ZEKAT BÖLÜMÜ

Resulullah (sav) Hz. Muaz (ra)'i Yemen'e gönderdi. (Giderken) ona dedi ki: "Sen Ehl-i Kitap bir kavme gidiyorsun. Onlari davet edecegin ilk sey Allah'a ibadet olsun. Allah'i tanidilar mi, kendilerine Allah'in zekati farz kilmis oldugunu, zenginlerinden alinip...

• Resulullah (sav) Hz. Muaz (ra)'i Yemen'e gönderdi. (Giderken) ona dedi ki: "Sen Ehl-i Kitap bir kavme gidiyorsun. Onlari davet edecegin ilk sey Allah'a ibadet olsun. Allah'i tanidilar mi, kendilerine Allah'in zekati farz kilmis oldugunu, zenginlerinden alinip fakirlerine dagitilacagini onlara haber ver. Onlar buna da itaat ederlerse kendilerinden zekati al. Zekat alirken halkin (nazarlarinda) kiymetli olan mallarindan sakin. Mazlumun bedduasini almaktan kork. Zira Allah'la bu beddua arasinda perde mevcut degildir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Zekat 1, 41, Sadaka 1, 63, Mezalim 9, Megazi 60, Tevhid 1; Müslim, Iman 31, (19); Tirmizi, Z • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Deve, sigir veya davar sahibi olup da, bunlardaki Allah'in hakkini eda etmeyen herkese Kiyamet günü, bu mallar, oldugundan daha çok ve mümkün oldugunca iri ve sisman olarak geleceklerdir. Adam, onlar için, düz ve genis bir yere oturtulacak, hayvanlar bacaklari ve tabanlariyla onun üzerinden geçecekler. Geçis sirasinda boynuzlariyla toslayacaklar ve ayaklariyla ezecekler. Içlerinde boynuzsuz veya boynuzu kirik biri bulunmayacak. Bu sekilde sonuncusu da onun üzerinden geçince, birincisi ayni geçise tekrar baslayacak. Mahlukatin hesabi tamamlanip hüküm verilinceye kadar bu hal devam edecek. Keza "kenz'e (hazine) sahip olup da ondaki (Allah'in) hakkini ödemeyen herkese, kiyamet günü hazinesi, dazlak basli bir yilan olarak gelecek, agzini açip pesine düsecektir. Yilan yaklastikça adam ondan kaçacak. Sonunda yilan ona: "Gizledigin hazineni al! Ben ondan müstagniyim!" diye bagirir. Adam, neticede yilandan kaçma çaresinin olmadigini anlayinca, elini agzina sokar. Yilan da onu, aygirin (alafi) kemirmesi gibi kemiriverecek." Ravi: Ebu Hüreyre ve Hz. Cabir Kaynak: Buhari, Zekat 3, Tefsir, Al-i Imran 14, Beraet 6, Hiyel 3; Müslim, Zekat 26, (987); Muvatta, Cihad 3 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim malinin zekatini sevab umarak verirse ona sevap verilir. Kim de zekatini vermezse biz zekati ve malin yarisini (cezali olarak zorla) aliriz. Bu, Rabbimizin kesin kararlarindan biridir. Al-i Muhammed'e ondan bir hak yoktur." (Rezin tahric etmistir) Ravi: Hz. Muaz Kaynak: Ebu Davud, Zekat 4, (1575); Nesai, Zekat 4, (5, 15, 16) • Resulullah (sav) vefat edince, ondan sonra Hz. Ebu Bekir (ra) halife seçildi. Bunun üzerine bedevilerden bir kismi "irtidat" etti. (Hz. Ebu Bekir halife olarak onlarla savasmaya karar verince) Hz. Ömer, "Resulullah (sav): "Insanlar lailaheillallah deyinceye kadar onlarla savasmaya emrolundum. Bunu söylediler mi, benden mallarini ve nefislerini korurlar. (Islam'in) hakki hariç artik hesaplari da Allah'a kalmistir!" demis iken, sen nasil insanlarla savasirsin?" dedi. Hz. Ebu Bekir: "Allah'a yemin olsun, namazla zekatin arasini ayiranlarla savasacagim. Zira zekat, malin hakkidir. Vallahi, Resulullah (sav)'a vermekte olduklari bir oglagi vermekten vazgeçseler, onu almak için onlarla savasacagim" dedi. Hz. Ömer sonradan demistir ki: "Allah'a yemin ederim, anladim ki, Hz. Ebu Bekir'in bu görüsü, Allah'in savas meselesinde ona ilhamindan baska bir sey degildi. Iyice anladim ki, bu karar hakmis." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, I'tisam 2, Zekat 1, Istitabe 3; Müslim, Iman 32, (20); Muvatta, Zekat 30, (1, 269); Tirmizi, •

Hz. Peygamber (sav) buyurdular ki: "Sizi (ticari olmayan) atin ve kölenin zekatindan affettim, öyle ise gümüs paralannizin zekatini verin. Bunun her kirk dirhemine bir dirhem vereceksiniz. Ancak yüz doksan dirheme zekat düsmez, ikiyüz dirheme ulasti mi bes...

• Hz. Peygamber (sav) buyurdular ki: "Sizi (ticari olmayan) atin ve kölenin zekatindan affettim, öyle ise gümüs paralannizin zekatini verin. Bunun her kirk dirhemine bir dirhem vereceksiniz. Ancak yüz doksan dirheme zekat düsmez, ikiyüz dirheme ulasti mi bes dirhem verilecektir." Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Zekat 3, (620); Ebu Davud, Zekat 4, (1574); Nesai, Zekat 18, (5, 37) • Hz. Ebu Bekir es-Siddik (ra) kendisini Bahreyn'e gönderdigi zaman ona su gelecek talimati yazili olarak vermis ve altini da Resulullah (sav)'in mührü ile mühürlemisti. Mühüre naksedilen yazi üç satir halinde idi. Bir satirda Muhammed, bir satirda Resul, bir satirda da Allah yazili idi. Mektup söyle idi: "Bismillahirrahmanirrahim. Bu, Resulullah (sav)'in müslümanlara farz kildigi ve Allah'in da Resulüne emretmis oldugu zekat farizasidir. Müslümanlardan her kimden bu, usulünce taleb edilirse, derhal vermelidir. Kimden de belirtilenden fazlasi istenirse vermesin: 1) 24 ve daha asagi miktardaki deve için koyun olarak vacib zekat, her bes devede bir koyundur. 2) 25'e ulasti mi, 35'e kadar, disi bir bintu mehaz (ikinci seneye basan disi deve); eger bintu mehaz yoksa, bir ibnu lebun (ikisine basan erkek deve). 3) 36'ya ulasti mi 45'e kadar, bir disi bintu lebun (üç yasina basan disi deve). 4) 46'ya ulasti mi 60'a kadar, erkek devenin asacagi bir disi deve (Tarükatu'l-fahl). 5) 61'e ulasti mi 75'e kadar, bir ceza'a (bes yasina basan bir deve). 6) 70'e ulasti mi 90'a kadar iki bintu lebun. 7) 91'e ulasti mi 120'ye kadar, erkek devenin asacagi iki hikka (dördüne basan deve). 8) 120'yi asinca, her kirk için bir bintu lebun. 9) Her 50'de, bir hikka. 10) Sadece 4 devesi olana zekat düsmez, sahibi nafile olarak verirse o baska. 11) 5 devesi olana bir koyun düser. 12) Koyunun zekati saime olanlardan alinir. (Saime kirda otlatilan hayvana denir.) Saime koyun 40'a ulasti mi 120'ye kadar, bir koyun alinir, 13) 120'yi geçti mi 200'e kadar, iki koyun alinir. 14) 200'ü geçti mi 300'e kadar, üç koyun alinir. 15) 300'ü geçti mi her yüz koyunda bir koyun alinir. 16) Adamin saime koyunlari 40'tan bir eksik olsa ona zekat düsmez. Sahibi (nafile olarak) kendiliginden verirse o baska. 17) Zekat korkusuyla, müteferriklerin aralari birlestirilmez, birlesik olanlar da ayrilmazlar. 18) Iki ortagin malindan alinan zekatta her ikisi de adalet üzere birbirlerine müracaat ederler. 19) Zekat olarak çok yasli, ayipli ve (koç, teke gibi) döl hayvani verilmez, zekat memuru kabul ederse o baska. 20) (Iki yüz dirhemlik) gümüste, onda birin dörtte biri (yani kirkta bir miktari) zekat vacibtir. 21) Gümüs miktari 190 dirhemse, 200 dirhemden az olursa zekat yoktur. Sahibi verirse o baska. 22) Kimin deve sayisi, zekat olarak bir ceza'a vermeyi gerektiren miktari bulur ve fakat sürüsünde ceza'a olmaz da hikka olursa, bu kimseden hikka kabul edilir ve buna, adama kolay geldigi takdirde iki koyun eklenir veya yirmi dirhem eklenir. 23) Kimin zekat olarak hikka vermesi gerekir ve fakat sürüsünde hikka olmaz ceza'a olursa, adamdan ceza'a kabul edilir, zekat memuru ona yirmi dirhem veya iki koyun verir. 24) Kimin zekat olarak hikka vermesi gerekir, fakat sürüde hikka degil bintu lebun olursa adamdan bintu lebun kabul edilir, kendisine iki koyun veya yirmi dirhem verilir. 25) Kimin zekat olarak bintu lebun vermesi gerekir, ancak bintu lebun'u yok, hikka'si varsa kendisinden hikka kabul edilir, zekat memuru kendisine ayrica yirmi dirhem veya iki koyun öder. 26) Kimin zekat olarak bintu lebun ödemesi gerekir, fakat bintu lebun'u olmaz, bintu mehaz'i olursa, ondan bintu mehaz kabul edilir, ancak yirmi dirhem veya iki koyun daha verir. 27) Kimin zekat olarak bintu mehaz vermesi gerekir, fakat bintu mehaz'i olmaz, bintu lebun'u olursa kendisinden bintu lebun kabul edilir, zekat memuru yirmi dirhem veya iki koyun verir. 28) Eger adamin münasip sekilde bintu mehazi yoksa, ibnu lebun'u varsa, bu ondan kabul edilir, beraberinde bir ödeme gerekmez." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Zekat 33, 34, 35, 37, 38, 39, 40, Sirket 2, Hiyel 3; Ebu Davud, Zekat 4, (1667); Nesai, Zeka • Salim, babasi Abdullah Ibnu Ömer'den naklen anlatiyor: Resulullah (sav) (mallardan alinmasi gereken) zekatlarin miktarini belirten bir kitap yazmisti. Amillerine göndermeden vefat etti. Resulullah onu kilincina yakin olarak asmisti. Hz. Ebu Bekir (ra), ölünceye kadar onunla amel etti. Sonra Hz. Ömer (ra) de ölünceye kadar onunla amel etti. Bu kitapta sunlar yazili idi: DEVELER: 1) 5 devenin zekati 1 koyundur. 2) 10 devenin zekati 2 koyundur. 3) 15 devenin zekati 3 koyundur. 4) 20 devenin zekati 4 koyundur. 5) 25'e ulasti mi 35'e kadar, zekat bir bintu mehaz'dir. 6) 36'ya ulasti mi 45'e kadar, zekat bir ibnu lebun'dur 7) 46'ya ulasti mi 60'a kadar, zekat bir hikka'dir. 8) 61'e ulasti mi 75'e kadar, zekat bir ceza'a'dir. 9) 76'ya ulasti mi 90'a kadar, zekat 2 ibnetu lebun'dur. 10) 91 'e ulasti mi 120'ye kadar, zekat 2 hikka'dir. 11) Deve 120'den fazla ise zekat her elliye bir hikka; her kirka bir ibnetu lebun zekat gerekir. KOYUNA GELINCE 12) 40'a ulasinca 120 koyuna kadar zekati 1 koyundur. 13) 121 'e ulasinca 200 koyuna kadar zekati 2 koyundur. 14) 201'e ulasinca 300 koyuna kadar zekati 3 koyundur. 15) 300'ü asti mi her 100 koyuna bir koyun zekat düser, yüzden asagida kalan küsurata zekat düsmez. 16) Zekat korkusuyla müctemi (birlesik) olanlar ayrilmaz, müteferrik (ayri) olanlar da birlestirilmez. 17) Iki ortagin malindan alinan zekatta, her ikisi de adalet üzere birbirlerine müracaat ederler. 18) Zekat olarak, çok yasli ve ayipli olan hayvan alinmaz. 19) Zühri der ki: "Zekati almak üzere memur geldigi vakit, koyunlar üç sinifa ayrilir: Üçte biri kötü, üçte biri iyi, üçte biri de vasat. Zekat memuru, zekat payini vasat kismindan alir." Zühri, sigirdan bahsetmez. Ravi: Salim Kaynak: Tirmizi, Zekat 4, (621); Ebu Davud, Zekat 4, (1568, 1569, 1570); Ibnu Mace, Zekat 9, (1798) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her otuz sigir için erkek veya disi bir tebi' zekat verilir. Her kirk sigir için de bir müsinne zekat verilir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Zekat 6, (622) • Resulullah (sav) beni Yemen'e gönderdi ve bana: "Her otuz sigirdan bir erkek veya disi buzagi (tebi'a), her kirktan bir müsinne, her bir buluga eren sahistan bir dinar veya o degerde mugari (adindaki bir giyecek)" almami emretti. (Metnin lafzi Tirmizi'ye aittir) Ravi: Muaz Kaynak: Tirmizi, Zekat 5, (623); Ebu Davud, Zekat 4, (1576, 1577, 1578); Nesai, Zekat 8, (5, 25, 26) • Hz. Ömer (ra) kendisini zekat tahsildari olarak göndermisti. Gittigi yerde kuzulari halkin addedip, sayiya dahil etmedi. Kendisine: "Kuzulari bizden sayip, onlardan bir sey almiyor musun?" dediler. (Medine'ye geri dönüp) Hz. Ömer (ra)'e ugrayinca, durumu ona anlatti. Hz. Ömer: "Evet kuzuyu onlara iade edersin, çoban onu götürür, tahsildar almaz. Eküle (denen hususi sekilde kesip, yemek için beslenmis) olani, Rübba (denip sütü için evde beslenmekte) olani, Mahiz (denen hamile) olani, (teke koç gibi) döl alinan davari zekat olarak almaz. Ceza'ayi (bes yasina basmis deve), seniyye'yi (alti yasma basmis deve) alir. Bu, davarin iyisi ile düsügü arasinda orta halli olanidir." Ravi: Süfyan Ibnu Abdillah es-Sakafi Kaynak: Muvatta, Zekat 26, (1, 265) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zekatta ne ayaga getirtme, ne uzaga gitme vardir. Zekatlar evlerinde alinir." Muhammed Ibnu Ishak bunu söyle açiklamistir: "Zekat mükellefi, zekatini tahsildarin ayagina getirmez. Tahsildar da mükellefin uzaktaki (tarla, agil, yayla vs. gibi) yerlerine gitmez. Zekatlar mükelleflerin ikamet mahallerinde alinir." Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Zekat 8, (1591,1692) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Islam'da ne (zekati) ayaga getirme, ne (zekat için) uzaga gitme, ne de sigar (mehre bedel nikahlama) vardir." Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Nesai, Nikah 60, (6, 111) •

Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) tarikinden anlatiyor: "Resulullah (sav)'a bir kadin, beraberinde bir kizi oldugu halde geldi. Kizin elinde, altindan kalin iki bilezik vardi. "Bunlarin zekatini verdin mi?" diye Resulullah (sav) kadina sordu. Kadin:...

• Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) tarikinden anlatiyor: "Resulullah (sav)'a bir kadin, beraberinde bir kizi oldugu halde geldi. Kizin elinde, altindan kalin iki bilezik vardi. "Bunlarin zekatini verdin mi?" diye Resulullah (sav) kadina sordu. Kadin: "Hayir!" diye cevap verdi. Resulullah (sav): "Kiyamet günü Allah'in, onlari sana atesten iki bilezik yapmasi seni memnun eder mi?" dedi. Bunun üzerine kadin, bilezikleri derhal çikarip Resulullah (sav)'in önüne birakti ve: "Bunlar Allah ve Resulüne aittir!" dedi. Ravi: Amr Ibnu Suayb Kaynak: Ebu Davud, Zekat 3, (1563); Nesai, Zekat 19, (5, 38); Tirmizi, Zekat 12, (637) • Bana ulasti ki, Ümmü Beleme (ra) söyle demistir: "Ben altindan zinetler takiniyordum. Bir gün: "Ey Allah'in Resulü! Bu, (Kur'an'da yasaklanan) kenz sayilir mi?" diye sordum. Bana söyle cevap verdi: "Zekati verilecek miktara ulasan seyin zekati verilirse kenz sayilmaz." (Teysir, hadisi Muvatta kaynakli olarak zikretmistir. Bir galat yoksa, Muvatta'nin mütedavil olmayan bir nüshasinda görülmüs olabilir) Ravi: Ata Kaynak: Ebu Davud, Zekat 3, (1564) • Hz. Aise (ra) kardesi Muhammed'in yetim kizlarini terbiyesine almis, onlari hacr devrelerinde himaye ediyordu. Kizlarin (kendi mülkleri olan) zinetleri vardi. Hz. Aise bu zinetler için zekat vermiyordu. Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Zekat 10, (1, 260) • Nafi', Ibnu Ömer (ra)'den anlatiyor; "Ibnu Ömer, kizlarini ve cariyelerini altinla tezyin eder, fakat bu zinetler için zekat vermezdi." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Zekat 11, (1, 250) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nehir ve yagmur sularinin suladigi seylerden (zekat olarak) ösür (onda bir) alinir. Hayvanla sulananlardan ösrün yarisi (yirmide bir) zekat alinir." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Zekat 7, (981); Ebu Davud, Zekat 11, (1597);...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nehir ve yagmur sularinin suladigi seylerden (zekat olarak) ösür (onda bir) alinir. Hayvanla sulananlardan ösrün yarisi (yirmide bir) zekat alinir." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Zekat 7, (981); Ebu Davud, Zekat 11, (1597); Nesai, Zekat 25, (5, 42) • Resulullah (sav) bana sema(dan inen suyun) suladigi mahsulden tam ösür, aletle çikarilan suyun suladigi mahsulden yarim ösür almami emretti. Ravi: Muaz Kaynak: Nesai, Zekat 25,(5, 42) • Resulullah (sav) bize, hurmaya tahmin biçtigimiz gibi, üzüme de tahmin biçmemizi ve zekatini kuru üzüm olarak almamizi emretti, tipki hurmanin zekatini kuru hurma olarak aldigimiz gibi. Ravi: Attab Ibnu Üseyd Kaynak: Tirmizi, Zekat 17, (644); Ebu Davud, Zekat 13, (1603); Nesai, Zekat 100, (5,109); Ibnu Mace, Zekat 1 • Hz. Peygamber (sav), Abdullah Ibnu Revaha'yi Hayber'e yahudilerle kendi arasinda mahsulün takdiri için gönderiyordu. Yahudiler, hanimlarinin zinetlerinden ona bazi takilar verip: "Bu sanadir (al, karsiliginda) bize yükümüzü hafiflet, taksimde lehimize olarak biraz göz yumuver!" dediler. Abdullah (ra) onlara su cevabi verdi: "Ey yahudiler toplumu! Sizler, bana Allah Teala'nin en menfur mahluklarisiniz. Bu, beni size karsi zulme sevketmeyecektir. Bana teklif ettiginiz rüsvete gelince, o haramdir ve biz bu harami yemeyiz." Yahudiler: "Arz ve semavati ayakta tutan iste bu (dürüstlük) dur" dediler. Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Müsakat 2, (2, 703, 704); Ebu Davud, Büyu 36, (3413, 3414) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hayvan(in sebep oldugu magduriyet) hederdir, kuyu(nun sebep oldugu magduriyet) hederdir. Maden(in sebep oldugu magduriyet) hederdir. Defineye humus (beste bir nisbetinde zekat) vardir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hayvan(in sebep oldugu magduriyet) hederdir, kuyu(nun sebep oldugu magduriyet) hederdir. Maden(in sebep oldugu magduriyet) hederdir. Defineye humus (beste bir nisbetinde zekat) vardir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 66, Sirb 3, Diyat 28, 39; Müslim, Hudud 45, (1710); Muvatta, Zekat 9; Tirmizi, Zekat 1 • Bizim nazarimizda ihtilafsiz makbul olan ve ehl-i ilimden isitmis oldugumuz görüs (su)dur: Derler ki: "Rikaz, cahiliye devri insanlarinin gömdüklerinden, bir mal sarfi gerektirmeden, nafaka harcamadan, fazla yorgunluk olmadan, yük altina girmeden ele geçirilen seydir. Mal taleb edilen, çok fazla çalismayi gerektiren, bazan rastlanip bazan rastlanmayan sey rikaz degildir." Ravi: Malik Kaynak: Muvatta, Zekat 9 • Zuba'a Bintu'z-Zübeyr Ibnu Abdi'l-Muttalib -ki bu kadin el-Mikdad Ibnu Amr (ra)'in nikahi altinda idi- anlatiyor: Mikdad, hacetini kaza etmek üzere Bakiu'l-Habhabe'ye gitti. Orada bir fare, bir delikten bir dinar çikariyordu. Sonra birer birer dinarlar çikarmaya devam etti. Tam on yedi dinar çikardi. Sonra da kirmizi bir bez çikardi. Bu, dinarlarin içine konmus oldugu bez olmaliydi. Bezin içinden bir dinar daha çikti. Tamami onsekiz dinardi. Mikdad bunlari Resulullah (sav)'a götürüp durumu haber verdi ve: "Bunun sadakasini alin!" dedi. Resulullah (sav) ona sordu: "Sen delige egildin mi?" "Hayir." "Öyleyse Allah bunu sana mübarek kilsin!" dedi. Ravi: Zuba'a Bintu'z-Zübeyr Kaynak: Ebu Davud, Imaret 40, (3087); Ibnu Mace, Lukata 3, (2508) • Anber, rikaz degildir. Bunu deniz atmistir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Zekat 36 (Bab basliginda senetsiz gelmistir) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman üzerine, ati ve kölesi için zekat mükellefiyeti yoktur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 45, 46; Müslim, Zekat 10, (982); Muvatta, Zekat 37, (1, 277); Tirmizi, Zekat 8, (628);

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman üzerine, ati ve kölesi için zekat mükellefiyeti yoktur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 45, 46; Müslim, Zekat 10, (982); Muvatta, Zekat 37, (1, 277); Tirmizi, Zekat 8, (628); • Sahiheyn'de gelen diger bir rivayette söyle buyurulmustur: "(Kadin veya erkek köle için) sadece sadaka-i fitr'dan baska bir zekat ödenmez." Ravi: Kaynak: •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Balda on tuluk için bir tuluk zekat vardir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Zekat 9, (629)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Balda on tuluk için bir tuluk zekat vardir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Zekat 9, (629) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, mal sahibi bir yetime veli olursa, bu malla ticaret yapsin, malin zekatini yiyip bitirmesine terketmesin." Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Tirmizi, Zekat 15, (641)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, mal sahibi bir yetime veli olursa, bu malla ticaret yapsin, malin zekatini yiyip bitirmesine terketmesin." Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Tirmizi, Zekat 15, (641) •

Hz. Abbas (ra), Resulullah (sav)'a hayirda acele etmek maksadiyla daha senesi dolmadan, erken vakitte zekatin verilmesi hususunda sormustu. Resulullah (sav) bu hususta ona müsaade etti. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Zekat 21, (1624); Tirmizi, Zekat 38, (678,...

• Hz. Abbas (ra), Resulullah (sav)'a hayirda acele etmek maksadiyla daha senesi dolmadan, erken vakitte zekatin verilmesi hususunda sormustu. Resulullah (sav) bu hususta ona müsaade etti. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Zekat 21, (1624); Tirmizi, Zekat 38, (678, 679) • Zübeyr'in azadlisi Muhammed Ibnu Ukbe'den yapilan rivayete göre, Kasim Ibnu Muhammed'e, mukatebe akdi yaptigi köle(sin)den aldigi para sebebiyle kendisine zekat düsüp düsmeyecegini sormustu. Kasim, kendisine su cevabi verdi: Hz. Ebu Bekir (ra) üzerinden bir yil geçmeyen maldan zekat almazdi." Kasim ilaveten der ki: "Hz. Ebu Bekir (ra), halk kendisine bagislarda bulunurken onlardan her birine: "Sana zekati vacib kilacak miktarda malin var mi?" diye sorardi. Adam: "Evet!" derse, onun getirdigi bagistan, malina düsecek miktarda zekat alirdi. Adam: "Hayir!" diyecek olursa, bagisini adama teslim eder ve hiçbir sey almazdi." Ravi: Muhammed Ibnu Ukbe Kaynak: Muvatta, Zekat 4, (245) •

Resulullah (sav) Yemen'e gönderirken kendisine demistir ki: "Zekat olarak hububattan hububat al, davardan koyun al, deveden erkek veya disi bir deve (bair) al, sigirdan da bir sigir al." Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud, Zekat 11, (1599); Ibnu Mace, Zekat 15,...

• Resulullah (sav) Yemen'e gönderirken kendisine demistir ki: "Zekat olarak hububattan hububat al, davardan koyun al, deveden erkek veya disi bir deve (bair) al, sigirdan da bir sigir al." Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud, Zekat 11, (1599); Ibnu Mace, Zekat 15, (1814) • Resulullah (sav) satmak üzere hazirladigimiz seyden zekat vermemizi emrederdi. Ravi: Semüre Ibnu Cündüb Kaynak: Ebu Davud, Zekat 2, (1562) • Said Ibnu Ebyaz, babasi Ebyaz Ibnu Hammal (ra)'dan naklettigine göre, "O (Ebyaz) kavminin, murahhasi olarak Hz. Peyamber (sav) 'a geldigi vakit, Resulullah'la konusup Sebe halkinda zekat almamasini söylemistir, Hz. Peygamber, ona: "Ey Sebe'nin kardesi," demistir, "zekat sart." "Ey Allah'in Resulü, bizim ektigimiz sey sadece pamuk. Sebe halki dagildi, onlardan halki dagildi, onlardan Me'rib'de az bir halk kaldi" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sav), Me'rib'de kalan Sebeliler için her yil, Meafiri kumasin degerine denk, yetmis takim kumas elbise vermeleri sartiyla sulh antlasmasi yapti. Onlar bu zekati, Resulullah (sav) vefat edinceye kadar ödemeye devam ettiler. Sonra Hz. Ebu Bekir (ra) de hayati boyunca bu antlasmayi te'yid etti. Hz. Ebu Bekir vefat edince bu antlasma sona erdi, onlardan zekatin muktessasina göre vergi alindi." Ravi: Said Ibnu Ebyaz Kaynak: Ebu Davud, Imaret 27, (3028) • Hz. Muaz (ra), Yemen ahalisine dedi ki: "Bana arpa ve misir yerine size daha kolay gelen Medine'de Resulullah (sav)'nin Ashabi için de daha muvafik olan arz getirin, giyecek getirin." (Buhari, bu rivayeti senetsiz olarak, bab basliginda kaydeder) Ravi: Tavus Kaynak: Buhari, Zekat 33 •

Resulullah (sav) sadaka-i fitri, müslümanlardan büyük-küçük, kadin-erkek, her bir hür ve köle üzerine bir sa' hurma veya bir sa' arpa olarak farz kildi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Zekat 70, 71, 73, 74, 76, 78; Müslim, Zekat 13, (984); Muvatta, Zekat 51,...

• Resulullah (sav) sadaka-i fitri, müslümanlardan büyük-küçük, kadin-erkek, her bir hür ve köle üzerine bir sa' hurma veya bir sa' arpa olarak farz kildi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Zekat 70, 71, 73, 74, 76, 78; Müslim, Zekat 13, (984); Muvatta, Zekat 51, 53, 55, (1, 283); • Bir baska rivayette de söyle gelmistir: "Halk (Hz. Muaviye'nin bir hitabesi üzerine) yarim sa' bugdayi bir sa' hurmaya denk kildilar. Ibnu Ömer Hazretleri (ra) fitr sadakasini hurmadan verirdi. (Bir sene) Medine halki hurmaya muhtaç oldu. Ibnu Ömer (o yil) sadaka-i fitrini arpadan verdi." Ravi: Kaynak: Buhari, Zekat 77 • Biz sadaka-i fitr bir sa' yiyecek veya bir sa' arpa veya bir sa' hurma veya bir sa' ekit (denen yogurt kurusu) veya bir sa' kuru üzümden çikarirdik. Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Zekat 72, 73, 76, 76; Müslim, Zekat 18, (985); Muvatta, Zekat 53, (1, 284); Tirmizi, Zekat 3 • Resulullah (sav) Mekke caddelerinde dellal çikararak söyle ilan ettirdi: "Duyduk duymadik demeyin! Sadaka-i fitr her müslümana, erkek-kadin, hür-köle, küçük-büyük olsun vacibtir. Bu, ya iki müdd buday veya onun disinda bir sa' yiyecektir." Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Tirmizi, Zekat 35, (674) • Ibnu Ömer (ra) ramazan zekatini müdd-i Nebi (as) ile verirdi. Keffaret-i yemini de müdd-i Nebi ile öderdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Keffaratul-Eyman 5 • Resulullah (sav), zekat emri gelmezden önce, bize sadaka-i fitr'i emretmisti. Zekat farz kilininca, fitr sadakasini ne emretti ne de nehyetti. Biz onu yerine getirmeye devam ettik..." Ravi: Kays Ibnu Sa'd Ibnu Ubade Kaynak: Nesai, Zekat 35, (6, 49); Ibnu Mace, Zekat 21, (1828) •

Resulullah (sav) zekat toplama isinde bir adam istihdam etti. -Bir rivayette "Beni Süleym'in zekatini toplama isinde" denmistir. Adam vazifeden dönünce: "Bu size aittir, su da bana hediye edilenler!" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sav) (öfkeyle) minbere...

• Resulullah (sav) zekat toplama isinde bir adam istihdam etti. -Bir rivayette "Beni Süleym'in zekatini toplama isinde" denmistir. Adam vazifeden dönünce: "Bu size aittir, su da bana hediye edilenler!" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sav) (öfkeyle) minbere çikip, Allah'a hamd ve senada bulunduktan sonra sunlari söyledi: "Emma ba'd. Ben sizden birini, Allah'in bana tevdi ettigi bir iste istihdam ederim. Sonra o gelir: "Bu size aittir, su da bana hediye edilenler!" der. Bu adama, babasinin veya anasinin evinde otursaydi da, eger dogru sözlüyse hediyesi ayagina gelseydi ya! Vallahi sizden kim haksiz bir sey alirsa mutlaka onu boynunda tasir oldugu halde Kiyamet günü Allah'la karsilacaktir. Eger bu haksiz aldigi sey deve ise bögürecek, sigirsa möleyecek, koyunsa meleyecek!" Sonra Resulullah ellerini kaldirdi, o kadar ki koltuk altindaki beyazlik gözüktü: "Allah'im teblig ettim mi?" dedi ve bu sözünü üç kere tekrar etti. Ravi: Ebu Humeyd es'Saidi Kaynak: Buhari, Hiyel 15, Cum'a 29, Zekat 67, Hibe 17, Eyman 3, Ahkam 24, 41; Müslim, Imaret 26, (1832); Ebu • Ey Allah'in Resulü! dedik, "zekat toplayanlar, bize haksizlik edip borcumuzdan fazlasini aliyorlar, biz malimizdan haksizliklari kadarini gizleyelim mi?" "Hayir!" cevabini verdi. Ravi: Besir Ibnu'l-Hasasiye Kaynak: Ebu Davud, Zekat 5, (1586,1587) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zekatta haddi asan, vermeyen gibidir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Zekat 4, (1585); Tirmizi, Zekat 19, (646); Ibnu Mace, Zekat 14, (1908) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size bir grup sevimsiz atlilar gelecek. Geldikleri zaman, onlari iyi karsilayin. Onlarla talep ettikleri seylerin arasindan çekilin. Adalet ederlerse bu kendi lehlerinedir. Zulmederlerse bu da onlarin aleyhlerindedir. Siz onlari razi edin. Zekatinizin kemali onlarin rizasina baglidir, (öyle ise onlari razi edin ki) sizlere dua etsinler." Ravi: Cabir Ibnu Atik Kaynak: Ebu Davud, Zekat 5, (1588) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zekati hakkaniyetle toplayan tahsildar evine dönünceye kadar, Allah Teala yolunda cihad yapan asker gibidir." Ravi: Rafi' Ibnu Hadic Kaynak: Ebu Davud, Imaret 7, (2936); Tirmizi, Zekat 18, (645); Ibnu Mace, Zekat 14, (1809) • Babam ashabu's-secereden idi. Resulullah (sav) kendisine bir kavm zekatlarini getirince söyle dua buyururlardi: "Allah'im Ebu Evfa'ya rahmet buyur" diye dua etti Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Evfa Kaynak: Buhari, Zekat 64, Megazi 35, Da'avat 19, 33; Müslim, Zekat 176. (1078); Ebu Davud, Zekat 6, (1590); •

Hasan Ibnu Ali (ra) zekat hurmasindan bir tanesini alip, hemen agzina atti. Resulullah (sav): "Hist, hist at onu! Bilmiyor musun, biz zekat yemiyoruz!" -veya: "Bize zekat helal degildir!-" diye müdahale etti. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 60, 57,...

• Hasan Ibnu Ali (ra) zekat hurmasindan bir tanesini alip, hemen agzina atti. Resulullah (sav): "Hist, hist at onu! Bilmiyor musun, biz zekat yemiyoruz!" -veya: "Bize zekat helal degildir!-" diye müdahale etti. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 60, 57, Cihad 188; Müslim, Zekat 161, (1069) • Sahiheyn'de gelen bir diger rivayette söyle denmistir: "Resullulah (sav) buyurdular ki: "Ben bazan evime dönüyor, yatagimda veya odamda yere düsmüs bir hurma buluyorum. Onu yemek üzere kaldirdigim vakit, "bu, sadaka hurmasi olmasin?" diye aklima geliyor, korkup (tekrar yere) atiyorum." Ravi: Kaynak: Buhari, Lukata 6; Müslim, Zekat 162,163, (1070); Ebu Davud, Zekat 29, (1651, 1652) • Resulullah (sav) efendimiz, kendisine bir yiyecek getirilince, mahiyeti hakkinda sorardi. Eger "hediye oldugu" söylenirse ondan yerdi, "sadaka oldugu" söylenirse yemeyip Ashabina, "Siz yiyin!" derdi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Hibe 5; Müslim, Zekat 175, (1077); Tirmizi, Zekat 25, (656); Nesai, Zekat 98, (5, 107) • (Peygamberimizin azadlisi) Ebu Rafi' (ra) anlatiyor: "Resulullah (sav). Beni Mahzum'dan bir adami zekat toplamak üzere gönderdi. Adam bana: "Benimle sen de gel, zekattan sana da bir pay düssün" dedi. Kendisine "Hele Resulullah'a bir sorayim" cevabini verdim ve sordum. Efendimiz: "Bir kavmin azadlisi o kavimden sayilir, bize sadaka helal degildir" buyurdu. Hadisin metni Ebu Davud ve Tirmizi'nin metnidir) Ravi: Ebu Rafi' Kaynak: Tirmizi, Zekat 25, (657); Ebu Davud, Zekat 29, (1650); Nesai, Zekat 97, (5, 107) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadaka, ne zengine ne de sakatligi olmayan güçlüye helal degildir." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Tirmizi, Zekat 23, (652); Ebu Davud, Zekat 23, (1634); Nesai, Zekat 90, (5, 99); Ibnu Mace, Zekat 26 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadaka su bes kisi disinda zengine helal degildir: 1-Allah yolunda gazveye çikan 2-Sadakayi toplamak için çalisan 3-Borçlanan 4-Sadaka malini kendi parasiyla satin alan 5-Komsusu fakir olan kimse. Söyle ki: Bu fakire sadaka verilir, o da bundan zengin komsusuna hediyede bulunur." Ravi: Ata Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Zekat 29, (1, 268); Ebu Davud, Zekat 22, (1635, 1636); Ibnu Mace, Zekat 27, (1841) •

Resulullah (sav)'a gelip biat ettim. O sirada bir adam gelerek: "Bana sadakadan ver!" dedi. Resulullah (sav) adama: "Allah, sadakalar hususunda, ne herhangi bir peygambere ne de bir baskaina hüküm verme yetkisi tanimadi, hükmü bizzat kendisi verdi. Ve,...

• Resulullah (sav)'a gelip biat ettim. O sirada bir adam gelerek: "Bana sadakadan ver!" dedi. Resulullah (sav) adama: "Allah, sadakalar hususunda, ne herhangi bir peygambere ne de bir baskaina hüküm verme yetkisi tanimadi, hükmü bizzat kendisi verdi. Ve, sadakalari sekiz hisseye ayirdi. Eger sen bunlardan birine girersen senin hakkini derhal sana veririm" buyurdu. Ravi: Ziyad Ibnu'l-Haris es-Suddi Kaynak: Ebu Davud, Zekat 23, (1630) • Bana bir koyun tasadduk edilmisti. Hz. Aise (ra)'ye bir miktar et gönderdim. Resulullah (sav) o sirada Hz. Aise'ye: "Yiyecek birseyler var mi?" diye sormus, Hz. Aise (ra) de: "Hayir! Ancak, Nüseybe su (kendisine tasadduk edilen) koyundan gönderdigi bir miktar et var" cevabini vermis. Resulullah: "Getir onu, o koyun yerini bulmus (bize hediye olarak gelen zekat olmaktan çikmistir)" demis. Ravi: Ümmü Atiyye Kaynak: Buhari, Zekat 31, 62, Hibe 5; Müslim, Zekat 174, (1076) • Berire (ra)'ye tasadduk edilen bir etten Resulullah'a ikram edilmisti. (Etin menseini ögrenen Resulullah: "Bu ona sadakadir, bize ise hediyedir buyurdu." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Zekat 62, Hibe 5; Müslim, Zekat 170, (1074); Ebu Davud, Zekat 30, (1656) • Sehl Ibnu Ebi Hasme denen Ensar'dan bir zat sunu haber vermistir: "Resulullah (sav), kendisine (Sehl'e) zekat develerinden yüz tanesini diyet olarak ödemistir. Yani, Hayber'de öldürülen Ensari'nin diyeti olarak." Ravi: Besir Ibnu Yesar Kaynak: Ebu Davud, Diyat 8, 9, (4521, 4523); Buhari, Diyat 22 • Hz. Peygamber (sav), (bizi hacca giderken) sadaka develerine bindirdi. (Bu rivayeti Rezin ilave etmistir. Buhari muallak olarak kaydeder. Ahmed Ibnu Hanbel de Müsned'de) Ravi: Ebu Las el-Huzai Kaynak: Buhari, Zekat 49 •