun efendisiyim! Acaba bunun neden oldugunu biliyor musunuz? (Açiklayayim): "Allah o gün, öncekileri ve sonrakileri tek bir düzlükle toplar. Bakan onlara bakar, çagiran onlari isitir. Günes onlara yaklasir. Gam ve sikinti, insanlarin tahammül edemeyecekleri ve takat getiremeyecekleri dereceye ulasir. Öyle ki insanlar: "içinde bulundugumuz su hali görmüyor musunuz, sizlere sefaat edecek birini görmüyor musunuz?" demeye baslarlar. Birbirlerine: "Babaniz Adem var!" derler ve ona gelerek: "Ey Adem! Sen insanlarin babasisin. Allah seni kendi eliyle yaratti, kendi ruhundan sana üfledi. [Bütün isimleri sana ögretti]. Meleklerine senin önünde secde ettirdi. Seni cennete yerlestirdi. [Allah katinda itibarin, makamin var.] Rabbin nezdinde bizim için sefaatte bulunmaz misin? Bizim su halimizi, basimiza su geleni görmüyor musun?" derler. Adem aleyhisselam da: "Bugün Rabbim çok öfkelidir, daha önce bu kadar öfkelenmedi. Bundan sonra da böylesine öfkelenmeyecek. (Esasen sefaate benim yüzüm yok, çünkü, cennette iken, Allah) beni o agaca yaklasmaktan men etmisti. Ben, bu yasaga asi oldum. [Ben cennette iken isledigim günah sebebiyle cennetten çikarildim. Bugün günahlarim affedilirse bu bana yeter]. Nefsim! Nefsim! Nefsim! Benden baskasina gidin. Nuh aleyhisselam'a gidin!" diyecek. Insanlar Nuh aleyhisselam'a gelecekler: "Ey Nuh! sen yeryüzü ahalisine gönderilen resullerin ilkisin. Allah seni çok sükreden bir kul (abden seküra) diye isimlendirdi. Içinde bulundugumuz su hali görmüyor musun? Basimiza gelenleri görmüyor musun? Rabbin nezdinde bizim için sefaatte bulunmaz misin?" diyecekler. Nuh aleyhisselam da söyle diyecek: "Bugün Rabbim çok öfkelidir. Daha önce hiç bu kadar öfkelenmedi, bundan sonra da böylesine öfkelenmeyecek! Benim bir dua hakkim vardi. Ben onu kavmimin aleyhine (beddua olarak) yaptim. Nefsim! Nefsim! Nefsim! Benden baskasina gidin. Ibrahim aleyhisselam'a gidin!" diyecek. Insanlar Ibrahim aleyhisselam'a gelecekler: "Ey Ibrahim! Sen Allah'in peygamberi ve arz ahalisi içinde yegane Halilisin. Bize Rabbin nezdinde sefaat et! Içinde bulundugumuz su hali görmüyor musun?" diyecekler. Ibrahim aleyhisselam onlara: "Rabbim bugün çok öfkeli. Bundan önce bu kadar öfkelenmemisti, bundan sonra da bu kadar öfkelenmeyecek. (Sefaat etmeye kendimde yüz de bulamiyorum. Çünkü ben) üç kere yalan söyledim!" deyip, bu yalanlarini birer birer sayacak. Sonra sözlerine söyle devam edecek: "Nefsim! Nefsim! Nefsim! Benden baskasina gidin! Musa aleyhisselam'a gidin!" Insanlar, Hz. Musa aleyhisselam'a gelecekler ve: "Ey Musa! Sen Allah'in peygamberisin. Allah seni, risaletiyle ve hususi kelamiyla insanlardan üstün kildi. Bize Allah nezdinde sefaatte bulun! Içinde bulundugumuz hali görmüyor musun?" diyecekler. Hz. Musa da: "Bugün Rabbim çok öfkelidir. Daha önce böylesine öfkelenmedi, bundan sonra da böylesine öfkelenmeyecek. (Esasen Rabbim nezdinde sefaate yüzüm de yok. Çünkü) ben, öldürülmesi ile emrolunmadigim bir cana kiydim. [...Bugün ben magfirete mazhar olursam bu bana yeterlidir.] Nefsim! Nefsim! Nefsim! Benden baskasina gidin! Hz. Isa aleyhisselam'a gidin!" diyecek. Insanlar Hz. Isa'ya gelecekler ve: "Ey Isa, sen Allah'in peygamberisin ve Meryem'e attigi bir kelamisin ve kendinden bir ruhsun. Üstelik sen besikte iken insanlara konusmustun. Rabbin nezdinde bize sefaat et! Içinde bulundugumuz su hali görmüyor musun?" diyecekler! Hz. Isa aleyhisselam da: "Bugün Rabbim çok öfkeli. Daha önce bu kadar öfkelenmedi, bundan böyle de hiç bu kadar öfkelenmeyecek!" diyecek. -Hz. Isa sahsiyla ilgili bir günah zikretmeksizin- ( Bir baska rivayette): ["Beni, Allah'tan ayri bir ilah edindiler. Bugün bana magfiret edilirse bu bana yeter."] Nefsim! Nefsim! Nefsim! Benden baskasina gidin! Muhammed aleyhissalati vesselam'a gidin!" diyecek. Insanlar Muhammed (sav)'e gelecekler, bir diger rivayette: "Bana gelirler!" denmistir- ve: "Ey Muhammed! Sen Allah'in peygamberisin, bütün peygamberlerin sonuncususun. Allah senin geçmis, gelecek bütün günahlarini magfiret buyurdu. Bize Rabbin nezdinde sefaatte bulun. Su içinde bulundugumuz hali görmüyor musun?" diyecekler. Bunun üzerine ben Ars'in altina gidecegim. Rabbim için secdeye kapanacagim. Derken Allah, benden önce hiç kimseye açmadigi medh u senalari benim için açacak [Ben onlarla Rabbime medh u senalarda bulunacagim]. Sonra: "Ey Muhammed basini kaldir ve iste! (Istedigin) sana verilecek! Sefaat talep et! Sefaatin yerine getirilecek!" denilecek. Ben de basimi kaldiracagim ve: "Ey Rabbim ümmetim! Ey Rabbim ümmetim! Ey Rabbim ümmetim!" diyecegim. Bunun üzerine: "Ey Muhammed! Ümmetinden, üzerinde hesap olmayanlari cennet kapilarindan sagdaki kapidan içeri al! Esasen onlar diger kapilarda da insanlara ortaktirlar!" denilecek." Resulullah sonra söyle buyurdular: "Nefsim kudret elinde olan Zat-i Zülcelal'e yemin olsun. Cennet kapisinin kanatlarindan iki kanadinin arasindaki mesafe Mekke ile Hacer arasindaki veya Mekke ile Busra arasindaki mesafe kadardir." Hz. Ibrahim aleyhisselam'in kissasiyla ilgili bir rivayette su ziyade var: [Hz. Ibrahim, (insanlar, sefaat etmesi için kendine geldikleri zaman, Allah'a sefaat talebinde bulunmasina mani olan üç günahi olarak yildizlar hakkinda sarfettigi "Iste bu Rabbim" (En'am 76) sözünü, atalarinin putlari hakkinda sarfettigi "Belki de bu (putlari kirma) isini onlarin en büyügü yapmistir" (Enbiya 63) sözünü ve bir de: "Ben gerçekten hastayim" (Saffat 89) sözünü zikretti."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Enbiya 3, 8, Tefsir, Beni Israil 5; Müslim, Iman 327, (194); Tirmizi, Kiyamet 11, (2436) • Haricilerin görüslerinden biri içime islemisti, haccetmek, sonra da (propaganda yapmak üzere) insanlarin karsisina çikmak arzusuya, kalabalik bir grup içerisinde yola çiktik. Medine'ye ugradik. Orada Cabir Ibnu Abdillah (ra), insanlara hadis rivayet ediyordu. Bir ara cehennemlikleri zikretti. Ben: "Ey Resulullah'in arkadasi! Sen ne konusuyorsun? Halbuki Allah Teala hazretleri: "(Ey Rabbim!) Atese kimi atarsan mutlaka onu rezil rüsvay edersin" (Al-i imran 192); "Atesten her çikmak isteyislerinde oraya geri çevrilirler" (Secde 20) buyurmaktadir" dedim. Hz. Cabir: "Sen Kur'an'i okuyor musun?" dedi. Ben de: "Evet!" dedim. "Öyleyse onun evvelini oku! Çünkü o, küffar hakkindadir!" dedi ve sonra ilave etti: "Sen, Allah'in Muhammed (sav)'i diriltecegi makam-i mahmudu isittin mi?" "Evet!" dedim. Dedi ki: "O, Muhammed (sav)'e mahsus mahmud makamdir. Allah Teala hazretleri o makamin hatirina, cehennemden çikaracaklarini çikarir!" (Hz. Cabir) sonra, sirat köprüsünün konulusunu ve üzerinden insanlarin geçisini tavsif etti. Biz: "Bu ihtiyarin, Aleyhissalatu vesselam hakkinda yalan söyleyecegini mi zannedersiniz?" dedik ve Haricilikten rücu ettik. Hayir! Vallahi bizden bir kisiden baska, Haricilikte kalan olmadi. Ravi: Yezid Ibnu Süheyb el-Fakir Kaynak: Müslim, Iman 320, (191) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kiyamet günü, cehennemliklerin, dünyada en müreffeh olani getirilerek atese bir kere batirilacak. Sonra: "Ey ademoglu, denilecek. (Cehennemde) hiç nimet gördün mü? Sana hiç hayir ugradi mi ?" "Hayir! Ey Rabbim, vallahi hayir!" diyecek. Sonra cennetliklerden dünyada en fakir olan getirilecek. O da cennete bir sokulup, çikarilacak ve kendisine: "Ey ademoglu (cennette) hiç fakirlik gördün mü, hiç sikinti çektin mi?" denilecek. Oda: "Hayir! Vallahi ya Rabbi! Basimdan hiç fakirlik geçmedi, hiçbir sikinti çekmedim" diyecek." Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Münafikun 55, (2807) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri azabi en hafif olan cehennemlige: "Eger dünya her seyiyle senin olsaydi, su azabdan kurtulmaya bedel, fidye olarak verir miydin?" diye soracak. Adam: "Evet!" diyecek. Rabb Teala bunun üzerine: "Sen daha Hz. Adem'in sulbünde iken ben senden bundan daha hafifini istemis: "Bana hiçbir seyi ortak kilma da seni atese sokmayayim, cennete koyayim" demistim. Sen buna yanasmadin, sirke girdin" buyuracak." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Rikak 51, 49, Enbiya 1; Müslim, Münafikun 51, (2805) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennetlikler cennette, cehennemlikler de cehennemde olduklari zaman ölüm getirilir. Cennetle cehennemin arasina konup orada kesilir. Sonra bir münadi nida eder: "Ey ehl-i cennet! Artik ebediyet var, ölüm yok! Ey ehl-i nar! Artik ebediyet var, ölüm yok! Cennetliklerin süruru bununla daha da artar. Cehennemliklerin de hüznü artar." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Rikak 50, 51; Müslim, Cennet 43, (2850) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri ferman etti ki: "Ben Azimu's-San, salih kullarim için gözlerin görmedigi, kulaklarin isitmedigi ve insanin hayal ve hatirindan hiç geçmeyen nimetler hazirladim." Ebu Hureyre ilaveten dedi ki: "Dilerseniz...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri ferman etti ki: "Ben Azimu's-San, salih kullarim için gözlerin görmedigi, kulaklarin isitmedigi ve insanin hayal ve hatirindan hiç geçmeyen nimetler hazirladim." Ebu Hureyre ilaveten dedi ki: "Dilerseniz su ayet-i kerimeyi okuyun, (Mealen): "Yaptiklarina karsilik Allah katinda onlar için göz aydinligi olacak ne mükafaatlarin saklandigini kimse bilemez" (Secde 17). Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Bed'ül-Halk 8, Tefsir Secde 1, Tevhid 35; Müslim, Cennet 2, (2824); Tirmizi, Tefsir, (3195) • Buhari, bir diger rivayetinde su ziyadeyi kaydeder: "Sehl Ibnu Sa'd anlatiyor -deyip, hadisin aynisini kaydettikten sonra- der ki: "Muhammed Ibnu Ka'b dedi ki: "Onlar Allah için ameli gizli tuttular. Allah da onlarin sevabini gizli tuttu. Kullar yanina gelince onlari nimete bogacak." Hadis, bu muhtevada olarak Buhari'de mevcut degildir. Hakim'in el- Müstedrek'inde mevcuttur (413-414) Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: • Ey Allah'in Resulü! dedim, "insanlar neden yaratildi?" "Sudan!" buyurdular. "Ya cennet?" dedim, "o neden insa edildi?" "Gümüs tugladan ve altin tugladan! Harci da kokulu misk. Cennetin çakillari inci ve yakuttan, topragi da za'ferandir. Ona giren nimete mazhar olur, eziyet görmez, ebediyet kazanir, ölümle karsilasmaz. Elbisesi eskimez, gençligi kaybolmaz." Aleyhissalatu vesselam sözlerine söyle devam buyurdular: "Üç kisi vardir dualari reddedilmez (mutlaka kabul edilir): Adil imam (devlet baskani), iftarini yaptigi zaman oruçlu, zulme ugrayanin duasi. Allah, (mazlumun) duasini bulutlarin fevkine çikarir ve onlara sema kapilari açilir ve Allah Teala hazretleri: "Izzetime yemin olsun! Vakti uzasa da, duani mutlaka kabul edecegim!" buyurur." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Tirmizi, Cennet 2, (2528) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Gümüsten iki cennet vardir. Kaplari ve içinde bulunan diger seyleri de gümüstendir. Altindan iki cennet vardir, kaplari ve içlerinde bulunan diger esyalari da hep altindandir. Adn cennetinde, cennetliklerle Rablerini görmeleri arasinda Allah'in veçhindeki ridau'l-kibriyadan (büyüklük perdesinden) baska bir sey yoktur." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Tefsir, Rahman 1, 2, Bedu'l-Halk 8, Tevhid 24; Müslim, Iman 180, (296); Tirmizi, Cennet 3, ( • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette, mü'min için, içi bos tek bir inciden bir çadir vardir. -Bir rivayette- genisligi altmis mildir. Her kösesinde bir refikasi bulunur, hiçbiri digerini görmez, mü'min bunlarin herbirini dolasir." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Bed'ü'l-Halk 8, Tefsir, Rahman 1, 2, Tevhid 24; Müslim, Cennet 23, (2838); Tirmizi, Cennet 3 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette yüz derece vardir. Her iki derece arasinda yüz yil(lik yürüme mesafesi) vardir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cennet 4, (2531) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette yüz derece vardir. Her bir derecenin diger derece ile arasi, sema ile arz arasi kadar genistir. Firdevs bunlarin en yukarida olanidir. Cennetin dört nehri buradan çikar. Bunun üstünde Ars vardir. Allah'tan cennet istediginiz vakit Firdevs'i isteyin." Ravi: Ubade Ibnu's-Samit Kaynak: Tirmizi, Cennet 4, (2533) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette yüz derece vardir. Bütün alemler bunlardan birinin içinde toplansalar, hepsini de kusatir, istiab eder." Ravi: Ebu Said Kaynak: Tirmizi, Cennet 4, (2534) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette bir agaç vardir ki, binekli bir kimse yüz yil gölgesinde yürüse onu katedemez. Istersiniz su ayeti okuyun: "Daimi gölgededirler, çaglayip duran su baslarindadirlar" (Vakia 30-31)." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Vakia, (3289), Cennet 1, (2528) • Cennette hiçbir agaç yoktur ki gövdesi, altindan olmasin. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cennet 1, (2527) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette, yay kadar bir yer, günesin üzerine dogdugu veya battigi seyden (dünyadan) daha hayirlidir." [Tirmizi, Hz. Enes'ten su ziyadede bulunmustur: "Sizden birinizin yayi kadar veya kamçisi kadar cennetteki bir yer, dünya ve içindekilerden daha hayirlidir. Cennet ehlinden bir kadin, arz ehline görünecek olsa, dünya ve içindekileri aydinlatir, arzla sema arasini güzel koku ile doldururdu, onun basörtüsü dünya ve içindekilerden daha hayirlidir."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Bed'ül-Halk 8, Tefsir, Vaki'a 1; Müslim, Cennet 6, (2826); Tirmizi, Cennet 1, (2525) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette olan seyden bir tirnagin azalttigi miktar, semavat ve dünya arasinda dört ciheti de tezyin etmis olarak görünürdü. Eger cennet ehlinden bir adam dünya ehline zuhur etse ve bilezikleri görünse o(nun savki) günesin ziyasini bastirirdi, tipki günesin, yildizlarin ziyasini bastirmasi gibi." Ravi: Sa'd Ibnu Ebi Vakkas Kaynak: Tirmizi, Cennet 7, (2541) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sidretü'l-Münteha'ya çikarildim. Orada dört nehir gördüm: Iki nehir zahirdi, iki nehir de batin. Zahir olan iki nehir Nil ve Firat nehirleriydi. Batin olanlarda cennetin iki nehri idi." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Esribe 12; Müslim, Iman 264, (164) • Bir adam Resulullah (sav)'a: "Cennette at var mi?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam da: "Allah Teala hazretleri seni cennete koydugu takdirde, kizil yakuttan bir at üzerinde orada dolasmak isteyecek olsan, o seni istedigin her yere uçuracaktir" buyurdular. Bunun üzerine diger biri de: "Cennette deve var mi?" diye sordu. Ama buna Aleyhissalatu vesselam öncekine söyledigi gibi söylemedi. Söyle buyurdular: "Eger Allah seni cennete koyarsa, orada caninin her çektigi, gözünün her hoslandigi sey bulunacaktir." Ravi: Büreyde Kaynak: Tirmizi, Cennet 11, (2546) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette siyah gözlülerin (hurilerin) toplanma yerleri vardir. Orada, benzerini mahlukatin hiç isitmedigi güzel bir sesle sarki okurlar ve söyle söylerler: "Bizler ebedileriz, hiç ölmeyiz! Bizler nimetlere mazhariz, fakr bilmeyiz! Rabbimizdan raziyiz, mükedder olmayiz! Kendisinin oldugumuz beylerimize ne mutlu!" Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Cennet 24, (2567) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehlinin bir çarsisi vardir. Her cuma oraya gelirler. Derken kuzey rüzgari eser, elbiselerini ve yüzlerini oksar. Bunun tesiriyle hüsün ve cemalleri artar. Böylece ailelerine, daha da güzellesmis olarak dönerler. Hanimlari: "Vallahi, bizden ayrildiktan sonra sizin cemal ve güzelliginiz artmis!" derler. Erkekler de: "Sizler de, Allah'a kasem olsun, bizden sonra çok daha güzellesmissiniz!" derler." Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Cennet 13, (2833) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennette bir çarsi vardir. Ancak orada ne alis, ne de satis vardir. Sadece erkek ve kadin suretleri vardir. Erkek bunlardan bir suret arzu ederse o surete girer." Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Cennet 15, (2553) • Resulullah (sav): "Yaktiginiz ates var ya, bu cehennem atesinin yetmis cüzünden bir cüzdür!" buyurmusta. (Yanindakiler): "Zaten bu ates, vallahi (asileri cezalandirmaya ahirette) yeterliydi" dediler. Aleyhissalatu vesselam: "Cehennem atesi öbürüne altmis dokuz kat üstün kilindi. Her bir kat'in harareti, bunun mislindedir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Bed'ü'l-Halk 10; Müslim, Cennet 29, (2843); Muvatta, Cehennem 1, (2, 994); Tirmizi, Cehennem • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehennem atesi bin yil yakildi. Öyle ki kipkirmizi oldu. Sonra bin yil daha yakildi, öyle ki beyazlasti. Sonra bin yil daha yakildi. Simdi o siyah ve karanliktir." [Metin Tirmizi'ye aittir.] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cehennem 8, (2594); Muvatta, Cehennem 2, (2, 994) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehennemi kusatan surun dört (ayri) duvari vardir. Her duvarin kalinligi kirk yillik yürüme mesafesi kadardir." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Tirmizi, Cehenmem 4, (2587) • Utbe Ibnu Gazvan (ra), Basra'da minberde (hutbe esnasinda) dedi ki: "Resulullah (sav) bize söyle buyurmuslardi: "Cehennemin kiyisindan büyük bir tas birakildi. Bu tas yetmis yil asagi dogru düstü de henüz dibe ulasmadi." (Utbe Ibnu Gazvan, devamla) der ki: "Hz. Ömer (ra): "Atesi çok zikredip hatirlayin. Zira onun harareti pek siddetlidir; derinligi çok fazladir, çengelleri demirdendir" buyurdu." Ravi: Hasan Basri Kaynak: Tirmizi, Cehennem 2, (2578) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Veyl, cehennemde bir vadidir. Kafir orada, kirk yil batar da dibine ulasamaz." Ravi: Ebu Said el-Hudri Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Enbiya, (3164) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Eger zakkumdan, dünyaya tek damla damlatilacak olsa, bu dünya ehlinin yiyeceklerini ifsad ederdi. Öyleyse, yiyecek ve içecegi zakkumdan cehennemligin hali ne olur (anlayin)!" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cehennem 4, (2588) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehennem, Rabbine sikayet ederek: "Ey Rabbim! Bir parçam diger bir parçami yemektedir" dedi. Bunun üzerine, Allah Teala hazretleri ona, iki nefes almaya izin verdi; Bir nefes kista, bir nefes de yazda. (Yazdaki nefesi) sizin rastladiginiz en siddetli sicaktir. (Kistaki nefesi de) sizin rastladiginiz en siddetli (soguk olan) zemherirdir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Bed'u'l-halk 10; Müslim, Mescaid 185, (617); Tirmizi, Cehennem 9 (2595) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kiyamet günü, atesten bir parça, boyun seklinde uzanir. Bunun, gören iki gözü, isiten iki kulagi, konusan iki dili vardir. Der ki: "Ben üç takim (insani cezalandirmak) için vazifelendirildim: Allah'la birlikte bir baska ilaha dua eden kimse, bile bile zulmeden cebbar, tasvirciler." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cehennem 1, (2577) • Resulullah (sav) buyurdular ki: Kiyamet günü cehennem, yetmis bin yulari oldugu halde getirilir. Her yularinda, onu çeken yetmis bin melek vardir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Cennet 29, (2842); Tirmizi, Cehennem 1, (2576) • Ibnu Abbas (ra) bana: "Cehennemin genisligi ne kadardir, biliyor musun?" diye sordu. Ben: "Hayir!" deyince: "Dogru, Allah'a yemin olsun, bilemezsin!" dedi ve ilave etti: "Bana Hz. Aise (ra) dedi ki: Resulullah (sav)'a: "Kiyamet günü arz toptan O'nun bir kabzasidir (tam tasarrufundadir). Gökler de O'nun sag eliyle dürülmüslerdir" (Zümer 67) ayetinden sormus ve: "Bu sirada insanlar nerede olurlar [ey Allah'in Resulü]" demistim. Aleyhissalatu vesselam: "Cehennem köprüsünde!" cevabini verdi." Ravi: Mücahid Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Zümer, (3242) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri cenneti yarattigi zaman Cibril aleyhisselam'a: "Git ona bir bak!" buyurdular. O da gidip cennete bakti ve: "[Ey Rabbim!] Senin izzetine yemin olsun, onu isitip de ona girmeyen kalmayacak, herkes ona girecek!" dedi. (Allah Teala hazretleri) cennetin etrafini mekruhlarla çevirdi. Sonra: "Hele git ona bir daha bak!" buyurdu. Cebrail gidip ona bir daha bakti. Sonra da: "Korkarim, ona hiç kimse girmeyecek!" dedi. Cehennemi yaratinca, Cebrail'e: "Git, bir de, suna bak!" buyurdu. O da gidip ona bakti ve: "Izzetine yemin olsun, isitenlerden kimse ona girmeyecektir!" dedi. Allah Teala hazretleri de onun etrafini sehvetlerle kusatti. Sonra da: "Git ona bir kere daha bak!" dedi. O da gidip ona bakti. Döndügü zaman: "Izzetine yemin olsun, tek bir kisi kalmayip herkesin ona gireceginden korkuyorum!" dedi." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 25, (4744); Tirmizi, Cennet 21, (2563); Nesai, Eyman 3, (7, 3) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennetin etrafi mekarihle (nefsin hoslanmadigi seylerle) sarilmistir. Cehennemin etrafi da sehevi (nefsin arzuladigi, cazip) seylerle sarilmistir." [Sahiheyn'de, Ebu Hureyre'den bu rivayet aynen gelmistir.] Ravi: Enes Kaynak: • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehennem, içerisine asiler atildikça: "Daha var mi?" demekten geri durmaz. Bu hal, Rabbu'l-Izze'nin cehennemin üzerine ayagini koyup, iki yakasini dürüp birlestirmesine kadar devam eder. Iste o zaman cehennem: "Yeter, yeter. Izzet ve keremine yemin olsun yeter!" der. Cennette fazlalik devam eder. Allah, ona mahsus yeni bir halk yaratir ve bunlari cennetin fazla kismina yerlestirir." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Tefsir, Kaf 1, Eyman 12, Tevhid 7; Müslim, Cennet 37, (2848); Tirmizi, Tefsir, Kaf (3268) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehli, gurfelerde kalanlari seyrederler, tipki gökteki yildizlari seyretmeniz gibi." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Rikak 51; Müslim, Cennet 10, (2830)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehli, gurfelerde kalanlari seyrederler, tipki gökteki yildizlari seyretmeniz gibi." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Rikak 51; Müslim, Cennet 10, (2830) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehli gurfelerde kalanlari (ehl-i guraf) görürler. Tipki, ufukta dogudan batiya giden inci gibi parlak yildizlari gördügünüz gibi. Aralarindaki fazilet farki, (gurfe ehlini) böyle yukarida gösterir." Bunun üzerine Ashab: "Ey Allah'in Resulü! Bu söylediginiz, peygamberlerin makami olmali, baskalari oraya ulasamamali!" dedi. Ancak Aleyhissalatu vesselam: "Hayir! Ruhumu kudret dinde, tutan Zat'a yemin olsun! Gurfelerde kalanlar (peygamberler degiller), Allah'a inanip peygamberleri tasdik eden kimselerdir" buyurdular. Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Bed'u'l-Halk 8; Müslim, Cennet 11, (2831) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennete ilk girecek zümre, dolunay gecesindeki ay suretindedir. Onu takip eden zümre, parlaklik yönüyle gökteki en büyük yildiz gibidir. Cennetlikler bevletmezler, büyük abdest de bozmazlar, tükürmezler, sümkürmezler de. Taraklari altindandir, terleri misktir. Buhurdanlari öd agacindan, zevceleri kara gözlü hurilerden olacak. Onlar atalari Adem'in yaratilisi üzere, altmis zira' boyunda tek bir adam suretinde olacaklar." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Bed'ü'l-Halk 8, Enbiya 1; Müslim, Cennet 15, (2834); Tirmizi, Cennet 7, (2540) • Resulullah (sav): "Cennet ehli cennette yerler ve içerler. Ancak tükürmezler, küçük ve büyük abdest bozmazlar, sümkürmezler de!" buyurmustu. Ashab: "Peki yedikleri ne olur?" diye sordular. Aleyhissalatu vesselam: "Gegirmek ve misk sizintisi gibi ter! Onlara tipki nefes ilham olundugu gibi tesbih ve tahmid ilham olunur." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Cennet 18, (3835); Ebu Davud, Sünnet 23, (4741) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse cennetlik olarak ölünce, büyük veya küçük, yasi ne olursa olsun, otuz yasinda bir kimse olarak cennete girer ve artik bu yas ebediyen degismez. Cehennemlikler için de durum böyledir." Ravi: Ebu Said el-Hudri Kaynak: Tirmizi, Cennet 23, (2565) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehlinin vücudu kilsiz, yüzü sakalsiz, gözleri sürmelidir, gençlikleri zail olmaz, elbiseleri eskimez." [Tirmizi'nin, bir rivayetinde su ziyade var: "Cennetliklerin baslarinda taçlar vardir. Taçtaki tek bir inci, mesrik ile magrib arasini aydinlatir."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cennet 8, (2542) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehlinin çocugu olmaz, (orada dogum yoktur)." Ravi: Ebu Rezin el-Ukayli Kaynak: Tirmizi, Cennet 23, (2566) • Resulullah (sav): "Mü'mine cennette su su kadar (kadinla) cima gücü verilir!" buyurmuslardi. Kendisine: "Ey Allah'in Resulü! Buna takat getirebilir mi?" diye soruldu. "Yüz (kisinin) gücü verilir! (Böyle olunca takat getirir!)" buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Cennet 6, (2539) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kiyamet günü arz, tek bir çörek olacak. Cebbar (olan Allah Teala hazretleri), onu, cennetliklere azik olarak elinde çevirecektir, tipki sizin sefer sirasinda çöreginizi çevirdiginiz gibi!" Bu sirada bir Yahudi gelerek: "Ey Ebu'l-Kasim! Rahman (olan) Allah seni mübarek kilsin! Kiyamet günü cennet ehlinin (istah açici) ikrami ne olacak haber vereyim mi?" dedi. Efendimiz: "Söyle bakalim!" buyurdular. Adam, tipki Aleyhissalatu vesselam'in söyledigi gibi: "Arz, tek bir çörek olur!" dedi. Resulullah (sav) bize baktilar. Sonra azi disleri görününceye kadar tebessüm buyurdular ve: "Peki cennet ehlinin katiklarini sana haber vereyim mi?" dediler. Adam: "Buyurun!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Balam ve nun!" buyurdular. Adam: "Bu nedir?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Öküz ve baliktir. Bunlarin cigerlerinin kenarindan yetmis bin kisi yer" buyurdular. Ravi: el-Hudri Kaynak: Buhari, Rikak 44; Müslim, Münfikun 30, (2792) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehlinden derecesi en düsük olanin seksen bin hizmetçisi, yetmis iki zevcesi vardir. Onun için inciden, zebercedden ve yakuttan bir çadir kurulur. Bu çadir, Cabiye'den San'a'ya kadar uzanan bir büyüklüktedir." Ravi: el-Hudri Kaynak: Tirmizi, Cennet 23, (2565) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ehlinin mertebece en düsük olani o kimsedir ki: "Bahçelerine, zevcelerine, nimetlerine, hizmetçilerine, koltuklarina bakar. Bunlar bin yillik yürüme mesafesini doldururlar. Cennetliklerin Allah nezdinde en kiymetli olanlari ise, Vech-i Ilahiye sabah ve aksam nazar ederler." Resulullah (sav) sonra su ayeti okudu. (Mealen): "Yüzler vardir, o gün ter ü tazedir, Rablerini görecektir" (Kiyamet 22-23). Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Cennet 17, (2556), Tefsir, Kiyamet (3327) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Musa aleyhisselam Rabbine sordu: "Derece itibariyle cennet ehlinin en düsügü nasildir? "Rab Teala buyurdu: "O, cennet ehli cennete dahil edildikten sonra gelecek olan bir adamdir ki kendisine: "Cennete gir!" denilir. Adam; "Ey Rabbim nasil gireyim. Herkes yerlerine yerlesti, mekanlarini tuttu!" der. Ona söyle denilir: "Sana dünya meliklerinden birinin mülkü kadar mülk verilmesine razi misin?" "Rabbim, raziyim!" der. Rab Teala: "Sana bu verilmistir. Onun misli, onun misli, onun misli, onun misli de." Adam besincide: "Ey Rabbim razi oldum (yeter)!" der. Rab Teala: "Bu sana verildi, on misli daha verildi. Ayrica gönlün her ne isterse, gözün neden zevk alirsa, sana hep verilmistir!" buyurur. Adam: "Rabbim razi oldum (yeter)" der. (Hz. Musa sormaya devam eder): Ta derecesi en üstün olan (nasildir)?" "Iste irade ettiklerim bunlardi. Onlarin keramet fidanlarini kendi elimde diktim ve üzerlerine mühür vurdum. Onlara hazirladigimi, ne bir göz görmüs ne bir kulak isitmistir, hiçbir beser kalbine de hutur etmemistir." Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Müslim, Iman 312, (189); Tirmizi, Tefsir, Secde, (3196) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri cennet ehline: "Ey cennet ahalisi!" diye seslenir. Onlar: "Ey Rabbimiz buyur! Emrine amadeyiz! Hayir senin elindedir!" derler. Rab Teala: "Razi oldunuz mu?" diye sorar. Onlar: "Ey Rabbimiz! Razi olmamak ne haddimize! Sen bize mahlukatindan bir baskasina vermedigin nimetler verdin!" Rab Teala: "Ben sizlere bundan daha fazlasini vereyim mi?" der. Onlar: "Bu verdiklerinden daha üstün ne olabilir?" derler. Rab Teala: "Size rizami helal kildim. Artik, size ebediyyen gadab etmeyecegim!" buyururlar." Ravi: Ebu Said el-Hudri Kaynak: Buhari, Rikak 51, Tevhid 38; Müslim, Cennet 9, (2829); Tirmizi, Cennet 18, (2558) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bana cennete giren ilk üç kisi arzedildi. Bunlardan biri sehid, biri iffetli olan (ve azla yetinerek) iffetini koruyan, biri de Allah'a ibadetini güzel yapan ve efendilerine hayirhah olan bir köle idi." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Fezailu'l-Cihad l3, (1642) • Resulullah (sav): "Size cennet ehlini haber vereyim mi?" buyurdular. Ashab: "Evet ey Allah'in Resulü!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Herbir biçare addedilen zayif kimsedir. Bu kimse, bir hususta Allah'a yemin etse, Allah onun diledigini yerine getirerek tebrie eder ve hanis kilmaz" buyurdu ve tekrar sordu: "Size cehennem ehlini haber vereyim mi?" Bunlar kaba, cimri ve kibirli kimselerdir." Ravi: Harise Ibnu Vehb Kaynak: Buhari, Tefsir, Nun 1, Edeb 61, Eyman 9; Müslim, Cennet 46, (2853); Tirmizi, Cehennem 13, (2608) • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Cennete ne zengin cimri, ne de kaba merhametsiz girer." Ravi: Harise Ibnu Vehb Kaynak: Ebu Davud, Edeb 8, (4801) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehennemliklerin azab cihetiyle en hafif olani, ayaginda atesten bir nalin ve nalin bagi olan kimsedir ki, ayagindakiler sebebiyle, tipki tencerenin kaynamasi gibi, basinda dimagi kaynar. Öyle tahammülfersa bir azab duyar ki, azabca insanlarin en hafifi oldugu halde, kendinden siddetli azab çeken olmadigini zanneder." Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Rikak 8; Müslim, Iman 363 (213); Tirmizi, Cehennem 12, (2607) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Cehennemlikler derece derecedir.) Bir kismi vardir, ates onlari topuguna kadar yakalar, bir kismi vardir, dizlerine kadar yakalar, bir kismi vardir kemere kadar yakalar, bir kismi vardir köprücük kemigine kadar yakalar." Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Müslim, Cennet 33, (2845) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehennem ehline açlik musallat edilir. Bu, içinde bulunduklari azaba esit dereceye ulasir. Açliga karsi yardim talep ederler. Onlara besleyici olmayan ve açligi gidermeyen dari' (denen dikenli bir ot) verilir. Tekrar yiyecek isterler, bu sefer de bogazda tikanip kalan bir yiyecekle imdat edilir. (Bu da bogazlarinda takilir kalir, ne ileri geçer, en de geri gelir). Derken dünyada iken, bu durumda, bir içecekle takilan lokmalari kaydirdiklarini hatirlarlar ve bir içecek talep ederler. Kendilerine demir kancalar bulunan kaplarda kaynar sular verilir. Bu kaplar, yüzlerine yaklastirilinca, yüzlerini daglayip atar. Su karinlarina girince içlerini param parça eder. Bu sefer de: "Cehennemin bekçilerini çagirin, ola ki azabimizi biraz hafifletir!" derler. Onlari çagirirlar. Onlar gelince: "Size peygamberleriniz bu halleri açiklayan haberleri getirmemis miydi?" derler. Onlar: "Evet getirmisti (ama dinlemedik)" derler. Bunun üzerine, bekçiler: "Siz isteyin durun! Kafirlerin istekleri (burada) bosadir!" derler" (Gafir 50). Cehennemlikler bekçilerden ümidi kesince: "(Cehenneme müvekkel melek) Malik'i çagirin!" derler. (Malik gelince): "Ey Malik (söyle de) Rabbin bizim hakkimizda ölüme hükmetsin!" derler. Malik de onlara: "Hayir! (Siz burada canli olarak ebedi) kalicilarsiniz!" diye cevap verecek" (Zuhruf 77). (Hadisin ravilerinden) A'mes rahimehullah der ki: "Bana bildirildi ki, cehennemliklerin Malik'e yalvarmalari ile Malik'in onlara verdigi cevap arasinda bin yillik zaman geçecektir. Cehennemlikler, bu sefer aralarinda: "Rabbinize dua edin sizin için O'ndan daha hayirli kimse yok!" diyecekler ve elbirlik söyle yakaracaklar: "Ey Rabbimiz, bedbahtligimiz bize galebe çalmisti, biz gerçekten sapitmis kimselerdik. Ey Rabbimiz bizi bundan çikar. Eger (yine) küfre dönersek artik hiç süphesiz ki zalimlerden oluruz" (Mü'minun 106-107). Rab Teala, onlara: "Cehennemin içine yikilip gidin! Bana bir sey söylemeyin!" diyecek" (Mü'minun 108). Resulullah devamla dedi ki: "Bu cevap üzerine, cehennem ehli her çesit hayirdan ümidlerini keserler; hiçkirmaya, nedamet etmeye, dövünüp yirtinmaya baslarlar." Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Tirmizi, Cehennem 5, (2589) • Resulullah (sav) buyurdular ki: Cehennemliklerin tepelerine kaynar su dökülür. Bu su, vücudlarinin içine nüfuz eder, öyle ki karinlarina kadar ulasir; içlerinde ne var ne yok, söker atar ve ayaklarini delip, geçer. Bu hadise "Bununla karinlarinin içinde ne varsa hepsi ve derileri eritilecektir" (Hacc 20) ayetinde zikri geçen) eritme (es-Sahru) hadisesidir. Sonra (eriyen cesedleri) eski haline iade edilir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cehennem 4, (2586) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kafirin cehennemdeki bir azi disi Uhud dagi kadardir. Derisinin kalinligi da üç gecelik yol mesafesidir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cennet 44, (2851); Tirmizi, Cehennem 3, (2580, 2581, 2582) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kafir, bir iki fersah uzunlugundaki dilini kiyamet günü yerde sürür, (Mevkifte) insanlar onun üzerine basarlar." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Cehennem 3, (2583) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kiyamet günü ilk çagirilacak olan, Hz. Adem'dir. Hak Teala hazretleri: "Buyur ey Rabbim, emrindeyim!" der. Rabb Teala: "Zürriyetinden cehenneme gidecekleri ayir!" emreder. Adem: "Ey Rabbim ne miktarini ayirayim?" diye sorar. Rabb Teala: "Her yüzden doksan dokuzunu!" ferman buyurur." (Ashab bu esnada atilip): "Ey Allah'in Resulü! Bizden geriye ne kaldi?" derler. Aleyhissalatu vesselam: "Benim ümmetim, diger ümmetler yaninda siyah öküzün basindaki beyaz tüy gibi (az)dir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Rikak 45 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Ibrahim aleyhisselam, kiyamet günü, babasi Azer'i [yüzü] üzerinde bir siyahlik ve toz toprak oldugu halde görür. Babasina: "Ben sana dünyada iken, "Bana asi olma!" demedim mi?" der. Babasi ona: "Iste bugün ben artik sana asi olmayacagim!" der. Bunun üzerine Ibrahim aleyhisselam: "Ey Rabbim! Sen yeniden diriltme gününde beni rüsvay etmeyecegini vaadetmistin. Rahmetten uzak babamin halinden daha rüsvay edici baska ne var?" diye yakarir. Allah Teala hazretleri: "Ben cenneti kafirlere haram kildim!" cevabinda bulunur. Sonra söyle nida edilir: "Ey Ibrahim, ayaklarinin altinda ne var, biliyor musun?" Ibrahim yere bakar ve kana bulanmis bir sirtlan görür. Derhal ayaklarindan tutulup atese atilir. (Iste bu, Ibrahim'in babasidir, o çirkin surete sokulmustur)." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Enbiya 8, Tefsir, Suara 1 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennet ve cehennem, aralarinda (ihtilaf ederek Allah nezdinde ) dava açtilar. Cehennem: "Ben, mütekebbirler (dünyada büyüklük taslayanlar) ve mütecebbirler (zorbalik yapanlar) için tercih edildim!" diye dövündü. Cennet ise: "[Ey Rabbim!] Bana niçin sadece zayiflar ve (insanlar nazarinda) düsük olanlar, (hakir görülenler) girer?" dedi. Allah Teala hazretleri önce cennete hitap etti: "Sen benim rahmetimsin. Kullarimdan dilediklerime rahmetini seninle ulastiracagim!" Sonra da cehenneme hitap etti: "Sen de benim azabimsin. Kullarimdan diledigim! seninle azablandiracagim!" (Her ikisine yönelerek): "Ikiniz(in de vazifesi var! Ikiniz de) dolacaksiniz!" buyurdu. Ancak cehennem, bir türlü dolmak bilmedi. Allah Teala da ayagini üzerine basti. Derken cehennem: "Yeter! yeter!" diye inledi. Bu suretle dolmus olan cehennemin agzi birbirine kavustu. Allah mahlukatindan hiçbir ferde asla zulmetmez. Cennete gelince, Allah yeni mahlukat yaratarak onu dolduracaktir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Tefsir, Kaf 1, Tevhid 25; Müslim, Cennet 35, (2846); Tirmizi, Cennet 22, (2564) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hakkiyla cehennemlik olan cehennemlikler var ya, onlar cehennemde ne ölürler ne de yasarlar. Lakin günahlari -yahut hatalari denmistir- sebebiyle atese duçar olan bir kisim kimseler vardir ki, ates onlari tamamen öldürür. Yanip kömür olduktan sonra, kendilerine sefaat edilme izni verilir. Böylece grup grup getirilirler ve cennet nehirlerine dagitilirlar. Sonra: "Ey cennet ehli! Bunlarin üzerlerine su dökün" denilir. Bunlar, sel yataginda biten bir ot gibi yeniden biterler." Ravi: Ebu Said Kaynak: Müslim, Iman 306, (185) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'minler cehennemden kurtarilip, cennetle cehennem arasindaki köprüde bir müddet hapsedilirler. Bu sirada, aralarinda dünyada geçmis olan haksizliklar kisas edilir. Böylece günahlardan temizlenip paklandiktan sonra cennete girmelerine izin verilir. Nefsimi kudret elinde tutan Zat-i Zülcelal'e yemin olsun, onlardan herbiri, cennetteki evini, dünyadaki evinden daha iyi bilir." Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Mezalim 1, Rikak 48 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhammed (sav)'in sefaati ile, bir kisim insanlar cehennemden çikacak, cennete girecektir. Bunlara cehennemlikler denecektir." Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Buhari, Rikak 513; Ebu Davud, Sünnet 23, (4740); Tirmizi, Cehennem 10, (2603) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cehenneme giren iki kisinin oradaki bagirtilari siddetlenecek. Allah Teala hazretleri: "Çikarin bunlari!" buyuracak. Onlara: "Niçin bagiriyorsunuz?" diye soracak. Onlar: "Bize merhamet edesin diye böyle yaptik!" diyecekler. Rab Teala: "Benim size rahmetim, gidip kendinizi atese atmaniz seklindedir!" buyuracak. Onlar gidecekler. Biri kendisini atese atacak. Allah da atesi ona soguk ve selametli kilacak. Digeri kalkar fakat kendini atese atamaz. Allah Teala hazretleri: "Arkadasinin attigi gibi, seni de kendini atmaktan alikoyan nedir?" diye sorar. Adam: "Ey Rabbim, beni ondan çikardiktan sonra oraya bir kere daha göndermeyecegini ümid ediyorum!" der. Allah Teala hazretleri: "Haydi ümidini verdim!" der. Ikisi de Allah'in rahmetiyle cennete sokulurlar." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cehennem 10, (2602) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennete en son giren kimse, bazan yürür, bazan aglar. Ates de arada sirada onu yalar geçer. Cehennemi tamamen geçince dönüp ona bir nazar eder ve: "Senden beni kurtaran Allah münezzehdir! Allah Teala hazretleri, bana evvelin ve ahirinden hiç kimseye vermedigi seyi verdi!" der. Derken ona bir agaç gösterilir. "Ya Rabbi!" der, "beni su agaca yaklastir da altinda gölgeleneyim, suyundan içeyim." Allah Teala hazretleri: "Ey ademoglu! Diledigini versem benden baska bir sey istemezsin degil mi?" der. Adam: "Ey Rabbim, ondan baska bir sey istemeyecegim!" der ve baska bir sey istemeyecegine dair söz verir. Rabbi de onun özrünü kabul eder. Çünkü o, sabredemeyecegi seyi görmüstür. Onu agaca yaklastirir. Adamcagiz, onun gölgesinde gölgelenir, suyundan içer. Sonra adama, evvelkinden daha güzel bir agaç daha gösterilir. Dayanamayip: "Ey Rabbim! Beni suna yaklastir, gölgesinde gölgeleneyim, suyundan içeyim, artik senden baska bir sey istemeyecegim!" der. Allah Teala: "Ey ademoglu! Bana öncekinden baskasini istememeye söz vermemis miydin? Ben seni yaklastiracak olsam baska seyler isteyeceksin!" der. Adam, baska sey istemeyecegi hususunda söz verir. Rabbi de onu mazur görür. Çünkü o, sabredemeyecegi seyi görmüstür. Adami ona yaklastirir. Adam onun gölgesinde gölgelenir, suyundan içer. Sonra ona cennetin kapisinin yaninda bir agaç yükseltilir. Bu agaç diger ikisinden daha güzeldir. Adam yine: "Ey Rabbim! Beni suna yaklastir da gölgesinde gölgeleneyim, suyundan içeyim, senden baska bir sey istemiyorum!" der. Rab Teala: "Ey ademoglu! Sen, ondan baska bir sey istemeyecegine dair bana söz vermemis miydin?" der. Adam: "Evet, Rabbim! Senden, baska bir sey istemeyecegim!" der. Rabbi onu mazur görür. Çünkü o, sabredemeyecegi bir sey görmüstür. Onu bu agaca yaklastirir. Adam ona yaklastirilinca cennet ehlinin seslerini isitir. (Dayanamayip): "Ey Rabbim! Beni cennete sok!" der. Rab Teala: "Ey ademoglu! Beni senden kurtaracak sey nedir! Dünya kadarini ve beraberinde mislini versem razi olur musun!" der. Adam: "Ey Rabbim! Benimle istihza mi ediyorsun? Sen ki Alemlerin Rabbisin!"der." Ibnu Mes'ud bu noktada güldü ve: "Niye güldügümü sormuyor musunuz?" dedi. "Niye güldün söyle!" dediler. "Resulullah (asa) da böyle gülmüstü. "Niye güldünüz?" diye soruldu da: "Rabbülalemin'in, adamin "Sen ki Alemlerin Rabbisin, benimle istihza mi ediyorsun?" demesine gülmesine gülüyorum!" dedi. Allah Teala hazretleri: "Ben seninle istihza etmiyorum. Lakin ben, Azimüssan diledigimi yapmaya kadirim!" buyurdular." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Iman 310, (187) •

Resulullah (sav) bir dolunay gecesi, aya bakti ve: "Siz su ayi gördügünüz gibi, Rabbinizi de böyle perdesiz göreceksiniz ve O'nu görmede bir sikisikliga düsmeyeceksiniz (herkes rahatça görecek). Artik, günesin dogma ve batmasindan önce hiç bir namaz hususunda...

• Resulullah (sav) bir dolunay gecesi, aya bakti ve: "Siz su ayi gördügünüz gibi, Rabbinizi de böyle perdesiz göreceksiniz ve O'nu görmede bir sikisikliga düsmeyeceksiniz (herkes rahatça görecek). Artik, günesin dogma ve batmasindan önce hiç bir namaz hususunda size galebe çalinmamasina gücünüz yeterse bunu yapin (namazlari vaktinde kilin, vaktini geçirmeyin)." Cerir der ki: "Resulullah, sonra su ayeti okudu: "Rabbini günesin dogmasindan ve batmasindan önce hamd ile tesbih et!"(Ta-ha 130). Ravi: Cerir Ibnu Abdillah Kaynak: Buhari, Mevakitu's-Salat 6, 26, Tefsir, Kaf 1, Tevhid 24; Müslim, Mesacid 211, (633); Ebu Davud, Sün • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cennetlikler cennete girince Allah Teala hazretleri: "Bir sey daha istiyorsaniz söyleyin, onu da ilaveten vereyim!" buyurur. Cennetlikler: "Sen bizim yüzlerimizi ak etmedin mi? Sen bizi cennete koymadin mi? Sen bizi cehennemden kurtarmadin mi (daha ne isteyecegiz?)" derler. Derken perde açilir. Onlara, yüce Rablerine bakmaktan daha sevimli bir sey verilmemistir." Süheyb der ki: "Resulullah bu sözlerinden sonra su ayeti tilavet buyurdular. (Mealen): "Iyi is, güzel amel yapanlara, daha güzel iyilik bir de ziyade vardir" (Yunus 26). Ravi: Süheyb Kaynak: Müslim, Iman 297, (181); Tirmizi, Cennet 16, (2555) • Resulullah (sav)'a: "Sen Rab Teala'ni hiç gördün mü?" diye sordum. "Nurdur, ben O'nu nasil görürüm" buyurdular. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Müslim, Iman 291, (178); Tirmizi, Tefsir, Necm, (3278) • Hz. Aise (ra)'ye dedim ki: "Ey annecigim! Muhammed (sav) Rabbini gördü mü?" Bu soru üzerine: "Söyledigin sözden tüylerim ürperdi. Senin üç hatali sözden haberin yok mu? Kim onlari sana söylerse yalan söylemis olur. Söyle ki: Kim sana: "Muhammed Rabbini gördü" derse yalan söylemis olur. (Hz. Aise bu noktada, sözüne delil olarak) su ayeti okudu. (Mealen): "Onu gözler idrak edemez, O ise gözleri idrak eder" (En'am 103). Devamla dedi ki: "Kim sana derse ki Muhammed yarin olacak seyi bilir, yalan söylemistir. Zira ayet-i kerimede (mealen): "Hiçbir nefis yarin ne kesbedecegini bilemez" (Lokman 34) buyrulmustur. Kim sana Muhammed'in vahiyden bir sey gizledigini söylerse o da yalan söylemistir. Çünkü ayet-i kerimede (mealen): "Ey Peygamber! Sana Rabbinden her indirileni teblig et. Sayet bunu yapmazsan Allah'in risaletini teblig etmis olmazsin" (Maide 67) buyrulmustur. Lakin Resulullah (sav) Cibril'i (suret-i asliyesinde) iki sefer görmüstür." Ravi: Mesruk Kaynak: Buhari, Tefsir, Maide 7, Bed'ü'l-Halk 6, Tefsir, Necm 1, Tevhid 4; Müslim, Iman, 287, (177); Tirmizi •

Resulullah (sav) (bir gün) söyle hitap ettiler: "Ey insanlar! Allah Teala hazretleri tayyibtir, tayyibten baska bir sey kabul etmez. Allah'in mü'minlere emrettigi seyler, peygambere emretmis olduklarinin aynisidir. Nitekim Allah Teala hazretleri...

• Resulullah (sav) (bir gün) söyle hitap ettiler: "Ey insanlar! Allah Teala hazretleri tayyibtir, tayyibten baska bir sey kabul etmez. Allah'in mü'minlere emrettigi seyler, peygambere emretmis olduklarinin aynisidir. Nitekim Allah Teala hazretleri (peygamberlere): "Ey Peygamberler, temiz olanlardan yiyin de salih amel isleyin" (Mü'minun 51) emretmis, mü'minlere de: "Ey iman edenler, size rizik olarak verdiklerimizin temizlerinden yiyin" (Bakara 172) diye emirde bulunmustur." Sonra seferi uzatip, saçi basi daginik, toz-toprak içinde kalan ve elini semaya kaldirip: "Ey Rabbim, ey Rabbim" diye dua eden bir yolcuyu zikredip, dedi ki: "Bu yolcunun yedigi haram, içtigi haram, giydigi haramdir ve (netice itibariyle) haramla beslenmektedir. Peki böyle bir kimsenin duasina nasil icabet edilir?" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Zekat 65, (1015); Tirmizi, Tefsir, Bakara,(2992) • Resulullah (sav)'i isittim. Söyle buyurmuslardi: "Bir kisim insan vardir, Allah'in mülkünden haksiz bir surette mal elde etmeye girisirler. Halbuki bu, kiyamet günü onlara bir atestir, baska degil." Ravi: Havle el-Ensariyye Kaynak: Buhari, Hums 7; Tirmizi, Zühd 41, (2375) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Surasi muhakkak ki, haramlar apaçik bellidir, helaller de apaçik bellidir. Bu ikisi arasinda (haram veya helal oldugu) süpheli olanlar vardir. Insanlardan çogu bunlari bilmez. Bu durumda, kim süpheli seylerden kaçinirsa, dinini de, irzini da tebrie etmis olur. Kim de süpheli seylere düserse harama düsmüs olur, tipki korulugun etrafinda sürüsünü otlatan çoban gibi ki, her an koruluga düsebilecek durumdadir. Haberiniz olsun, her melikin bir korulugu vardir, Allah'in korulugu da haramlaridir. Haberiniz olsun, cesette bir et parçasi var ki, eger o saglikli olursa cesedin tamami saglikli olur, eger o bozulursa, cesedin tamami bozulur. Haberiniz olsun bu et parçasi kalptir." Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Iman 39, Büyu 2; Müslim, Müsakat 107, (1599); Ebu Davud, Büyu 3, (3329, 3330); Tirmizi, Büyu • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Helal, Allah Teala hazretlerinin kitabinda helal kildigi seydir. Haram da Allah Teala hazretlerinin kitabinda haram kildigi seydir. Hakkinda sükut ettigi sey ise affedilmistir. Onun hakkinda sual külfetine girmeyiniz." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Selman el-Farisi ve Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Libas 6, (1726); Ibnu Mace, Et'ime 60, (3367) • Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "(Beni Adem'den) hiç kimse elinin emeginden daha hayirli bir taami asla yememistir. Allah'in peygamberi Davud aleyhisselam elinin emegini yerdi." Ravi: Mikdam Ibnu Ma'dikerb Kaynak: Buhari, Büyu 15 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Öyle bir devir gelecek ki, insanoglu, aldigi seyin helalden mi, haramdan mi oduguna hiç aldirmayacak." [Rezin su ziyadede bulunmustur: "Böylelerinin hiç bir duasi kabul edilmez."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Büyu 7, 23; Nesai, Büyu 2, (7, 243) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhakkak ki yediginizin en temizi kendi kesbinizden olandir. Muhakkak ki evladlariniz da kendi kesbinizdendir." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Büyu 79; Tirmizi, Ahkam, 22, (1358); Nesai, Büyu 1, (7, 249); Ibnu Mace, Ticarat 1,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhakkak ki yediginizin en temizi kendi kesbinizden olandir. Muhakkak ki evladlariniz da kendi kesbinizdendir." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Büyu 79; Tirmizi, Ahkam, 22, (1358); Nesai, Büyu 1, (7, 249); Ibnu Mace, Ticarat 1, (2137 • Sanki Mudar kabilesine mensup uzun boylu bir kadin ayaga kalkip: "Ey Allah'in Resulü! Biz (kadin)lar babalarimiz ve evladlarimiz ve kocalarimiz üzerine yüküz. Onlarin mallarinda emirleri disinda, tasarrufu bize helal olan nedir?" diye sualde bulundu. Aleyhissalatu vesselam: "Size helal olan "taze"dir. Ondan hem yiyin, hem de hediye edin!" buyurdular." Ebu Davud der ki: "Tazeden maksad ekmek, sebze ve taze meyve gibi fazla kalinca bozulan yiyecekleridir." Ravi: Sa'd Ibnu Ebi Vakkas Kaynak: Ebu Davud, Zekat 44, (1686) • Ebu Süfyan'in karisi Hind, (Bir gün gelerek) "Ey Allah'in Resulü" dedi. "Ebu Süfyan cimri bir adamdir. Bana ve çocuguma yetecek miktarda (nafaka) vermiyor. Durumu idare için, onun bilmez tarafindan, almam gerekiyor! (Ne yapayim?)" Aleyhissalatu vesselam: "Örfe göre sana ve çocuguna kifayet edecek miktarda al!" buyurdular." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Büyu 95, Mezalim 1, Nafakat 5, 9, 14, Eyman 3, Ahkam 14, 180; Müslim, Akdiye 7, (1714); Ebu • Bir adam Ibnu Abbas (ra)'a: "Yanimda bir devesi olan bir yetim var. Devesinin sütünden içebilir miyim?" diye sormustu. Ibnu Abbas su cevabi verdi: "Eger deve kaybolunca ariyor, katran vesairesini sürerek tedavisini yapiyor, su yalagini onariyor, sulama gününde suyunu içiriyorsan yavruya zarar vermeden ve memeyi tamamen kurutmadan içebilirsin." Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Sifatu'n-Nebi 33, (2, 934) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Üzerine ücret almada en hakli oldugunuz sey Kitabullah'tir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Icare 16 (muallak olarak kaydetmistir), Tibb 34 • Anlatildigina göre, kendisine mushaf yazmanin ücreti hakkinda sorulmustu. Su cevapta bulundu: "Bunda bir beis yok. Onlar, bu iste, ressam durumundadirlar, ellerinin emegini yemektedirler." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Rezin • Hz. Ebu Bekr (ra) halife seçildigi zaman: "Kavmim biliyor ki, benim meslegim ailemin nafakasini te'minden aciz degildir. Ancak simdi Müslümanlarin isleriyle mesgulüm. Bu sebeple Ebu Bekr'in ailesi beytü'l-malden yiyecek, o da Müslümanlar için çalisacak" dedi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Büyu 15 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biz kimi bir ise tayin eder, bir rizik tahsis edersek, bu tahsis edilenden maada aldigi gulüldür (devlet malindan hirsizliktir)." Ravi: Büreyde Kaynak: Ebu Davud, Haraç 10, (2943) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bize memur olursa, kendine bir zevce edinsin. Hizmetçisi yoksa bir de hizmetçi edinsin. Meskeni yoksa bir mesken edinsin." Hz. Ebu Bekr (radiyallahu anh) dedi ki: "Resulullah aleyhissalatu vesselamim söyle buyurduklari bana haber verildi: "Kim bunun disinda bir sey edinirse, bu kimse haindir, hirsizdir." Ravi: Müstevrid Ibnu Seddad Kaynak: Ebu Davud, Haraç 10, (2945) • Hilafeti sirasinda Hz. Ömer'in yanina geldim. Hz. Ömer: "Bana haber verildigine göre, sen Müslümanlarin islerinden bir kismini üzerine almissin ve sana maas verilince almaktan kaçinmissin (dogru mu)?" diye sordu. Ben de: "Evet!" dedim. Bunun üzerine Hz. Ömer: "Bundan maksadin ne?" dedi. Ben de: "Benim atlarim var, kölelerim var (halim vaktim iyidir), hayir üzereyim. Ben maasimin Müslümanlara sadaka olmasmi istiyorum" dedim. Hz. Ömer: "Hayir! Böyle yapma! Çünkü (bir ara ben de senin gibi düsünmüs), senin arzu ettigin seyi arzu etmistim. Resulullah (sav) bana ihsanda bulunuyordu. Ben de: "Bu parayi ona benden daha çok muhtaç olan birine ver!" diyordum. Hatta bir seferinde (aleyhissalatu vesselam) yine bana mal vermisti. Ben yine: "Bunu, onu benden daha çok muhtaç olan kimseye ver!" demistim. Aleyhissalatu vesselam: "Onu al, kendi malin yap, sonra tasadduk et! Bu maldan, sen talep etmeden, bekler vaziyeti almadan, gelen olursa onu al. Böyle olmayana gönlünü baglama!" buyurdular." Ravi: Abdullah Ibnu Amr es-Sa'di Kaynak: Buhari, Ahkam 17; Müslim, Zekat 111, (1045); Nesai, Zekat 94, (5,103) • Resulullah (sav) Hadramevt'te bulunan bir araziyi ikta' etti. O sirada Hz. Muaviye orada emir idi. Kendisine o araziyi bana vermesi için yazdi." Ravi: Vail Ibnu Hucr Kaynak: Ebu Davud, Haraç 36, (3058, 3059); Tirmizi, Ahkam 39, (1381) • Babasindan, o da ceddi (ra)'tan anlatiyor: "Resulullah (sav), Bilal Ibnu Haris el-Müzeni'ye Kabaliyye madenlerini, yüksekte olanlari ve alçakta olanlariyla, (Necid'de bulunan) Kuds daginda ekine elverisli olan yerlerle birlikte ikta' kildi. Ancak ona hiçbir Müslümanin hakkini vermedi. (Bu ikta' beratini) ona söyle yazdi: "Bismillahirrahmanirrahim. Bu Allah'in Resulü Muhammed'in Bilal Ibnu'l-Haris'e verdigi(nin berati)dir. Ona, el-Kabaliyye mintikasinin, alçak ve yüksek (yerlerinin) madenlerini vermistir." [Bir rivayette su ziyade var: "(Medine'ye dört beridlik mesafede yer alan Zatu'n-Nusub ve (Necd'de yer alan) Kuds mevkiinin ekime elverisli olan kismini da verdi. Hiçbir Müslümanin hakkini vermedi. (Bu berat metnini Resulullah'in emriyle, katibi) Übey Ibnu Ka'b yazdi."] Ravi: Kesir Ibnu Abdillah Ibnu Amr Ibni Avf el-Müzeni Kaynak: Ebu Davud, Haraç 36, (3062, 3063); Muvatta, Zekat 8, (1, 248) • Resulullah (sav), Zübeyr (ra)'e atinin kostugu yer(e kadar olan mesafeyi) ikta' kildi. (Söyle ki): "Zübeyr ati (mecali kesilip) duruncaya kadar kosturdu. At durunca Zübeyr kamçisini atti. [Resulullah (sav):] "Kamçisinin ulastigi yere kadar (o mintikayi) ona verin" emrettiler. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Harac 36, (3072) • Resulullah (sav) Medine'de yayini ile bir ev plani çizdi ve: "Sana daha da artirayim mi, artirayim mi?" diye sordu." Ravi: Amr Ibnu Hureys Kaynak: Ebu Davud, Harac 36, (3060) • Resulullah (sav) hacamat oldu ve haccama ücretini verdi. Eger bu (hacamat ücreti) haram olsaydi vermezdi. Ayrica efendisine konustu, o da vergisini hafifletti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Icare 18, Büyu 39, Tibb 9; Müslim, Müsakat 66 (1202); Ebu Davud, Büyu 39, (3423) • Resulullah (sav)'in muhacir ashabindan bir adamin anlattigina göre, Resulullah (sav) söyle buyurdular: "Müslümanlar üç seyde ortaktirlar: Su, ot ve ates." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 62, (3477) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir Müslümanm henüz ulasmadigi (ot, odun, su, gibi) bir seye önce ulasan kimse ona sahip olur." Bunun üzerine halk çikip, (mubah seyleri sahiplenmek maksadiyla) birbirleriyle hizlica isaretleme yarisina girdiler. Ravi: Esmer Ibnu Mudarris Kaynak: Ebu Davud, Imaret 36, (3071) •

Resulullah (sav) köpegin semenini, fahisenin mehrini ve kahinin ücretini yasakladi. Ravi: Ebu Mes'ud Kaynak: Buhari, Büyu 113, Icare 20, Talak 51, Tib 46; Müslim, Müsakat 39, 1567; Muvatta, Büyu 68, (2, 656);

• Resulullah (sav) köpegin semenini, fahisenin mehrini ve kahinin ücretini yasakladi. Ravi: Ebu Mes'ud Kaynak: Buhari, Büyu 113, Icare 20, Talak 51, Tib 46; Müslim, Müsakat 39, 1567; Muvatta, Büyu 68, (2, 656); • Resulullah (sav) kan mukabilinde alinan semenden, köpek semeninden, fuhus kazancindan men etti. Dövme yapani, dövme yaptirani, faiz yiyeni, faiz yedireni ve musavverleri lanetledi. Ravi: Ebu Cuheyfe Kaynak: Buhari, Büyu 113, 25, Talak, Libas 86, 96; Ebu Davud, Büyu 65, (3483) • Resulullah (sav) cariyenin kesbini nehyetti. [Ebu Davud, Rafi Ibnu Hadiç'ten yaptigi rivayette su ziyadeyi kaydeder: "..Kazancin nereden oldugunu bilinceye kadar..."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Icare 20, Talak 61; Ebu Davud, Büyu 40, (3425) • Çocuklari kesbe mecbur etmeyin. Siz onlari kesbe mecbur ettiginiz zaman hirsizlik yaparlar. San'at sahibi olmayan cariyeleri de kesbe zorlamayin. Zira siz onlari kesbe zorladiginiz takdirde ferçleriyle kazanirlar. Onlarin getirecegi paraya karsi istigna gösterin ki, Allah da sizi müstagni kilsin. Size temiz olan yiyecekler yarasir. Ravi: Osman Kaynak: Muvatta, Isti'zan 42, (2,981) • Hz. Ebu Bekr (ra)'in bir kölesi vardi. Bu köle çalisip kendisine belli bir haraç ödüyordu. Hz. Ebu Bekr onun kazancindan yiyordu. Bir gün yine bir seyler getirdi. Ebu Bekr (ra) bundan da yedi. Ancak kölesi: "Bu yedigin nedir, biliyor musun?" dedi. Hz. Ebu Bekir: "Neymis o?" deyince köle açikladi: "Ben cahiliye devrinde kahinlik yapardim. Aslinda bu isin ehli de degildim. Bu sebeple (kafadan atip bir) adam aldatmistim. (Bugün yolda) bana rastladi ve (kahinligimden kalma eski) bir borcunu ödedi. Yediginiz iste bu idi!" Bunun üzerine Ebu Bekr elini bogazina atip, midesinde her ne varsa kusup çikardi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Menakibu'l-Ensar, 26 • Resulullah (sav) köpegin semeninden nehiy buyurdular. Eger (sahibi, öldürülen) köpegin semenini istemeye gelirse, avucunu toprakla doldurun. (Metin Ebu Davud'a, aittir.) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Büyu 68, (3482); Nesai, Büyu 91, (7,309) • Resulullah (sav), av köpegi hariç, köpegin semenini yasakladi. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Büyu 50, (1281) • Resulullah (sav) kedinin yenmesini ve semenini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Büyu 64, (3480); Tirmizi, Büyu 49, (1280) • Babasindan anlattigina göre, babasi Muhayyisa haccamin kiralanmasi hususunda izin istedi. Resulullah onu menetti. Muhayyisa'nin haccam bir azadlisi vardi. Sorup izin istemeye ara vermedi. Sonunda (sav) kendisine: "Onunla deveni ve köleni besle, (kendin yeme!)" buyurdular. Ravi: Ibnu Muhayyisa el-Ensari Kaynak: Muvatta, Isti'zan 28 (2, 970); Ebu Davud, Büyu 28, (3422); Tirmizi, Büyu 47, (1277); Ibnu Mace, Tica • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Ben teyzeme bir köle bagisladim ve ben onun teyzem hakkinda mübarek olmasini diliyorum. Teyzeme: "Onu haccama teslim etme, kuyumcuya ve kasaba da teslim etme!" dedim." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 49, (3430) • Kilab kabilesinden bir adam, Resulullah'a damizlik hayvanin suyundan (para almayi) sordu. Aleyhissalatu vesselam yasakladi. Adam: "Ey Allah'in Resulü! Biz damizligi astiriyoruz da bize ikramda bulunuyorlar!" dedi. Aleyhissalatu vesselam ikramda bulunmaya ruhsat verdi. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Büyu 46, (1274); Nesai, Büyu 94, (7, 360) • Resulullah (sav) (bir gün bize): "Kusameden sakinin!" buyurdular. Biz: "Kusame de nedir?" dedik. "Bir cemaatin basinda bulunan bir kimse (birsey taksim ettigi zaman) berikinin ve ötekinin hisselerinden bir seyler alir(sa, iste bu aldigi sey kusamedir)." Ravi: el-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Cihad 179, (2783,2784) • Bir adam kendisine on dinar borçlu olan bir alacaklisinin pesine düstü ve: "Vallahi borcunu ödeyinceye veya bana bir kefil getirinceye kadar arkani birakmayacagim!" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam o borcu üzerine aldi. Sonra adam, üzerine aldigi miktari Resulullah (sav)'a getirdi. Aleyhissalatu vesselam adama: "Bu parayi nereden buldun?" diye sordu. Adam: "Madenden!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse bizim buna ihtiyacimiz yok! Onda hayir da yok" buyurdu ve borcu ona bedel ödeyiverdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Büyu 2, (3328); Ibnu Mace, Sadakat 9, (2406) • Hz. Ömer (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) bana ihsanda bulunurdu. Ben de: "Siz, bunu benden daha muhtaca verin" diyordum. Aleyhissalatu vesselam da; "Al bunu! Sen beklemez ve istemez oldugun halde sana geleni al! Bu sekilde gelmezse, nefsini pesine takma!" buyurdu." [Bir rivayette su ziyade gelmistir: "Bu sebeple Ibnu Ömer (ra), ne bir sey isterdi, ne de kendine ihsan edilen bir seyi reddederdi."] Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni's-Sa'di Kaynak: Buhari, Ahkam 17, Zekat 51; Müslim, Zekat 110, (1045) • Bir diger rivayette söyle denmistir: "Hz. Ömer (ra) beni, zekat (toplama isine) tayin etti. Bu isi tamamlayinca bana ücret verilmesini emretti. Ben: "Ben Allah rizasi için çalistim, ücretim Allah üzerinedir!" dedim. Hz. Ömer: "Sen, sana verileni al. Nitekim ben de Resulullah (sav) zamaninda çalismistim. Bana ücret verdi. Hatta (ilk seferinde) ben de senin söyledigini söyledim. Bunun üzerine (sav) bana: "Sen istemedigin halde sana birseyler verilirse, onu al, ye ve tasadduk et!" buyurdular" dedi. Ravi: Kaynak: • Babasindan naklen anlatiyor: "Bir adamin söyle söyledigini isittim: "Resulullah (sav)'in [Veda hacci sirasinda hutbede] söyle söyledigini isittim: "Ey insanlari ihsanlari, onlar ihsan kaldigi müddetçe alin! Ne zaman, Kureys saltanat kavgasina düser ve ihsan dininizden rüsvet mukabili otursa, o zaman onu birakin ve almayin!" Ravi: Selim Ibnu Mutayr Kaynak: Ebu Davud, Haraç 17, (2958,2959) • Resululah (sav) iki yarisçinin yemegini nehyetti: Müsabaka ve kumar. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 7, (3754) • Resulullah (sav)'in: "Cennete meks sahibi girmeyecektir!" dedigini isittim. Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Haraç 7, (2937) •

Ey Allah'in Resulü! dedik, "mü'min korkak olur mu?" "Evet!" buyurdular. "Pekiyi cimri olur mu?" dedik, yine: "Evet!" buyurdular. Biz yine: "Pekiyi yalanci olur mu?" diye sorduk. Bu sefer: "Hayir! buyurdular. Ravi: Safvan Ibnu Süleym Kaynak: Muvatta, Kelam 19,...

• Ey Allah'in Resulü! dedik, "mü'min korkak olur mu?" "Evet!" buyurdular. "Pekiyi cimri olur mu?" dedik, yine: "Evet!" buyurdular. Biz yine: "Pekiyi yalanci olur mu?" diye sorduk. Bu sefer: "Hayir! buyurdular. Ravi: Safvan Ibnu Süleym Kaynak: Muvatta, Kelam 19, (2, 990) • Kul yalan söylemeye ve yalan söyleme niyetini tasimaya devam edince bir an gelir ki, kalbinde önce siyah bir nokta belirir. Sonra bu nokta büyür ve kalbinin tamami simsiyah olur. Sonunda Allah nezdinde "yalancilar" arasina kaydedilir. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Muvatta, Kelam 18, 2,(990) • Resulullah bururdular ki: "Yaziklar olsun o kimseye ki, insanlari güldürmek için konusur ve yalan söylerler! Yazik ona, yazik ona." Ravi: Behz Ibnu Hakim an ebbihi an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 88, (4990); Tirmizi, Zühd 10, (2316) • Bir kadin gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Benim bir kumam var. Ona karsi (yalan söyleyerek) kocamin vermedigi seyle karnimi doyurmus göstersem bana bir mahzur getirir mi?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Verilmeyenle karnini doyurmus gösterip övünen, tipki, iki alan elbisesini giyen gibidir" cevabini verdi. Ravi: Esma Kaynak: Buhari, Nikah 106; Müslim, Libas 127, (2130); Ebu Davud, Edeb 91, (4997) • Bir gün, Resulullah (sav), evimizde otururken, annem beni çagirdi ve: "Hele bir gel sana ne verecegim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam anneme: "Çocuga ne vermek istemisim?" diye sordu. "Ona bir hurma vermek istemistim" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Dikkat et! Eger ona bir sey vermeyecek olursan üzerine bir yalan yazilacak!" buyurdular. Ravi: Abdullah Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Edeb 88, (4991) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ümmetimin sonunda yalanci deccaller olacak. Onlar, ne sizin ne de atalarinizin hiç isitmedigi seyleri anlatacaklar. Onlardan sakinin!" Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Mukaddime 6, (6) • Seytan insan suretinde temessül eder ve bir cemaate gelerek onlara yalan seyler söyler. Bir müddet sonra cemaattakiler dagilirlar. Onlardan biri: "Bir adam dinledim, yüzünü de tanirim ama ismini bilmiyorum. Söyle söyle söylemisti" diyerek (onun yalanini bilmeden tekrar eder)." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Mukaddime (7. hadisin arkasinda) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ey insanlar! Pervanenin atese atilmasi gibi sizi yalanin pesine düsmeye sevkeden sey nedir? Halbuki, üç yer hariç yalanin her çesidi ademogluna haramdir: Bu üç yere gelince: 1) Erkegin, rizasini saglamak için hanimina yalani,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ey insanlar! Pervanenin atese atilmasi gibi sizi yalanin pesine düsmeye sevkeden sey nedir? Halbuki, üç yer hariç yalanin her çesidi ademogluna haramdir: Bu üç yere gelince: 1) Erkegin, rizasini saglamak için hanimina yalani, 2) Harpte söylenecek yalan. Çünkü harp bir hileden ibarettir. 3) Iki Müslümanin arasinda sulhu saglamak kasdiyla söylenen yalan." Ravi: Esma Bintu Yezid Kaynak: Tirmizi, Birr 26, (1940) • Resulullah (sav)'i isittim, diyordu ki: "Iki kisinin arasini düzelten, hayir söyleyip, hayir teblig eden kimse yalanci degildir." Ravi: Ümmü Külsüm Bintu Ukbe Kaynak: Buhari, Sulh 2; Müslim, Birr 101, (2605); Ebu Davud, Edeb 58, (4921); Tirmizi, Birr 26, (1939) • Bir adam: "Ey Allah'in Resulü! Ben karima yalan söyleyeyim mi?" demisti. Aleyhissalatu vesselam : "Yalanda hayir yoktur" buyurdular. Adam: "Vaadde bulunmama, lehinde söylememe ne dersiniz?" diye tekrar sordu: Aleyhissalatu vesselam da: "Öyleyse sana bir vebal yok!" buyurdular. Ravi: Safvan Ibnu Süleym ez-Zühn Kaynak: Muvatta, Kelam 18, (2, 990) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ibrahim aleyhisselam sadece üç yalan söylemistir: Bunlardan ikisi Allah'in zatiyla ilgili; biri ... sözüdür; digeri de ... sözüdür. Bir tanesi de zevce-i pakleri Sare Hatun hakkindadir. Hz. Ibrahim zalim birinin diyarina (Misir'a) beraberinde Sare de oldugu halde gelmisti. Sare güzel bir kadindi. Sare'ye: "Bu cebbar herif, bilirse ki sen karimsin, senin için bana galebe çalar. Eger sana soracak olursa, kizkardesin oldugunu söyle! Çünkü sen, zaten Islam yönünden kardesimsin, din kardesiyiz. Ben yeryüzünde senden ve benden baska bir Müslüman bilmiyorum" dedi. Bunlar zalim kralin memleketine girince, adamlarindan biri bunlari gördü. Hemen gidip: "Senin memleketine öyle güzel bir kadin girdi ki, sizden baskasinin olmasi münasib degildir" dedi. Kral derhal adamlar gönderip, Sare'yi yanina getirtti. Hz. Ibrahim namaza durdu. Sare adamin yanina girince, kral (onu ayakta karsiladi, fakat) elini ona uzatamadi. Eli siddetli sekilde tutuldu. Sare'ye: "Elimi salmasi için Allah'a dua et! Sana zarar vermeyecegim!" dedi. Sare de dedigini yapti. Ama kral tekrar Sare'ye satasmak istedi. Eli, öncekinden daha siddetli tutulup kaldi. Sare'ye ayni sekilde ricada bulundu. O da kabul etti. (Adam normal hale dönünce tekrar) satasmak istedi. Eli önceki iki seferden daha siddetli sekilde tutuldu. Sare'ye yine: "Allah'a dua et, elimi salsin, sana zarar vermeyecegim!" diye rica etti. Sare dua etti, adamin elleri açildi. Kral kadini getiren adami çagirdi ve ona: "Sen bana ihsan degil bir seytan getirmissin. Bunu diyarimdan çikar!" dedi. Sare'ye Hacer'i bagis olarak verdi. Sare yürüyerek geldi, Ibrahim onu görünce: "Nasilsin, ne haber?" dedi. Sare: "Hayir var! Allah cebbarin elini tuttu ve (bana) bir hadim verdi!" dedi." Hz. Ebu Hureyre (ra) der ki: "Ey sema suyunun ogullari! Bu kadin (Hacer) sizin annenizdir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Enbiya 9, Büyu 100, Hibe 36, Nikah 12, Ikrah 6; Müslim, Fezail 154, (2371); Ebu Davud, Talak •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Benim hakkimda yalan söylemeyin. Zira benim üzerime yalan uyduran cehenneme girer." Ravi: Ali Kaynak: Buhari, Ilm 38; Müslim, Mukaddime 1, (1); Tirmizi, Ilm 8, (2662)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Benim hakkimda yalan söylemeyin. Zira benim üzerime yalan uyduran cehenneme girer." Ravi: Ali Kaynak: Buhari, Ilm 38; Müslim, Mukaddime 1, (1); Tirmizi, Ilm 8, (2662) • Babama dedim ki: "Ben niye senin Resulullah'tan hadis rivayetini isitmiyorum. Halbuki falan ve falandan çokça isitiyorum?" Bana su cevabi verdi: "Evet ben, Müslüman oldugum günden beri Aleyhissalatu vesselam'i hiç terketmedim. Hep beraber olduk. Ancak O'nun söyle söyledigini de isittim: "Kim bile bile bana yalan nisbet ederse atesteki yerini hazirlasin." Ravi: Ibnu'z-Zübeyr Kaynak: Buhari, Ilm 38; Ebu Davud, Ilm 4, (3651) • Resulullah (aleyhissalatu sa) buyurdular ki: "Benim üzerime söylenen yalan, bir baskasi üzerine söylenen yalan gibi degildir. Öyleyse kim bile bile bana yalan nisbet ederse cehennemdeki yerini hazirlasin!" Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Buhari, Cenaiz 34; Müslim, Mukaddime 4, (4); Tirmizi, Ilm 9, (2664) • Büseyr el-Adevi, Hz. Ibnu Abbas (ra)'a gelip: "Resulullah (sav) buyurdular ki..." diyerek birseyler anlatmaya kalkti. Ancak Ibnu Abbas onu konusmaya birakmadi ve kendisine iltifat etmedi. Büseyr: "Sözlerimi niye dinlemiyorsunuz? Ben size Resulullah (sav)'dan anlatiyorum, hiç tinmiyorsunuz, niçin?" diye sordu. Ibnu Abbas ona su cevabi verdi: "Biz vaktiyle, bir kimsenin "Resulullah (sav) buyurdular ki" dedigini isitince, gözlerimizi ona çevirip kulaklarimizi da dinlemek üzere uzatiyorduk. Ne zaman ki, insanlar hadis rivayetinde laubalilestiler, biz de onlardan ancak bildiklerimizi almaya basladik." Ravi: Mücahid Kaynak: Müslim, Mukaddime 7, (7) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri söyle dedi: "Büyüklük ridamdir, izzet de izarimdir. Kim bu iki seyde benimle niza ederse ona azab veririm." Ravi: Ebu Said ve Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Birr 136; Ebu Davud, Libas 29, (4090)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri söyle dedi: "Büyüklük ridamdir, izzet de izarimdir. Kim bu iki seyde benimle niza ederse ona azab veririm." Ravi: Ebu Said ve Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Birr 136; Ebu Davud, Libas 29, (4090) • Resulullah (sav): "Kalbinde zerre miktar kibir bulunan kimse asla cennete girmeyecektir!" buyurmustu. Bir adam: "Kisi elbisesinin güzel olmasini, ayakkabisinin güzel olmasini sever!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Allah Teala hazretleri güzeldir, güzelligi sever! Kibir ise hakkin ibtali, insanlarin tahkiridir" buyurdular. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Iman 147; Ebu Davud, Edeb 29, (4091); Tirmizi, Birr 61, (1999) • Bir diger rivayette: "Kalbinde hardal tanesi kadar iman bulunan bir kimse cehenneme girmez. Kalbinde hardal tanesi kadar kibir bulunan kimse de cennete girmez" buyrulmustur. Ravi: Kaynak: Müslim, Iman 147; Ebu Davud, Edeb 29, (4091); Tirmizi, Birr 61, (1999) • Yakisikli bir adam Resulullah (sav)'a gelerek: "Ben güzelligi seviyorum. Gördügünüz gibi bana güzellik de verilmis. Kimsenin beni, ayakkabi bagi bile olsa bu hususta geçmesinden hoslanmiyorum. Ey Allah'in Resulü! Bu (haram olan) kibre girer mi?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Hayir! buyurdular. Ancak kibr, hakki ibtal, halki tahkirdir!" Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Libas 29, (4092) • Resulullah (sav) buyurdular ki: Kiyamet günü, mütekebbirler küçük karincalar gibi hasrolunurlar. Onlari her yönden zillet bürümüstür. Cehennemde Büles denen bir hapishaneye sevkedilirler. Ateslerin atesi onlari bürür. Cehennem ehlinin irinleri kendilerine içecek olarak verilir. Bu içecege tinetu'l-habal denir." Ravi: Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 48, (2494) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisi kendisini (halktan büyük görüp) uzak tuta tuta cebbarlar arasina kaydedilir de onlarin basina gelen musibete duçar olur." Ravi: Selemetu'bnu'l-Ekva Kaynak: Tirmizi, Birr 61, (2001) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlar, ya cehennem kömüründen baska bir sey olmayan ölmüs ecdadlariyla övünmekten vazgeçerler, yahut da Allah katinda, burnuyla pislik yuvarlayan mayis böceginden daha adi bir dereceye düserler. Allah Teala hazretleri sizlerden cahiliye kibrini temizledi. Artik o, muttaki bir mü'min yahut bedbaht bir facirdir. Insanlarin hepsi Hz. Adem'in evlatlaridir. Adem ise topraktan yaratilmistir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 120, (5116); Tirmizi, Menakib (3950, 3951) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah, kiyamet günü, büyüklenerek elbisesini sürüyenin yüzüne bakmayacaktir." Bir diger rivayette: "Elbisesini çalimla sürüyene bakmayacaktir" denmistir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Libas 1, 2, 5, Fezailu'l-Ashab 5, Edeb 55; Müslim, Libas 42, (2085); Muvatta, Libas 11, (2, • Resulullah (sav) buyurdular ki: Kim namazda izarini (gömlegini) çalimla yere degecek kadar uzatirsa, Allah onun ne günahini affeder, ne de onu kötü amellere karsi korur." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Salat 83, (637) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir adam, nefsinin hosuna giden bir takim elbise içinde saçlari da yapilmis olarak giderken yürüme sirasinda kibre düsmüstü ki, birden yere batti. Kiyamet kopuncaya kadar orada zorlukla batmaya devam edecek." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Libas 5; Müslim, Libas 49, (2088) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kiskançliktan bir nevi var ki Allah sever; bir kismi da var ki Allah onu sevmez. Allah'in sevdigi kiskançlik, kisinin (mehariminden haram kilinmis bir fiil görmesi ile) süphe halinde duydugu kiskançliktir. Allah'in sevmedigi kiskançlik, süphe olmadan kiskançlik duymasidir. Ayni sekilde bir kisim gurur vardir ki Allah hoslanmaz, bir kismi da var, Allah hoslanir. Allah Teala'nin sevdigi gurur, kisinin savas sirasinda ve sadaka verme esnasinda nefsine güvenerek duydugu gururdur. Allah'in bugzedip sevmedigi gurur ise, taskinlik ve övünme sirasinda duydugu gururdur." Ravi: Cabir Ibnu Atik Kaynak: Ebu Davud, Cihad 114, (2659); Nesai, Zekat 66, (5, 78) • Benim hakkimda "Sende kibr var" diyorsunuz. Ben esege binmis, (dikissiz) kumasi (elbise olarak) sarinmis, keçiyi sagmis birisiyim. Üstelik Resulullah (sav) bana: "Bun(lar)i yapan kimsede hiçbir kibir bulunmaz" buyurdular. Ravi: Cübeyr Ibnu Mut'im Kaynak: Tirmizi, Birr 61, (2002) •

Resulullah (sav): "Size büyük günahlarin en büyügünü haber vereyim mi?" buyurmus ve bunu üç kere tekrar etmislerdi. "Evet!" deyince: "Allah'a sirk kosmak, anne ve baba haklarina riayetsizlik, cana kiymak!" buyurdular. Bu sirada dayanmis durumda idi, yere...

• Resulullah (sav): "Size büyük günahlarin en büyügünü haber vereyim mi?" buyurmus ve bunu üç kere tekrar etmislerdi. "Evet!" deyince: "Allah'a sirk kosmak, anne ve baba haklarina riayetsizlik, cana kiymak!" buyurdular. Bu sirada dayanmis durumda idi, yere oturup: "Haberiniz olsun! Yalan söz, yalan sahidlik!" dedi ve bunu o kadar tekrar etti ki, "Keske kesse artik!" temennisinde bulunduk. Ravi: Ebu Bekre Kaynak: Buhari, Sehadat 10, Edeb 6, Istizan 35, Istitabe 1; Müslim, Iman 143, (87); Tirmizi, Sehadat 3, (230 • Babasi (radiyallahu anh)'ndan anlatiyor: "Resulullah (sav)'a bir adam kebairden sormustu, söyle cevap verdiler: "Onlar dokuzdur!" buyurdular ve saydilar: "Sirk, sihir, insan öldürmek, faiz yemek, yetim mali yemek, savastan kaçmak, namuslu kadinlara iftirada bulunmak, anne ve babaya haksizlik, kibleniz olan Beytu'l-Haram (da masiyet islemey)i sagliginiz ve ölümünüzde helal addetmek." Ravi: Ubeyd Ibnu Umeyr Kaynak: Ebu Davud, Vesaya 10, (2875); Nesai, Tahrim 3, (7, 89) • Dedim ki: "Ey Allah'in Resulü! Allah nezdinde en büyük günah hangisidir?" "Seni yaratmis olan Allah'a es kosmandir!" buyurdular. "Sonra hangisidir?" dedim. "Seninle birlikte yiyecek diye, evladim öldürmendir!" buyurdular. Ben yine: "Sonra hangisidir?" dedim. "Komsunun helalligi ile zina etmendir!" buyurdular. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Tefsir, Bakara 3, Furkan 3, Edeb 20, Muharibin 20, Diyat 1, Tevhid 40, 46; Müslim, Iman 141, • Resulullah (sav) "Kisinin anne ve babasina sövmesi büyük günahlardandir" buyurmuslardi. Orada bulunanlar: "Hiç kisi anne ve babasina söver mi?" dediler. "Evet! Kisi, bir baskasinin babasina söver, o da babasina söver; annesine söver, o da bunun annesine söver!" buyurdular. Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Buhari, Edeb 4; Müslim, Iman 146, (90); Tirmizi, Birr 4, (1903); Ebu Davud, Edeb 129, (5141) •

Babasi (ra)'ndan anlatiyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bizimle müsrikler arasindaki fark, kalansuveler üzerindeki sariklardir." Ravi: Muhammed Ibnu Rükane Kaynak: Ebu Davud, Libas 24, (4078); Tirmizi, Libas 47, (1785)

• Babasi (ra)'ndan anlatiyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bizimle müsrikler arasindaki fark, kalansuveler üzerindeki sariklardir." Ravi: Muhammed Ibnu Rükane Kaynak: Ebu Davud, Libas 24, (4078); Tirmizi, Libas 47, (1785) • Babasi (ra)'ndan anlatiyor: "Resulullah (sav): "Sarik sarin da ilminiz ziyadelessin!" buyurdular. Ravi devamla der ki: "Hz. Ali (ra) da: "Sariklar Araplarin taçlaridir" buyurdular. [Hadis, Teysir'de Ebu Davud'a nisbet edilmis ise de, onda mevcut delildir. Camiu's-Sagir (1,555)'de mevcuttur.] Ravi: Ebu'l-Müleyh Kaynak: • Resulullah (sav) basina sarik sardigi zaman, ucunu iki omuzu arasindan sarkitirdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Libas 12, (1736) • Resulullah (sav) bana bir sarik sardi, onu önümden ve arkamdan birkaç parmak sarkitti. Ravi: Abdurrahman Ibnu Avf Kaynak: Ebu Davud, Libas 24, (4079) • Resulullah (sav)'i gördüm, üzerinde siyah bir sarik vardi, iki ucunu omuzunun arasindan sarkitmisti. Ravi: Amr Ibnu Hureys Kaynak: Müslim, Hacc 453, (1359); Ebu Davud, Libas 24, (4077); Nesai, Zinet 109, (8, 211) • Resulullah (sav)'in ashabinin kalansuveleri genis idi. Ravi: Ebu Kebse el-Enmari Kaynak: Tirmizi, Libas 40, (1783) • Resulullah (sav)'in gömleginin kolu bilege kadardi. Ravi: Esma Bintu Yezid Ibni's-Seken Kaynak: Tirmizi, Libas 28, (1765); Ebu Davud, Libas 3, (4027) • Babasindan naklediyor: "Ebu Said (ra)'e izar hakkinda sordum. Dedi ki: "Tam bilene düstün! Resulullah (sav) söyle demisti: "Mü'minin izari bacagin yarisina kadar uzanmalidir. Burasi ile topuklar arasinda olmasinin da bir günahi yok. Ama topuktan asagi inen kisim atestedir. Kim de, gururla izarini (yerde) sürürse kiyamet günü Allah ona (rahmet) nazari ile bakmaz." [Ebu Davud'un rivayetinde "kiyamet günü" ibaresi mevcut degildir.] Ravi: Ala Ibn Abdirrahman Kaynak: Muvatta, Libas 12, (2, 914, 915); Ebu Davud, Libas 30, (4093); Ibnu Mace, Libas 7, (3573) • Resulullah (sav) izar hakkinda ne söylemisse o, kamis hakkinda da muteberdir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Libas 30, (4095) • Resulullah (sav): "Allah, elbisesini kibirle sürüyene bakmaz" buyurmustur. Hz. Ebu Bekr (ra): "Ey Allah'in Resulü! Izarim salik durumda, dikkat etmezsem sürünüyor" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Sen, bunu kibirle yapanlardan degilsin!" cevabini verdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Libas 5, 1, 2, Fezauli Ashab 5, Edeb 55; Müslim, Libas 45, (2085); Ebu Davud, Libas 28, (408 • Resulullah (sav): "Kim elbisesini gururla yerde sürürse, kiyamet günü Allah ona (rahmet nazariyla) bakmaz!" buyurmustu. Ümmü Seleme atilarak: "Öyleyse kadinlar zeyllerini ne yapacaklar?" diye sordu. "Bir karis salarlar!" buyurdu. Ümmü Seleme: "Bu taktirde ayaklari açilir!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse bir zira' salsinlar bunu daha da artirmasinlar!" buyurdular. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Libas 9, (1731); Nesai, Zinet 106, (8, 209); Ebu Davud, Libas 40, (4119) • Resulullah (sav)'i bir örtü ile ihtiba etmis gördüm. Örtünün saçagi ayaklarinin üzerine dökülmüstü." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Libas 23, (4075) • Resulullah (sav), samma sarinmasini ve tek bir giysi içerisinde ihtiba oturusunu yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Libas 25, (4081); Tirmizi, Edeb 20, (2768); Nesai, Zinet 18, (8, 210) • Resulullah (sav), su iki çesit giyinmekten men etti: "Samma sarinmasi ki bu, üzerinde bir baska giysi olmadigi halde giysisini omuzuna koyup bir yarisini açik birakmasi ve namazda iki elini de sarmasidir. Diger giyinme de, fercini örtecek kadar olmayan tek giysisi içinde ihtiba tarzinda oturmasidir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Libas 20, 21, Büyu 62, 63, Salat 10, Mevakit 30, 31, Savm 67; Müslim, Büyu 2, (1511); Muvatt • Cenab-i Hakkin su (mealdeki) kavl-i serifleri indigi zaman, "Ey peygamber! Hanimlarina, kizlarina ve mü'minlerin hanimlarina söyle. Evlerinden çiktiklarinda dis örtülerini üzerlerine alsinlar."(Ahzab 59) Ensar kadinlari baslarinda (siyah) örtüden kargalar tasiyor olduklari halde disari çikarlardi. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Libas 32, (4101) • Esma Bintu Ebi Bekr (ra), üzerinde ince bir elbise oldugu halde Resulullah (sav)'in huzuruna girmisti. Aleyhissalatu vesselam, ondan yönünü ters istikamete çevirdi ve: "Ey Esma! Kadin hayiz yasina girdi mi ondan sadece sunun ve sunun disinda hiçbir yerinin görünmesi caiz degildir!" dedi ve yüzü ile ellerini isaret etti. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Libas 34, (4104) • Resulullah (sav)'a (Misir'dan), (beyaz renkli ve ince olan) kubati kumaslar getirilmisti. Bana ondan bir kupon verdi ve: "Bunu ikiye böl, bir parçayi kendine kamis yap, digerini hanimina ver. Bununla kendine burgu yapsin!" buyurdular. (Ayrilmak üzere Dihye) geri dönünce: "Hanimina söyle, bunun altina bir astar koysun da bedenini vasfetmesin!" buyurdular. Ravi: Dihye el-Kelbi Kaynak: Ebu Davud, Libas 39, (4116) • Ümmü Seleme (ra), evinde iken de cilbabesini (basörtüsünü) fazilet ümidiyle üzerinden hiç çikarmazdi." [Rezin tahric etti.] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Rezin • Imam Malik rahimehullah'a ulastigina göre, Abdullah Ibnu Ömer'in bir cariyesi vardi. Hz. Ömer onu, hürlerin kiyafetine bürünmüs vaziyette görünce bu davranisini normal karsilamayip müdahale etti. Kizi Hafsa'nin yanina girip: "Oglan kardesinin cariyesini halkin içine karismis görmedin mi, hürlerin kiyafetine bürünmüs degil mi?" dedi ve Hz. Ömer bu hali hos karsilamadi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Isti'zan 44, (2, (981) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz ayakkabi giyince sagdan baslasin, çikarirken de soldan baslasin [ya ikisini birlikte giysin, ya ikisini birlikte çikarsin.]" Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Libas 67, (2097) • Bir rivayette de: "Sakin kimse tek ayakkabi ile yürümesin, ya ikisini de çikarsin, yahut ikisini de giyinsin" buyrulmustur. Ravi: Kaynak: Buhari, Libas 39; Müslim, Libas 68, (2097); Muvatta, Libas 14, 15, (2, 916); Ebu Davud, Libas 44, (4 • Resulullah (sav) ayakkabi giymede, basini taramada, temizlikte ve bütün islerinde sagdan baslamayi severdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Salat 47, Vudu 31, Et'ime 5, Libas 38, 77; Müslim, Taharet 67, (268); Ebu Davud, Libas 44, ( • Resulullah (sav) kisinin ayakta giyinmesini yasakladi. [Bu hadisi Ebu Davud Hz. Cabir (ra)'den rivayet etti] Ravi: Ebu Hureyre ve Hz. Enes Kaynak: Tirmizi, Libas 35, (1776, 1777); Ebu Davud, Libas 44, (4135) • Kisi oturdugu zaman, ayakkabilarini çikarip (sol) yanina koymasi sünnettir. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Libas 44, (4138), Salat 89, (648) • Resulullah (sav), katildigimiz bir gazvede buyurdular ki: "Ayakkabilari çogaltin. Çünkü kisi ayakkabi giydigi müddetçe binmeye devam eder." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Libas 66, (2096); Ebu Davud, Libas 44, (4133) • Resulullah (sav)'i sebtiyye ayakkabisi giyerken gördüm. Sebtiyye ayakkabisi, üzerinde hiç tüy bulunmayan ayakkabidir. Aleyhissalatu vesselam bu ayakkabi içinde abdest aliyordu. Ben bu ayakkabiyi giymeyi severim. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Taharet 95, (1, 80), Zinet 67, (7, 186) • Resulullah (sav)'in ayakkabisinda parmak arasina geçen atkisi vardi. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Libas 41; Ebu Davud, Libas 44, (4134); Tirmizi, Libas 33, (1773, 1774); Nesai, Zinet 117, (8 • Hz. Aise (ra)'ye: "Kadin (erkege mahsus) ayakkabi giyer mi?" diye sorulmustu: "Resulullah (sav) kadinlardan erkeklesenlere lanet etti!" diye cevap verdi. Ravi: Ibnu Ebi Müleyke Kaynak: Ebu Davud, Libas 31, (4099) • Resulullah (sav) kadin elbisesini giyen erkege ve erkek elbisesini giyen kadina lanet etti. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Libas 31, (4098) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim muktedir oldugu halde tevazu maksadiyla (Allah için) (kiymetli) elbise giymeyi terkederse, Allah kiyamet günü, onu mahlukatin baslari üstüne çagirir ve diledigi iman elbisesini giymekte onu muhayyer birakir." Ravi: Muaz Ibnu Enes Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 40, (2483) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim söhret elbisesi giyerse Allah ona zillet elbisesi giydirir." Bir rivayette de söyle denmistir: "...Kiyamet günü Allah ona onun aynisini giydirir, sonra içinde atesi tutusturur." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Libas 5, (4029), 4030) • Babasindan naklen diyor ki: "Üzerimde adi bir elbise oldugu halde Resulullah (sav)'in yanina gelmistim. Bana: "Senin malin yok mu?" diye sordu. "Evet var!" cevabima: "Hangi çesit maldan?" sorusunu yöneltti. "Her çesit maldan Allah bana vermistir [deve, sigir, davar, at, köle, hepsinden var]" demem üzerine: "Öyleyse Allah Teala hazretleri sana bir mal verdigi vakit Allah'in verdigi bu nimetin eseri ve fazileti senin üzerinde görülmelidir!" buyurdular. Ravi: Ebu'l Ahvas Kaynak: Nesai, Zinet 83, (8,196) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri bolluga erince is elbisesinden baska bir de cum'a elbisesi edinirse üzerine (bir vebal) yoktur." Ravi: Muhammed Ibnu Yahya Ibnu Hibban Kaynak: Ebu Davud, Salat 219, (1078); Ibnu Mace, Ikametu's-Salat 82, (1095) • Resulullah (sav), bize binek hayvanlarimizi güden bir adamimizi gördü. Üzerinde eskimis (çizgili) iki parçali giysi vardi. "Onun bu eskilerden baska giyecegi yok mu?" buyurdular. "Evet var" dedim. "Çamasir torbasinda iki giysisi daha var, ben onlari giydirmistim." "Öyleyse çagir onu da, bunlari giysin!" emrettiler. (Çagirdim, emr-i Nebeviyi söyledim, o da onlari giyindi. Geri gitmek üzere dönünce, Aleyhissalatu vesselam: "Nesi var (da bu yenileri giymiyor?) Allah boynunu vurasica! Bu daha hos degil mi?" buyurdular. Adam bu sözü isitti ve: "Allah yolunda mi (boynum vurulsun) ey Allah'in Resulü?" dedi. "Evet" buyurdular, "Allah yolunda." Adam Allah yolunda öldürüldü. Ravi: Cabir Kaynak: Muvatta, Libas 1, (2, 910) • Resulullah sa) su iki kiyafeti yasakladi: Çok yüksek kiyafet, çok düsük kiyafet. [Rezin tahriç etmistir.] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Rezin •

Resulullah (sav)'in en ziyade sevdigi elbise kamus idi. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Libas 3, (4025); Tirmizi, Libas 28, (1762, 1763)

• Resulullah (sav)'in en ziyade sevdigi elbise kamus idi. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Libas 3, (4025); Tirmizi, Libas 28, (1762, 1763) • Ben ve Mahrefetu'l-Abdi, Hacer'den bez alip, Mekke'ye getirdik. Resulullah (sav) [yanimiza] gelip bizimle bir salvar pazarlik etti ve satin aldi. Fiyatini bize tartip ödedi. Tartan kimseye de: "Tart (ve ibreyi lehine) kaydir!" emretti. Ravi: Süveyd Ibnu Kays Kaynak: Ebu Davud, Büyu 7, (3336); Tirmizi, Büyu 66, (1305); Nesai, Büyu 54, (7, 284) • Resulullah (sav), (ashabina) bir kisim kaftanlar taksim etti, fakat (babam) Mahreme'ye hiçbir sey vermedi. Bunun üzerine babam: "Haydi Resulullah (sav)'a gidelim!" dedi ve beraber gittik. Bana: "Gir de Aleyhissalatu vesselam'i bana çagir!" dedi. Ben de çagirdim. Resulullah üzerinde dagittigi kaftanlardan biri oldugu halde disari çikti ve "Bunu senin için sakladik!" buyurdu. Sonra Resulullah (sav) babama bakti ve: "Mahreme razi oldu!" buyurdu. Ravi: Misver Ibnu Mahreme Kaynak: Buhari, Farzu'l-Humus 11, Libas 12; Müslim, Zekat 129, (1058); Ebu Davud, Libas 4, (4028); Tirmizi, • Resulullah (sav) en çok, hibere (denen Yemen'de mamul, çubuklu) kumastan giyinmemizi severdi. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Libas 18; Müslim, Libas 32, (2079); Ebu Davud, Libas 15, (4060); Tirmizi, Libas 45, (1788); • Haruriyye (denen Hariciler) çiktigi zaman Hz. Ali (ra)'nin yanina geldim. Bana: "Su adamlara bir ugra!" dedi. Ben de mevcut Yemen hullelerinin en güzelini giydim." Ebu Zümeyl der ki: "Ibnu Abbas yakisikli ve gür sesli biriydi." Ibnu Abbas der ki: "Harurilerin yanina vardim. Bana: "Hos geldin ey Ibnu Abbas! Bu takimin da ne?" dediler. Ben: "Beni ayipliyor musunuz? Ben Resulullah (sav) üzerinde mümkün olan en güzel elbiseyi gördüm!" dedim. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Libas 8, (4037) • Hz. Aise'nin yanina girdim. Üzerinde kalin Yemen bezinden yapilmis fiyati bes dirhem olan bir elbise bulunuyordu. Hz Aise: "Gözünü cariyeme kaldir da ona bir bak! Zira o simdi benim giydigim su elbiseyi evin içinde giymekten arlanir. Halbuki, Resulullah (sav) zamaninda benim o (kaba kumas)tan bir elbisem vardi. Medine'de zifaf için süslenen her kadin gelip o elbiseyi benden iareten alirdi." Ravi: Abdülvahid Ibnu Eymen Kaynak: Buhari, Hibe 34 • Resulullah (sav)'a üzerinde yünden Sami bir cübbe oldugu halde abdest suyunu döktüm. Cübbenin yenleri dar idi. Elini çikar(ip cübbenin yenlerini çemre)mek istedi. Fakat kol dar gelince, (cübbeyi omuzuna atarak) ellerini bedeninin altindan çikardi ve yikadi. Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Tirmizi, Libas 30, (1768,1769) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Elbiselerden beyaz olanlari giyin. Çünkü onlar en hayirli giyeceklerinizdir. Ölülerinizi de beyazla kefenleyin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 18, (994); Ebu Davud, Tibb 14, (3878)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Elbiselerden beyaz olanlari giyin. Çünkü onlar en hayirli giyeceklerinizdir. Ölülerinizi de beyazla kefenleyin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 18, (994); Ebu Davud, Tibb 14, (3878) • Babasindan naklediyor: "Resulullah (sav)'i Mina'da halka hitap ederken gördüm. Sirtinda kirmizi bir bürde vardi ve katirinin üzerinde idi. Hz. Ali (ra) de önüne durmus, Aleyhissalatu vesselam'in söylediklerini tekrarliyordu. Ravi: Hilal Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Libas 21, (4073) • Resulullah (sav) orta boylu idi. Ben onu kizil bir hülle içerisinde gördüm. Ben Aleyhissalatu vesselamdan daha güzel bir seyi hiç görmedim. Ravi: Bera Kaynak: Buhari, Libas 35, Menakib 23; Müslim, Fezail 91, (2337); Ebu Davud, Libas 21, (4072); Tirmizi, Libas • Üzerinde kirmizi renkli iki giyecek bulunan bir adam geldi ve Resulullah (sav)'a selam verdi. Ama (aleyhissalatu vesselam) adamin selamini almadi. Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Libas 20, (4069); Tirmizi, Edeb 45, (2808) • Beni Esed'den bir kadin anlatiyor: "Bir gün, Resulullah (sav)'in zevcelerinden Zeyneb'in yaninda idim ve kizil toprakla onun elbiselerini boyuyorduk. Biz bu isle mesgulken Resulullah Aleyhissalatu vesselam çikageldi. Ancak kizil topragi görünce geri döndü. Zeynep bu hali görünce, Aleyhissalatu vesselam'in bunu mekruh addettigini anladi ve derhal elbiselerini yikadi ve bütün kirmiziligi örttü. Aleyhissalatu vesselam geri döndü ve aniden geldi. (Boyadan) hiçbir sey görmeyince içeri girdi." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Libas 20, (4071) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ben erguvan (koyu kizil) renkli seyin üzerine binmem. Ne sariya boyanmisi ne de (eteginin ucuna, yakasina, yenine) ipekli geçirilmis gömlegi giymem. Bilesiniz erkegin sürünme maddesi kokuludur, renksizdir. Bilesiniz kadinin sürünme maddesi renklidir kokusuzdur." Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Ebu Davud, Libas, 11, (4048); Tirmizi, Edeb 30, (2789) • Resulullah (sav) üzerimde sariya boyanmis iki giysi görmüstü. Derhal: "Bunu giymeni annen mi sana emretti?" diye sordu. Ben: "Bunlan yikayayim mi, ey Allah'in Resulü!" dedim. "Hatta yak onlari!" buyurdular." [Bir rivayette: "Bu, kafirlerin kiyafetidir, sakin bunlari giyme!" buyurdular" denmistir.] Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Müslim, Libas 27, (2077); Ebu Davud, Libas 20, (4066, 4067, 4068); Nesai, Zinet 96, (8, 203, 204) • Resulullah (sav), kasiy (yol yol ipek bulunan keten) kumasla sariya boyanmis kumasi yasakladi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Libas 11, (4044); Tirmizi, Libas 5, (1725); Müslim, Libas 29, (2078) • Resulullah'in üzerinde iki yesil giysi gördüm. Ravi: Ebu Remse Kaynak: Ebu Davud, Libas 19, (4065); Tirmizi, Edeb 48, (2813); Nesai, Zinet 97, (8, 204), Iydeyn 16, (3, 185 • Resulullah (sav)'a benekli siyah bir giysi getirilmisti. "Bunu kime giydirmemi uygun bulursunuz?" buyurdular. Herkes susmustu. "Bana ümmü Halid'i getirin!" emrettiler. Beni yanina götürdüler. Giysiyi elleriyle bana giydirdi ve sonra da: "Üstünde eskit, üstünde eskit!"diye iki sefer tekrarladilar. Siyah kumasin benegine bakiyor, eliyle de bana isaret ediyor ve: "Ey Ümmü Halid! Bu senna (güzel), ey Ümmü Halid bu senna!" diyordu. Senna, Habesistan dilinde güzel demekti. Ravi: Ümmü Halid Bintu Halid Ibni Said Ibni'l-As Kaynak: Buhari, Libas 22, 32, 188, Menakibu'l-Ensar 37, Edeb 17; Ebu Davud, Libas 1 •

Ömer Ibnu'l-Hattab (ra), biz Utbe Ibnu Ferkad ile Azerbaycan'da iken bize söyle yazmisti: "Ey Utbe, (bu mal) ne senin emegin, ne babanin emegi ne de annenin emegidir. Öyleyse mü'minleri, evlerinde, kendi evinde doydugun seyden doyur. Zevk için yemekten ve sirk...

• Ömer Ibnu'l-Hattab (ra), biz Utbe Ibnu Ferkad ile Azerbaycan'da iken bize söyle yazmisti: "Ey Utbe, (bu mal) ne senin emegin, ne babanin emegi ne de annenin emegidir. Öyleyse mü'minleri, evlerinde, kendi evinde doydugun seyden doyur. Zevk için yemekten ve sirk ehlinin zinetinden, ipekli giymekten kaçin. Zira Resulullah (sav) su kadari hariç ipekli giymekten yasakladi ve Resulullah bize orta ve isaret parmagim kaldirarak birbirine bitistirdi." Ravi: Ebu Osman en-Nehdi Kaynak: Buhari, Libas 25; Müslim, Libas 12, (2069); Ebu Davud, Libas 10, (4042); Nesai, Zinet 93, (8, 202); • Resulullah (sav) bir miktar ipek alip sag avucuna koydu, bir miktar da altin alip sol eline koydu sonra da: "Su iki sey ümmetimin erkek kismina haramdir" buyurdu. [Tirmizi, ve Nesai'de Ebu Musa'dan gelen diger bir rivayette; "Ümmetimin erkeklerine, ipek elbise ve altin haram kilindi, kadinlarina helal kilindi" buyrulmustur.] Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Libas 14, (4057); Nesai, Zinet 40, (8, 160) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Dünyada ipegi, ahirette nasibi olmayanlar giyer." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Libas, 25; Müslim, Libas 6, (2068); Nesai, Zinet 91,(8, 201) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ipegi dünyada giyen, ahirette giyemez." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Buhari, Libas 25; Müslim, Libas 23, (2075); Nesai, Zinet 91, (8, 200) • (Babam) Ömer (ra) satilmakta olan atlas bir elbise gördü. Onu Resulullah (sav)'a getirip: "Ey Allah'in Resulü! Bunu satin al da bayramlarda ve tasradan gelen heyetlerin karsilanmasi sirasinda tecemmülen giyin!" dedi. Resulullah (sav): "Bu, (ahirette) nasibi olmayanlarin giysisidir" buyurdular. Sonra Hz. Ömer, Allah'in diledigi kadar kaldi. Aleyhissalatu vesselam ona atlastan mamul bir cübbe gönderdi. Ömer gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Siz (ipek hakkinda): "Bu, (ahirette) nasibi olmayanlarin giyecegidir" demistiniz. Sonra bana bunu gönderdiniz, (hikmeti nedir?)" dedi. Aleyhissalatu vesselam, buna karsilik: "Bunu, sana bizzat giyesin diye göndermedim. Bilakis, satasin ve parasiyla ihtiyaçlarini göresin diye göndermistim" buyurdular. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Libas 30, Cum'a 7, Iydeyn 1, Büyu 40, Hibe 27, 29, Cihad 177, Edeb 9, 66; Müslim, Libas 6, ( • Resulullah (sav) bana siyera (denen yolyol sari kalemli dokunmus ipek) kumastan bir takim elbise giydirdi. Sonra ben onu giyip çiktim (Resulullah bunu üzerimde görünce bana kizmisti), öfkesini yüzünde görüyordum. Hemen dönüp, onu hanimlarim arasinda basörtüsü yapmalari için taksim ettim." Ravi: Ali Kaynak: Buhari, Libas 30, Hibe 27, Nafakat 11; Müslim, Libas 19, (2071); Ebu Davud, Libas 10, (4043); Nesai, • Müslim'in bir diger rivayetinde söyle denmistir. Dümetu'l-Cendel sefi Ukeydir, Resulullah (sav)'a ipek bir elbise hediye etti. Aleyhissalatu vesselam da onu Hz. Ali (ra)'ye verdi ve: "Bunu Fatimalar arasinda taksim et!" buyurdular. Ravi: Kaynak: Müslim, Libas 18, (2071) • Resulullah (sav) saf ipekten yapilmis elbiseyi yasakladi. Ama alem olarak konan ve kumasin direzisinde kullanilan ipege yasak yoktur. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Libas 12, (4055) • Resulullah (sav) Zübeyr Ibnu'l-Avvam ve Abdurrahman Ibnu Avf (ra) için kendilerindeki uyuz sebebiyle ipekli giymelerine izin verdi. Ravi: Enes Kaynak: • Bir rivayette de söyle denmistir: "Resulullah (sav)'a (hacc sirasinda) bitten sikayet ettiler. Aleyhissalatu vesselam onlara katildiklari gazveleri sirasinda ipek gömlekler giymeye ruhsat tanidi." Ravi: Kaynak: Buhari, Libas 29, Cihad 91; Müslim, Libas 25, (2076); Tirmizi, Libas 2, (1722); Ebu Davud, Libas 13, • Hz. Ömer (ra) el-Cabiye'de halka hitap ederek: "Resulullah (as) iki, üç veya dört parmak yeri hariç, ipek giymeyi yasaklamisti!" dedi. Ravi: Süveyd Ibnu Gafele Kaynak: Müslim, Libas 12, (2069) •

Resulullah (sav)'a siyah bir bürde (hirka) yaptim, bunu giydi, içinde terledigi zaman ondan yün kokusu hissetti. Bunun üzerine o hirkayi çikarip atti. Aleyhissalatu vesselam güzel kokudan hoslanirdi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Libas 22, (4074)

• Resulullah (sav)'a siyah bir bürde (hirka) yaptim, bunu giydi, içinde terledigi zaman ondan yün kokusu hissetti. Bunun üzerine o hirkayi çikarip atti. Aleyhissalatu vesselam güzel kokudan hoslanirdi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Libas 22, (4074) • Hz. Aise (ra)'nin yanina girdim. Bana yamali bir giysi ve kaba bir izar çikardi ve "Resulullah (sav) su iki (parça)nin içinde vefat etti!" dedi. Ravi: Ebu Bürde Ibnu Ebi Musa el-Es'ari Kaynak: Buhari, Humus 5, Libas 19; Müslim, Libas 35, (2080); Ebu Davud, Libas 8, (4036); Tirmizi, Libas 10, • Resulullah (sav), bir sabah üzerinde, siyah kildan yapilmis desenli bir giysi oldugu halde çikti. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Libas 36, (2081); Ebu Davud, Libas 6, (4032); Tirmizi, Edeb 49, (2814) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Musa aleyhisselam'in Rabbi Teala hazretleriyle konustugu gün, üzerinde yünden bir salvar, yünden bir cübbe, yünden bir kisa, yünden küçük bir serpus (takke) vardi. Ayaginda da ölü esek derisinden mamul bir ayakkabi vardi." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Libas 10, (1734) •

Resulullah (sav)'in minderi deridendi ve içi hurma lifiyle dolu idi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Rikak 17; Müslim, Libas 38, (2082); Ebu Davud, Libas 46, (4146, 4147); Tirmizi, Libas 27, (1

• Resulullah (sav)'in minderi deridendi ve içi hurma lifiyle dolu idi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Rikak 17; Müslim, Libas 38, (2082); Ebu Davud, Libas 46, (4146, 4147); Tirmizi, Libas 27, (1 • Resulullah (sav)'a evde (bulunmasi gereken) yataklar zikredilmisti. Söyle buyurdular: "Kisinin kendisi için bir yatak, kadin için bir yatak, misafir için bir yatak lazimdir. Dördüncü yatak seytanadir." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Libas 45, (4142); Nesai, Nikah 82, (6,135); Müslim, Libas 41, (2084) • Resulullah (sav)'in bir yastiga solu üzerine yaslandigini gördüm. Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Ebu Davud, Libas 45, (4143); Tirmizi, Edeb 23, (2771) • Babasi (ra)'ndan anlatiyor: "Resulullah (sav) vahsi hayvanlarin derilerinden yaygi yapilmasini nehyetti." Ravi: Ebu'l-Melih Kaynak: Ebu Davud, Libas 43, (4132); Tirmizi, Libas 32, (1771); Nesai, Fere' 12, (7, 176) • Resulullah (sav)'dan beni giydirmesini talep ettim. Bunun üzerine bana iki parça hayse (adi keten) bezi giydirdi. Kendimi, bununla arkadaslarim arasinda en iyi giyinmis gördüm. Ravi: Utbe Ibnu Abdi's-Sülemi Kaynak: Ebu Davud, Libas 6, (4032) •