SOHBET BÖLÜMÜ

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sayet ben bir insanin baska bir insana secde etmesini emredecek olsaydim, kadina, kocasina secde etmesini emrederdim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Rada' 10, (1159)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sayet ben bir insanin baska bir insana secde etmesini emredecek olsaydim, kadina, kocasina secde etmesini emrederdim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Rada' 10, (1159) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hangi kadin, kocasi kendisinden razi olarak vefat ederse, cennete girer." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Tirmizi, Rada' 10, (1161) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nefsim kudret dinde olan Zat-i Zülcelal'e yemin ederim, bir erkek hanimini yataga davet ettiginde kadin imtina edip gelmezse, kocasi ondan razi oluncaya kadar semada olan (melekler) ona gadab ederler." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 86, Bed'ü'l-Halk 6; Müslim, Nikah 120-122 (1436); Ebu Davud, Nikah 41, (2141) • Bir baska rivayette söyle denmistir: "Erkek, kadinini yatagina çagirir, kadinda gelmeye yanasmaz, erkek öfkelenmis olarak sabahlarsa, melekler sabaha kadar -bir rivayette yataga gelinceye kadar- kadina lanet okurlar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 86, Bed'ü'l-Halk 6; Müslim, Nikah 120-122 (1436); Ebu Davud, Nikah 41, (2141) • Bir baska rivayette: "Kadin küskünlükle kocasinin yatagindan ayri olarak sabahlarsa, melekler onu lanetler" denmistir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 86, Bed'ü'l-Halk 6; Müslim, Nikah 120-122 (1436); Ebu Davud, Nikah 41, (2141) • Ey Allah'in Resulü! dendi, "hangi kadin daha hayirlidir?" "Kocasi bakinca onu sürura garkeden, emredince itaat eden, nefis ve malinda, kocasinin hosuna gitmeyen seyle ona muhalefet etmeyen kadin!" diye cevap verdi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Nesai, Nikah 14, (6, 68) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkege, hanimini ne sebeple dövdügü sorulmaz." Ravi: Ömer Kaynak: Ebu Davud, Nikah 43, (2147) • Safvan Ibnu Muattal (ra)'in hanimi, yaninda Savfan da bulundugu bir anda Resulullah (sav)'a gelerek: "Ey Allah'in Resulü, namaz kildigim zaman kocam beni dövüyor, oruç tuttugum zaman da orucumu bozduruyor, günes doguncaya kadar da sabah namazini kilmiyor!" dedi. Resulullah (sav), haniminin bu söyledikleri hakkinda Safvan'a sordu. Safvan: "Ey Allah'in Resulü! "Namaz kildigim zaman dövüyor" sözüne gelince, o zaman (bir rekatte uzun) bir sure okuyor. Halbuki ben bunu yasakladim" dedi. Resulullah kadina: "Insanlara tek surenin okunmasi yeterlidir" buyurdu. Safvan devam etti: "Oruç tuttugum zaman bozduruyor" sözüne gelince, "Hanimim oruç tutup duruyor. Ben gencim, hep sabredemiyorum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Bir kadin kocasinin izni olmadan (nafile) oruç tutamaz!" buyurdular. Safvan devamla: "Günes doguncaya kadar sabah namazi kilmadigim sözüne gelince, biz (gece çalisan) bir aileyiz, bunu herkes biliyor. (Sabaha yakin yatinca) günes doguncaya kadar uyanamiyoruz" diye açiklama yapti. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Safvan, uyaninca namazini kil!" buyurdular. Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Savm 74, (2459) • Hz. Ali (ra) Ibnu Agyed'e dedi ki: "Sana kendimden ve Resulullah (sav)'in kizi Fatima (ra)'dan -ki o, babasina, ailesinin en sevgili olani idi- bahsedeyim mi?" "Evet, bahsedin!" dedim. Bunun üzerine: "Fatima (ra) degirmen çevirirdi; elinde yaralar meydana gelirdi. Kirba ile su tasirdi. Bu da boynunda yaralar açti. Evi süpürüyordu. Üstü basi toz-toprak oldu. (Bu siralarda) Resulullah'a bir kisim köleler getirilmisti. Fatima'ya: "Babana kadar gidip bir köle istesen!" dedim. Gitti. Aleyhissalatu vesselamin yaninda bazilarinin konusmakta olduklarini gördü ve döndü. Ertesi gün Resulullah Fatima'ya gelerek: "Kizim ihtiyacin ne idi?" diye sordu. Fatima sükut edip cevap vermedi. Ben araya girip: "Ben anlatayim Ey Allah'in Resulü!" dedim ve açikladim: "Fatima'nin degirmen kullanmaktan elleri yara oldu, kirba ile su tasimaktan da omuzlari incindi. Köleler gelince ben kendisine, size ugramasini, sizden bir hizmetçi istemesini ve böylece biraz rahata kavusmasini söyledim. Bu açiklamam üzerine Resulullah: "Ey Fatima, Allah'tan kork, Allah'a olan farzlarini eda et, ailenin islerini yap. Yatagina girince otuzüç kere sübhanallah, otuzüç kere elhamdülillah, otuzdört kere Allahuekber de. Böylece hepsi yüz yapar. Bu senin için hizmetçiden daha hayirlidir." buyurdular. Fatima (ra): "Allah'dan ve Allah'in Resulünden raziyim" dedi. Resulullah ona hizmetçi vermedi. Ravi: Ebu'l-Verd Ibnu Sümame Kaynak: Buhari, Fedailu'l-Ashab 9, Humus 6, Nafakat 6, 7, Da'avat 11; Müslim, 80, (2727); Tirmizi, Da'avat 2 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadinlara hayirhah olun, zira kadin bir ege kemiginden yaratilmistir. Ege kemiginin en egri yeri yukari kismidir. Onu dogrultmaya kalkarsan kirarsin. Kendi haline birakirsan egri halde kalir, öyleyse kadinlara hayirhah...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadinlara hayirhah olun, zira kadin bir ege kemiginden yaratilmistir. Ege kemiginin en egri yeri yukari kismidir. Onu dogrultmaya kalkarsan kirarsin. Kendi haline birakirsan egri halde kalir, öyleyse kadinlara hayirhah olun." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 79, Enbiya 1, Edeb 31, 85, Rikak 23; Müslim, Rada 65, (1468); Tirmizi, Talak 12, (1188 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadinlara karsi hayirhah olun. Çünkü onlar sizin yaninizda esirler gibidirler. Onlara iyi davranmaktan baska bir hakkiniz yok, yeter ki onlar açik bir çirkinlik islemesinler. Eger islerse yatakta yalniz birakin ve siddetli olmayacak sekilde dövün. Size itaat ederlerse haklarinda asiri gitmeye bahane aramayin. Bilesiniz, kadinlariniz üzerinde hakkiniz var, kadinlarinizinda sizin üzerinizde hakki var. Onlar üzerindeki hakkiniz, yataginizi istemediklerinize çignetmemeleridir, istemediklerinizi evlerinize almamalidir. Bilesiniz onlarin sizin üzerinizdeki haklari, onlara giyecek ve yiyeceklerinde iyi davranmanizdir." Ravi: Amr Ibnu'l-Ahvas Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Tevbe, (3087) • Hakim Ibnu Mu'aviye babasi Mu'aviye (ra)'den anlatiyor: "Ey Allah'in Resulü!" dedim, "bizden her biri üzerinde, zevcesinin hakki nedir?" "Kendin yiyince ona da yedirme,giydigin zaman ona da giydirmen, yüzüne vurmaman, takbih etmemen, evin içi hariç onu terketmemen." Ravi: Hakim Ibnu Mu'aviye Kaynak: Ebu Davud, Nikah 42, (2142, 2143, 2144) • Onbir kadin oturup, kocalarinin ahvalini haber vermede ve hiçbir seyi gizlemeyecekleri hususunda birbirlerine kesin söz verip anlastilar: Birincisi (zemmederek): "Benim kocam (yalçin) bir dagin basindaki zayif bir devenin eti gibidir. Kolay degil ki çikilsin, semiz degil ki götürülsün" dedi. (Yani kocasinin sert mizaçli, huysuz, gururlu olusuna, ailenin kendisinden istifade etmedigine isaret etti.) Ikincisi (de zemmederek): "Ben kocamin haberini fas etmek istemem, çünkü korkarim. Eger zikretmeye baslarsam büyük-küçük herseyini söyleyip birakmamam gerekir, (bu ise kolay degil)" dedi. (Bu sözüyle kocasimn çok kötü olduguna isaret etti). Üçüncüsü (zemmederek): "Benim kocam uzun boyludur, konusursam bosanirim, konusmazsam muallakta birakilirim" dedi. (Bu da kocasinin akilca kit oldugunu belirtmek istedi). Dördüncüsü (överek) "Kocam Tihame gecesi gibidir. Ne sicaktir, ne soguktur. Ne korkulur, ne usanilir" dedi. Besincisi: "Kocam içeri girince pars, disari çikinca arslan gibidir. Bana biraktigi (ev islerinden hesap) sormaz" dedi. Altincisi: Kocam yedi mi (üst üste katlayip) çok yer, içti mi sömürür, yatti mi sarinir. Benim kederimi anlamak için (elbiseme) elini sokmaz." (Bu da kocasimn kendisiyle ilgilenmedigim, yiyip içmekten baska birsey düsünmedigini söylemek ister.) Yedincisi: "Kocam tohumsuzdur (erlik yapmaktan acizdir). Her dert onundur (vücudunda çesitli hastaliklar var). Basimi yarar, vücudumu yaralar, (bunlari yapmak için) herseyi toplar, (her eline geçeni kullanir, vurur)" dedi. Sekizincisi: "Onun (vücuduna) dokunmak tavsana dokunmak gibi (yumusak)tir. Güzel kokulu bitki gibi hos kokar"dedi. Dokuzuncusu: "Kocamin diregi yüksektir (evi rahattir), kilicinin kini uzundur (boylu posludur), ocaginin külü çoktur, evi meclise yakin (misafirperver) bir adamdir" dedi. Onuncusu: "Kocam maliktir, hem de ne malik! Artik akil ve hayalinizden geçen her hayra maliktir. Onun çok devesi vardir. Develerin çökecek yerleri çok, yaylaklari azdir. Çalgi sesini duydular mi helak olacaklarini anlarlar. (Yani develer yayilmaya salinmaz, kesilmek üzere bekletilir, çalgi ve eglence sesi duyunca kesileceklerini anlarlar demektir.) Onbirincisi: "Kocam Ebu Zer'dir. Amma ne Ebu Zer'dir! Anlatayim: Kulaklarimi zinetlerle doldurdu, bazularimi yagla tombullastirdi. Beni hosnut kildi, kendimi bahtiyar ve yüce bildim. O beni Sikk denen bir dag kenarinda bir miktar davarla geçinen bir ailenin kizi olarak buldu. Beni atlari kisneyen, develeri bögüren, ekinleri sürülüp daneleri harmanlanan müreffeh ve mesud bir cemiyete getirdi. Ben onun yaninda söz sahibiyim, hiç azarlanmam. (Aksam) yatar sabaha kadar uyurum. Doya doya süt içerim. Ebu Zer'in annesi de var: Ümmü Ebu Zer. Ama o ne annedir! Onun zahire anbarlari büyük, hararlari iri, evi genistir. Ebu Zer'in oglu da var. Ama ne nezaketli gençtir o. Onun yattigi yer, kilici çekilmis kin gibidir. Onu dört aylik bir kuzunun tek budu doyurur (az yer). Ebu Zer'in bir de kizi var. Ama o ne terbiyelidir. Babasina itaatkardir. Anasina da itaatkardir. Vücudu elbisesini doldurur. Endamiyla (kuma ve akranlarini) çatlatir. Ebu Zer'in bir de cariyesi var. O ne sadakatli, ne iyi cariyedir. Aile sirrimizi kimseye söylemez, evimizin azigini asla ifsad ve israf etmez, evimizde çer çöp birakmaz, temiz tutar. Namusludur, eve kir getirmez. Bir gün Ebu Zer evden çikti. Her tarafta süt tulumlari yag çikarilmak için çalkalanmakta idi. Yolda bir kadina rastladi. Kadinin, beraberinde, pars gibi çevik iki çocugu vardi, koltugunun altindan kadinin memeleriyle oynuyorlardi. (Kocam bu kadini sevmis olacak ki) beni birakti, onunla evlendi. Ondan sonra ben de seref sahibi bir adamla evlendim. O da güzel ata binerdi. Hatti mizragini alir ve aksam üzeri deve ve sigir nev'inden birçok hayvan sürer, bana getirirdi. Getirdigi her çesit hayvandan bana bir çift verirdi. (Bu kocam da bana): "Ey Ümmü Zer! Ye, iç ve akrabalarina ihsanda bulun!" derdi. Ümmü Zer der ki: "Buna ragmen, ben bu ikinci kocamin bana verdiklerinin hepsini bir araya toplasam, Ebu Zer'in en küçük kabini dolduramaz." Bu hadisi rivayet eden Hz. Aise der ki: "Resulullah (sav) (gönlümü almak için): "Ey Aise," buyurdular, "ben sana Ebu Zer'in Ümmü Zer'e nisbeti gibiyim, (su farkla ki Ebu Zer Ümmü Zer'i bosamistir, ben seni bosamadim. Biz beraber yasayacagiz.)" Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Nikah 82; Müslim, Fedailü's-Sahabe 92, (2448) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir mü'min erkek, bir mü'min kadina bugzetmesin. Çünkü onun bir huyunu begenmezse baska bir huyunu begenir." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Rada' 61, (1469) • Resulullah (sav): "(Ey kadinlar toplulugu!) Ben, akil sahiplerine akli ve dini nakis olanlardan galebe çalan sizin kadarini hiç görmedim!" demisti. Içlerinden dirayetli bir kadin: "Bizim aklimizin ve dinimizin noksanligi nedir?" diye sordu. "Aklinizin noksanligi, sahidlikte, iki kadinin sehadetinin bir erkek sehadetine denk olmasidir. Dindeki noksanlik ise, (ay hali sebebiyle) ramazanda oruç yemeniz ve bazi günler namaz kilmamanizdir" cevabini verdi. (Bu, Sahiheyn'de geçen uzunca bir hadisten bir parçadir) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 16, (4679); Müslim, Iman 132, (79); Buhari, Hayz 6; Ibnu Mace, Fiten 19, (4003) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkeklere kendimden sonra kadinlardan daha zararli bir fitne birakmadim." Ravi: Üsame Ibnu Zeyd Kaynak: Buhari, Nikah 17; Müslim, Zikr 97, (2740); Tirmizi, Edeb 31, (2781) • Ravinin anlattigina göre, bu zatin iki hanimi vardi. Bunlardan birinin yanindan çikmisti. Geri dönünce, hanimi: "Falan hanimin yanindan geliyor olmalisin!" dedi. Mutarrif: "Hayir," dedi "Imran Ibnu Husayn'in yanindan geliyorum. O bana Resulullah'in su sözünü nakletti: "Cennet sakinlerinin en azi kadinlardir." Ravi: Mutarrif Ibnu Abdillah Kaynak: Müslim, Zikir 95, (2738) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Süphesiz ki Kiyamet günü, Allah'in en çok ehemmiyet verecegi emanet, kadin-koca arasindaki emanettir. Kadinla koca birbiriyle içli disli olduktan sonra, kadinin esrarini erkegin nesretmesi, o gün en büyük ihanettir." Ravi: Ebu Said Kaynak: Müslim, Nikah 123, (1437); Ebu Davud, Edeb 37, (4870) • Resulullah (sav), bana: "Ben senin bana kizdigin ve benden razi oldugun zamanlari biliyorum" buyurdular. Ben: "Bunu nereden anliyorsunuz?" diye sordum: "Benden razi oldun mu bana: "Hayir Muhammed'in Rabbine yemin olsun!" diyorsun. Bana öfkeli olunca: "Hayir! Ibrahim'in Rabbine yemin olsun!" diyorsun" dedi. Ben: "Dogru, ey Allah'in Resulü, ben sadece senin adini terkederim?" dedim. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Nikah 108, Edeb 63; Müslim, Fedailü's-Sahabe, 90, (2439) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin zanna yer vermeyin. Zira zan, sözlerin en yalanidir. Tecessüs etmeyin, haber koklamayin, rekabet etmeyin, hasedlesmeyin, birbirinize bugzetmeyin, birbirinize sirt çevirmeyin, ey Allah'in kullari, Allah'in emrettigi...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin zanna yer vermeyin. Zira zan, sözlerin en yalanidir. Tecessüs etmeyin, haber koklamayin, rekabet etmeyin, hasedlesmeyin, birbirinize bugzetmeyin, birbirinize sirt çevirmeyin, ey Allah'in kullari, Allah'in emrettigi sekilde kardes olun. Müslüman müslümanin kardesidir. Ona (ihanet etmez), zulmetmez, onu mahrum birakmaz, onu tahkir etmez. Kisiye ser olarak, müslüman kardesini tahkir etmesi yeterlidir. Her müslümanin mali, kani ve irzi diger müslümana haramdir. Allah sizin suretlerinize ve kaliblariniza bakmaz, fakat kalplerinize ve amellerinize bakar. Takva suradadir -eliyle gögsünü isaret etti- : Sakin ha! Birinizin satisi üzerine satis yapmayin. Ey Allah'in kullari kardes olun. Bir müslümanin kardesine üç günden fazla küsmesi helal olmaz." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 45, Edeb 57, 58, Feraiz 2; Müslim, Birr 28-34, (2563-2564); Ebu Davud, Edeb 40, 56, (4 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslümanin, müslüman üstündeki hakki bestir: "Selamim almak, hasta ziyaretine gitmek, cenazesine katilmak, davetine icabet etmek, hapsirinca yerhamukallah demek." (Müslim'in bir rivayetinde su ziyade vardir: "Eger seni davet ederse icabet et, senden nasihat taleb ederse ona nasihat et") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cenaiz 2; Müslim, Selam 4, (2162); Ebu Davud, Edeb 98, (5030); Tirmizi, Edeb 1, (2738); Nesa • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Aç'i doyurun, hastayi ziysiret edin, esirleri hürriyetine kavusturun." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Marda 4, Cihad 171, Nikah 71, Ahkam 23; Ebu Davud, Cenaiz 11, (3105) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ey Ebu Zerr! Marufdan (iyilik) hiç bir seyi hakir görme, hatta bir kardesini güler bir yüzle karsilaman bile (basit bir sey degildir). Et satin aldigin veya bir tencere kaynattigin zaman suyunu artir, ondan komsuna bir avuç (kadar da olsa) ver." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Tirmizi, Et'ime 30, (1834) •

Resulullah (sav) (bir gün): "Sakin yollarda oturmayin!" buyurmustu. "Ya Resulullah" dediler, "oturmadan edemeyiz, oralarda (oturup) konusuyoruz." "Mutlaka oturacaksiniz, bari yola hakkini verin!" buyurdu. Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü, onun hakki nedir?"...

• Resulullah (sav) (bir gün): "Sakin yollarda oturmayin!" buyurmustu. "Ya Resulullah" dediler, "oturmadan edemeyiz, oralarda (oturup) konusuyoruz." "Mutlaka oturacaksiniz, bari yola hakkini verin!" buyurdu. Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü, onun hakki nedir?" diye sordular. "Gözlerinizi kismak, (gelip geçeni) rahatsiz etmemek, selama mukabele etmek, emr bi'l-ma'ruf nehy-i ani'l-münker yapmaktir!" dedi. (Hz. Ömer'den yapilan bir baska rivayette su ziyade var: "Yardim isteyen mazluma yardim edersiniz, yolunu kaybedene rehber olursunuz.") Ravi: Ebu Said el-Hudri Kaynak: Buhari, Isti'zan 2, Mezalim 22; Müslim, Libas 114, (2121); Ebu Davud, Edeb 13, (4815) • Resulullah {sa) buyurdular ki: "Üç kisi beraberken, ikisi aralarinda hususi konusmasinlar, bu öbürünü üzer." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Isti'zan 45; Müslim, Selam 36, (2183); Muvatta, Kelam 13, (2, 988, 989); Ebu Davud, Edeb 29, • Resulullah (sav)'dan daha sevgili kimse yoktu. Buna ragmen Aleyhissalatu vesselam'i gördükleri zaman ayaga kalkmazlardi, çünkü O'nun bundan hoslanmadigini biliyorlardi. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Edeb 13, (2755) • Bir gün Resulullah (sav) yanimiza geldi, elinde bir asa (degnek) vardi. Biz ayaga kalktik. "Yabancilarin birbirlerini büyüklemek için ayaga kalkmalari gibi ayaga kalkmayin!" buyurdu. Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Ebu Davud, Edeb 165, (5230) • Hz. Muaviye (ra), Ibnu'z-Zübeyr ve Ibnu Amir (ra)'in yanlarina geldi. Ibnu Amir ayaga kalkti, Ibnu'z-Zübeyr oturdu (kalkmadi). Hz. Muaviye (ra), Ibnu Amir'e: "Otur, zira Resulullah (sav)'in : "Insanlarin kendisi için ayaga kalkmalarindan hoslanan kimse atesteki yerini hazirlasin" buyurdugunu isittim" dedi. Ravi: Ebu Miclez Kaynak: Ebu Davud, Edeb 165, (5229); Tirmizi, Edeb 13, (2756) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kimse, bir baskasini yerinden kaldirip sonra da oraya oturmasin. Ancak (halkayi) genisletin, yer açin, Allah da size genislik versin." Birisi yerinden kalkacak olsa, Abdullah Ibnu Ömer (ra), oraya oturmazdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Isti'zan 31, Cuma 20; Müslim, Selam 27, (2177); Tirmizi, Edeb 9, (2750,2751); Ebu Davud, Ede • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse ihtiyaci için çikar, sonra geri dönerse, önceki yerine oturmaya (herkesten ziyade) hak sahibidir." Ravi: Vehb Ibnu Huzeyfe Kaynak: Tirmizi, Edeb 10, (2752) • Resulullah (sav) 'a geldigimiz zaman, (halkanin) sonuna otururduk. Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 16, (4825); Tirmizi, Isti'zan 29, (2723) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimsenin, izin almadan iki kisinin arasina oturmasi helal olmaz." [Tirmizi'nin rivayetinde: "Izinleri olmadan iki kisinin arasini açmasi kisiye helal olmaz" seklinde gelmistir.] Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Edeb 24, (4844, 4845); Tirmizi, Edeb 11, (2753) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Meclislerin en hayirlisi genis olanidir." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Edeb 14, (4820) • Bir adam halkanin ortasina oturmustu. Huzeyfetu'bnul-Yeman (ra) dedi ki: "Halkanin ortasinda oturan, Muhammed (sav) diliyle lahetlenmistir." Ravi: Ebu Miclez Kaynak: Ebu Davud, Edeb 17, (4826); Tirmizi, Edeb 12, (2754) • Resulullah (sav) mescide girince cemaati bir kisim halkalar halinde gördü ve: "Sizleri niye böyle daginik gruplar halinde görüyorum?" buyurdu. Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Müslim, Salat 119, (430); Ebu Davud, Edeb 16, (4823) • Amr Ibnu's-Serid, babasindan (ra) anlatiyor: "Ben oturdugum sirada, Resulullah (sav) bana ugradi. O sirada sol elimi sirtimin gerisine koymus, (sag) elimin kabasi üzerine dayanmistim. Bana: "Gadaba ugramislarin oturusuyla mi oturuyorsun" dediler. Ravi: Amr Ibnu's-Serid Kaynak: Ebu Davud, Edeb 26, (4848) • Resulullah (sav) oturdu mu, etrafina biz de otururduk. Kalkar, (fakat geri) dönmeyi arzu ederse ayakkabilarini veya üzerinde olan (rida, sarik gibi) bir seyi çikarir (yerine koyar)di. Böylece ashabi (geri gelecegini) bilir ve yerlerinde otururlardi. Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Edeb 30, (4854) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz güneste olunca -bir rivayette gölgede olunca- gölge ondan kalkar da, yarisi gölgede kalacak olursa oradan kalksin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 15, (4821) • Kays, babasindan naklediyor: "(Bir seferinde mescide) gelmisti, ki, Resulullah (sav) hutbe irad ediyordu. (Konusmayi dinlemek üzere) günese dikildi. Ancak Resulullah (sav) , kendine gölgede durmasini emretti ve gölgeye geçti. Ravi: Kays Kaynak: Ebu Davud, Edeb 15, (4822) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iyi arkadasla kötü arkadasin misali, misk tasiyanla körük çeken insanlar gibidir. Misk sahibi ya sana kokusundan verir veya sen ondan satin alirsin. Körük çekene gelince ya elbiseni yakar yahut da sen onun pis kokusunu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iyi arkadasla kötü arkadasin misali, misk tasiyanla körük çeken insanlar gibidir. Misk sahibi ya sana kokusundan verir veya sen ondan satin alirsin. Körük çekene gelince ya elbiseni yakar yahut da sen onun pis kokusunu alirsin." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Büyu 38, Zebaih 31; Müslim, Birr 146, (2628) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Su üçü hariç bütün meclisler emniyettedir; "Haram kan dökülen meclis, haram ferc bulunan meclis, haksiz mal taksimi yapilan meclis." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Edeb 37, (4869); Buhari, Büyu 38, Zebaih 31; Müslim, Birr 146, (2628) • Resulullah (sav) beni, bir ihtiyaci için göndermisti. Bu yüzden anneme dönmekte geciktim. Eve gelince annem: "Niçin geciktin?" diye hesaba çekti. "Resulullah", dedim, "beni bir is için göndermisti." "Ne isiydi o?" diye annem sordu. "O sirdir söyleyemem!" deyince, annem: "Resulullah (sav)'in sirrini sakin kimseye açmayasin!" dedi. (Metin Müslim'e aittir.) Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Isti'zan 46; Müslim, Fedailu's-Sahabe 145, (2482) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nefsim yed'i kudretinde olan zata yemin ederim ki, iman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe iman etmis olmazsiniz! Yaptiginiz takdirde birbirinizi seveceginiz seyi haber vereyim mi? Aranizda selami...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nefsim yed'i kudretinde olan zata yemin ederim ki, iman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe iman etmis olmazsiniz! Yaptiginiz takdirde birbirinizi seveceginiz seyi haber vereyim mi? Aranizda selami yayginlastirin!" Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Iman 93, (54); Ebu Davud, Edeb 142, (5193); Tirmizi, Isti'zan 1, (2589) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamette, birbirlerine sefkatte mü'minlerin misali, bir bedenin misalidir. Ondan bir uzuv rahatsiz olsa, diger uzuvlar uykusuzluk ve hararette ona istirak ederler." Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Edeb 27; Müslim, Birr 66, (2586) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz kardesini (Allah için) seviyorsa ona sevdigini söylesin." Ravi: Mikdam Ibnu Madikerib Kaynak: Ebu Davud, Edeb 122, (5124); Tirmizi, Zühd 54, (2393) • Resulullah (sav)'in yaninda bir adam vardi. Derken oradan birisi geçti (Aleyhissalatu vesselam'in yanindaki): "Ey Allah'in Resulü!" dedi, "ben su geçeni seviyorum." "Pekiyi kendisine haber verdin mi?" diye Aleyhissalatu vesselam sordu. "Hayir!" deyince, "Ona haber ver!" dedi. Adam kalkip, gidene yetisti ve: "Seni Allah için seviyorum!" dedi. Adam da: "Kendisi adina beni sevdigin Zat da seni sevsin!" diye mukabelede bulundu. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Edeb 122, (5125) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse, bir baskasiyla kardeslestigi zaman, ilk is ismini, babasinin ismini ve kimlerden oldugunu sorsun. Çünkü böyle yapmak, sevginin artmasina daha uygundur." Ravi: Yezid Ibnu Nu'ame ed'Dabi Kaynak: Tirmizi, Zühd 54, (2394) • Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Dostunu severken ölçülü sev, günün birinde düsmanin olabilir. Düsmanina da bugzunu ölçülü yap, günün birinde dostun olabilir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 60, (1998) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Aziz ve Celil olan Allah Teala hazretleri Kiyamet günü söyle diyecek: "Benim celalim adina sevisenler nerede? Gölgemden baska hiçbir gölgenin bulunmadigi su günde onlari gölgemde gölgelendireyim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 37, (2566); Muvatta, Si'r 13, (2952) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri buyuruyor ki: "Benim celalim adina birbirlerini sevenler var ya! Onlar için nurdan öyle minberler vardir ki, peygamberler ve sehidler bile onlara gibta ederler." Ravi: Mu'az Ibnu Cebel Kaynak: Tirmizi, Zühd 53, (2391) • Ebu Idris el-Havlani, Mu'az Ibnu Cebel (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Tebareke ve Teala Hazretleri söyle hükmetti: "Benim rizam için birbirlerini sevenlere, benim için bir araya gelenlere, benim için birbirlerini ziyaret edenlere ve benim için birbirlerine harcayanlara sevgim vacip olmustur." Ravi: Ebu Idris el-Havlani Kaynak: Muvatta, Si'r 16, (2, 963, 954) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Amellerin en faziletlisi Allah için sevmek, Allah için bugzetmektir." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 3, (4599) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'in kullari arasinda bir grup var ki, onlar ne peygamberlerdir ne de sehidlerdir. Üstelik Kiyamet günü Allah indindeki makamlarinin yüceligi sebebiyle peygamberler de, sehidler de onlara gipta ederler." Orada bulunanlar sordu: "Ey Allah'in Resulü! Onlar kim, bize haber ver!" "Onlar aralarinda ne kan bagi ne de birbirlerine bagisladiklari bir mal olmadigi halde, Allah'in ruhu (Kur'an) adina birbirlerini sevenlerdir, Allah'a yemin ederim, onlarin yüzleri mutlaka nurdur. Onlar bir nur üzeredirler. Halk korkarken, onlar korkmazlar, insanlar üzülürken, onlar üzülmezler. Ve su ayeti okudu: "Haberiniz olsun Allah'in dostlari var ya! Onlara ne korku var ne de onlar üzülecekler" (Yunus 62). Ravi: Ömer Kaynak: Ebu Davud, Büyu 78, (3527) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah bir kulu sevdi mi Hz. Cebrail aleyhisselam'a: "Allah falani seviyor, onu sen de sev!" diye seslenir. Onu Cebrail de sever. Sonra o, sema ehline: "Allah falani seviyor, onu siz de sevin!" diye nida eder, derken, bütün sema ehli de onu sevmeye baslar. Sonra onun için arz (halki arasina hüsn-ü kabul) konur. (Hadisin Müslim'deki rivayetlerinde su ziyade var: "Allah Celle Celaluhu, bir kula da bugzetti mi Cebrail Aleyhisselam'a: "Ben falancaya bugzettim sen de bugzet!" diye seslenir, Ona Cebrail de bugzetmeye baslar. Sonra Cibril sema ehline nida eder: "Allah Celle Celaluhu falan kimseye bugzetti, siz de bugzedin." Sonra yeryüzüne onun için bugz vazedilir.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Tevhid 33, Edeb 41; Müslim, Birr 157; Muvatta, Si'r 15; Tirmizi, Tefsir, Meryem (3160) • Ey Allah'in Resulü! dedim. "Kisi, bir kavmi sever, fakat onlarin amelini isleyemezse, (sonu ne olacak)?" "Ey Ebu Zerr," buyurdu, "sen sevdiginle berabersin!" Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Buhari, Edeb 96; Müslim, Birr 165, (2640); Ebu Davud, Edeb 122, (5126) • Tirmizi'nin bir rivayetinde: "Kisi sevdigiyle beraberdir" denmistir. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Tirmizi, Zühd 50, (2388) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ruhlar toplanmis cemaatler (gibidir). Onlardan birbiriyle (önceden) tanisanlar kaynasir, tanismayanlar ayrilirlar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Enbiya 2; Müslim, Birr 159, (2638); Ebu Davud, Edeb 19, (4834) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman müslümanin kardesidir. Ona zulmetmez, onu tehlikede yalniz birakmaz. Kim, kardesinin ihtiyacini görürse Allah da onun ihtiyacini görür. Kim bir müslümani bir sikintidan kurtarirsa, Allah da o sebeple onu Kiyamet...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman müslümanin kardesidir. Ona zulmetmez, onu tehlikede yalniz birakmaz. Kim, kardesinin ihtiyacini görürse Allah da onun ihtiyacini görür. Kim bir müslümani bir sikintidan kurtarirsa, Allah da o sebeple onu Kiyamet gününün sikintisindan kurtarir. Kim bir müslümani örterse, Allah da onu kiyamet günü örter." (Rezin bir rivayette sunu ilave etti: "Kim, hakki sübut buluncaya kadar mazlumla birlikte otursa, ayaklarin kaydigi günde Allah onun ayagini Siratta sabit kilar.") Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edeb 46, (4893); Tirmizi, Hudud 3, (1426); Buhari, Mezalim 3, Ikrah 7; Müslim, Birr 58, ( • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir mü'minin dünyevi kederlerinden birini giderirse, Allah da onun Kiyamet günü kederlerinden birini giderir. Kim bir fakire kolaylik gösterirse, Allah da ona dünyada ve ahirette kolaylik gösterir. Kim bir müslümani örterse, Allah da onu dünya ve ahirette örter. Kisi kardesinin yardiminda oldugu müddetçe, Allah da onun yardimindadir. Kim ilim aramak düsüncesiyle bir yola düserse, Allah onun cennete olan yolunu kolaylastirir. Bir grup, Allah'in kitabini okumak ve aralarinda tedris etmek üzere Allah'in evlerinden birinde toplanirsa, üzerlerine mutlaka sekme iner ve onlari rahmet kaplar, melekler onlari sarar. Allah da onlari yaninda bulunan mukarreb meleklere anar. Bir kimseyi ameli yavaslatirsa, nesebi hizlandiramaz." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zikr 38, (2699); Ebu Davud, Edeb 68, (4946); Tirmizi, Hudud 3, (1425), Birr 19, (1931), Kira • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Din nasihatten (hayirhahliktan) ibarettir!" Yanindakiler sordu: "Kimin için ey Allah'in Resulü?" "Allah için, kitabi için, Resulü için, müslümanlarin imamlari ve hepsi için! Müslüman müslümanin kardesidir. Ona yardimini kesmez, ona yalan söylemez, ona zulmetmez. Herbiriniz, kardesinin ayinesidir, onda bir rahatsizlik görürse bunu ondan izale etsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 17,18, (1927,1928,1930); Müslim, Iman 95, (55) • Hz. Enes (ra)'e "Sana Resulullah (sav)'in: "Islam'da dayanisma akdi (hilf) yoktur!" dedigi ulasti mi?" diye sordum. Su cevabi verdi. "Kureys'le Ensar arasinda, benim evimde dayanisma antlasmasi yapti." (Ebu Davud'un rivayetinde: "Resulullah, bizim evde Ensarla Muhacir arasinda iki veya üç kere dayanima akdi yapti" seklindedir.) Ravi: Asim el-Ahvel Kaynak: Buhari, Edeb 67, Kefalet 2, I'tisam 16; Müslim, Fedailu's-Sahabe 204, (2529); Ebu Davud, Feraiz 17, • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kardesine zalim de olsa mazlum da olsa yardim et" "Mazlumsa yardim ederim, zalim nasil yardim ederim?" diye sorulmustu. "Onu zulümden alikoyarsin, bu da ona yardimdir" buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Mezalim 4, Ikrah 7; Tirmizi, Fiten 68, (2256) • Resulullah(sav): "Kim kardesinin irzini mudafaa ederse, kiyamet günü Allah, onun yüzünden atesi çevirir." Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Tirmizi, Birr 20, (1932) • Resulullah (sav) , bir ihtiyaç taleb eden kimse gelince arkadaslarina yönelir ve: "Sefaat edin, ecir kazanin! Allah da Resulünün diliyle diledigine hükmetsin!" derdi. Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Edeb 37, Salat 88, Mezalim 5; Müslim, Birr 145, (2627); Ebu Davud, Edeb 126, (5131); Tirmizi • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Su hususlar da Allah'i büyüklelemenin birer subesidir: Bir müslüman yasliya ikramda bulunmak. Içindekiyle amel hususunda ölçüyü asmayan ve ondan uzaklasmayan Kur'an hamiline (hafizina) ikramda bulunmak. Adil olan iktidar sahibine ikram." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Ebu Davud, Edeb 23, (4843) • Resulullah (sav) buyurdular: "Bir genç, ihtiyar bir kimseye yasi sebebiyle ikramda bulunursa, Allah yasliliginda ona ikram edecek kimseleri mutlaka takdir eder." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Birr 75, (2023) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Küçüklerimize merhamet, büyüklerimize sayi göstermeyen bizden degildir." Bir rivayette su ziyade gelmistir: "...Ma'rufu emretmeyen, münkerden nehyetmeyen (de bizden degildir)." Ravi: Kaynak: Tirmizi, Birr 15, (1920) • Anlattigina göre, kendisine bir dilenci ugramistir, o da bir parça ekmek vermistir. (Bir müddet sonra) üstü basi düzgün, kiyafeti yerinde bir dilenci daha ugramistir. Hz. Aise onu oturtup yemek yedirmistir. Kendisine bunun sebebi sorulunca su açiklamayi yapmistir: "Resulullah (sav): "Insanlara mevkilerine göre ikramda bulunun" buyurmustur." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Edeb 23, (4842) •

Ribi Ibnu Hiras, Beni Amir'e mensub bir adamdan naklediyor: "Resulullah (sav) bir evde bulundugu sirada, yanina girmek için: "Girebilir miyim?" diye izin istedi. Aleyhissalatu vesselam hizmetçisine: "Çik, su gelene isti'zan adabini ögret, bu maksadla ona:...

• Ribi Ibnu Hiras, Beni Amir'e mensub bir adamdan naklediyor: "Resulullah (sav) bir evde bulundugu sirada, yanina girmek için: "Girebilir miyim?" diye izin istedi. Aleyhissalatu vesselam hizmetçisine: "Çik, su gelene isti'zan adabini ögret, bu maksadla ona: "Esselamünaleyküm, girebilir miyim?" demesini söyle!" buyurdu. Adam bunu isitmisti, (hizmetçiyi beklemeden): "Esselamünaleyküm, girebilir miyim?" dedi. Resulullah (sav) da adama izin verdi, o da girdi. Ravi: Ribi Ibnu Hiras Kaynak: Ebu Davud, Edeb, 137, (5177, 5178), 5179) • Resulullah (sav) bizi, evimizde ziyaret etti. Ve: "Esselamü aleyküm ve rahmetullah!" dedi. Babam, çok hafif bir sesle mukabelede bulundu. Babama: "Resulullah'a izin vermiyor musun?" dedim. O: "Birak, bize çokça selam okusun!" dedi. Resulullah (sav) tekrar: "Esselamü aleyküm ve rahmetullah" dedi. Sa'd yine hafif bir sesle mukabele etti. Sonra Resulullah (sav) tekrar: "Esselamü aleyküm ve rahmetullah" dediler ve döndüler. Sa'd pesine düstü ve: "Ey Allah'in Resulü, ben senin selamini isitiyordum. Ancak, bize daha fazla selam vermen için alçak sesle mukabele ediyorum" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam onunla birlikte geri döndü. Ondan su isteyip gusletti. Sonra Sa'd, zaferan veya versle boyanmis bir havlu verdi, Aleyhissalatu vesselam onu sarindi. Sonra ellerini kaldirip: "Allah'im, Sa'd Ibnu Ubade ailesine magfiret ve rahmet buyur!"diye dua etti. Sonra yemek yedi. Geri dönmek isteyince Sa'd, bir merkeb yaklastirdi. Üzerine kadife bir örtü yaymisti. Resulullah (sav) merkebe bindi. Sa'd, bana: "Ey Kays, Resulullah'a refakat et!" dedi. Ben de refakat ettim. Yolda Aleyhissalatu vesselam bana: "Benimle sen de bin!" dedi, ben imtina edince: "Ya binersin, ya dönersin!" buyurdular. Ben de geri döndüm. Ravi: Kays Ibnu Sa'd Ibni Ubade Kaynak: Ebu Davud, Edeb 138, (5185) • Tebük Gazvesi sirasinda Resulullah (sav) 'a ugradim. Deriden yapilmis bir çadirda idi. Selam verdim. Selamima mukabele etti ve: "Gir!" buyurdu. Ben: "Tam olarak mi, ey Allah'in Resulü?" dedim. "Tam olarak gir!" dedi. Ben de girdim." (Ravi) der ki: "Tam olarak mi gireyim?" diye sormasi, çadirin küçüklügünden dolayi idi. Ravi: Avf Ibnu Malik Kaynak: Ebu Davud, Edeb 92, (5000, 5001); Buhari, Cizye 15; Ibnu Mace, Fiten 25, (4042) • Resulullah (sav) bir kavmin kapisina gelince, yüzüyle kapiya dönmezdi. Sag veya sol omuzunu çevirirdi. Sonra da: "Esselamü aleyküm, esselamü aleyküm" derdi. Böyle yapisi o siralarda kapilarda örtü olmayisindandi. Ravi: Abdullah Büsr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 138, (5186) • Hz. Ömer (ra) bana anlatmisti: "Ben Resulullah (sav)'dan üç sefer izin istedim ve bana izin verdi." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 3, (2692) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Göz içeri girdi mi artik izin yok." Bir rivayette de su ziyade gelmistir: "Izin istemek görme sebebiyledir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb, 136, (5173) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz yemege çagirildigi vakit, elçi ile birlikte gelince bu onun için izin sayilir, (ayrica izin istemeye gerek yoktur)." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 140, (5189-5190) • Bir adam Resulullah (sav)'a sordu: "Annemin yanina girerken izin isteyeyim mi?" "Evet iste." "Ama ben evde onunla beraber kaliyorum." "Annenin yanina girerken izin iste!" "Ama ben ona hizmet ediyorum." "Anneden izin iste! Anneni çiplak görmen hosuna gider mi?" "Hayir!" "Öyleyse ondan izin iste!" Ravi: Ata Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Isti'zan 1, (2,963) • Resulullah (sav) bana buyurdular ki: "Senin, yanima girmen için iznin, perdenin kaldirilmasi ve benim fisiltimi isitmendir. Seni ben men edinceye kadar iznim böyle devam edecek." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Selam 16, (2169) • Resulullah (sav)'a gelmistim. Kapiyi çaldim: "Kim o?" buyurdular. "Benim!" dedim. (Beni almak üzere) çikti ama: "Ben! Ben!" diye söyleniyordu. (Belliydi ki kendimi tanitma tarzini) begenmemisti." Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Isti'zan 17; Müslim, Adab 38, (2155); Ebu Davud, Edeb 139, (5187); Tirmizi, Isti'zan 18, (27 • Bir adam Resulullah (sav)'in hücrelerinden birinden içeriye bakmisti. Resulullah (sav) elinde bir okla adama kalkti. Onu batirmak için, ihtiyatla adamin üzerine gitmesini seyreder gibiyim. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Diyat 23, 15, Isti'zan 11; Müslim, Adab 42, (2157); Ebu Davud, Edeb 136, (5171); Tirmizi, Is • Nesai'nin bir diger rivayetinde söyle gelmistir: Bir bedevi Resulullah (sav)'in kapisina geldi. Gözlerini kapinin kiriklarina yapistirdi. Resulullah (sav) adami farketti. Gözünü patlatmak üzere elinde bir çubukla üzerine yürüdü. Adam hemen sirra kadem basti. Resulullah (sav) "Eger yerinde kalsaydin gözünü oyduydum!" buyurdular. Ravi: Kaynak: Nesai, Kasame 44, (8,60) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz bir meclise gelince selam versin. Kalkmak isteyince de selam versin. Birinci selam sonuncudan evla degildir (Ikisi de ayni ölçüde ehemmiyetlidir). Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 16, (2707); Ebu Davud, Edeb...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz bir meclise gelince selam versin. Kalkmak isteyince de selam versin. Birinci selam sonuncudan evla degildir (Ikisi de ayni ölçüde ehemmiyetlidir). Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 16, (2707); Ebu Davud, Edeb 150, (5208) • Safvan Ibnu Ümeyye (ra) benimle, Resulullah (sav)'a süt, agiz ve bir miktar salatalik gönderdi. Aleyhissalatu vesselam o sirada Mekke'nin yukarisinda idi. Izin istemeden selam vermeden huzuruna girdim. Bana: "Dön, esselamu aleyküm, gireyim mi? de!" buyurdu. Ben de öyle yaptim. Ravi: Kelede Ibnu Hanbel Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 18, (2711); Ebu Davud, Edeb 137, (5176) • Resulullah (sav) bana buyurdular ki: "Ey ogulcugum, ailene girdigin zaman selam ver ki, selamin hem senin üzerine hem de aile halkina bereket olsun!" Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 10, (2699) • Resulullah'a: "Islam'in hangi ameli daha hayirli?" diye sorulmustu. "Yemek yedirmen, tanidigin ve tanimadigin herkese selam vermen" diye cevap verdi. Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Edeb 142, (5194) • Ravinin anlattigina göre, kendisi bir grup çocuga ugrar ve onlara selam verir. Yanindakilere de su açiklamayi yapar: "Resulullah (sav) böyle yapardi!" Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Isti'zan 14; Müslim, Selam 14, (2168); Ebu Davud, Edeb 147, (5202); Tirmizi, Isti'zan 8, (26 • Resulullah (sav) biz bir grup kadina ugramisti, selam verdi. (Tirmizi'nin bir rivayetinde: "Eliyle selamladi" denmistir) Ravi: Esma Bintu Yezid Kaynak: Ebu Davud, Edeb 148, (5204); Tirmizi, Isti'zan 9, (2698); Buhari, Isti'zan 15 • Ubeydullah Ibnu Ebi Rafi, Hz. Ali (ra)'den nakletmistir: Ebu Davud der ki: "Hasan Ibnu Ali ise bunu merfu olarak yani Hz. Peygamber (sav)'dan rivayet etmistir. Bir cemaat giderken, yeri gelince içlerinden bir kisinin selam vermesi hepsi için yeterlidir. Oturanlar adina da bir kisinin mukabelesi yeterlidir." Ravi: Ubeydullah Ibnu Ebi Rafi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 152, (5210) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'a en makbul insan, karsilasmada selama önce davranandir." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Ebu Davud, Edeb 144, (5197); Tirmizi, Isti'zan 6, (2695) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Binekte olan yürüyene, yürüyen oturana, az çok'a selam verir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Isti'zan 4, 5, 6; Müslim, Selam 1, (2160); Ebu Davud, Edeb 145, (5198, 5199); Tirmizi, Isti' • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri, Hz. Adem (as)'i kendi sureti üzere ve boynunu da altmis zira olarak yaratinca: "Git, su oturan meleklere selam ver, onlarin seni nasil selamlayacaklarina da dikkat et, dinle. Zira o selam, senin ve zürriyetinin selami olacaktir" dedi. (Bunun üzerine Adem onlara gidip): "Esselamü aleyküm!" diye selam verdi. Melekler: "Esselamü aleyke verahmetullahi" dediler ve selama mukabele ederken verahmetullahi'yi ilave ettiler. Cennete her giren Hz. Adem suretinde (ve boyu da altmis arsin boyunda) olacak. Halk su ana kadar (boyca) hep eksilmektedir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Isti'zan 1, Enbiya 1; Müslim, Cennet 28, (2841) • Biz Resulullah (sav)'in yaninda iken bir adam gelerek selami verdi ve: "Esselamu aleyküm!" dedi. Resulullah (sav) selamina mukabele etti. Adam da oturdu. Resulullah (sav) "On (sevap kazandi!)" dediler. Sonra birisi daha geldi. "Esselamu aleyküm ve rahmetullahi" dedi. Aleyhissalatu vesselam onun selamina da mukabele etti. Adam oturdu. Aleyhissalatu vesselam. "Yirmi!" dediler. Sonra biri daha geldi ve: "Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berekatuhu" dedi. Resulullah, selamina mukabele etti, adam da oturdu. Hz. Peygamber bu sefer: "Otuz!" buyurdular. Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Ebu Davud, Edeb 143, (5195); Tirmizi, Isti'zan 2, (2690) • Ebu Davud'da Muaz Ibnu Enes'den ayni ma'nada bir rivayet vardir. Ayrica su ziyade yer alir: "Sonra bir digeri geldi ve dedi ki: "Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berekatuhu ve magfiretuhu." Resulullah (sav) mukabelede bulundu ve: "Kirk (sevap)" deyip ilave etti: "Böylece (ziyade edilen her kelime için) sevap artar!" Ravi: Muaz Ibnu Enes Kaynak: Ebu Davud, Edeb 143, (5196) • Ebu Temime el-Hüceymi, Ebu Cüreyy el-Hüceymi'den, o da babasindan (ra) anlatiyor: "Resulullah (sav)'a gelip: "Aleyke's-selam ya Resulallah. (Sana selam olsun ey Allah'in Resulü!)" dedim. Bana hemen müdahale etti: "Aleyke's-selam deme. Çünkü aleyke's-selam diye verilen selam, ölülerin tahiyyesidir. Selam verdigin zaman, "Esselamu aleyke" de! Sana mukabele eden de, "Ve aleykesselam" der." Ravi: Ebu Temime el-Hüceymi Kaynak: Ebu Davud, Libas 28, (4084), Edeb 161, (5209); Tirmizi, Isti'zan 28, (2722, 2723) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yahudiler size selam verince onlardan biri, "es-samu aleyküm" der, sen de ona, "Ve aleyke!" de." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Isti'zan 229, Istitabe 4; Müslim, Selam 8, (2164); Muvatta, Selam 3, (2, 960); Ebu Davud, Ed • Resulullah (sav)'in su sözünü nakletmistir: "Ehl-i Kitap size selam verince onlara "Ve aleyküm" diye cevap verin." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Isti'zan 22; Müslim, Selam 6, (2163); Ebu Davud, Edeb 149, (5207); Tirmizi, Tefsir, Mücadele • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hiristiyan ve yahudilerle karsilasinca önce siz selam vermeyip (onlar size versinler, siz mukabele edin). Bir yolda onlarla karsilasinca, (kenardan geçmeleri için) yolu onlara daraltin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Selam 13, (2167); Tirmizi, Isti'zan 12, (2701); Ebu Davud, Edeb 149, (5205) • Resulullah (sav) bevl ederken bir adam ona ugradi ve selam verdi. Ancak Resulullah (sav), selamina mukabelede bulunmadi. [Ebu Davud'un bir rivayetinde su ziyade var: "Sonra adama (selama mukabele etmeyisinin) özrünü beyan etti: "Ben, temiz degilken Allah'i zikretmeyi uygun bulmadim."] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Hayz 115, (370); Ebu Davud, Taharet 8, 124, (16, 330, 331); Tirmizi, Taharet 67, (90); Nesai •

Hz. Enes (ra)'a sordum: "Resulullah (sav)'in Ashabi arasinda müsafaha var miydi?" Bana: "Evet!" diye cevap verdi. Ravi: Katade Kaynak: Buhari, Isti'zan 27; Tirmizi, Isti'zan 31, (2730)

• Hz. Enes (ra)'a sordum: "Resulullah (sav)'in Ashabi arasinda müsafaha var miydi?" Bana: "Evet!" diye cevap verdi. Ravi: Katade Kaynak: Buhari, Isti'zan 27; Tirmizi, Isti'zan 31, (2730) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iki müslüman karsilasip musafahada bulununca, ayrilmalarindan önce (küçük günahlari) mutlaka affedilir." Ravi: Bera Kaynak: Ebu Davud, Edeb 153, (5211, 5212); Tirmizi, Isti'zan 31, (2729) • Tirmizi'nin Ibnu Mes'ud'dan kaydettigi bir diger rivayette söyle buyrulmustur: "(Müsafaha etmek üzere mü'min kardesin) elinden tutulmasi selamlasma cümlesindendir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Istizan 31, (2731) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müsafaha edin ki, kalblerdeki kin gitsin, hediyelesin ki birbirinize sevgi dogsun ve aradaki düsmanlik bitsin." Ravi: Ata el-Horasani Kaynak: Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 16, (2, 908) •

Resulullah (sav)'in yaninda iki kisi hapsirdi. Efendimiz, bunlardan birine tesmitte bulundu (yani "yerhamukallah" dedi), digerine tesmitte bulunmadi. Niye böyle davrandigi sorulunca: "Su, Allah Teala'ya hamdetti, öbürü Allah Teala'ya hamdetmedi." cevabini...

• Resulullah (sav)'in yaninda iki kisi hapsirdi. Efendimiz, bunlardan birine tesmitte bulundu (yani "yerhamukallah" dedi), digerine tesmitte bulunmadi. Niye böyle davrandigi sorulunca: "Su, Allah Teala'ya hamdetti, öbürü Allah Teala'ya hamdetmedi." cevabini verdi." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Edeb 127; Müslim, Zühd 53, (2991); Ebu Davud, Edeb 102, (5039); Tirmizi, Edeb 4, (2743) • Müslim'in Ebu Musa'dan yaptigi bir diger rivayette söyle buyrulmustur: "Biriniz hapsirir ve hamdederse, ona tesmitte bulunun. Allah'a hamdetmezse tesmitte bulunmayin." Ravi: Ebu Musa Kaynak: • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kardesine üç kere tesmitte bulun, üçten fazla (hapsirirsa) artik bu nezle olmustur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 100, (5036); Tirmizi, Edeb 5, (2745); Ibnu Mace, Edeb 20, (3714) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah hapsirmayi sever, esnemeden hoslanmaz. Öyleyse sizden biri hapsirir ve Allah'a hamdederse, bunu isiten her müslüman üzerine, yerhamukallah demesi hak (bir vazife)dir. Ancak esnemeye gelince, iste bu, seytandandir. Biriniz namazda esneyecek olursa, imkan nisbetinde kendini tutsun ve "hah" diye ses çikarmasin. Zira buy seytandandir, seytan kendisine gülüyor demektir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 125,128, Bedü'l-Halk 11; Müslim, Zühd 56, (2994); Ebu Davud, Edeb 97, (5028); Tirmizi, • Resulullah (sav) hapsirdigi zaman, yüzünü elleriyle veya elbisesiyle örterdi ve sesini de kisardi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 98, (5029); Tirmizi, Edeb 6, (2746) • Yahudiler, Resulullah (sav)'in huzurlarinda zoraki hapsirirlar ve bununla kendileri için yerhamukumullah demesini umarlardi. Resulullah ise onlara: "Allah size hidayet versin ve aklinizi islah etsin" derdi. Ravi: Ebu Musa Kaynak: Ebu Davud, Edeb 101, (5038); Tirmizi, Edeb 3, (2740) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir hastayi aksam vakti ziyaret ederse onunla mutlaka yetmisbin melek çikar ve sabaha kadar onun için istigfarda bulunur, Ona cennette bir bahçe hazirlanir. Kim de hastaya sabahleyin giderse, onunla birlikte yetmisbin melek...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir hastayi aksam vakti ziyaret ederse onunla mutlaka yetmisbin melek çikar ve sabaha kadar onun için istigfarda bulunur, Ona cennette bir bahçe hazirlanir. Kim de hastaya sabahleyin giderse, onunla birlikte yetmisbin melek çikar, aksam oluncaya kadar ona istigfarda bulunur, Ona cennette bir bahçe hazirlanir." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 7, (3098); Tirmizi, Cenaiz 2, (969); Ibnu Mace, Cenaiz 2, (1442) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hasta ziyaretinde bulunan kimse, ziyaretten dönünceye kadar cennet meyveleri arasindadir." Ravi: Sevban Kaynak: Müslim, Birr 40, (2568); Tirmizi, Cenaiz 2, (967) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim abdest alir ve abdestini mükemmel kilar sevab ümidiyle müslüman kardesini hasta iken ziyaret ederse, atesten, yetmis yillik yürüme mesafesi kadar uzaklastirilir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 7, (3097) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Allah rizasi için bir arkadasini ziyaret eder veya bir hastaya geçmis olsun ziyaretinde bulunursa, bir münadi ona söyle nida eder: "Dünya ve ahirette hos yasayisa eresin. Bu gidisin de hos oldu. Kendine cennette bir yer hazirladin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 67, (2009) • Resulullah (sav) gözümdeki bir agri sebebiyle beni ziyaret etti." Ravi: Zeyd Ibnu Erkam Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 9, (3102) • Sa'd Ibnu Mu'az, Hendek savasi sirasinda kol damarindan yaralaninca, Resulullah (sav) onun için mescide bir çadir kurdurdu. Maksadi, onu daha yakindan ziyaret etmek (ve ilgilenmek)di." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud,Cenaiz 8, (3101); Nesai, Mesacid 18, (2, 45) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim eceli gelmeyen bir hastayi ziyaret eder ve yaninda su duayi yedi kere okursa, Allah ona bu hastaltgindan mutlaka sifa verir: Es'elullahe'l-azime Rabbe'l-Arsi'l-azimi en yesfiyeke (Büyük Ars'in Rabbi olan Allah'tan senin için sifa taleb ediyorum). Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 12, (3106); Tirmizi, Tibb 32, (2084) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir hastanin yanina girince, ona saglik ve uzun ömür temennisiyle onu rahatlatin. Zira böyle yapmak onun gönlünü hos eder." Ravi: Ebu Said Kaynak: Tirmizi, Tibb 35, (2088) • Yahudilerden bir çocuk Resulullah (sav)'a hizmet ediyordu. Bir gün hastalandi. Resulullah (sav) onun ziyaretine geldi. Bas ucunda oturdu ve: "Müslüman ol!" buyurdu. Çocuk yaninda durmakta olan babasina bakti. Babasi da: "Ebu'l'Kasim'a, itaat et!" diye emretti. Çocuk derhal müslüman oldu. Resulullah (sav) oradan ayrildigi vakit söyle diyordu: "Onu benim vesilemle atesten kurtaran Allah'a hamdolsun." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 80, Merda 11; Ebu Davud, Cenaiz 5,(3095) • Hastayi ziyaret ederken az oturmak ve az gürültü yapmak sünnettendir. (Rezin ilavesidir) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Ilm 39, Cihad 176, Cizye 6, Megazi 83, I'tisam 26, Marda 17,3 •

Resulullah (sav) Mekke'ye geldigi zaman kendini, Abdulmuttalibogullarinin çocuklari karsiladilar. Resulullah (sav) birini önüne, digerini de arkasina bindirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Umre 13, Libas 99, 100; Nesai, Menasik 121, (5, 212)

• Resulullah (sav) Mekke'ye geldigi zaman kendini, Abdulmuttalibogullarinin çocuklari karsiladilar. Resulullah (sav) birini önüne, digerini de arkasina bindirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Umre 13, Libas 99, 100; Nesai, Menasik 121, (5, 212) • Ibnu'z-Zübeyr'in, kendisine sunlari söyledigini anlatmistir: "Hatirlar misin, hani biz Resulullah (sav)'i karsilamistik: Ben, sen ve Ibnu Abbas!" Abdullah: "Evet hatirliyorum", demis ve ilave etmistir: "Bizi binegine almis, seni terketmisti." Ravi: Abdullah Ibnu Cafer Kaynak: Buhari, Cihad 196; Müslim, Fedailu's-Sahabe 66, (2427); Ebu Davud, Cihad 60, (2566) • Resulullah (sav)'in Ufeyr denen merkebinin terkisinde idim. Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud,Cihad 53, (2659) • Ravi, bir adamdan naklen demistir ki: "Ben Resulullah (sav)'in terkisinde idim. Hayvanin ayagi kaydi, Ben, "Kör seytan!" demis bulundum. Bana: "Böyle söyleme, zira böyle söylersen o büyür, hatta ev kadar olur ve "kendi gücümle onu yere attim!" der. Fakat sen: "Bismillah!" de, zira böyle söylersen o küçülür ve sinek kadar olur." Ravi: Ebu'l-Müleyh Kaynak: Ebu Davud, Edeb 86, (4982) • Abdullah Ibnu Büreyde, babasindan (ra) anlatiyor: "Beraberinde bir merkeb olan bir zat Hz. Peygamber'e gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Bin!"dedi ve adam (kayarak, hayvanin) terkisine geçti. Aleyhissalatu vesselam: Hayir, hayvanin önüne binmeye sen benden daha çok hak sahibisin, hakkini bana bagislarsan o baska!" buyurdu. Adam da: "Önü sana bagisladim!" dedi. Bunun üzerine hayvana bindi." Ravi: Abdullah Ibnu Büreyde Kaynak: Ebu Davud, Cihad 65, (2572); Tirmizi, Edeb 25, (2774) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Cebrail aleyhisselam bana komsu hakkinda o kadar araliksiz tavsiyede bulundu ki, komsuyu varis kilacagini zannettim." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 28; Müslim, Birr 140, (2624); Ebu Davud, Edeb 132, (5151); Tirmizi, Birr...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Cebrail aleyhisselam bana komsu hakkinda o kadar araliksiz tavsiyede bulundu ki, komsuyu varis kilacagini zannettim." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 28; Müslim, Birr 140, (2624); Ebu Davud, Edeb 132, (5151); Tirmizi, Birr 28, (1943) • Ibnu Ömer (ra) için bir koç kesildi. Ibnu Ömer, ailesine: "Ondan yahudi komsumuza hediye ettiniz mi?"diye sordu. "Hayir!" cevabini alinca: "Bundan ona da gönderin. Zira ben Resulullah (sav)'in: "Cebrail bana komsu hakkinda o kadar araliksiz tavsiyede bulundu ki, komsuyu varis kilacagini zannettim" dedigini isittim" buyurdu. Ravi: Amr Ibni Su'ayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Edeb 132, (5152); Tirmizi, Birr 28, (1944) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Komsusu, zararlarindan emin olmayan kimse cennete giremez." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 29; Müslim, Iman 73, (46) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa misafirine ikram etsin. Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa komsusuna ihsanda (iyilikte) bulunsun. Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa hayir söylesin veya sükut etsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 31, 85, Nikah 80, Rikak 23; Müslim, Iman 74, (47); Ebu Davud, Edeb 132, (5154) • (Bir gün), "ey Allah'in Resulü!" dedim, "iki komsum var, hangisine (öncelikle) hediyede bulunayim?" "Sana kapi itibariyla hangisi yakinsa ona!" cevabini verdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 32, Süfa 3, Hibe 16; Ebu Davud, Edeb 132, (5155) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Komsu kadin komsu kadindan gelen koyun paçasini bile küçük görmesin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 30, Hibe 1; Müslim, Zekat 90, (1030); Tirmizi, Vela, (2131) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kimse, duvarina, komsusunun kiris saplamasina mani olmasin." Ebu Hüreyre'den hadisi rivayet eden zat der ki: "Ebu Hüreyre (ra), sonra sunu ilave etti: "Görüyorum ki, bunu hos karsilamadiniz. Allah'a yemin olsun, onu omuzlariniz arasina uzatirim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Mezalim 20; Müslim, Müsakat 36, (1609); Muvatta, Akdiye 32 (2, 745); Ebu Davud, Akdiye 1, (3 • Ensar'dan bir zatin bahçesinde benim bodur bir hurma agacim vardi. O zat ailesiyle beraberdi. Semüre, kendi agacina gitmek üzere bahçeye girerdi. Bu giristen bahçe sahibi rahatsiz oluyordu. Kendisine o agaci (bir baska yerdeki agaçla) degistirmeyi taleb etti. Ama Semüre kabul etmedi. Bunun üzerine Ensari (ra) Resulullah (sav)'a gelip durumu anlatti. Resulullah Semüre'ye o agaci satmasini taleb etti; fakat o kabul etmedi. Bu sefer (bir baska yerdeki agaçla) degistirmeyi teklif etti, o bunu da kabul etmedi. Resulullah: "Agaci ona bagisla!" dedi ve buna ragbet etmesi için "söyle söyle ecir var!" buyurdu. Semüre yine kabul etmedi. Bunun üzerine Resulullah (sav): "Sen muzir birisin!" dedi. Sonra Ensari zata dönüp: "Git, onun hurmasini sök!" buyurdu. Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 31, (3636) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim (bir müslümana) zarar verirse Allah da ona zarar verir. Kim de (bir müslüman) ile, nizaya husumete girerse Allah da onunla husumete girer." Ravi: Ebu Sirma Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 31 (3635); Tirmizi, Birr 27, (1941); Ibnu Mace, Ahkam 17, (2342) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir müslümana, kardesine üç günden fazla küsmesi helal degildir. Yani, bunlar karsilasirlar da her biri digerinden yüz çevirir. Bu ikisinden hayirli olani, birinci olarak selam verendir." Ravi: Ebu Eyyüb Kaynak: Buhari, Edeb...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir müslümana, kardesine üç günden fazla küsmesi helal degildir. Yani, bunlar karsilasirlar da her biri digerinden yüz çevirir. Bu ikisinden hayirli olani, birinci olarak selam verendir." Ravi: Ebu Eyyüb Kaynak: Buhari, Edeb 62, Isti'zan 9; Müslim, Birr 25, (2560); Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 13, (2,906, 907); Ebu Da • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir mü'minin diger bir mü'mine üç günden fazla küsmesi helal olmaz. Üzerinden üç gün geçince, ona kavusup selam versin. Eger o selama mukabele öderse ecirde her ikisi de ortaktir. Mukabele etmezse günah onda kalmistir." (Bir diger rivayette söyle buyrulmustur: "Kim üç günden fazla küs kalir ve ölürse cehenneme girer.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 55, (4912,4914) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kardesine bir yil küserse, bu tipki kanini dökmek gibidir." Ravi: Ebu Hiras es-Sülemi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 55, (4915) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ameller her persembe ve pazartesi günü arzedilir. Aziz ve Celil olan Allah o gün, Allah'a hiçbir sirk kosmayan kulun günahini affeder. Bundan sadece kardesiyle arasinda düsmanlik olani istisna eder, (onu affetmez) ve der ki: "Bu ikisini barisincaya kadar terkedin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 36, (2565); Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 17, (2, 908); Ebu Davud, Edeb 55, (4916); Tirmizi, Bi • Safiyye Bintu Huyeyy'in devesi hastalandi. Zeyneb Bintu Cahs'in yaninda fazla deve vardi. Resulullah (sav) ona: "Safiyye'ye bir deve ver!" buyurdu. Zeyneb: "Ben bu yahudi kizina deve mi verecek misim?" diyerek (red cevabi verdi). Resulullah (sav) ona kizip, Zilhicce ve Muharrem aylari ile Safer ayinin bir kismi boyunca küstü. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 4, (4602) •

(Bir gün) Resulullah (sav) minbere çikip yüksek sesiyle söyle nida etti: "Ey diliyle müslüman olup da kalbine iman nüfuz etmemis olan (münafik)lar! Müslümanlara eza vermeyin, onlari kinamayin, kusurlarini arastirmayin. Zira, kim müslüman kardesinin kusurunu...

• (Bir gün) Resulullah (sav) minbere çikip yüksek sesiyle söyle nida etti: "Ey diliyle müslüman olup da kalbine iman nüfuz etmemis olan (münafik)lar! Müslümanlara eza vermeyin, onlari kinamayin, kusurlarini arastirmayin. Zira, kim müslüman kardesinin kusurunu arastirirsa, Allah da kendisinin kusurlarini arastirir, Allah kimin kusurunu arastirirsa, onu, evinin içinde (insanlardan gizli) bile olsa rüsvay eder." Ibnu Ömer bir gün Ka'be'ye nazar etti ve: "Sanin ne yüce, hürmetin ne yüce! Ancak mü'minin Allah yanindaki hürmeti senden de yüce!" dedi. Ravi: Abdullah Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Birr 85, (2033) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir ayip görür ve onu örterse, diri diri gömülmüs bir kizi ihya etmis gibi olur." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Edeb 45 (4891) • Ibnu Mes'ud (ra)'a (bir adam) getirilip: "Su herif falancadir, sakalindan sarap damliyor" denildi. Abdullah (ra): "Ben tecessüsten men edildim. Lakin bize bir sey zahir olursa onu ele aliriz!" cevabini verdi. Ravi: Zeyd Ibnu Vehb Kaynak: Ebu Davud, Edeb 44, (4890) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kul dünyada bir kulu örterse, Allah Kiyamet günü onu mutlaka örter." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 72, (2590) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin bir erkek, yaninda mahremi olmadikça yabanci bir kadinla yalniz kalmasin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Nikah 111, Cezau's-Sayd 26, Cihad 140, 181; Müslim, Hacc 424, (1341)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin bir erkek, yaninda mahremi olmadikça yabanci bir kadinla yalniz kalmasin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Nikah 111, Cezau's-Sayd 26, Cihad 140, 181; Müslim, Hacc 424, (1341) • Aklinda bir seyler olan bir kadin vardi. Bir gün Resulullah (sav)'a: "Ey Allah'in Resulü! Benim sana bir ihtiyacim var!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ey ümmü fülan, yollardan hangisini dilersen bak da ihtiyacini göreyim" dedi. Kadinla birlikte bir sokaga gitti, kadin da ihtiyacini arzetti. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Fedail 76, (2326); Ebu Davud, Edeb 13, (4818, 4819) • Resulullah (sav)'a bakistan sordum. Bana: "Nazarini hemen çeviri" buyurdu. Ravi: Cerir Kaynak: Müslim, Adab 45, (2159); Ebu Davud, Nikah 44, (2159); Tirmizi, Edeb 29, (2777) • Resulullah (sav) Hz. Ali (ra)'ye buyurdular ki: "Ey Ali, bakilina bakis ekleme. Zira ilk bakis sanadir, ama ikinci bakis aleyhinedir." Ravi: Büreyde Kaynak: Tirmizi, Edeb 28,(2778); Ebu Davud, Nikah 44,(2149) • Resulullah (sav) Fatima (ra)'ya, bir köle getirdi. Bunu ona hibe etmisti. Hz. Fatma'nin üzerinde (çok uzun olmayan) bir elbise vardi, elbiseyi basina çekecek olsa öbür ucu ayaklarina ulasmiyordu. Elbisesiyle ayaklarini örtecek olsa üst ucu basina yetismiyordu. Resulullah (sav), örtünme hususunda maruz kaldigi sikintiyi görünce: "Bu kiyafette olmanin sana bir mahzuru yok, zira, karsindakiler baban ve kölendir." buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Libas 35, (4106) • Resulullah (sav) yaninda idi. Evde bir muhannes vardi. Bu muhannes, Ümmü Seleme'nin kardesi Abdullah Ibnu Ebi Ümeyye'ye: "Ey Abdullah, sayet yarin Allah Taifin fethini müyesser kilarsa, ben sana Gaylan'in kizini gösterecegim. Çünkü o, gelirken dört, giderken sekizdir" der. Bu söz üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Böyleleri bir daha yaniniza girmesin" buyurdu. Bu sözüyle muhannesleri kasdetmisti. Bundan sonra onu, (evlerine girmekten) men ettiler. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Megazi 56, Nikah 113, Libas 62; Müslim, Selam 32, (2180); Muvatta, Vasiyyet 6, (2, 767); Ebu • Resulullah (sav) erkeklerden kadinlasanlara, kadinlardan da erkeklesenlere lanet etti ve: "Onlari evlerinizden çikarin." seklinde ferman buyurduk. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Libas 62, Hudud 33; Ebu Davud, Edeb 61, (4930); Tirmizi, Edeb 34, (2785, 2786) • Ben Resulullah (sav)'in yaninda idim. Yaninda Meymüne Bintu'l-Haris (ra) da vardi. (Bu esnada) Ibnu Ümmi Mektum bize dogru geliyordu. -Bu vak'a, tesettürle emredilmemizden sonra idi- ve yanimiza girdi. Resulullah (sav) bize: "Ona karsi örtünün!" emretti. Biz: "Ey Allah'in resulü! O, ama ve bizi görmeyen (ve varligimizi tanimayan) bir kimse degil mi?" dedik. Bunun üzerine: "Siz de mi körlersiniz, siz onu görmüyor musunuz ?" buyurdu. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Libas 37, (4112); Tirmizi, Edeb 29, (2779) • Resulullah (sav), mescidden çikiyordu. Yolda kadinlarla erkeklerin karismis vaziyette olduklarini görünce, kadinlara: "Sizler geride kalin. Yolun ortasindan gitmeyin, kenarlarindan gidin" diye ferman buyurdu. Bundan sonra, kadinlar nerdeyse duvara degecek sekilde kenardan yürürdü. Bazan bu degmeler sebebiyle, elbisenin duvara takildigi olurdu. Ravi: Ebu Üseyd Kaynak: Ebu Davud, Edeb 180, (5272) • Resulullah (sav), erkegin iki kadin arasinda yürümesini yasakladi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edeb 180, (5273) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadin avrettir, disari çikti mi seytan ona muttali olur." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Rada 18, (1173) • Resulullah (sav) kadinlarindan biriyle beraber idi. Yanindan bir adam geçti. Aleyhissalatu vesselam adami çagirarak: "Bu benim zevcemdir." dedi. Adam: "Ey Allah'in Resulü! Ben herkesten süphe etsem de sizden süphe etmem!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Seytan insana kanin nüfuz ettigi gibi nüfuz eder." buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Selam 23, (2174) •

Resulullah (sav) bana: "Ey Ebu Zerr!" dedi. Ben: "Ey Allah'in Resulü, buyurun! Emrinizdeyim, canim sana feda olsun!" diye cevap verdim. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 162, (5226)

• Resulullah (sav) bana: "Ey Ebu Zerr!" dedi. Ben: "Ey Allah'in Resulü, buyurun! Emrinizdeyim, canim sana feda olsun!" diye cevap verdim. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 162, (5226) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadece mü'minle arkadaslik et. Senin yemegini muttaki olan yesin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Edeb 19, (4832); Tirmizi, Zühd 56, (2397) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisi dostunun dini üzeredir. Öyleyse her biriniz, kiminle dostluk kuracagina dikkat etsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 19, (4833); Tirmizi, Zühd 45, (2379) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size oruç, namaz ve sadakanin derecesinden daha üstün olan seyi haber vermeyeyim mi?" "Evet (Ey Allah'in resulü, söyleyin!)" dediler. "Insanlarin arasini düzeltmektir. Çünkü insanlarin arasindaki bozukluk (dini) kazir." (Tirmizi'de su ziyade gelmistir: "Ben saçi kazir demiyorum, velakin dini kazir (diyorum).") Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Edeb 58, (4919); Tirmizi, Kiyamet 57, (2611) • Hz. Ömer (ra), el-Cabiye'de bize hitaben: "Ey insanlar," dedi. "Ben, (su hutbeyi okumak üzere) aranizda kalkiyorum, tipki, Resulullah (sav)'in da bizim aramizda kalktigi gibi. (O kalkip) söyle demisti: "Size Ashabiniz, sonra da onlarin pesinden gelecekleri (sonra da bunlarin pesinden gelecekleri) tavsiye ediyorum. Daha sonra (gelenler arasinda) yalan, öylesine yayilacak ki, kisi, kendisinden yemin taleb edilmedigi halde yemin edecek, sahidligi istenmedigi halde sehadette bulunacak. Haberiniz olsun, bir erkek bir kadinla bas basa kaldi mi onlarin üçüncüsü mutlaka seytandir. Size cemaati tavsiye ederim. Ayriliktan sakinin. Zira seytan, tek kalanla birlikte olur. Iki kisiden uzak durur. Kim cennetin ortasini dilerse, cemaatten ayrilmasin. Kimi yaptigi hayir sevindirir ve kötülügü de üzerse, iste o, mü'mindir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ibnu Mace, Ahkam 27, (2363); Tirmizi, Fiten 7, (2166) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri bir meclis veya bir çarsidan geçerken elinde ok bulundugu takdirde, okun demir kismini tutsun, onunla bir müslümani yaralamasin." Ebu Musa (ra) derdi ki: "Biz, vallahi, onlari ölmezden önce birbirimize yönelttik." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Fiten 7, Salat 67; Müslim, Birr 124, (2616); Ebu Davud, Cihad 72, (2587) • Resulullah (sav) çiplak, olarak kilinç teati edilmesini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Cihad 73, (2688); Tirmizi, Fiten 5, (2164) •