Hadith archive

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kim nefsinden emin, bedeni sihhatli ve günlük yiyecegi de mevcut ise sanki dünyalar onun olmustur." Ravi: Ubeydullah Ibnu Mihsan el-Hutami Kaynak: Tirmizi, Zühd 34, (2347); Ibnu Mace, Zühd 9, (4141)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kim nefsinden emin, bedeni sihhatli ve günlük yiyecegi de mevcut ise sanki dünyalar onun olmustur." Ravi: Ubeydullah Ibnu Mihsan el-Hutami Kaynak: Tirmizi, Zühd 34, (2347); Ibnu Mace, Zühd 9, (4141) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ademoglunun su üç sey disinda (temel) hakki yoktur, ikamet edecegi bir ev, avretini örtecegi bir elbise, katiksiz bir ekmek ve su." Ravi: Osman Kaynak: Tirmizi, Zühd 30, (2342) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Islam hidayeti nasip edilen ve yeterli miktarda maiseti olup, buna kanaat edene ne mutlu!" Ravi: Fadale Ibnu Ubeyd Kaynak: Tirmizi, Zühd 35, (2350) • Ensar (ra)'dan bazi kimseler, Resulullah (sav)'dan bir seyler talep ettiler. Aleyhissalatu vesselam da istediklerini verdi. Sonra tekrar istediler, o yine istediklerini verdi. Sonra yine istediler, o isteklerini yine verdi. Yaninda mevcut olan sey bitmisti; söyle buyurdular: "Yanimda bir mal olsa, bunu sizden ayri olarak (kendim için) biriktirecek degilim. Kim iffetli davranir (istemezse), Allah onu iffetli kilar.Kim istigna gösterirse Allah da onu gani kilar. Kim sabirli davranirsa Allah ona sabir verir. Hiç kimseye sabirdan daha hayirli ve daha genis bir ihsanda bulunulmamistir." [Rezin rahimehullah su ziyadede bulunmustur: "Islam'a girip, yeterli miktarla riziklandirilan ve verdigi bu miktara Allah'in kanaat etmeyi nasip ettigi kimse kurtulusa ermistir."] Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Buhari, Zekat 50, Rikak 20; Müslim, Zekat 124, (1053); Muvatta, Sadaka 7, (2, 997); Ebu Davud, Zekat • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ey ademoglu! Eger fazla malini Allah yolunda harcarsan bu senin için daha hayirlidir. Kendine saklarsan senin için zararlidir. Kefaf (yeterli miktar) sebebiyle levm edilmezsin. (Harcamaya), bakimlari üzerinde olanlardan basla. Üstteki el (yani veren), alttaki elden (yani alandan) daha hayirlidir." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Müslim, Zekat 97, (1036); Tirmizi, Zühd 32, (2344) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Siz Allah'a hakkiyla tevekkül edebilseydiniz, sizleri de, kuslari riziklandirdigi gibi riziklandiridi: Sabahleyin aç çikar, aksama tok dönerdiniz." Ravi: Ömer Kaynak: Tirmizi, Zühd 33, (2345) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zenginlik mal çokluguyla degildir. Bilakis zenginlik göz tokluguyladir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Rikak 15; Müslim, Zekat 120, (1051); Tirmizi, Zühd 40, (2374) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Hakiki) fakir, kapi kapi dolasirken verilen bir iki lokmanin veya bir iki hurmanin geri çevirdigi kimse degildir. Fakat gerçek fakir, ihtiyacim giderecek bir sey bulamayan ve halini anlayip kendisine tasaddukta bulunacak biri çikmayan, (buna ragmen) kalkip halktan birsey istemeyen kimsedir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat, 53, Tefsir, Bakara 48; Müslim, Zekat 102, (1039); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 7, (2, 923 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri, mal ve yaratilisça kendisinden üstün olana kakinca, nazarini bir de kendisinden asagida olana çevirsin. Böyle yapmak, Allah'in üzerinizdeki nimetini, küçük görmemeniz için gereklidir." [Rezin bir rivayette su ziyadede bulundu: "Avn Ibnu Abdillah Ibnu Utbe rahimehullah dedi ki: "Ben zenginlerle düsüp kalkiyordum. O zaman benden daha heveslisi yoktu. Bir binek görsem benimkinden daha iyi görürdüm; bir elbiseye baksam, benimkinden daha iyi olduguna hükmederdim. Ne zaman ki bu hadisi isittim, fakirlerle düsüp kalktim ve rahata erdim."] Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Rikak 30; Müslim, Zühd 8, (2963); Tirmizi, Kiyamet 59, (2515) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri dilenmeye devam ettigi takdirde yüzünde bir parça et kalmamis halde Allah'a kavusur." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Zekat 52; Müslim, Zekat 103, (1040); Nesai, Zekat 83, (5, 94) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Istemeler bir nevi cirmalamalardir. Kisi onlarla yüzünü cirmalamis olur. Öyle ise, dileyen (hayasini koruyup) yüz suyunu devam ettirsin, dileyen de bunu terketsin. Su var ki, kisi, zaruri olan (seyleri) iktidar sahibinden istemelidir." Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Ebu Davud, Zekat 26, (1639); Tirmizi, Zekat 38, (681); Nesai, Zekat 92, (5, 100) • Bir adam Resulullah (sav)'dan birseyler istedi. Aleyhissalatu vesselam da verdi. Adam dönmek üzere ayagini kapinin esigine basar basmaz, Aleyhissalatu vesselam: "Dilenmede olan (kötülükleri) bilseydiniz kimse kimseye birsey istemek için asla gitmezdi!" buyurdular. Ravi: Aiz Ibnu Amr Kaynak: Nesai, Zekat 83, (5, 94, 95) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisinin iplerini alip daga gitmesi, oradan sirtinda bir deste odun getirip satmasi, onun için, insanlara gidip dilenmesinden daha hayirlidir, insanlar istedigini verseler de vermeseler de." Ravi: Zübeyr Kaynak: Buhari, Zekat 60, Büyu 15 • Resulullah (sav) (bir gün): "Cenneti garanti etmem mukabilinde, insanlardan hiçbir sey istememeyi kim garanti edecek?" buyurdular. Sevban (ra) atilip: "Ben, (Ey Allah'in Resulü!)" dedi. Sevban (bundan böyle) hiç kimseden birsey istemezdi. Ravi: Sevban Kaynak: Ebu Davud, Zekat 27, (1643); Nesai, Zekat 86, (5,96) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Istemede israr etmeyin. Vallahi, kim benden bir sey ister, ben ona vermek arzu etmedigim halde, israri (sebebiyle) bir sey kopartirsa, verdigim o seyin bereketini görmez." Ravi: Muaviye Kaynak: Müslim, Zekat 99, (1038); Nesai, Zekat 88, (5, 97, 98) • Ibnu'l-Firasi'nin anlattigina göre, babasi (ra): "Ey Allah'in Resulü! (ihtiyacimi baskasindan) isteyeyim mi?" diye sormus, Aleyhissalatu vesselam da: "Hayir, isteme! Ancak istemek zorunda kalmissan, bari salihlerden iste!" buyurmuslardir. Ravi: Ibnu'l-Firasi Kaynak: Ebu Davud, Zekat 28, (1646); Nesai, Zekat 84, (5, 95) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, kendisini müstagni kilacak miktarda mali oldugu halde isterse, kiyamet günü, istedigi sey suratinda bir tirmalama veya soyulma veya isirma yarasi olarak gelir!" Yaninda bulunanlar: "Kisiyi müstagni kilan (miktar) nedir?" diye sordular. "Kirk dirhem altin veya o kiymette bir baska sey" buyurdular. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Zekat 23, (1626); Tirmizi, Zekat 22, (650); Nesai, Zekat 87, (5, 97); Ibnu Mace, Zekat 26 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim (malini artirmak için) insanlardan dilenirse, o mutlak surette ates talep etmis olur. Öyleyse ister azla yetinsin isterse çogaltmayi istesin, (artik kendisi bilir}!" Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zekat 105, (1041) • Sulh için diyet (hamale) ödemeyi kabullenmistim. Bu hususta yardim istemek için Resulullah (sav)'i aradim ve karsilastik. (Meseleyi açinca): "Bekle, bize sadaka mali gelecek. O zaman ondan sana da verilmesini emrederim" buyurdular. Sonra da: "Ey Kabisa! Istemek, üç kisi disinda hiç kimseye helal olmaz: Sulh diyeti (hamale) kabullenen kimse. Buna, gereken miktari buluncaya kadar, istemegi helaldir. Ama o miktara ulasinca, artik istemez. Afete ugrayip malini kaybeden kimse. Buna da maisetini temin edecek miktari elde edinceye kadar istemesi helaldir. Fakirlige ugrayan adam. Eger kavminden üç kisi, "Falancaya fakirlik isabet etti" diye ittifak ederlerse, geçimine yetecek miktari elde edinceye kadar istemesi helaldir. Bunlar disinda istemek, ey Kabisa haramdir." Ravi: Kabisa Ibnu Muharik Kaynak: Müslim, Zekat 109, (1044); Ebu Davud, Zekat 26, (1640); Nesai, Zekat 86), (5, 96, 97) • Ensari bir zat gelip Resulullah (sav)'dan birseyler istemisti. "Evinde hiçbir sey yok mu?" buyurdular. Adam: "Evet," dedi. "Bir çulumuz var. Bir kismiyla örtünüp, birkismini da yaygi olarak yere seriyoruz! Bir de su içtigimiz kabimiz var." "Onlari bana getir!" diye emrettiler. Adam gidip getirdi. Aleyhissalatu uesselam esyalari eline alip: "Sunlari satin alacak yok mu?" buyurdular. Bir adam: "Ben bir dirheme satin aliyorum" dedi. Resulullah (sav): "Bir dirhemden fazla veren yok mu?" dedi ve iki üç sefer tekrarlayarak (açik artirmaya çikardi). Orada bulunan bir adam: "Ben onlara iki dirhem veriyorum" dedi. Aleyhissalatu vesselam esyalari ona satti, iki dirhemi alip Ensariye verdi ve: "Bunun biriyle ailen için yiyecek al, ailene ver. Digeriyle de bir balta al bana getir!" buyurdular. Adam gidip bir balta alip getirdi. Resulullah (sav), ona eliyle bir saplik geçirdi. Sonra: "Git, odun eyle, sat ve on bes gün bana gözükme!" buyurdu. Adam aynen böyle yapti, sonra yanina geldi. Bu esnada on dirhem kazanmis, bunun bir kismiyla giyecek, bir kismiyla da yiyecek satin almisti. Resulullah (sav): "Bak, bu senin için, kiyamet günü alninda dilenme lekesiyle gelinenden daha hayirlidir!" buyurdu ve sözlerine söyle devam etti: "Dilenmek, sersefil, fakra düsmüs veya rüsvay edici borca batmis veya elem verici kana bulasmis inanlar disinda, kimseye caiz degildir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Zekat 26, (1641); Tirmizi, Büyu 10, (1218); Ibnu Mace, Ticarat 25, (2198) • Resulullah (sav) Arafat'ta vakfede iken bir bedevi gelerek ridasinin bir ucundan tutup, ondan bunu istedi. Aleyhissalatu vesselam da onu ona verdi. Adam ridayi beraberinde alip gitti. Tam o sirada dilenmek haram kilindi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Sadaka zengine helal degildir; sagligi yerinde güç kuvvet sahibine de helal degildir. O, sersefil edici, fakre düsen, haysiyeti kirici borca giren, eleme bogan kana bulasan kimseler disinda hiç kimseye helal degildir. Öyleyse, kim malini artirmak için insanlara el açarsa, bu, kiyamet günü suratinda cirmalama yaralarina ve cehennemde yiyecegi kizgin taslara dönüsür. Öyleyse (buyursun) dileyen azla yetinsin, dileyen de çogaltmaya çalissin." [Rezin merhum su ziyadede bulunmustur: "Ben, bir adama ihsanda bulunurum. Adam da onu koltugunun altina koyarak alip gider veya yiyip midesine indirir. Halbuki bu, (eger layik degilse) o adam için atesten baska bir sey degildir. Resulullah'in bu sözü üzerine Hz. Ömer (ra): "Ey Allah'in Resulü! Öyleyse ates olan bir seyi niye veriyorsunuz?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Allah benim cimri olmami kabul etmedi, insanlar da benden istememeyi kabul etmedi!" cevabini verdi. Orada bulunanlar: "Dilenmeyi haram kilan zenginlik nedir?" diye sordular. Aleyhissalatu vesselam: "Sabah veya aksam yetecek kadar yiyecektir!" buyurdular."] Ravi: Habesi Ibnu Cünade es-Selüli Kaynak: Tirmizi, Zekat 23, (653) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kendisine gelen bir fakirligi hemen halka intikal ettirirse (yani onlara açarak dilenmeye kalkarsa), onun fakirliginin önüne geçilmez. Kime de fakirlik gelir, o da bunu Allah'a açarsa, Allah ona er veya geç rizkiyla imdat eder." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Zühd 18, (2327); Ebu Davud, Zekat 28, (1645) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlarin en serlisi, "Allah rizasi için" diyerek dilenip de, istedigi verilmeyen kimsedir." Ibnu Abbas derdi ki: "Allah rizasi için" diyerek istekte bulunmayin. Bu tabiri sadece Allah'tan isterken kullanin." [Rezin tahric etti. Hadis Suyuti'nin el-Camiu's-Sagir'inde mevcuttur. (Feyzu'l-Kadir serhi 4, 159); Nesai'de de, hadisin birinci kismi, uzun bir rivayetin bir parçasi olarak geçer. (Zekat 74, (5, 83-84)] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Rezin • Anlatildigina göre, arafe günü (dilenerek) insanlardan (sadaka) isteyen bir adam görür ve: "Yani su günde, su yerde Allah'tan baskasindan mi istiyorsun?" der ve adama çubugunu vurur. [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Söyle hitap etmistir: "Ey insanlar! Bilin ki tamahkarlik fakirliktir, yeis (tamahkar olmamak) zenginliktir. Kisi bir seye tamah göstermezse ondan müstagni olur." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ömer Kaynak: Rezin • (Babasi) Ömer Ibnu'l-Hattab (ra) dedi ki: "Resulullah (sav), (zaman zaman) bana ihsanda bulunuyordu. (Her seferinde ben): "(Ey Allah'in Resulü!) bunu, buna benden daha muhtaç olan birine verseniz!" diyordum. Resulullah (sav) da: "Al bunu! Bu maldan, sen istemedigin ve gelmesini bekler durumda olmadigin halde gelen birsey otursa onu al ve temellük et (yani kendi malin kil, malin olduktan sonra) dilersen ye, dilersen sadaka olarak bagisla. (Bu vasifta) olmayan mala nefsini baglama!" buyurdular. (Hadisi Ibnu Ömer'den rivayet eden) Salim der ki: "Bu (hadis) sebebiyle Abdullah, kimseden bir sey istemezdi, (kendiliginden) gelen bir sey olursa onu da reddetmezdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Ahkam 17, Zekat 51; Müslim, Zekat 110, (1045); Nesai, Zekat 94, (6, 106) • Resulullah (sav)'a bir mal -veya bir sey- getirilmisti. Hemen onu taksim edip dagitti. (Ancak, bunu yaparken) bir kismina verdi, bir kismina vermedi. Kendilerine verilmemis olan kimselerin, sonradan hakkinda dedikodu yaptiklari kulagina geldi. Bunun üzerine, (uygun bir firsatta, halka hitap etmek üzere dogruldu). Allah'a hamd ve sena ettikten sonra: "Sadede gelince; vallahi ben, birine verip digerine vermedigim olur (bu dogrudur, ancak) vermedigim, nazarimda, verdigimden daha çok sevgiye mazhardir. Ben birkisim insanlara, kalplerinde gördügüm sabirsizlik ve hirs sebebiyle veririm; birkismini da, Allah Teala'nin kalplerine koymus bulundugu zenginlik ve hayra havale eder (ve onlara bir sey vermem). Iste bunlardan biri Amr Ibnu Taglib'dir!" buyurdular. Amr devamla der ki: "Vallahi, Resulullah (sav)'in (hakkimda telaffuz buyurdugu) bu kelamina bedel kirmizi develerim olsaydi bu kadar sevinmezdim." Ravi: Amr Ibnu Taglib Kaynak: Buhari, Cum'a 29, Humus 19, Tevhid 49 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim insanlar arasinda kadi tayin edilmis ise, biçaksiz bogazlanmis demektir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 1, (3571, 3572); Tirmizi, Ahkam 1, (1328)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim insanlar arasinda kadi tayin edilmis ise, biçaksiz bogazlanmis demektir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 1, (3571, 3572); Tirmizi, Ahkam 1, (1328) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadi üçtür: Biri cennetlik, ikisi cehennemliktir. Cennetlik olan, hakki bilip öyle hükmedendir. Hakki bilip hükmünde (bile bile) adaletsiz davranan cehennemliktir. Halka cahilane hükümde bulunan da cehennemliktir." Ravi: Büreyde Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 2, (3673) • Osman Ibnu Affan, Ibnu Ömer radiyallahu anhüm'e: "Git insanlar arasinda hükmet!" dedi. Abdullah: "Ey mü'minlerin emiri, beni bu vazifeden affetmez misiniz?" diye ricada bulundu. Hz. Osman radiyallahu anh: "Bundan niye kaçiyorsun? Senin baban da kadi idi" diye israr etmek istedi. Ancak Abdullah dedi ki: "Dogru da, ben Resulullah (sav)'in: "Kim kadi olur ve adaletle hükmederse, bu kimse basabas (sevap ve günahi esit) ayrilmaya liyakat kazanmistir" dedigini isittim. Artik (Resulullah'in bu sözünden) sonra ne ümid edebilirim?" [Hz. Osman bunun üzerine Ibnu Ömer'e teklifte bulunmadi.]" Ravi: Abdullah Ibnu Mevhib Kaynak: Tirmizi, Ahkam 1, (1322) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kadilik talep eder ve bunun gerçeklesmesinde sefaatçilere bas vurursa (is) kendisine yikilir (Allah'in yardimi olmaz). Kime de o is zorla verilirse, Allah onu dogruya sevkedecek bir melek gönderir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kadilik talep eder ve bunun gerçeklesmesinde sefaatçilere bas vurursa (is) kendisine yikilir (Allah'in yardimi olmaz). Kime de o is zorla verilirse, Allah onu dogruya sevkedecek bir melek gönderir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 3, (3678); Tirmizi, 1, (1323,1324) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Müslümanlarin kadilik hizmetini talep edip elde etse, sonra adaleti zulmüne galebe çalsa cennete girer. Zulmü adaletine galebe çalsa, ates onundur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 2, (3575) • Resulullah (sav) buyurdular ki: Kadi zulmetmedikçe, Allah Teala hazretleri onunla birliktedir (yardimcisidir). Zulme yer verdigi zaman onu terkeder, artik seytan onunla beraber olur." Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Evfa Kaynak: Tirmizi, Ahkam 4, (1330) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hakim içtihad eder ve isabet ederse kendisine iki ücret (sevap) verilir. Eger içtihad eder ve hata edese ona bir ücret vardir." Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Itisam 21; Müslim, Akdiye 15, (1716); Ebu Davud, Akdiye 2,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hakim içtihad eder ve isabet ederse kendisine iki ücret (sevap) verilir. Eger içtihad eder ve hata edese ona bir ücret vardir." Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Itisam 21; Müslim, Akdiye 15, (1716); Ebu Davud, Akdiye 2, (3574); Tirmizi, Ahkam 2, (1326); • Ebu'd-Derda, Selman-i Farisi (ra)'ye: "Arz-i Mukaddese'ye gel!" diye yazmisti. Selman ona söyle cevap yazdi: "Arz kimseyi takdis etmez. Insani mukaddes kilan sey amelidir. Bana ulastigina göre, sen orada tabib kilinmissin ve hastalari tedavi ediyormussun. Eger tedavi edebiliyorsan ne mutlu sana. Eger mütetabbib isen, insanlari öldürüp cehennemlik olmaktan sakin!" Ebu'd-Derda (ra) iki kisi arasinda hükmedince, onlar yanindan ayrildiklari vakit onlara bakar ve: "Vallahi mütetabbibdir. Bana geri donun. Kissanizi bana iade edin (meselenizi iyice tetkik edeyim)!" derdi. Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Vasiyyet 7, (2,769) •

Resulullah (sav), hükümde rüsvet alan ve rüsvet veren [ve aracilik eden] kimseyi lanetlemistir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ahkam 9, (1336)

• Resulullah (sav), hükümde rüsvet alan ve rüsvet veren [ve aracilik eden] kimseyi lanetlemistir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ahkam 9, (1336) • Resulullah (sav) beni Yemen'e göndermisti. (Hareket edip) yürüdügüm zaman arkamdan birini göndererek geri çagirdi. (Yanina varinca): "Sana niye adam gönderip (geri çagirdigimi) biliyor musun?" buyurdular ve ilave ettiler: "Benim iznim olmadan hiçbir sey almayacaksin. Zira bu gulüldür (hirsizlik). Kim gulül yaparsa, aldigi seyle kiyamet günü (Allah'in huzuruna gelir). Iste bu (hususu tenbih etmek için) seni çagirdim, artik isine gidebilirsin." Ravi: Muaz Ibnu Cebel Kaynak: Tirmizi, Ahkam 8, (1335) •

Resulullah (sav) beni Yemen'e kadi olarak gönderdi. O siralarda henüz yasim küçüktü, kazayi (hüküm vermeyi) bilmiyordum (Beni takviye için): "(Sen tereddüt etme, git! Bu vazife için) Allah kalbine hidayet koyacak ve delili de sabit kilacak. Yanina iki hasim...

• Resulullah (sav) beni Yemen'e kadi olarak gönderdi. O siralarda henüz yasim küçüktü, kazayi (hüküm vermeyi) bilmiyordum (Beni takviye için): "(Sen tereddüt etme, git! Bu vazife için) Allah kalbine hidayet koyacak ve delili de sabit kilacak. Yanina iki hasim geldigi vakit, birinciyi dinledigin gibi, digerini de dinlemeden sakin hüküm verme. Böyle yapman (daha isabetli) karar vermen için gereklidir!" buyurdular. Hz. Ali devamla der ki: "Ondan sonra hep kadilik yaptim. Henüz, bir kerecik olsun hükümde tereddüde düsmedim." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 6, (3582); Tirmizi, Ahkam 6, (1331); Ibnu Mace, Ahkam 1, (2310) • Resulullah (sav), iki hasmin da kadi'nin önüne oturmasina hükmetmistir. Ravi: Ibnu'z-Zübeyr Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 8, (3588) • Anlattigina göre, Sicistan'da kadilik yapan oglu Abdullah'a söyle yazmistir: "Iki kisi arasinda, öfkeli oldugun zaman hüküm verme. Zira, ben Resulullah (sav)'tn söyle söyledigini isittim: "Kimse, öfkeli iken iki kisi arasinda hüküm vermesin." Ravi: Ebu Bekre Kaynak: Buhari, Ahkam 13; Müslim, Akdiye 16, (1717); Tirmizi, Ahkam 7, (1334); Ebu Davud, Akdiye 9, (3589); • Resulullah (sav) iki kisi arasinda bir hükümde bulunmustu. Hasimlar ayrildiklari vakit, aleyhine hükmedilen kimse: "Hasbiyallahu ve ni'mel-vekil (Allah bana yeterlidir, O ne iyi vekildir)!" dedi. (Bu sözü isiten) Aleyhissalatu vesselam: "Allah Teala Hazretleri aczi levmediyor (kötülüyor). Fakat sana akillilik düser. Ama bir sey sana galebe çalacak olursa o zaman "hasbiyallahu ve ni'mel-vekil" de!" buyurdular. Ravi: Avf Ibnu Malik Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 28, (3624) • Hz. Ömer, Hz. Ali ve diger bir kisim Ashab (ra) demislerdir ki: "Kadi ve hakim mescidde hüküm verebilir. Sayet bir haddle ilgili hüküm vermislerse, bunun icrasi mescidin disinda yapilir." Ravi: Kaynak: Buhari, bab basligi olarak kaydetmistir, Ahkam 19 •

Haris Ibnu Amr Ibni Ahi'l-Mugire Ibni Su'be, Muaz (ra)'dan naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) Muaz'i Yemen'e gönderdigi zaman kendisine sorar: "Sana bir dava geldigi vakit nasil hükmedeceksin?" "Allah'in kitabiyla hükmedecegim" der Muaz. "(Meseleyi...

• Haris Ibnu Amr Ibni Ahi'l-Mugire Ibni Su'be, Muaz (ra)'dan naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) Muaz'i Yemen'e gönderdigi zaman kendisine sorar: "Sana bir dava geldigi vakit nasil hükmedeceksin?" "Allah'in kitabiyla hükmedecegim" der Muaz. "(Meseleyi Kitabullah'ta) bulamazsan?" "Resulullah'in sünnetiyle hükmedecegim!" "Ne Kitabullah'ta ve ne de Resulullah'in sünnetinde bulamazsan?" "Kendi re'yimle ictihad edecegim, (hüküm vermekten) geri durmayacagim." Hz. Muaz der ki: "Bu cevabim üzerine Resulullah (sav) (memnun kaldi), gögsüme eliyle vurup: "Allah'in elçisinin elçisini, Allah'in elçisini memnun edecek usulde muvaffak kilan Allah'a hamdolsun!" buyurdular." Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 11, (3592, 3593); Tirmizi, Ahkam 3, (1327,1328) • Resulullah (sav), odasinin kapisinda bir münakasa isitmisti. Yanlarina çikip: "Ben bir beserim. Bana ihtilaflilar gelir. Bunlardan biri, digerine nazaran daha belagatli (ikna edici) olur. Ben de onun dogru söyledigini zanneder, lehine hükmederim. Ancak kime bir Müslümanin hakkini vermis isem, bunun atesten bir parça oldugunu bilsin. O atesi ister yüklensin, ister terketsin (kendisi bilir)" buyurdular. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Muvatta, Akdiye 1, (2, 719); Ebu Davud, Akdiye 7, (3583, 3584); Tirmizi, Ahkam 11, (1339); Nesai, Ku • Sahiheyn'in bir rivayetinde hadis söyledir: "Ben de sizin gibi bir insanim. Siz davalarinizin halli için bana geliyorsunuz. Bazinizin hüccet yönüyle, diger bazisindan daha ikna edici olmasi, böylece benim, isittigime dayanarak onun lehine hükmetmem mümkündür. Kimin lehine, kardesinin hakkindan bir sey hükmetmissem (bilsin ki), onun için cehennemden bir ates parçasi kesmis oluyorum." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Sehadat 27, Mezalim 16, Hiyel 9, Ahkam 20, 29, 31; Müslim, Akdiye 5, (1713) • Anlattigina göre, Humus'tan bir köleyi Abdullah'tan yirmi bin (dirhem)e satin almis ve Abdullah kölenin bedelini almak üzere kenisine bir adam göndermistir. Adam gelince: Es'as: "Ben onu on bine satin aldim" dedi. Abdullah da: "Öyleyse seninle benim arama (hakem olacak) bir kimse tayin et!" dedi. Es'as: "Benimle kendi aranda sen hakem ol!" dedi. Bunun üzerine Abdullah: Ben Resulullah (sav)'in: "Alis-veris yapan iki kisi ihtilafa düserlerse ve aralarinda da delil yoksa, mal sahibinin söyledigi esas alinir veya (alis-verisi) terkederler" dedigini isittim" dedi. [Nesai'de sadece müsned (Resulullah'a ait) kisim kaydedilmistir.] Ravi: Es'as Ibnu Kays Kaynak: Ebu Davud, Büyu 74, (3511); Nesai, Büyu 82, (7, 302, 303) •

Resulullah (sav) bana dedi ki: "Beyyine davaci üzerine, yemin de davali uzerine düser." Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Tirmizi, Ahkam 12, (1341)

• Resulullah (sav) bana dedi ki: "Beyyine davaci üzerine, yemin de davali uzerine düser." Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Tirmizi, Ahkam 12, (1341) • Iki kadin bir odada deri dikiyorlardi. Bunlardan biri avucuna biz batirilmis olarak disari çikti. Bunu digerinin yaptigini iddia etti. Dava Ibnu Abbas (ra)'a götürüldü, Ibnu Abbas dedi ki: "Resulullah (sav) söyle buyurmuslardi: "Eger insanlara sirf iddialariyla (delil olmadan) talep ettikleri verilseydi, insanlar baskalarinin kan ve mallarini istemeye kalkarlardi. Ancak iddia sahibine beyyine gerekmektedir. Iddiayi inkar edene de yemin gerekmektedir. (Bu kadina) Allah'i (yalan yere yemin etmenin günahini) hatirlatin. Ona su ayeti okuyun: "Allah'in ahdini ve yeminlerini az bir pahaya degisenler, iste bunlar için ahirette hiçbir nasib yoktur" (Al-i Imran 77). Kadina bu hatirlatildi. Bunun üzerine kadin suçunu itiraf etti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Tefsir, Al-i Imran 3, Rükun 6; Müslim, Akdiye 2, (1711); Ebu Davud, Akdiye 23, (3619); Tirmi • Resulullah (sav) (iddia sahibi iki sahid bulamazsa) bir yemin ve bir sahid(in yeterli olacagin)a hükmetmistir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Akdiye 3, (1712); Ebu Davud, Akdiye 21, (3608) • Beni Süheyb (ra), Mervan nezdinde, iki ev ve bir odanin kendilerine ait oldugunu, bunlari (babalari) Süheyb'e Resulullah (sav)'in verdigini iddia ettiler. Mervan: "Söylediginiz seye sahidiniz var mi?" dedi. Onlar: "Ibnu Ömer!" dediler. Mervan Ibnu Ömer'i çagirdi. O, Resulullah (sav)'in Süheyb (ra)'e iki ev ve bir oda verdigini söyledi. Mervan sadece onun sehadetiyle onlar lehine hükmetti. Ravi: Abdullah Ibnu Ubeydillah Ibni Ebi Müleyke Kaynak: Buhari, Hibe 30 • Resulullah (sav) zamaninda iki kisi bir deve hakkinda iddiada bulundular. Her biri, iki tane sahid getirdi. Bunun üzerine (sav) deveyi ikiye bölerek aralarinda taksim etti." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 22, (3613, 3614, 3615); Nesai, Kudat 34, (8, 248) • Resulullah (sav) (bir mal hususunda ihtilaf eden, fakat beyyineleri olmayan) bir kavme yemin teklif etti. (Iki taraf da) birden yemin etmeye kostu. Bunun üzerine (önce) yemin (edecek tarafin tesbiti için) kur'a çekilmesini emretti." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Sehadat 24; Ebu Davud, Akdiye 22, (3616, 3617, 3618) • Zeyd Ibnu Sabit ve Ibnu Muti aralarindaki bir ev sebebiyle (Medine valisi) Mervan'a dava açtilar. Mervan, minberde yemin etmesi sartiyla, evin Zeyd Ibnu Sabit'e ait olduguna hükmetti. Zeyd: "Ben onun için su yerimde yemin ederim!" dedi. Mervan da: "Hayir! Hukukun kesinlestigi yerde yemin edeceksin!" dedi. Bunun üzerine Zeyd "Hakkim haktir" diye yemin etmeye basladi ve minberde yemin etmekten imtina etti. Mervan bu duruma hayret etti. Ravi: Ebu Gatafan Ibnu Tarif el Mürri Kaynak: Muvatta, Akdiye 12, (2,728) • Resulullah (sav), yemin teklif ettigi bir adama: "Kendinden baska ilah bulunmayan Allah'in adiyla, o kimsenin yani dava sahibinin senin yaninda mali olmadigina yemin et!" buyurdu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 24, (3620) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hain erkek ve haine kadinin, zani erkek ve zaniye kadinin, kardesine kin tasiyan kimsenin sehadeti caiz degildir." [Tirmizi'de Hz. Aise'den yapilan bir rivayette, haine kelimesinden sonra su ziyade vardir: "Hadd-i hazfla celde...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hain erkek ve haine kadinin, zani erkek ve zaniye kadinin, kardesine kin tasiyan kimsenin sehadeti caiz degildir." [Tirmizi'de Hz. Aise'den yapilan bir rivayette, haine kelimesinden sonra su ziyade vardir: "Hadd-i hazfla celde tatbik edilenin, sehadette (yalani) tecrübe edilmis olanin, ev halkina hizmet edenin, kendisini nisbet ettigi mevla ve akrabalari hususlarinda müttehem olan (gerçek nesebini, gizleyen)in."] Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 16, (3600, 3601); Ibnu Mace, Ahkam 30, (2366); Tirmizi, Sehadet 1, (2299) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bedevinin, köylü aleyhindeki sehadeti caiz degildir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 17, (3602); Ibnu Mace, Ahkam 30, (2367) • Resulullah (sav): "Yalan sehadet Allah'a sirkle bir tutulmustur!" buyurdular ve su ayeti okudular. (Mealen): "...Putlara tapmak gibi bir pislikten ve yalan sözden de kaçinin." (Hacc 30). Ravi: Eymen Ibnu Hureym Ibni Fatih Kaynak: Tirmizi, Sehadet 3, (2300, 2301); Ebu Davud, Akdiye 15, (3599); Ibnu Mace, Ahkam 32, (2372) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size sahidlerin en hayirlisini haber vermeyeyim mi: O kendisine taleb edilmezden önce sehadet etmeye gelendir." Ravi: Zeyd Ibnu Halid Kaynak: Müslim, Akdiye 19, (1719); Muvatta, Akdiye 3, (2, 720); Ebu Davud, Akdiye 13, (3596); Tirmizi, Sehad • Resulullah (sav) bir bedeviden bir at satin almisti. Aleyhissalatu vesselam, onu eve kadar getirivermesini ve orada parasini almasini söyledi. Bu sirada kendisi hizli hizli yürüdü; bedevi ise agir agir yürüyordu. (Aralarinda epeyce bir mesafe hasil oldu. Bu sirada) bazi kimseler bedeviye gelip at üzerinde pazarlik yapmaya basladilar. Onu Resulullah (sav)'in satin almis oldugunu kimse bilmiyordu. Bedevi, Aleyhissalatu vesselam'a seslenip: "Su ati alacaksan al, degilse sattim!" dedi. Resulullah (sav) bedevinin bu sözünü isitince adama yönelip; "Ben onu zaten senden satin aldim ya!" buyurdular. Ama bedevi: "(Bu ne demek?) Vallahi ben onu sana satmadim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Bilakis! Ben onu senden aldim" dedi. Bunun üzerine bedevi: "Bir sahit getir!" demeye basladi. Hemen Huzeyme alinip: "Ben sehadet ederim, siz onu satin aldiniz!" dedi. Aleyhissalatu vesselam, Huzeyme'ye gelerek: "Ne ile sehadet ediyorsun?" diye sordu. Huzeyme: "Sana olan tasdikim ile, Ey Allah'in Resulü!" dedi. bunun üzerine (sav) Huzeyme'nin sehadetini iki kisinin sehadeti yerine koydu. [Rezin su ziyadeyi ilave etti: "Bedevi: "Bu, Resulullah mi?" dedi. Ebu Hüreyre kendisine: "Peygamberini tanimaman cahillik olarak sana yeter, Allah Teala Hazretleri dogru söyledi: "Bedeviler küfür ve nifak yönünden daha siddetli ve Allah'in Resulü'ne indirdigi emir ve yasaklari bilmemeye daha müsaitdirler" (Tevbe 97). Bedevi bunun üzerine ati sattigini itiraf etti."] Ravi: Huzeyme Ibnu Sabit Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 20, (3607); Nesai, Büyu 91, (7, 302) • Söyle hitab etmistir: "Ey Müslümanlar! Peygamberiniz (sav)'e indirilen kitap, Allah'in en yeni kitabi ve içine hiçbir sey karismamis oldugu halde, onu okuyup durdugunuz halde, nasil olur da Ehl-i Kitab'a (seri) birsey sormaktasiniz? Halbuki Allah Teala Hazretleri, Ehl-i Kitab'in Allah'in kitabini degistirip elleriyle yeni bir kitap yazdiklarini, sonra da az bir menfaati satin almak için: "Bu, Allah katindandir" dediklerini haber vermektedir. Bilesiniz, size gelen ilim, onlara soru sormanizi men etmektedir. Hayir! Vallahi onlardan bir kisinin bile sizen inen kitaptan sizlere bir sey sordugunu görmüyoruz." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, I'tisam 25, Sehadat 29, Tevhid 42 • Müslümanlardan birine, Dakuka'da ölüm geldi. Vasiyetine sahidlik edecek hiçbir Müslüman bulamadi. Bunun üzerine Ehl-i Kitap'tan iki kisiyi vasiyetine sahid kildi. Bunlar Kufe'ye geldiler. Ebu Musa el-Es'ari'yi bulup durumu haber verdiler. Bunlar ölenin tereke ve vasiyetini beraberlerinde getirmislerdi. Ebu Musa (ra) onlara: "Bu hadise, Resulullah (sav) devrinden sonra hiç görülmeyen bir hadisedir" dedi. Ikindi namazindan sonra onlara, ihanet etmedikleri, yalan söylemedikleri, vasiyeti tebdil etmedikleri, gizlemedikleri, degistirmedikleri, söylediklerinin o adamin vasiyeti, getirdiklerinin de terikesi olduguna dair yemin ettirdi. Sonra sehadetlerini(n geregini yerine getirip) uygulamaya koydu. Ravi: Sa'bi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 19, (3605) •

Resulullah (sav) bir adami bir töhmet sebebiyle hapsetti, sonra da serbest birakti. Ravi: Behz Ibnu Hakim an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 29, (3630); Tirmizi, Diyat 21, (1417); Nesai, Sarik 2, (8, 67)

• Resulullah (sav) bir adami bir töhmet sebebiyle hapsetti, sonra da serbest birakti. Ravi: Behz Ibnu Hakim an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 29, (3630); Tirmizi, Diyat 21, (1417); Nesai, Sarik 2, (8, 67) • Kardesi veya amcasi, hutbe vermekte olan Resulullah (sav)'a dogrulup: "Komsularim (ve kavmim, ashabin tarafindan) niçin tutulup hapsedildiler?" dedi. Aleyhissalatu vesselam (cevap vermeyip) yüzünü çevirdi. [Adam ayni sözü tekrar edince] ikinci sefer yüzünü çevirdi. Sonra adam (saygiyi tasan) bir sey söyledi. Bunun üzerine (aleyhissalatu vesselam): "Bunun komsularini saliverin!" buyurdu. Ravi: Behz Ibnu Hakim an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 29, (3631) •

Ensar'dan bir erkek, hurma agaçlarini suladiklari Harre'nin su arki yüzünden Zübeyr (ra)'le ihtilafa düsüp Resulullah'in huzurunda murafaa oldular. Resulullah (ihtilaflarini dinledikten sonra) Zübeyr'e: "Ey Zübeyr (önce) sen sula, suyu sonra da komsuna sal"...

• Ensar'dan bir erkek, hurma agaçlarini suladiklari Harre'nin su arki yüzünden Zübeyr (ra)'le ihtilafa düsüp Resulullah'in huzurunda murafaa oldular. Resulullah (ihtilaflarini dinledikten sonra) Zübeyr'e: "Ey Zübeyr (önce) sen sula, suyu sonra da komsuna sal" buyurdular. Ensari bu hükme kizdi ve: "Böyle hükmetmen, o senin halaoglun olmasindandir!" dedi. Resulullah bu söze çok kizdi, yüzü renk renk oldu ve: "Ey Zübeyr! Önce sen sula, sonra duvara ulasincaya kadar da suyu tut!" dedi. Zübeyr dedi ki: "Vallahi öyle zannediyorum ki su ayet bu hadise ile ilgili olarak indi. (Mealen): "Hayir öyle degil! Rabbine and olsun ki, onlar aralarinda kimi oraya kimi buraya çektikleri (kavga ettikleri) seylerde seni hakem yapip sonra da verdigin hükümden yürekleri hiçbir sikinti duymadan tam bir teslimiyetle teslim olmadikça iman etmis olmazlar" (Nisa 65)." Ravi: Ibnu'z-Zübeyr Kaynak: Buhari, Sirb 6, 7, 8, Sulh 12, Tefsir, Nisa 12; Müslim, Fezail 129, (2357); Ebu Davud, Akdiye 31, (3 • Kureys'ten bir adamin BenI Kureyza'da bir payi vardi. Suyunu paylastiklari Mehzur ve Müzeynib vadisinin suyu hususunda ihtilafa düserek Aleyhissalatu vesselam'a müracaat ettiler. Resulullah aralarinda: "Su hakki topuklara kadardir. Üstteki alttakine bundan fazlasina mani olmaz" diye hükmetti. Ravi: Sa'lebe Ibnu Ebi Malik Kaynak: Muvatta, Akdiye 28, (2, 744); Ebu Davud, Akdiye 31, (3638); Ibnu Mace, Ruhun 20, (2481) • Bera Ibnu Azib (ra)'e ait bir at, Ensar'dan bir zatin bahçesine girdi ve zarar meydana getirdi. Resulullah (sav), bunun üzerine: "Mal sahibinin, malini gündüzleyin; hayvan (mevasi) sahibinin de hayvanini geceleyin muhafaza etmesine hükmetti." Ravi: Haram Ibnu Sa'd Ibnu Muhaysa Kaynak: Muvatta, Akdiye 37, (2, 747, 748); Ebu Davud, Büyu 92, (3569, 3670); Ibnu Mace, Ahkam 13, (2332) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim baskasinin tarlasina onlarin izni olmadan ekim yaparsa, ektiginde hiçbir hakka sahip olamaz, ona sadece nafakasi verilir." Ravi: Rafi Ibnu Hadic Kaynak: Tirmizi, Ahkam 29, (1366); Ebu Davud, Büyu 33, (3403); Ibnu Mace, Ruhun 13, (2466) • Iki kisi, bir hurma agacinin harimi hususunda ihtilaf ederek Resulullah (sav)'a basvurdular. Resulullah (sav) agacin ölçülmesini emir buyurdular. Yedi veya bes zira' oldugu tesbit edildi. Aleyhissalatu vesselam (harimin) o kadar olmasina hükmetti. Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 31, (3640) •

Said Ibnu'l-As (ra) hazretleri Ibnu Ömer (ra)'den naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'min, haram kana bulasmadikça dininde genislik içindedir." Said Ibnu'l-As der ki: "Ibnu Ömer (ra) (Resulullah'in sözünden sonra sunu) söylediler: "Kisi,...

• Said Ibnu'l-As (ra) hazretleri Ibnu Ömer (ra)'den naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'min, haram kana bulasmadikça dininde genislik içindedir." Said Ibnu'l-As der ki: "Ibnu Ömer (ra) (Resulullah'in sözünden sonra sunu) söylediler: "Kisi, nefsini bulastirdigi taktirde, kurtulusu olmayan çok ciddi amellerden biri, haksiz yere haram kan dökmesidir." Ravi: Said Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Diyat 1 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her günahi Allah'in magfiret buyurmasi muhtemeldir. Ancak bilerek mü'mini öldüren veya kafir olarak ölen kimse hariç..." Ravi: Muaviye Ibnu Ebi Süfyan Kaynak: Nesai, Tahrim 1, (7,81) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'minin öldürülmesi, Allah katinda dünyanin zevalinden daha büyük (bir hadise)dir." Ravi: Büreyde Kaynak: Nesai, Tahrim 2, (7, 83) • Ebu Hüreyre ve Ebu Said (ra)'i dinledim. Resulullah (sav)'in söyle söyledigini müzakere ediyorlardi: "Eger sema ve arz ehli bir mü'minin kanini (haksiz yere dökmede) istirak etselerdi, Allah her ikisini birden cehenneme atardi." Ravi: Ebu'l-Hakem el-Beceli Kaynak: Tirmizi, Diyat 8, (1398) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iman, ihanetle öldürmeye bagdir, mü'min ihanet suretiyle öldürülmez." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Cihad 169, (2769) • Resulullah (sav) buyurdular ki; "Yeryüzünde haksiz yere öldürülen bir insan yoktur ki katilin günahindan bir misli Hz. Adem'in ilk ogluna (Kabil'e) gitmemis olsun. Çünkü o, haksiz öldürme yolunu ilk açandir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Diyat 2, Enbiya 1, I'tisam 15; Müslim, Kasame 27, (1677); Tirmizi, Ilm 14, (2675); Nesai, Ta • Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Kiyamet günü) bir adam bir baskasinin elinden tutmus olarak gelir ve: "Ey Rabbim! Bu, beni öldürdü!" der. Aziz ve celil olan Allah da: "Onu niye öldürdün?" diye sorar. Adam: "Izzet senin için olsun diye öldürdüm!" der. Rab Teala: "Izzet benim içindir!" buyurur. Bir baska adam da bir baskasinin elinden tutmus olarak gelir ve: "Ey Rabbim! Bu, beni öldürdü!" der. Aziz ve Celil olan Allah: "Onu niye öldürdün?" diye sorar. Adam: "Izzet falancanin olsun diye öldürdüm!" der. Rab Teala: "Izzet falancanin degildir!" buyurur. Adam (öbürünün) günahiyla döner." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Nesai, Tahrim 2, (7,84) • Anlattigina göre söyle demistir: "Ey Allah'in Resulü! Ben küffardan bir adama rastlasam ve aramizda mukatele çiksa. O kiliciyla vurup elimin birini kesip atsa. Sonra adam (sikisip) bana karsi bir agaca siginsa ve: "Allah için Müslüman oldum!" dese, bu sözünden sonra ben onu öldürebilir miyim?" Resulullah (sav): "Hayir! Sakin onu öldürme" buyurdu. Ben israr ettim: "Ama ey Allah'in Resulü! O benim bir elimi kesti ve sonra Müslüman oldugunu söyledi" dedim. Resulullah (sav): "Hayir! Sakin onu öldürme, eger öldürürsen, o adam, sen onu öldürmezden önceki senin makamindadir ve sen de, onun söyledigi kelimeyi söylemezden önceki durumunda olursun!" buyurdular." Ravi: Mikdad Ibnu'l-Esved Kaynak: Buhari, Diyat 1, Megazi 11; Müslim, Iman 165, (95); Ebu Davud, Cihad 104, (2644) • Resulullah (sav), Furat Ibnu Hayyan'in öldürülmesini emretti. Bu adam Ebu Süfyan'in casusu ve ayni zamanda Ensar'dan bir zatin halifi (müttefiki) idi. Derken o, Ensar'dan mütesekkil bir halkaya ugradi ve: "Ben Müslümanim!" dedi. Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü! Furat Ibnu Hayyan "Ben Müslümanim" diyor!" denildi. Resulullah (sav) da: "Sizden bir kisim erkekler var. Kendilerini (dilleriyle itiraf ettikleri) imanlarina havale ediyor (söylediklerini tasdik ediyor)uz. Iste onlardan biri de Furat Ibnu Hayyan'dir" buyurdular. Ravi: Harise Ibnu Mudarrib Kaynak: Ebu Davud, Cihad 109, (2652) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'tan baska ilah olmadigina ve benim de Allah'in Resulü bulunduguma sehadet eden kimsenin kani, üç hal disinda helal degildir: Zina yapan dul. Cana can kisas. Dinden çikip cemaatten ayrilan." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak:...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'tan baska ilah olmadigina ve benim de Allah'in Resulü bulunduguma sehadet eden kimsenin kani, üç hal disinda helal degildir: Zina yapan dul. Cana can kisas. Dinden çikip cemaatten ayrilan." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Diyat 6; Müslim, Kasame 25, (1676); Ebu Davud, Hudud 1, (4352); Tirmizi, Diyat 10, (1402); N • Resulullah (sav)'a bir adam gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Bir adam gelip malimi almaya kalkarsa (ne yapayim)?" dedi. "Ona Allah'i hatirlat!" cevabini verdi. Adam tekrar: "Hatirlamazsa ne yapayim?)" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Etrafindaki Müslümanlardan yardim talep et!" buyurdu. Adam: "Etrafimda hiç Müslüman yoksa ne yapayim?" dedi. "Öyleyse sultandan yardim iste!" buyurdu. Adam: "Sultan benden uzaksa?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Bir ahiret sehidi oluncaya veya malini koruyuncaya kadar malin için mücadele et!" buyurdular. Ravi: Muharik Kaynak: Nesai, Tahrim 21, (7,113) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sihirbaza tatbik edilecek hadd cezasi kiliçla vurmaktir." Ravi: Cündüb Kaynak: Tirmizi, Hudud 27, (1460) • Anlattigina göre, kendisine, Resulullah (sav)'in zevcelerinden Hz. Hafsa (ra)'nin müdebber kildigi bir cariyesi, kendisine sihir yaptigi için, sihri sebebiyle öldürmüstür. Ravi: Abdurrahman Ibnu Sa'd Ibnu Zürare Kaynak: Muvatta, Ukul 14, (2,871) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kendisini dagdan atarak intihar ederse o cehennemlik olur. Orada ebedi olarak kendini dagdan atar. Kim zehir içerek intihar ederse, cehennem atesinin içinde elinde zehir oldugu halde ebedi olarak ondan içer. Kim de...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kendisini dagdan atarak intihar ederse o cehennemlik olur. Orada ebedi olarak kendini dagdan atar. Kim zehir içerek intihar ederse, cehennem atesinin içinde elinde zehir oldugu halde ebedi olarak ondan içer. Kim de kendisine demir saplayarak intihar ederse, cehennemde ebedi olarak o demiri karnina saplar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Tibb 56; Müslim, Iman 175, (109); Tirmizi, Tibb 7, (2044, 2045); Nesai, Cenaiz 68, (4, 66, 6 • Resulullah (sav) ile birlikte Hayber Gazvesi'nde hazir bulunduk. Müslüman oldugunu söyleyen bir adam için de, Efendimiz: "Bu, ates ekimdendir!" buyurdular. Savas baslayinca çok siddetli sekilde savasti ve yara aldi. Ashabtan bazisi: "Ey Allah'in Resulü dedi, az önce ates ehlinden dediginiz kimse, çok siddetli sekilde kahramanca savasta ve de öldü!" dediler. Resulullah (sav), yine: "Cehenneme (gitmistir)" buyurdular. Bu cevap üzerine Müslümanlardan bazilari nerdeyse süpheye düsecekti. Askerler bu halde iken, (sav)'a: "O asker henüz ölmemis, ancak agir sekilde yaralanmis!" dediler. Gece olunca, adam yaraya dayanamadi. Kilincinin keskin tarafini alip üzerine yüklendi ve intihar etti. Durum Aleyhisalatu vesselam'a haber verildi. Bunun üzerine: "Allahu ekber!" buyurdular ve devam ettiler: "Sehadet ederim ki, ben Allah'in kulu ve Resulüyüm!" Sonra Hz. Bilal (ra)'e halk içinde söyle ilan etmesini emrettiler: "Cennete sadece Müslüman nefisler girecek. Surasi muhakak ki, (Islam'in lehine olan ameller kisinin imanina delil degildir), Allah bu dini, facir bir kimse ile de güçlendirir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cihad 182, Megazi 38, Kader 5; Müslim, Iman 173, (111) • Resulullah (sav)'a, intihar eden bir kimse haber verilmisti, "Ben üzerine namaz kilmiyorum!" buyurdular." Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 61, (3185) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hayvanlardan bes tanesi vardir ki bunlarin herbiri fasihtir (zararlidir). Harem bölgesinde olsun, Hill (denen Harem disi) bölgesinde olsun bunlar öldürülür: Karga, çaylak, akrep, siçan, kelb-i akur (yirticilar)." [Müslim'in bir...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hayvanlardan bes tanesi vardir ki bunlarin herbiri fasihtir (zararlidir). Harem bölgesinde olsun, Hill (denen Harem disi) bölgesinde olsun bunlar öldürülür: Karga, çaylak, akrep, siçan, kelb-i akur (yirticilar)." [Müslim'in bir rivayetinde Hz. Aise söyle demistir: "Resulullah (sav) bes fasigin hill'de ve Harem'de öldürülmesini emretti." Ebu Davud, Ebu Hüreyre (ra)'den kaydettigi bir rivayetinde, karga yerine "yilan" demistir.] Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Bed'u'l-Halk 16, Cezau's-Sayd 7; Müslim, Hacc 66-67, (1198); Muvatta, Hacc 90, (1, 357); Tir • Resulullah (sav) ile birlikte Mina'da iken, Velmürselat suresi nazil oldu. Aleyhissalatu vesselam onu okuyordu. Ben onu, kendi agizlarindan ögrendim. Mübarek agizlari henüz surenin rutubetini tasirken, üzerimize bir yilan siçradi. Aleyhissalatu vesselam: "Öldürün sunu!" buyurdular. Hemen öldürmek üzere atildik. Fakat yilan önce davranip kaçti. Aleyhissalatu vesselam: "Serrinden korundu, tipki siz de onun serrinden korundugunuz gibi!" buyurdular. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Cezau's-Sayd 7, Bed'ü'l-Halk 14, Tefsir, Mürselat 1; Müslim, Selam 137, (2234); Nesai, Hacc • Resulullah (sav)'i minber üzerinde söyle söylerken dinledim: "Yilanlari öldürün. Iki çizgili ve ebteri (engerek) de öldürün. Çünkü bunlar, gözleri kapar (kör eder) ve hamilelerde düsük yaparlar." Abdullah Ibnu Ömer (ra) der ki: "(Bir gün) ben öldürmek için bir yilan kovalarken, Ebu Lübabe (ra) bana: "Öldürme onu!" diye nida etti. "Resulullah (sav) yilanlarin öldürülmelerini emir buyurdular!" dedim. O: "Ama daha sonra ev yilanlarinin öldürülmelerini yasakladi!" dedi. Bunlar (ömürleri uzun oldugu için) avamir denen ev yilanlari idi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Bed'ül-Halk 14, Megazi 11; Müslim, Selam 128, (2233); Muvatta, Isti'zan 31, (2, 975, 976); E • (Bir gün) Ebu Said (ra)'in yanina girmistim, namaz kiliyor buldum. Onu beklemek üzere oturdum. Derken evin bir kösesinde tavani örten hurma dallari arasinda bir kipirti gördüm. Oraya bakinca bir yilan oldugunu gördüm. Öldürmek üzere atildim. Ebu Said oturmam için isaret etti. Tekrar yerime oturdum. Namazdan çikinca bana evde bir oda gösterdi ve: "Bu odayi görüyor musun?" diye sordu. Ben: "Evet!" deyince devam etti: "Onda, bizden evlenmesi yakin bir genç vardi. Resulullah (sav) ile birlikte Hendek (harbin)e gittik. Genç, gün ortasinda ehline ugramak için Aleyhissalatu vesselam'dan izin istiyordu. Bir gün ondan yine izin istedi. Aleyhissalatu vesselam ona: "Silahini beraberinde al, ben Kureyza'dan sana bir zarar gelir diye korkuyorum!" buyurdular. Adam silahini aldi. Ailesine geldi. Hanimi iki kapi arasinda ayakta duruyordu. Elindeki mizragi ile, dürtmek üzere kadina egildi. Adama kiskançlik gelmisti. Kadin ona: "Mizragini geri çek! Hele eve gir, beni disari çikaran seyi bir gör!" dedi. Adam içeri daldi. Bir de ne görsün: Yatagin üzerine çöreklenmis iri bir yilan! Mizragiyla ona yöneldi ve yilana sapladi. Sonra çikip, süngüyü avluya dikti. Derken yilan üzerine atildi. Bilemiyoruz, hangisi evvel öldü; yilan mi, genç mi? Resulullah (sav)'a gelip, bu durumu anlattik ve: "Dua edin, Allah ona tekrar hayat versin!" dedik. Aleyhissalatu vesselam: "Arkadasiniz için istigfar ediverin!" buyurdular. Sonra su açiklamada bulundular: "Medine'de Müslüman olan cinler var. Onlardan birini görürseniz, kendisine üç gün ihtarda bulunun. Eger bundan sonra yine de görünürse onu öldürün. Çünkü o bir seytandir." [Bazi Tirmizi nüshalarinda Sayd bölümünde (17. babta) gelmistir.] Ravi: Ebu 'l-Müseyyeb Kaynak: Müslim, Selam 139, (2236); Muvatta, Isti'zan 33, (2, 976, 977); Ebu Davud, Edeb 174, (5256, 5257); T • Ibnu Ebi Leyla babasindan anlatiyor: "Resulullah (sav)'a ev yilanlarindan sorulmustu. Su cevabi verdi: "Evlerinizde onlardan birini görecek olursaniz, ona: "Size Hz. Nuh'un (gemiye sokarken) aldigi söz hakki için ve de Hz. Süleyman Ibnu Davud'un sizden aldigi söz hakki için bize zarar vermemenizi ve bize görünmemenizi taleb ediyorum" deyin. Eger tekrar dönerlerse öldürün." Ravi: Ibnu Ebi Leyla Kaynak: Tirmizi, Ahkam 2, (1485); Ebu Davud, Edeb 174, (5260) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yilanlarin hepsini öldürün. Kim yilan(in intikam alacagin)dan korkarsa, benden degildir." Bir rivayette söyle buyrulmustur: "Gümüs çubuk gibi olan uzun yilan hariç, bütün yilanlari öldürün." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Edeb 174, (5249, 5261); Nesai, Cihad 48, (6, 51) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, yilani (intikam) arar diye (öldürmez) birakirsa bizden degildir. Biz onlarla harbettigimiz günden beri onlarla sulh yapmadik." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Edeb 174, (5250) • Anlattigina göre: "Ey Allah'in Resulü" demistir, "biz zemzem kuyusunu temizlemek istiyoruz. Fakat içinde su küçük yilanlar var." Resulullah (sav), yilanlari öldürmesini emretmistir. Ravi: Abbas Kaynak: Ebu Davud, Edeb 174, (5251) • Resulullah (sav) keler için fuveysik (fasikcik) dedi ama, "öldürün!" diye emrettigini isitmedim. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Bed'ü'l-Halk 14, Cezau's-Sayd 7; Müslim, Selam 145, (2239); Nesai, Hacc 115, (5, 209) • Resulullah (sav) kelerin öldürülmesini emretti ve onu füveysika diye isimlendirdi. Ravi: Sa'd Ibnu Ebi Vakkas Kaynak: Müslim, Selam 144, (2238); Ebu Davud, Edeb 176, (5262) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim keleri ilk darbede öldürürse ona yüz sevap yazilir. Ikinci vurusta öldürürse daha az kazanir. Üçüncü vurusta ise bundan da az sevap kazanir." [Metin Müslim'den alinmadir.] [Bazi Tirmizi tertibinde Sayd bölümünde 13. babta.] Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Selam 147 (2240); Ebu Davud, Edeb 175, (5263, 5264); Tirmizi, Ahkam 1, (1482) • Resulullah (sav) av veya koyun veya çoban köpegi hariç diger bütün köpeklerin öldürülmesini emretti." Ibnu Ömer (ra)'e: "Ebu Hüreyre, "Veya ekin köpegini de diyor!" denilmisti, bunun üzerine: "Onun ekini var da ondan!" cevabini verdi ve ilave etti: "Biz Medine ve civarina gider, tek köpek birakmaz, hepsini öldürürdük. Hatta biz, çölden gelmis kadina refakat eden arkadas köpegi bile öldürdük." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Bed'ü'l-Halk 14; Müslim, Musakat 45, (1570); Muvatta, Isti'zan 14, (2, 969); Tirmizi, Sayd 4 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Köpek besleyen bir aile yoktur ki, her gün riziklarindan iki kirat eksilmemis olsun. Bundan av veya bekçi veya koyun köpegi hariç (bunlari besleyenlerin rizkinda eksilme olmaz)." [Bunu Rezin tahriç etti.] Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) dört hayvanin öldürülmesini yasakladi: "Karinca, an, hüdhüd, surad (sari ve yesil renkli agaçkakan kusu)." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Edeb 176, (5267) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim haksiz yere, amden (bile bile) öldürülürse velisi su üç seyden birini tercihte muhayyerdir: Ya kisas ister. Ya affeder. Yahut diyet alir. Eger dördüncü bir sey istemeye kalkarsa dinden tutun (mani olun)!" Sonra Resulullah...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim haksiz yere, amden (bile bile) öldürülürse velisi su üç seyden birini tercihte muhayyerdir: Ya kisas ister. Ya affeder. Yahut diyet alir. Eger dördüncü bir sey istemeye kalkarsa dinden tutun (mani olun)!" Sonra Resulullah (sav), su ayeti tilavet buyurdu. (Mealen): "Kim bundan sonra tecavüz ederse ona elim bir azab vardir" (Bakara 179). Ravi: Ebu Süreyh Kaynak: Ebu Davud, Diyat 3, (4496), 4, (4504); Tirmizi, Diyat 13, (1406) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim mü'min bir kimseyi (amden) öldürürse, katil bu sebeple kisas olunur. Kim bu kisasa mani olursa Allah'in lanet ve gadabi onun üzerine olsun. Allah onun ne farz ve ne nafile hiçbir hayrini kabul etmez." [Rezin tahric etmistir. Bu manada rivayet Sünenler'in bir kisminda gelmistir. Ebu Davud, Diyat 17, (4539, 4540, 4541); Nesai, Kasame 29, (8, 40).] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, aralarinda tas atismasi veya kamçi veya sopa darbi gibi durumlarda mübhem sekilde öldürülürse (bunun hükmü) hataen öldürme hükmüne tabidir, diyeti de hata diyetidir. Kim bu diyetin yerine getirilmesine mani olursa Allah'in lanet ve gadabi üzerine olsun. Onun hiçbir farz ve nafile hayri kabul edilmeyecektir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Diyat 17, (4539, 4540), 28, (4591); Nesai, Kasame 29, (8, 40) • Resulullah (sav)'a bir adam geldi, bir baskasini kayisla baglamis getiriyordu. "Ey Allah'in Resulü! Bu, kardesimi öldürdü!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Dogru mu, kardesini mi öldürdün?" diye sordu. Getiren adam: "Sayet itiraf etmezse, aleyhine beyyine getirebilirim!" dedi. Öbürü: "Evet kardesim öldürdüm!" diye itiraf etti. Aleyhissalatu vesselam: "Nasil öldürdün?" diye sordu. Adam açikladi: "O ve ben bir agaçtan yaprak çirpiyorduk, bana küfredip beni kizdirdi, ben de baltayla basina vurup öldürdüm." [Ebu Davud, su ziyadede bulundu: "Ben onu öldürmeyi düsünmemistim."] Resulullah (sav): "Kendinden ödeyecegin bir seyin var mi?" diye sordu. Adam: "Benim su elbise ve baltamdan baska bir seyim yok!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ne dersin, kavmin seni satin alir mi (fidyeni öder mi)?" buyurdu. Adam: "Ben kavmim nazarinda o kadar kiymetli degilim ki!" dedi. Bunun üzerine (aleyhissalatu vesselam) kayistan ipi getiren adama atti ve "Al adamini!" buyurdu. Adam onu alip oradan ayrildi. Onlar dönünce Aleyhissalatu vesselam: "Eger onu öldürürse, o da onun mislidir" buyurdular. Adam geri gelip: "Ey Allah'in Resulü! "Eger onu öldürürse o da onun mislidir" dediginiz bana ulasti. Oysa ben onu sizin emriniz üzerine aldim" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Sen onun hem kendi günahi ve hem de (öldürdügü) arkadasinin günahiyla dönmesini istemiyor musun?" buyurdu. Adam: "Evet ey Allah'in Resulü!" deyince Aleyhissalatu vesselam: "Bu is böyledir!" buyurdu. Bunun üzerine adam kayisi atip, adami serbest birakti." Ravi: Vail Ibnu Hucr Kaynak: Müslim, Kasame 32, (1680); Ebu Davud, Diyat 3, (4999, 4500, 4501); Nesai, Kasame 5, (8,13-18) • Resulullah (sav) zamaninda bir adam bir adami öldürmüstü. Hadise Aleyhissalatu vesselam'a geldi. (Meseleyi tahkikten sonra) katili, maktulün velisine teslim etti. Katil: "Ey Allah'in Resulü! Ben onu öldürmeyi kasdetmemistim (kazaen öldürdüm)! " dedi. Aleyhissalatu vesselam veliye: "Eger bu sözünde sadik ise ve dogruyu söylüyorsa, bu durumda onu öldürdügün takdirde atese gidersin!" buyurdu. Bunun üzerine veli, adami saliverdi. Adam bir kayisla bagli idi, kayisim sürüyerek uzaklasti. Bundan sonra kendisine zu'n-nis'a (kayisli) adi takildi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Diyat 13, (1407); Ebu Davud, Diyat 3, (4493); Nesai, Kasame 5, (8,13) • Resulullah (sav)'in, oglu sebebiyle babaya kisas uyguladigina, fakat ogluna, babasi sebebiyle, kisas uygulamadigina sahid oldum. Ravi: Süraka Ibnu Malik Kaynak: Tirmizi, Diyat 9,(1399) • Babamla birlikte Resulullah (sav)'a gittik. Resulullah (sav) babama: "Bu, oglun mu?" diye sordu. Babam: "Ka'be'nin Rabbine yemin olsun oglum!" dedi. Resulullah tekrar: "Hakikaten mi?" buyurdular. Babam: "Sehadet ederim oglumdur!" deyince, Resulullah (sav), babamin yemini ve benim babama benzerligimin fazlaligi sebebiyle tebessüm buyurdular ve sonra: "Bilesin! O senin cinayetinle sorumlu tutulamaz. Sen de onun cinayetinden sorumlu olmazsin" buyurdular ve su ayeti tilavet ettiler. (Mealen): "Hiçbir günahkar, baskasinin günahini yüklenmez" (Enam 164). Ravi: Ebu Rimse Kaynak: Ebu Davud, Diyat 2, (4496); Nesai, Kasame 39, (8, 53) • Bir oglan, hile (suikast) suretiyle öldürülmüstü. Hz. Ömer (ra): "Bunun öldürülmesine San'a ahalisi istirak etmis olsaydi, bu tek kisi yüzünden bütün San'a ahalisini öldürürdüm!" dedi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Diyat 21; Muvatta, Ukul 13, (2, 871) • Bir baska rivayet: "Dört kisi bir çocugu öldürmüstü, Hz. Ömer dedi ki..." diye baslar, yukandaki gibi devam eder. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Diyat 21; Muvatta, Ukul 13, (2, 871) • Imam Malik anlatiyor: Hz. Ömer (ra), tek bir kisi için bes veya yedi kisiyi öldürttü. Bunlar hile ile birini öldürmüslerdi. Hz. Ömer talimatinda sunu da ilave etmisti: "Bu tek kisinin öldürülmesine bütün San'a halki katilmis olsaydi, hepsinin öldürülmesine hükmederdim." Ravi: Kaynak: Muvatta, Ukul 13, (2,871) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kölesini öldürürse, biz de onu öldürürüz. Kim de kölesini (burnunu, kulagini keserek) sakatlarsa, biz de onun (burnunu, kulagini keserek) sakatlariz." [Nesai'nin rivayetinde su ziyade var: "Kim kölesini igdis ederse, biz de onu igdis ederiz."] Ravi: Semüre Kaynak: Ebu Davud, Diyat 7, (4515 , 4516, 4517, 4518); Tirmizi, Diyat 18, (1414); Nesai, Kasame 9, (8, 21) • Hz. Ali (ra)'ye: "Ey mü'minlerin emiri! Yaninizda, Kur'an'da bulunmayan yazili bir sey var mi?" diye sormustum. Söyle cevap verdi: "Hayir! Daneyi yar(ip ondan filizi çikar)an ve insani yaratan Zata kasem olsun! Bildigim seyler, Allah'in, Kur'an'da olani anlamak üzere kisiye verdigi anlayis ve bir de su sahifede bulunanlardir. "Pekiyi bu sahifede ne var?" dedim. "Diyetle ilgili ahkam), esirlerin hürriyete kavusturulmasi (ile ilgili tavsiye ve tesvik), kafir mukabilinde Müslümanin öldürülmeyecegi!" cevabini verdi. Ravi: Ebu Cuheyfe Kaynak: Buhari, Diyat 31, Ilm 39, Cihad 171; Tirmizi, Diyat 16, (1412); Nesai, Kasame 12, (8, 23) • Ben ve el-Ester en-Nehai, Hz. Ali (ra)'nin yanina gittik. Kendisine; "Resulullah (sav), bütün insanlara samil olmayan hususi bir talimde bulundu mu?" dedik. Bize: "Hayir! Ama su sahifede bulunanlar var!" dedi ve kilincinin kabzasindan bir sahife çikardi, içerisinde sunlar vardi: "Mü'minlerin kani esittir. Onlar kendilerinden baskalarina karsi tek bir el gibidirler. Onlar içlerinden en adilerinin verdigi emana uyarlar. Haberiniz olsun: Mü'min, kafir mukabilinde öldürülmez; ahd (antlasma) sahibi de anlasma müddeti esnasinda (küfrü sebebiyle) öldürülmez. Kim bir cinayet islerse sorumlulugu kendine aittir (baskasini ilzam etmez). Kim bir cinayet isler veya caniyi himaye ederse, Allah'in, meleklerin ve bütün insanlarin laneti üzerine olsun!" Ravi: Kays Ibnu Ubad Kaynak: Ebu Davud, Diyat 11, (4530); Nesai, Kasame 8, (8,19) • Mervan, Hz. Muaviye Ibnu Ebi Süfyan (ra)'a: "Kendisine bir adami öldürmüs olan bir deliyi getirdiklerini" yazarak hükmünü sormustu, su cevabi aldi: "Onu hapset, kisas yapma, çünkü deliye kisas yoktur." Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Ukul 3, (2, 851) • Imam Malik'e ulastigina göre, Mervan, Hz. Muaviye (ra)'ye yazarak: "Kendisine adam öldüren bir sarhos getirildigini" bildirir ve hükmünü sorar. Hz. Muaviye: "Onu öldür (kisas uygula)!" cevabini verir. Ravi: Kaynak: Muvatta, Ukul 15, (2,872) • Bir Yahudi kadin Resulullah (sav)'a setimde bulunuyor, hakaretler ediyordu. Bir adam onu bogarak öldürdü. Resulullah (sav) kadinin kanini batil kildi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Hudud 2, (4362) • Ama, yani gözleri kör bir zat, ümmü veled olan cariyesini, Resulullah (sav)'a setmettigi için öldürdü. Resulullah (sav) cariyenin kanini heder addetti." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Hudud 2, (4361); Nesai, Tahrim 16, (7,107,108) • Ensardan bir grup insan gelip: "Ey Allah'in Resulü! Sunlar Beni Sa'lebe Ibnu Yerbu'dur. Cahiliye devrinde falan kimseyi öldürdüler!" dedi. Aleyhissalatu vesselam sesini yükselterek: "Bir kimse digerinin cinayetinden sorumlu olmaz" buyurdular. Ravi: Sa'lebe Ibnu Zehdem el-Yerbui Kaynak: Nesai, Kasame 39, (8, 53) • Ey Allah'in Resulü; Sunlar, cahiliye devrinde falancayi öldüren Beni Sa'lebe kabilesidir. Onlardan intikamimizi aliver! dedi. Bu söz üzerine (sav), ellerini öylesine kaldirdi ki, koltuk altlarinin beyazligini gördüm. Söyle diyordu: "Anne çocugu adina cinayet islemez (cinayeti kendi adinadir)!" Resulullah bu sözü iki kere tekrar ettiler. Ravi: Tarik el-Muharibi Kaynak: Nesai, Kasame 39, (8, 55) • Sam ehlinden bir kimse, haniminin yaninda bir erkek yakalamisti. Erkegi de kadini da öldürdü. Muaviye (ra), katil hakkinda hüküm vermekte zorluk içinde kaldi. Meseleyi Ali Ibnu Ebi Talib'e sormasi için Ebu Musa (ra)'ya yazdi. Hz. Ali (ra): "Bu benim diyarimda (Irak'ta) vaki olmayan bir hadisedir, hükmünü bana sizin söylemenizi istiyorum!" dedi. Ebu Musa (ra) da: "Bu hususta sana sormam için bana Muaviye (ra) yazmista" dedi. Hz. Ali (ra): "Ben Ebu'l-Hasan'im! Eger katil dört sahid getiremezse ipiyle (maktul tarafa) verilir (kisas yapilir)" buyurdu. Ravi: Said Ibnu'l-Müseyyeb Kaynak: Muvatta, Akdiye 18, (2,737) • Bir Yahudi, gümüs takilari için bir cariyeyi tasla öldürmüstü. Cariye Resulullah (sav)'a getirildi. Henüz canini teslim etmemisti. Kadincagiza (birkisim isimler sayilarak): "Seni falanca mi öldürdü?" diye soruldu. Basiyla: "Hayir!" diye isaret etti. "Seni falan mi öldürdü?" diye bir baska isim zikredildi. Kadincagiz yine: "Hayir!" manasinda basiyla isaret etti. Üçüncü kere sordu. Bu sefer: "Evet!" dedi ve basiyla isaret etti. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam, adami (yakalatti, adam suçunu itiraf etti) o da iki tasla öldürdü, basini iki tas arasinda ezdi." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Diyat 7, 4, 5, 12, 13, Husumat 1, Vesaya 5; Müslim, Kasame 15, (1672); Ebu Davud, Diyat 10, • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim sahte doktorluk yapar ve kendisinden tedavi olunmazsa bu kimse (sebep olacagi neticeyi) tazmin eder." Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Diyat 25, (4586); Nesai, Kasame 38, (8, 52-53); Ibnu Mace, Tibb 16, (3466) • Yahudilerden bir kadin Resulullah (sav)'a zehir katilmis bir koyun hediye etti, Resulullah (sav), (bidayette) kadina dokunmadi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Diyat 6, (4509) •

Bir adam bir adamin elini isirmisti. Eli isirilan, öbürünün agzindan elini (hizla) çekti. Bu yüzden isiranin iki disi döküldü. Bunun üzerine ihtilaf edip Resulullah (sav) nezdinde dava açtilar. "Biriniz digerinin elini erkek deve gibi isirmaya mi kalkti? Bunun...

• Bir adam bir adamin elini isirmisti. Eli isirilan, öbürünün agzindan elini (hizla) çekti. Bu yüzden isiranin iki disi döküldü. Bunun üzerine ihtilaf edip Resulullah (sav) nezdinde dava açtilar. "Biriniz digerinin elini erkek deve gibi isirmaya mi kalkti? Bunun için sana diyet yok!" buyurdular. [Müslim'in bir diger rivayetinde su ziyade gelmistir: "Resulullah (sav): "Bana ne emrediyorsun? Elini agzina koymasini söyleyeyim de onu boga gibi disleyesin öyle mi? Ver elini de isirsin, sonra çik!" buyurdular."] Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Buhari, Diyat 18; Müslim, Kasame 19, (1673); Tirmizi, Diyat 20, (1416); Nesai, Kasame 17, (8, 28, 29 • Halasi Rübeyyi', bir genç kizin ön disini kirmisti. Ondan affetmesini talep ettiler, kabul etmediler; diyet teklif ettiler, bunu da kabul etmediler. Resulullah (sav)'a gittilerse de, kiz tarafi kisas talebinde direndiler. Aleyhissalatu vesselam bunun üzerine kisas emretti. Enes Ibnu'n-Nadr: "Rübeyyi'in disi kirilir mi? Hayir! Seni hak ile gönderen Zat-i Zülcelal'e yemin olsun, onun disi kirilmaz!" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sav): "Ey Enes! Kisas Allah'in kitabidir (emridir)" buyurdular. Bunun üzerine kiz tarafi razi olup, affettiler. Aleyhissalatu vesselam (Enes Ibnu'n-Nadr'i takdir ederek): "Allah'in öyle kullari var ki, (bir is için) Allah'a yemin etse, Allah onu bos çevirmeyip diledigini yerine getirerek yemininde hanis kilmaz" buyurdular. Ravi: Enes Ibnu Malik Kaynak: Buhari, Diyat 19, Sulh 8, Tefsir, Bakara 23, Tefsir, Maide 6; Müslim, Kasame 24, (1675); Ebu Davud, • Fakirlere ait bir oglan çocugu, zenginlere ait bir oglan çocugunun kulagini kopardi. Oglanin ailesi Aleyhissalatu vesselam'a gelip: "Ey Allah'in Resulü! Bizler fakirleriz!" dediler. Resulullah (sav) cani tarafa bir ceza takdir etmedi. Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Ebu Davud, Diyat 27, (4590); Nesai, Kasame 14, (8, 26) • Bir adam, cahiliye devrinde yasamis bir atamiza sövmüstü. (Babam) Abbas (ra) ona bir tokat asketti. Bunun üzerine adamin yakinlari gelerek: "O nasil tokat askettiyse mutlaka biz de ona tokat vuracagiz!" dediler ve silahlarini kusandilar. Bu durum Aleyhissalatu vesselam'a ulasti. Hemen gelip minbere çikti ve: "Ey insanlar! Yeryüzü ahalisinden kimin Allah katinda en mükerrem oldugunu biliyorsunuz?" buyurdular. Hepsi birlikte: "Siz ey Allah'in Resulü!" cevabim verdiler. Aleyhissalatu vesselam: "Bilesiniz! Abbas bendendir, ben de ondanim! Ölülerimize sövmeyin, aksi halde dirilerimizi üzersiniz!" buyurdular. Bunun üzerine halk gelip: "Ey Allah'in Resulü! Senin gadabindan Allah'a siginiriz, bizim için magfiret dileyiverin!" dediler. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Kasame 21, (8,33) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Öldürme tarzinda insanlarin en ölçülüsü, iman sahipleridir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Cihad 120, (2666); Ibnu Mace, Diyat 30, (2681, 2682)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Öldürme tarzinda insanlarin en ölçülüsü, iman sahipleridir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Cihad 120, (2666); Ibnu Mace, Diyat 30, (2681, 2682) • Resulullah (sav) müsle (denen göz çikarmak, burun, dudak, kulak kesmek, karin desmek gibi tecavüzler)den, yagmaciliktan men etti. Ravi: Abdullah Ibnu Zeyd el-Ensari Kaynak: Buhari, Mezalim 30, Zebaih 25 • Ebu Firas, Hz. Ömer (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav)'i gördüm, (baskasinin lehine olarak) kendi nefsine kisas uyguluyordu." Ravi: Ebu Firas Kaynak: Nesai, Kasame 23, (8,34) •