Hadith archive

Ben Resulullah (sav)'la beraberdim. Bana: "Ey Mugire, su kabini al!" emretti. Ben de onu aldim. Resulullah (sav) [la tenhaya gittik. O] benim gözümden kayboldu, kazayi hacet yapti, (geri döndü). Üzerinde Sami bir cübbe vardi. (Abdest almak için hazirlik yapti....

• Ben Resulullah (sav)'la beraberdim. Bana: "Ey Mugire, su kabini al!" emretti. Ben de onu aldim. Resulullah (sav) [la tenhaya gittik. O] benim gözümden kayboldu, kazayi hacet yapti, (geri döndü). Üzerinde Sami bir cübbe vardi. (Abdest almak için hazirlik yapti. Cübbesinin yenlerini cemreyip) kollarini çikarmaya çalisti. Ancak (yenler) dardi. Ellerini (yenlerin uç kismindan geri çikarip cübbeyi sirtina koyup kollarini) alttan çikardi. Ben su döktüm, namaz için abdest aldi. Mestleri üzerine meshetti, sonra namaz kildi." Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Buhari, Vudu 48, 35, 49, Salat 7, 25, Cihad 90, Megazi 80, Libas 10, 11; Müslim, Taharet 77, 79, 81, • Bir diger rivayette: "Mestlerini çikarmada yardimci olmak için egildim. Bana: "Birak onlari, zira ben, abdestli olarak mestlerimi giyindim" buyurdu ve üzerlerine meshetti. (Bu Sahiheyn'in lafzidir.) Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Buhari, Vudu 48, 35, 49, Salat 7, 25, Cihad 90, Megazi 80, Libas 10, 11; Müslim, Taharet 77, 79, 81, • Müslim merhumun bir diger rivayetinde: "Resulullah (sav) mestleri, basinin ön kismi (alni) ve sarigi üzerine meshetti" denilmistir. Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Müslim, Taharet 77, 79, 81, 82, (274) • Ebu Davud'un bir diger rivayetinde: "Resulullah (sav) mestleri üzerine meshetmisti; ben: "Ey Allah'in Resulü! yoksa unuttunuz mu?" dedim. "Bilakis," dedi, "belki sana unutturuldu. Aziz ve celil olan Rabbim, bana böyle emretti." Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Ebu Davud, Taharet 59, (149, 150, 151) • Resulullah (sav) mestleri ve örtüsü üzerine meshetti. Ravi: Bilal Kaynak: Müslim, Taharet 84, (275); Tirmizi, Taharet 75, (101); Nesai, Taharet 86, 96 (1, 75, 81) • Ebu Davud'un rivayetinde söyle denmistir: "Resulullah (sav) ihtiyaci için (araziye) çikardi. Ben de O'na su tasirdim. (Kaza-yi hacet yapinca) abdest alirdi. Bu sirada sargi ve botlari üzerine meshederdi." Ravi: Bilal Kaynak: Ebu Davud, Taharet 59, (153) • Cabir Ibnu Abdillah (ra)'a mest üzerine meshetme hususunda sordum. "Ey kardesimin oglu, bu sünnettir" buyurdu. Bunun üzerine sarik üzerine meshetme hakkinda sordum: "Saca meshet!" diye cevap verdi. Ravi: Ebu Ubeyde Ibnu Muhammedi Ibnu Ammar Ibnu Yasir Kaynak: Tirmizi, Taharet 75, (102) • Ravi, abdest alip mestleri üzerine meshedince, kendisine: "Mest üzerine mesh mi yapiyorsun" diye sormuslardir. O da: "Evet demistir, ben Resulullah (sav)'i gördüm. Bevletti sonra abdest aldi. (Sira ayaklarina gelince, yikamayip) mestlerinin üzerine meshetti" dedi. (A'mes der ki: "Ibrahim Nehai dedi ki: "Bu hadis, Abdullah Ibnu Mes'ud (ra)'un ashabini taaccübe (hayrete) sevkediyordu, çünkü Cerir (ra)'in müslüman olusu Maide süresinin nuzülünden sonra idi.") Ravi: Cerir Ibnu Abdillah el-Beceli Kaynak: Buhari, Salat 25; Müslim, Taharet 73, (272); Tirmizi, Taharet 70, (93); Nesai, Taharet 96, (1, 81) • Ebu Davud'un rivayetinde Cerir söyle demistir: "Meshetmekten beni ne alikoyacak? Zira ben Resulullah (sav)'i meshederken gördüm!" Bu sözü üzerine Cerir'e : "Bu, Maide suresinin nüzulünden önceydi" dendi de su cevabi verdi: "Hayir! Ben kesinlikle Maide suresinin nüzulünden sonra müslüman oldum." Ravi: Cerir Kaynak: Ebu Davud, Taharet 59, (154) • Resulullah (sav), Mekke'nin fethedildigi gün, bes vakit namazin hepsini tek bir abdestle kildi ve mestlerine meshetti. Hz. Ömer (ra): "Bugün, hiç yapmadigin bir seyi yaptin!" dedi. Resulullah (sav): "Ammden (bilerek) yaptim ey Ömer" cevabini verdi. (Tirmizi ve Nesai'nin rivayetinde mesh'in zikri geçmez.) Ravi: Büreyde Kaynak: Müslim, Taharet 86, (277); Ebu Davud, Taharet 66, (172); Tirmizi, Taharet 45, (61); Nesai, Taharet 1 • Resulullah (sav) abdest aldi ve çoraplarinin ve ayakkabilarinin üzerine meshetti. [Ebu Davud der ki: "Ibnu Mehdi, bu hadisi rivayet etmezdi. Çünkü Mugire (ra)'den bilinene göre Aleyhissalatu vesselam mestlerine meshediyordu." Yine Ebu Davud der ki: "Bu hadis Ebu Musa el-Es'ari (ra) tarafindan da rivayet edilmistir: "Aleyhissalatu vesselam çoraplari üzerine meshetti." Ancak bu rivayet muttasil ve kuvvetli degildir, (zayiftir)." Ebu Davud der ki: "Çorap üzerine Ali Ibnu Ebi Talib, Ibnu Mes'ud, Bera Ibnu Azib, Enes Ibnu Malik, Ebu Ümame, Seki Ibnu Sa'd ve Amr Ibnu Hureys (ra) de meshetmistir. Bu tatbikat Ömer Ibnu'l-Hattab ve Ibnu Abbas (ra)'dan da rivayet edilmistir."] Ravi: Mugire Kaynak: Ebu Davud, Taharet 61, (159); Tirmizi, Taharet 74, (99) • Ben, Resulullah (sav)'i, bir kavmin kuyusuna gelmis, abdest alirken gördüm. Abdestini aldi, ayakkabilarina ve ayaklarina meshetti. Ravi: Evs Ibnu Evs es-Sakafi Kaynak: Ebu Davud, Taharet 62, (160) • Resulullah (sav) mestin üst ve asagi kisimlarini meshederdi. Ravi: Mugire Kaynak: Tirmizi, Taharet 72, 73, (97, 98); Ebu Davud, Taharet 63, (161,165); Nesai, Taharet 63, (1, 62) • Ebu Davud'un rivayetinde söyle gelmistir: "Resulullah (sav) mestlerinin sirtlarina meshederdi. Tirmizi'nin bir baska rivayetinde de böyle denmistir. Tirmizi 72, 73, (97, 98), Ebu Davud, Taharet 63, (161,165); Nesai, Taharet 63, (1, 62) Ravi: Mugire Kaynak: Ebu Davud, Taharet 63, (161,165) • Eger din insanin fikrine göre olsaydi, mestin altini meshetmek, üstünü meshetmekten evla olurdu. Ancak ben Resulullah (sav)'in mestin üstünü meshettigini gördüm. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 62, (162) • Bir baska rivayette söyle gelmistir: "Hz. Ali (ra)'yi abdest alirken gördüm, ayaginin sirtini meshetti ve dedi ki: "Eger ben Resulullah (sav)'i böyle yapar görmeseydim (ayagin altini meshetmeye daha layik düsünürdüm)." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Taharet 63, (162,163,164) • Bir diger rivayette de söyle gelmistir: "Ben, Resulullah (sav)'in ayagin üstünü meshettigini görünceye kadar, daima, altini meshetmenin evla oldugunu düsünürdüm." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 63, (162,163,164) • Hz. Aise (ra)'ye mest üzerine meshetmekten sormaya geldim. Bana: "Sana Ebu Talibin oglu [Hz. Ali] (ra)'yi tavsiye ederim, git ona sor. Zira o, Resulullah (sav) ile birlikte seyahatlerde bulunmustur!" dedi. Bunun üzerine gidip ona sordum. Su cevabi verdi: "Resulullah (sav), (mesh müddetini) yolcu için üç gün üç gece tuttu, mukim için de bir gün bir gece tuttu." Ravi: Süreyh Ibnu Hani Kaynak: Müslim, Taharet 85, (276); Nesai, Taharet 99, (1, 84); Ibnu Mace, Taharet 86, (552) • Resulullah (sav) yolcu oldugumuz zaman, bize mestlerimizi üç gün üç gece, cenabet hali disinda küçük ve büyük abdest bozma ve uyku sebebiyle çikarmamamizi emrederdi. Ravi: Safvan Ibnu Assal Kaynak: Tirmizi, Taharet 71, (96), Da'avat 102, (3529, 3530); Nesai, Taharet 98, (1, 83, 84); Ibnu Mace, Tah • Ravi -ki bu Sahabi, Resulullah (sav) ile birlikte her iki kibleye namaz kilan ilklerdendir- anlatiyor: "Bir gün Resulullah (sav)'a gelerek sordum: "Ey Allah'in Resulü! Mestlerimin üzerine meshedeyim mi." "Evet" buyurdular. Ben tekrar: "Bir gün mü?" dedim. "Bir gün!" buyurdular. Ben tekrar: "Iki gün (olsa)?" dedim. "Iki gün!" buyurdular, ben tekrar: "Üç gün (olsa)?" dedim. "Evet! diledigin kadar!" buyurdular." Ravi: Ubeyy Ibnu Ammare Kaynak: Ebu Davud, Taharet 60, (158) • Bir rivayette de "...Hatta yediye kadar ulasti. Resulullah (sav), sonunda: "Evet! Sana uygun geldigi kadar!" buyurdular." Ravi: Ubeyy Ibnu Ammare Kaynak: Ebu Davud, Taharet 60, (158) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mest üzerine meshetmenin müddeti yolcu için üç gündür. Mukim için bir gün bir gecedir!" "(Bir baska rivayette su ziyade gelmistir): "Biz müddetin uzatilmasini taleb etseydik, bize mutlaka uzatirdi." Ravi: Huzeyme Ibnu Sabit Kaynak: Ebu Davud, Taharet 60, (157); Tirmizi, Taharet 71, (95); Ibnu Mace, Taharet 86, (553) •

Resulullah (sav)'la bir seferde beraber idik. Beyda nam mevkiye veya Zatul-Ceys denen yere gelmistik ki benim bir kolyem kop(up kaybol)du. Resulullah (sav) onu aramak için kaldi, O'nunla birlikte herkes orada kaldi. Bir su basinda da degillerdi. Üstelik...

• Resulullah (sav)'la bir seferde beraber idik. Beyda nam mevkiye veya Zatul-Ceys denen yere gelmistik ki benim bir kolyem kop(up kaybol)du. Resulullah (sav) onu aramak için kaldi, O'nunla birlikte herkes orada kaldi. Bir su basinda da degillerdi. Üstelik beraberlerinde su da yoktu. Halk Hz. Ebu Bekr (ra)'e ugrayip: "Aise'nin yaptigini gördüm mü! Hem Resulullah'i, hem de herkesi burada oyaladi. Bir su basinda degiller, beraberlerinde su da yok!" demisler. Resulullah basini dizlerimin üzerine koymus uyurken Ebu Bekr (ra) çikageldi. "Sen Resulullah (sav)'i da halki da, burada hapsettin. Bir su basinda degiller, beraberlerinde su da yok!" diyerek, babam beni azarladi ve Allah'in diledigince baska seyler de söyledi. (Öfkesini daha da yenemeyip) eliyle bögrüme bögrüme dürterek (canimi yakti). Resulullah'in basi dizimin üzerinde oldugu için kimildamamaya çalistim. Resulullah (sav) sabaha kadar, susuz olarak uyudu. Sabah olunca Allah Teala Hazretleri, teyemmüm ayeti'ni inzal buyurdu: "...Su bulamazsaniz temiz topraga teyemmüm edin, yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin. Allah size zorluk yapmak murad etmez, bilakis sizi temizlemek, ve üzerinizdeki nimetim tamamlamak ister, ola ki sükredersiniz" (Maide 6). Üseyd Ibnu Hüdayr -ki (Akabe biatina katilan) nakiblerden biridir- dedi ki: "Ey Ebu Bekr ailesi! Bu, sizin ilk bereketiniz degildir." (Hz. Aise) sözüne devam ederek) dedi ki: "Bindigim deveyi dürtüp kaldirdim. (Kaybolan) kolya altinda çikti." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Teyemmüm 2, Fedailu'l-Ashab 5, 30, Tefsir, Nisa 10, Maide 3, Nikah 65, 125, Libas 52, Hudud • Ebu Davud'un rivayetinde Hz. Aise (ra) der ki: "Resulullah (sav) Üseyd Ibnu Hüdayr (ra)'la Hz. Enes'i, Hz. Aise (ra)'nin kaybettigi kolyeyi aramaya gönderdi. Bu esnada namaz vakti girdi. Abdestsiz namaz kildilar. Gelip durumu Resulullah (sav)'a, haber verdiler. Bunun üzerine teyemmüm ayeti indirildi. Bir rivayette su ziyade gelmistir: "Üseyd, Hz. Aise'ye: "Allah rahmetini bol kilsin, senin basina hoslanmadigin her ne gelmis ise onda Allah senin için de müslümanlar için de bir ferec (sikintidan kurtulma) kilmistir" dedi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (317) • Resulullah (sav), beraberinde Hz. Aise'nin de bulundugu bir seferinde, Ulafu'l-Ceys nam mevkide geceleyin istirahat molasi vermisti. Bu esnada Hz.Aise (ra)'nin Yemen boncugundan mamul kolyesi koptu. Bunun aranmasi, askerleri yolundan alikoydu ve sabah aydinligi girdi, insanlarin yaninda su yoktu. Hz. Ebu Bekr (ra) Aise'ye kizdi ve hatta: "Herkesi yolundan alikoydun, yanlarinda su da yok!" diye çikisti. Derken Allah Teala Hazretleri, Resulullah (sav)'a, temiz toprakla temizlenme ruhsatini indirdi. Bunun üzerine müslümanlar, Resulullah (sav)'la kalkip ellerini kaldirdilar. Topraktan hiçbir sey almadilar, yüzlerini ve omuzlarina kadar ellerini meshettiler. Ellerinin içlerinden de koltuk altlarina kadar meshettiler." Ebu Davud su ziyadede bulunmustur: "Bir hadiste Ibnu Sihab der ki: "Alimler bu hadise itibar etmediler." Ebu Davud der ki: "Hadisi, Ibnu Ishak da böyle rivayet etti ve rivayette Ibnu Abbas (ra)'dan onun "iki vurus zikrettigini" kaydetti." Nesai'nin bir rivayetinde "Topraktan hiçbir sey çirpmadilar" denmistir. Ravi: Ammar Ibnu Yasir Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 320); Nesai, Taharet 196,197,198, (1, 166-168) • Ashab, Resulullah'la birlikte sabah namazi için toprakla meshlendiler. Bu maksadla avuçlarini topraga vurup toprakla yüzlerine bir defa meshettiler. Sonra tekrar dönüp avuçlarini topraga bir kere daha vurup, ellerinin tamami ile ellerinin içlerinden koltuk altlarina, omuzlarina kadar meshettiler." Ebu Davud'un bir diger rivayetinde, Ibnu'l-Leys: "Dirseklerinin yukarisina kadar." demistir. Ravi: Ammar Ibnu Yasir Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 320) • Ben, Abdullah Ibnu Mes'ud ile Ebu Musa (ra) arasinda idim. Ebu Musa, Ibnu Mes'ud'a: "Ey Ebu Abdirrahman! Bir adam cünüb olsa ve bir ay boyu su bulamasa ne yapar, namazi nasil kilar, ne dersin?" diye sordu. "Suyu bir ay bulamasa da teyemmüm etmez!" dedi. Ebu Musa: "Pekala Maide süresindeki su ayete ne dersin? "...Su bulamazsaniz temiz bir toprakta teyemmüm edin, yüzlerinizi, ellerinizi onunla meshedin" (Maide, 6). Abdullah su cevabi verdi: "Bu ayette Ashaba ruhsat verilmis olsaydi çok geçmeden su soguyunca da toprakla teyemmüm etmeye yeltenirlerdi." Ebu Musa da ona: "Siz teyemmümü bu sebeple mi hos bulmuyorsunuz?" dedi. Ibnu Mes'ud "Evet!" deyince, Ebu Musa, Abdullah'a: "Sen Ammar'in Hz. Ömer (ra)'e ne dedigini duymadin mi?" Dedi ki: "Resulullah (sav) beni bir vazifeyle yola çikarmisti. Sefer esnasinda cünüb oldum. Su da bulamadim. Bunun üzerine hayvanlarin bulanmasi gibi ben de topraga bulandim. Sonra Resulullah (sav)'a gelip durumu kendisine arzettim. Bana: "Sana söyle yapman kafi idi!" dedi (ve gösterdi), iki avucuyla yere bir vurdu, sonra avuçlarini çirpti, sonra soluyla (sag) avucunun sirtini veya sol avucunun sirtini (sag) avucuyla meshetti. Sonrada onunla yüzünü de meshetti." Ravi: Sakik Kaynak: Buhari, Teyemmüm 7, 4, 5, 8; Müslim, Hayz 110 (368); Ebu Davud, Taharet 123 (321); Nesai, Taharet 20 • Müslim'in rivayetinde [Resulullah (sav) söyle demis olmali]: "Ellerinle söyle yapman sana yeterdi." Sonra (bizzat göstererek) ellerini bir kere yere vurdu. Sonra soluyla sagini, yani avucunun içini ve disini meshetti. Abdullah da: "Görmedin mi, Ömer (ra), Ammar (ra)'in sözüne kanaat getiremedi" dedi." Ravi: Kaynak: Müslim, Taharet 110, (368) • Bir diger rivayette söyle geldi: "Resulullah (sav): "Senin söyle yapman sana yeterdi" buyurdular ve (göstermek için) ellerini yere vurup çirpti, yüzünü ve avuçlarini meshetti." (Bu Sahiheyn'in ibaresidir.) Ravi: Kaynak: Buhari, Teyemmüm 6; Müslim, Hayz 111, (368) • Bir adam Hz. Ömer (ra)'e gelerek: "Ben cünüb oldum, su da bulamadim (ne yapayim)?" diye sordu. Hz. Ömer: "Namaz kilma!" diye cevap verdi. (Orada bulunan Ammar (ra) söze girip): "Ey mü'minlerin emiri! Hatirliyor musun? Ben ve sen bir seriyyede beraberdik. Cenabet olduk ve su bulamadik. O zaman sen namaz kilmamis, ben ise topraga bulanarak kilmistik. (Sonra da bu durumu kendisine açinca), Aleyhissalatu vesselam bana: "Ellerini yere vurup sonra üfleyip sonra onlarla yüzünü ve ellerini meshetmen sana kafi idi" buyurdular" dedi. Hz. Ömer (ra): "Ey Ammar Allah'tan kork!" dedi. Ammar: "Dilersen bu hadisi kimseye söylemiyeyim!" deyince, Hz. Ömer "(Vallahi asla! Bu meselede) seni altina girdigin sorumlulukla basbasa birakiyorum" diye cevap verdi." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebza Kaynak: Buhari, Teyemmüm 4, 5, 7, 8; Müslim, Hayz 112 (368); Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 322, 323, 32 • Ebu Davud'da rivayet söyledir: "...Sana söyle yapman yeterlidir (dedi ve göstermek için) ellerini yere vurdu, sonra onlara üfürüp elleriyle yüzünü ve kollarinin yansina kadar ellerini meshetti." Yine Ebu Davud'un bir baska rivayetinde: "...sonra ellerini yere vurdu, sonra birbirine vurarak (yapisan toprak parçalarini) çirpti, sonra yüzünü ve kol kemiginin ortasina kadar kollarini meshetti, dirsege ulasmadi (bütün bu mesh ameliyesini yere) bir vurusta (yapti)." Bir diger rivayette: "...dirsege kadar" denmistir. Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebza Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 322, 323, 324, 325, 326, 327, 328) • Bu hadisten Tirmizi, su kismi tahric etmistir: "Resulullah (sav) kendisine (Ammar'a), yüze ve ellere teyemmüm yapmasini emretti." (Tirmizi) der ki: "Ammar'in söyle söyledigi rivayet edildi: "Biz Resulullah (sav)'la birlikte omuzlara ve koltuk altlarina kadar teyemmüm ettik." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebza Kaynak: Buhari, Teyemmüm 4, 5, 7, 8; Müslim, Hayz 112 (368); Nesai, Taharet 196,199, 200, (1, 165-170) • Resulullah (sav), bir kenara çekilmis halkla birlikte namaz kilmayan bir adam gördü. "Ey fülan! Halkla birlikte niye namaz kilmiyorsun?" diye sordu. Adam: "Ey Allah'in Resulü, cenabet oldum, su da yok" deyince: "Topragi kullan. o sana yeterlidir" buyurdular. Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Buhari, Teyemmüm 6,8, Menakib 25; Müslim, Mesacid 317, (682); Nesai, Taharet 203, (1, 171) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "On yil boyu su bulamasa da, temiz toprak müslümanin abdest suyudur. Suyu bulunca, bedenini onunla meshlesin, zira bu daha hayirlidir." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Taharet 125, (332, 333); Tirmizi, Taharet 92, (124); Nesai, Taharet 204, (1, 171) • Ibnu Abbas (ra)'a teyemmümden sorulmustu. Dedi ki: "Allah Teala Hazretleri, Kitab-i Mübîn'de, abdesti zikrederken söyle buyurmustur: "Yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yikayin." Teyemmüm hakkinda da söyle buyurdu: "Yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin" (Yine ayet-i kerime'de Cenab-i Hakk) söyle buyurdular: "Erkek ve kadin hirsizin elini kesin." Hirsizin elini kesmede sünnet (bilekten itibaren) avuç kismi kesmektir (bilek- dirsek arasi kesilmez), öyleyse, teyemmüm yapilacak kisim yüz ve (bilege kadar) ellerdir. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Taharet 110, (145) • Bir adam cünüb oldu ve namaz kilmadi. Sonra Resulullah'a gelerek, durumu O'na arzetti. Aleyhissalatu vesselam: "Isabetli davranmissin!" buyurdular. Bir diger zat da cünüb olmustu, teyemmüm edip namazini kildi. Sonra o da Resulullah'a gidip durumunu arzetti. Aleyhissalatu vesselam ona da ayni seyi söyledi, yani ""isabetli davranmissin!" dedi. Ravi: Tarik Kaynak: Nesai, Taharet 205, (1, 172) • Resulullah (sav) zamaninda bir adam yaralanmis, sonra da ihtilam olmustu. Kendisine yikanmasi emredildi. Adam yikandi ve öldü. Onun haberi Resulullah (sav)'a ulasmisti. (Öfke ile) sunlari söyledi: "Onu öldürmüsler, Allah da onlarin canini alsin! Madem bilmiyorlardi, niye sormadilar? Bilgisizligin sifasi sualdir. Ona, teyemmüm yeterliydi. Yarasina bir bez sarilmali ve üzerinden meshedilmeli, sonra da bedeninin geri kalan kismi yikanmaliydi." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Taharet 127, (337); Ibnu Mace, Taharet 93, (572) • Zatu's-Selasil Gazvesi'nde, soguk bir gecede ihtilam oldum. Yikandigim taktirde helak olacagimdan korktum. Böylece teyemmüm yapip, arkadaslarima sabah namazini kildirdim. Bu hadiseyi Resulullah (sav)'a anlattilar. Bana: "Ey Amr! Sen cünüb oldugun halde arkadaslarina namaz mi kildirdin?" diye sordu. Ben de yikanmama mani olan durumu haber verdim ve dedim ki: "Ben Allah'in söyle söyledigini isittim: "Kendinizi öldürmeyin, Allah sizlere karsi rahimdir." (Nisa 29). Resulullah (sav) güldüler ve hiçbir sey söylemediler. Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Ebu Davud, Taharet 126, (334, 335) • Iki kisi bir sefere çiktilar. Derken namaz vakti girdi. Beraberlerinde su olmadigi için temiz toprakla teyemmüm ettiler ve namazlarini kildilar. Sonra vakti içinde su buldular. Bunlardan biri, abdesti de namazi da iade etti, digeri iade etmedi. Sonra Resulullah (sav)'a gelince durumu anlattilar, Resulullah (sav), iade etmeyene: "Sünnete isabet ettin, namazin sana yeterlidir!" dedi, Abdesti ve namazi iade eden zata da: "Sana iki kat ücret var!" ferman buyurdu. Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Taharet 128, (338, 339); Nesai, Gusl 27 (1, 213) • Cüruf nam mevkideki tarlasindan dönüyordu. Mirbedu'n-Ne'am (denen deve agilindan) geçerken namaz vakti girdi. Hemen teyemmüm edip namazini kildi. Sonra Medine'ye döndügünde günes henüz yüksekteydi (ve namazin vakti çikmamisti). Ama namazini iade etmedi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Teyemmüm 3, [önceki rivayet bab basliginda muallak (senetsiz) olarak zikredilmistir]; Muvatt • Bir baska rivayette, (bu hadiseyi) Nafi' rahimehullah söyle anlatir: "Ben ve Ibnu Ömer (ra), Cüruf nam mevkiden beraber dönüyorduk. Mirbed'e gelince Abdullah devesinden inip, temiz toprakla teyemmüm yapti, yüzüne dirseklerine kadar ellerine meshetti, sonra namaz kildi." Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Teyemmüm 3, [önceki rivayet bab basliginda muallak (senetsiz) olarak zikredilmistir]; Muvatt •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkek, kadinin dört uzvu arasina çöker ve kadina mübaseret ederse gusül vacib olur." Bir rivayette de su ziyade var: "...Inzal olmasa bile." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak:

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkek, kadinin dört uzvu arasina çöker ve kadina mübaseret ederse gusül vacib olur." Bir rivayette de su ziyade var: "...Inzal olmasa bile." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: • Hitan, hitani geçince gusül vacib olur, ben ve Resulullah böyle yaptik ve yikandik" denmistir. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 28; Müslim, Hayz 87, (348); Muvatta, Taharet 71, (1, 45, 46); Ebu Davud, Taharet 84, (2 • Resulullah (sav) Ensar'dan birine adam göndererek, yanina çagirtti. Ensari basindan sular damlaya damlaya geldi. Aleyhissalatu vesselam: "Herhalde sana acele ettirdik?" buyurdu. Ensari: "Evet ey Allah'in resulü!" deyince: "Acele ettirilir ve inzal olmazsan gusletmen gerekmez. Sadece abdest gerekir" buyurdular. Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Vudu 34; Ebu Davud, Taharet 84, (217) • Müslim'in bir diger rivayetinde: "Resulullah (sav): "Suyu (yikanmayi), su (meninin gelmesi) gerektirir" buyurdu" denmistir. Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 81-83, (343-345) • Resulullah: "Su, sudan dolayidir" buyurmustur. Ravi: Ebu Eyyub Kaynak: Nesai, Taharet 132, (1,115) • Su, sudan gerekir" hükmü Islam'in bidayetinde bir ruhsatti. Sonra bundan nehyedildi." Übeyy ilaveten der ki: "Su, sudan gerekir" hükmü ihtilam hakkinda muteberdir." Ravi: Übeyy Ibnu Ka'b Kaynak: Ebu Davud, Taharet 84, (214, 215); Tirmizi, Taharet 81, (110,111) • Resulullah'a, "bir kimse elbisesinde islaklik bulsa, ancak ihtilam oldugunu hatirlamasa (yikanmasi gerekir mi?)" diye sorulmustu. "Evet, yikanmalidir!" diye cevap verdi. Sonra, ihtilam oldugunu görüp de, yaslik göremeyen kimseden soruldu: "Ona gusül gerekmez" dedi. Ümmü Süleym (ra) sordu: "Bunu kadin görecek olursa, kadina gusül gerekir mi?" Buna da: "Evet! kadinlar, erkeklerin emsalleridir!" diye cevap verdi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 95, (236); Tirmizi, Taharet 82, (113) • Ümmü Süleym (ra) Resulullah (sav)'a: "Rüyasinda, erkegin gördügünü gören kadin hakkinda sorarak, gusül gerekip gerekmeyecegini ögrenmek istedi. Aleyhissalatu vesselam: "Evet!, suyu görürse!" cevabini verdi. Aise (ra) [Ümmü Süleym'e yönelip:] "Allah hayrini versin(neler söylüyorsun)? diye ayipladi. Resulullah (sav) [Aise'ye yönelerek]: "Ey Aise, birak onu, (diledigini sorsun!) öyle olmasa (çocuklarda anne tarafina) benzerlik olur mu? Kadinin suyu erkegin suyuna üstün gelirse, çocuk dayilarina benzer; erkegin suyu kadininkine üstün gelirse, çocuk amcalarina benzer" buyurdular. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 33, (314); Muvatta, Taharet 84, (1, 51); Ebu Davud, Taharet 96, (237); Nesai, Taharet 1 • Müslim'in bir diger rivayetinde su ziyade var: ".. Erkegin suyu koyu ve beyazdir. Kadinin suyu sari ve akiskandir. Bunlardan hangisi üstün olur veya öne geçerse benzerlik hasil olur." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 30, (311); Buhari, Menakibu'l-Ensar, 49 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her bir kilin dibinde cünüblük vardir. Saçlari yikayin, deriyi paklayin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Taharet 98, (248); Tirmizi, Taharet 78, (106) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, yikamadan tek bir saç kilinin dibini kuru birakirsa, ateste nice nice azablara duçar olacaktir." Hz. Ali (ra) der ki: "Bu(nu isitmem) sebebiyle basima düsman oldum. Bu sebeple basima düsman oldum. Bu sebeple basima düsman oldum." (Nitekim Hz. Ali saçlarini keserdi.) Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 98, (249) • Resulullah (sav)'a cenabetten temizlenmek hususunda sorulmustu. Buyurdular ki: "Erkek ise, saçini açsin ve su killarin dibine varincaya kadar yikasin. Kadin ise, saçini(n örgüsünü) açmamasinin ona bir zarari yok. Basina elleriyle üç kere su avuçlayip döksün." Ravi: Sevban Kaynak: Ebu Davud, Taharet 100, (255) • Resulullah (sav) cenabetten gusledince önce ellerini yikamaktan baslardi, sonra namaz abdesti gibi abdest alirdi. Sonra parmaklarini suya batirir, onlarla saç diplerim hilallerdi. Deriyi islattigi kanaati hasil olunca tepesinden üç kere su dökerdi. Sonra da bedeninin geri kalan kisimlarini yikardi. En sonra da ayaklarini yikardi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Bir diger rivayette: "...Suya sokmazdan önce ellerini yikayarak baslardi" denmistir. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Bir baska rivayette: "Sag elini yikayarak baslar, onun üzerine su döker, sonra sag eliyle vücudundaki ezanin üzerine su döker, sol eliyle de onu yikardi..." denmistir. (Bu Sahiheyn'in lafzidir.) Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Ebu Davud'un bir rivayetinde söyle gelmistir: "Hz. Aise (ra) der ki: "Resulullah (sav), basi üzerine üç kere su dökerdi. Biz ise, örmelerimiz sebebiyle bes kere dökerdik." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Sahiheyn'in bir rivayetinde söyle denir: "Resulullah (sav), cenabetten yikandigi zaman (süt sagilan kab gibi) bir kab(ta su) isterdi. Onu eliyle tutar, basinin sag tarafini yikayarak baslar, sonra da sol kismini yikardi. Sonra iki avucuyla su alir, onlarla basina dökerdi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Buhari'nin diger bir rivayetinde (Hz.Aise) söyle demistir: "(Resulullah'in zevcelerinden) birimiz cenabet oldugu vakit, eliyle üç kere basinin üzerine su döker, sonra eliyle üç kere sag tarafina su döker, diger eliyle de sol tarafina dökerdi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Resulullah (sav) cenabetten yikanirken ben O'na perde oldum, (söyle yikanmisti): Önce ellerini yikadi. Sonra sag eliyle (kaptan) solu üzerine su dökerek fercini ve (meniden) bulasanlari yikadi. Sonra elini duvara -veya yere- sürdü. Sonra namaz abdesti gibi abdest aldi. Ancak ayaklarini yikamayi terketti. Sonra üzerine su döktü. Sonra ayaklarini çekip yikadi. Aleyhissalatu vesselamin cenabetten guslü iste böyledir. Ravi: Meymüne Kaynak: Buhari, Gusl 1, 5, 7, 8, 10, 11, 16, 18, 21; Müslim, Hayz 4, (317); Ebu Davud, Taharet 98 (245); Tir • (Babam) Ömer (ra) Resulullah (sav)'a, cenabetten nasil yikanacagini sordu. Aleyhissalatu vesselam dedi ki: "(Kisi) sag eli üzerine su dökerek baslar, iki veya üç kere döker (ve ovalayip yikar). Sonra sag elini kaba sokar (avuçladigi suyu) ferci üzerine bosaltir, bu sirada sol eli ferci üzerindedir. Dökülen su ile aralarindaki (meni bulasigi)ni temizleninceye kadar yikar. Sonra isterse elini topraga koyar, sonra sol eli üzerine, temizleninceye kadar su döker. Sonra üç kere ellerini yikar. Istinsakta bulunur (burnuna su çekip yikar). Mazmaza yapar (agzina su alip yikar). Yüzünü ve kollarini üçer kere yikar. Basina sira gelince meshetmez, suyu döker (ve bedeninin geri kalan kismini yikar)." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Gusl 18, (1, 205, 206) • (Bir gün) "ey Allah'in Resulü!" dedim. "Ben çok örgüsü olan bir kadinim. Hayiz ve cenabetten yikanirken örgüleri çözeyim mi?" "Hayir!" buyurdular, basinin üzerine, ellerine üç kere su avuçlayip dökmen, sonrada bedenine su döküp yikanman sana yeterlidir." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Hayz 58, (330); Ebu Davud, Taharet 100, (251, 252); Tirmizi, Taharet 77, (105); Nesai, Tahar • Hz. Aise (ra)'ye, Abdullah Ibnu Ömer'in, kadinlara yikandiklari zaman örgülerini açmalarini emrettigi haberi ulasmisti, söyle dedi: "Ibnu Ömer'e hayret dogrusu! Kadinlara baslarini çözmelerini emrediyormus, bir de tras olmalarini emretmiyor mu? Ben ve Resulullah (sav) ayni kaptan (beraberce) yikanirdik. Ben, basima üç kere su dökmekten baska birsey yapmazdim (da Resulullah müdahale edip "örgülerini de çöz" demezdi)." Ravi: Ubeyd Ibnu Umayr el-Leysi Kaynak: Müslim, Hayz 59, (331) • Hz. Enes (ra)'in bize anlattigina göre, Resulullah (sav)'in tek bir gusülle bütün hanimlarini dolastigi olmustur. Ravi: Katade Kaynak: Buhari, Gusl 12,24, Nikah 4, 102; Ebu Davud, Taharet 75, (218); Tirmizi, Taharet 106, (140); Nesai, • Resulullah (sav), bir gün bütün hanimlarina ugradi. Her birisinin yaninda ayri ayri yikandi. Kendisine: "Ey Allah'in Resulü" dedim, "en sonunda bir kere yikansaniz olmaz mi?" "(Olmasina olur, ancak) böyle yapmak daha temiz daha hos ve daha paktir!" buyurdular. Ravi: Ebu Rafi Kaynak: Ebu Davud, Taharet 86, (219) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz ehline temas eder sonra tekrar etmek dilerse ikisi arasinda abdest alsin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Müslim, Hayz 27, (308); Ebu Davud, Taharet 86, (220); Tirmizi, Taharet 107, (141); Nesai, Taharet 10 • Resulullah (sav) yikanir, (sabahtan önce) iki rekat namazla sabah namazini kilardi. Gusülden sonra Aleyhissalatu vesselam'in bir de abdest aldigini zannetmiyorum. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Taharet 79, (107); Nesai, Taharet 162, (1, 137); Ebu Davud, Taharet 99, (250) • Ben ve Resulullah (sav), farak denen tek bir kaptan beraber guslederdik. Süfyan der ki: "Bir farak üç sa'dir." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 2; Müslim, Hayz 41, 42, (319, 320); Muvatta, Taharet 68, (1, 44, 45); Ebu Davud, Tahare • Hz. Aise (ra)'nin yanina girmistim. Yanimda Hz. Aise'nin süt kardesi vardi. Kendisine, Resulullah (sav)'in cenabetten nasil yikandigini sorduk. Bir sa' miktarinda bir kap getirtti ve onunla yikandi. Aise ile aramizda bir perde vardi. (Yikanirken) üzerine üç kere su döktü ve dedi ki: "Resulullah (sav)'in zevceleri, saçlari kulak memesi civarinda olmasi için saçlarinin baslarini alirlardi. Ravi: Ebu Seleme Kaynak: Buhari, Gusl 2; Müslim, Hayz 41, 42, (319, 320); Muvatta, Taharet 68, (1, 44, 45); Ebu Davud, Tahare • Hz. Cabir (ra)'in yaninda idik. Yaninda gusülden soran bir grup insan vardi. Söyle cevap verdi: "Bir sa' su sana yeter!" Bir adam: "Bana kafi gelmez" diye itiraz etti. Hz. Cabir: "Ama, saçi senden daha çok ve senden daha hayirli olan zata yetiyordu!" dedi. Onun burada kasdettigi "hayirli zat" Resulullah (sav) idi. (Ibnu Hacer, bu rivayetin Müslim'de bulunmadigim söyler). Ravi: Muhammed el-Bakir Kaynak: Buhari, Gusl 3, 4; Nesai, Taharet 144, (1, 128) • Ben ve Resulullah (sav) saridan mamul bir kaptan su alarak yikanirdik. Ravi: Aise Kaynak: Nesai, Taharet, 47, (98, 99) • Resulullah (sav) açikta (izarsiz) yikanan bir adam görmüstür. Derhal minbere çikarak, Allah'a hamd ve senada bulunduktan sonra: "Allah diridir ve ayiplari örtücüdür, hayayi ve örtünmeyi sever. Öyleyse biriniz yikaninca örtünsün" buyurdu. Ravi: Ya'la Ibnu Ümeyye Kaynak: Ebu Davud, Hamam 2; Nesai, Gusl 7, (1, 200) • Resulullah (sav)'a hizmet ediyordum. Yikanmak isteyince: "Bana enseni dön!" derdi. Ben de ensemi dönerdim. Böylece ona perde olurdum. Ravi: Ebu's-Semh Kaynak: Nesai, Taharet 143, (1, 126) • (Mekke'nin) Fethi gününde Resulullah (sa}'in yanina gittim. O'nu yikanir buldum. Kizi Fatima da bir giyecekle ona perde yapiyordu. Ravi: Ümmü Hani Bintu Ebi Talib Kaynak: Müslim, Hayz 70, (336) • Resulullah (sav) yikanmisti. (Kurulanmasi için) bir havlu getirildi. Onunla kurulanmayip: "Su(yun) islakligi ile böyle (daha iyi) buyurdular." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Taharet 162, (1, 138) • Namaz elli vakitli, cenabetten gusül de yedi defa idi. Elbiseden sidigin yikanmasi da yedi defa idi. Resulullah (sav) (azaltilmasini Cenab-i Hakk'tan) taleb ede ede namaz bes'e, cenabetten gusül bire, elbiseden sidigin temizlemesi bir kereye indirildi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Taharet 98, (247) • Bazen Resulullah (sav) cenabetten yikanir, sonra (üsümüs olarak gelip) bana sokulup benim isitmami isterdi, ben de 0'nu bagrima bastinp isitiyordum. Bundan dolayi ben ayrica yikanmiyordum. Ravi: Aise Kaynak: • Resulullah (sav) cenabetten yikanirken basini hitmi (denen otla) yikardi. Bununla yetinir, (hitmili su) üzerine ayrica su dökmezdi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 101, (256) • Biz Resulullah (sav)'in beraberinde ihramli ve ihramsiz her iki durumda da bulunduk. Bu esnada saçlarimiz yapistirilmis bulundugu halde yikanirdik. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 100, (254) • Resulullah (sav), cünüb olmadikça her halimizde bize Kur'an okutup talim ederdi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 91, (229); Tirmizi, Taharet 111, (146); Nesai, Taharet 171, (1, 144) • Resulullah (sav) heladan çikinca Kur'an okur, bizimle et yerdi. Cenabet halinden baska hiçbir sey O'nunla Kur'an arasina perde olmazdi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 91, (229); Tirmizi, Taharet 111, (146); Nesai, Taharet 171, (1, 144) • Ibnu Abbas (ra)'dan rivayet edildigine göre, O cünüb kimsenin Kurban okumasinda bir beis görmezdi." [Rezin tahric etmistir. Buhari bab basliginda muallak olarak kaydetmistir) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, (Hayz 7) • Resulullah (sav), cünübken uyumak istedigi takdirde fercini yikar ve namaz abdestiyle abdest alirdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 27, 25; Müslim, Hayz 21, (305, 307); Muvatta, Taharet 77, (1, 47, 48); Ebu Davud, Tahar • Müslim'in bir rivayetinde: "...Yemek veya uyumak istedigi zaman namaz abdestiyle abdest alirdi" denmistir. Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 21, (305, 307) • Hz. Aise (ra)'ye Resulullah (sav)'in vitir namazindan sordum..." Hadisi zikreder. Hadiste su ibare de var: "Hz. Aise'ye: "Resulullah cünübken ne yapardi, uyumadan önce yikanir miydi. Veya yikanmadan önce uyur muydu?" diye sordum? Bana su cevabi verdi: "Bunlarin hepsini yapardi. Bazan yikanir ve sonra uyurdu, bazan abdest alir ve uyurdu." Bunu isitince: "Bu meselede genislik koyan Allah'a hamdolsun!" dedim. Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Kays Kaynak: Müslim, Hayz 21, (305, 307) • Hz. Aise (ra)'ye sordum:"Resulullah (sav) cenabetten gecenin basinda mi yikanirdi sonunda mi?" "Bazan basinda, bazan da sonunda yikanirdi" dedi. Ben: "Allahu ekber! bu meselede genislik veren Allah'a hamdolsun." dedim ve tekrar sordum. "Vitir namazini gecenin evvelinde mi kilardi, ahirinde mi?" "Bazan evvelinde bazan ahirinde kilardi" dedi. Ben: "Allahu ekber! Bu meselede genislik veren Allah'a hamdolsun!" dedim ve tekrar sordum: "Resulullah (sav) Kur'an'i açiktan mi okurdu sessiz mi okurdu?" "Bazan açiktan okur bazan da sessiz okurdu" dedi. Ben: "Allahu ekber!" dedim. "Bu meselede kolaylik koyan Allah'a hamdolsun!" Ravi: Gudayf Ibnu Haris Kaynak: Ebu Davud, Taharet 88, 90 (222, 223, 224, 226, 228), Salat 343, (1437) • Tirmizi ve Ebu Davud'un bir rivayetinde de söyle gelmistir: "Resulullah (sav) cünübken uyur ve hiç suya dokunmazdi." Tirmizi der ki: "Hz. Aise'den, Aleyhissalatu vesselam'in uyumazdan önce abdest aldigi da rivayet edilmistir ve bu rivayet en sahih olanidir." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Taharet 88, 90 (222, 223, 224, 226, 228), Salat 343, (1437); Tirmizi, Taharet 87, (118, 1 • Nesai'nin bir riveyetinde: "Resulullah (sav) yemek veya içmek istedigi zaman ellerini yikar sonra yer içerdi." denmistir. Ravi: Kaynak: Nesai, Taharet 163, 164, 165, 166 (1, 138-139), Gusl 4, 5, (1, 199) • Ömer Ibnu'l-Hattab (ra), geceleyin cünüb oldugunu, (ne yapmasi gerektigini) sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Abdest al, uzvunu yika, sonra uyu." buyurdular. [Bu metin Sahîheyn'e aittir.] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Gusl 27, 25; Müslim, Hayz 25, (306); Muvatta, Taharet 76, (1, 47); Ebu Davud, Taharet 87 (22 • Ibnu Ömer (ra), cünübken uyumak veya yemek istedigi zaman, yüzünü ve dirseklerine kadar ellerini yikar, basini mesheder, sonra yer veya uyurdu. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Taharet 78, (1, 48) • Resulullah (sav) Medine sokaklarindan birinde kendisine rastlamistir. Ebu Hüreyre bu sirada cünüb oldugu için, Aleyhissalatu vesselam'in nazarindan sivisarak gidip yikanir gelir. Gelince Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ebu Hüreyre neredeydin ?" diye sorar. "Ben cunübtüm, pis pis sizinle oturmak istemedim" cevabinda bulunur. Aleyhissalatu vesselam: "Sübhanallah! (bilmez misin ki) müslüman pis olmaz!" ferman eder. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Gusl 23, 24; Müslim, Hayz 115, (371); Ebu Davud, Taharet 97, (231); Tirmizi, Taharet 89, (12 • Resulullah (sav)'la bir gün karsilastigimizda cünüb idim, hemen yolumu çevirip gidip yikandim. Bilahare gelince: "(Böyle sizi görünce alelacele sivismamin sebebi) cünüb olmam idi!" dedim. Aleyhissalatu vesselam: "Müslüman (cenabetle) pis olmaz ki!" buyurdular. Ravi: Huzeyfe Ibnu'l'Yeman Kaynak: Müslim, Hayz 116, (372); Ebu Davud, Taharet 92, (230); Nesai, Taharet 172, (1, 145) • Nesai'nin rivayetinde hadis söyledir: "Resulullah (sav) Ashabindan bir erkekle karsilasinca onu mesheder ve ona dua ediverirdi. Bir gün erken vakitte Aleyhisalatu vesselam'i (sokakta) gördüm. Hemen yolumu ondan çevirdim. (Eve gidip yikandiktan sonra) günes yükselince yanina geldim. Bana: "(Sabahleyin) seni görmüstüm, hemen yolunu benden çevirdin" buyurdular. Ben de açikladim: "Çünkü ben cünübtüm (bu halde) bana dokunmanizdan korktum." "Surasi muhakkak ki" dedi Aleyhissalatu vesselam, "mü'min necis olmaz." Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 116, (372); Ebu Davud, Taharet 92, (230); Nesai, Taharet 172, (1, 145) • Namaza kalkilip saflar düzlenmisti ki, Resulullah (sav) geldi, namazgahina geçti. O anda cünüb oldugunu hatirladi. Bize: "Yerinizde durun" deyip, hemen ayrilip yikanmaya gitti. Gusledip dönünce basindan henüz su damliyordu. Tekbir getirdi, namaza durdu. Beraber namaz kildik... Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Gusl 17, Ezan 24, 25; Müslim, Mesacid 157, (605); Muvatta, Taharet 79, (1, 48); Ebu Davud, T • Resulullah (sav), sabah namazini kildirmak üzere (mescide) girmisti. Eliyle "Yerinizde durun!" diye isaret buyurdu (ve çikti). Sonra basindan su damladigi halde geri geldi ve cemaate namazlarini kildirdi. Ravi: Ebu Kekre Kaynak: Buhari, Gusl 17, Ezan 24, 25; Müslim, Mesacid 157, (605); Muvatta, Taharet 79, (1, 48); Ebu Davud, T • Bir rivayette: "...Namazi tamamlayinca: "Ben de bir insanim. (Ilk geldigimde) cünübtüm" buyurdu" denmistir. Ravi: Ebu Kekre Kaynak: Buhari, Gusl 17, Ezan 24, 25; Müslim, Mesacid 157, (605); Muvatta, Taharet 79, (1, 48); Ebu Davud, T • Hz. Ömer (ra) halka sabah namazini kildirdi ve arkadan Cüruf nam mevkideki arazisine gitti. Orada, elbisesinde meni bulasigi gördü. "Biz" dedi, "yagli yeyince, damarlarimiz gevsedi (bu yüzden ihtilam olduk)." Derhal yikandi ve elbisesinde gördügü meni bulasigini da yikadi. Sonra, namazini iade etti," Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Taharet 80, 81, 82, (1, 49) • Bir baska rivayette "meni" kelimesinden sonra su ibare yer alir: "Halkin isini üzerime alalidan beri ihtilam olmaya basladim" dedi. Derhal yikanip elbisesinde gördügü bulasigi yikadi. Sonra kuslukta günes tam olarak yükselince namazini kildi." Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Taharet 80, 81, 82, (1, 49) •

Ensardan bir kadin, Resulullah, (sav)'a hayizdan nasil yikanacagini sordu. Bunun üzerine, Aleyhissalatu vesselam da nasil yikanacaksa öyle emretti ve dedi ki: "Miske bulanmis bir (bez, pamuk vs.) parçasi al. Onunla temizlen!" "Onunla nasil temizlenecegim?"...

• Ensardan bir kadin, Resulullah, (sav)'a hayizdan nasil yikanacagini sordu. Bunun üzerine, Aleyhissalatu vesselam da nasil yikanacaksa öyle emretti ve dedi ki: "Miske bulanmis bir (bez, pamuk vs.) parçasi al. Onunla temizlen!" "Onunla nasil temizlenecegim?" diye kadin tekrar sordu. Resulullah: "Onunla temizlen!" buyurdu. Kadin tekrar etti: "Nasil?" Resulullah: "Sübhanallah! Temizlen!" dedi. (Baktim ki anlamiyor;) kadini kendime çektim ve: "O parçayi, kan bulasigina tatbik et!" dedim... Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 13, 14, I'tisam 24; Müslim, Hayz 60, 61, (332); Ebu Davud, Taharet 122, (314, 315, 316) • Diger bir rivayette: "...misklenmis bir parça al, üç kere yika!" buyurdu. Sonra Aleyhissalatu vesselam utanarak yüzünü çevirdi" denmistir. (Bu Sahîheyn'in metnidir.) Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 13, 14, I'tisam 24; Müslim, Hayz 60, 61, (332) • Müslim'in diger bir rivayetinde metin söyledir: "Esma -ki Bintu Seker'dir- (ra), Resulullah aleyhissalatu vesselam'a, hayizdan nasil yikanacagini sormustu. Söyle cevap verdi: "Sizden biri, suyunu ve sidresini alir, sonra temizlenir, ve temizligini de güzel yapar. Sonra basina suyu döker, basini siddetli sekilde eliyle ovalar, ta ki su saçin diplerine kadar ulassin. Sonra üzerine su döker. Sonra misklenmis bir (bez) parçasi alir, onunla temizlenir!" Esma: "Onunla nasil temizlenir?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Sübhanallah! Onunla temizlen!" dedi. Hz. Aise radiyallahu anha -sanki sözünü gizlemek isteyerek (fisil dayarak)- kadina: "Onu kan bulasigina tatbik et" dedi. Esma der ki: "Cenabetten yikanma hususunda da sordum. Bana: "Su al, temizlen ve temizligi güzel kil veya temizligi mübalagali yap, sonra basina su dök ve onu ovala, ta su saç diplerine varincaya kadar. Sonra üzerine su dök!" dedi. Aise radiyallahu anha devamla der ki: "Ensar kadinlari ne iyi kadinlardi, haya onlarin dinlerini ögrenmelerine mani olmadi." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 61, (332) • Ümeyye Bintu Ebi's-Salt, Beni Gifarli -isminde zikrettigi- bir kadindan nakleder ki, kadin söyle demistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, beni devesinin dösüne serilen örtünün üzerine bindirdi." Kadin devamla der ki: "Allah'a yemin olsun, sabahleyin indi ve deveyi ihtirdi. Ben de terkiden indim... Örtüde benden bulasan kan vardi. Bu benim ilk hayiz kanim idi. Görünce deveye dogru siçradim ve utandim... Resulullah aleyhissalatu vesselam bendeki bu hali farkedip, kani da görünce: "Neyin var? Belki de hayiz oldun" buyurdular. Ben "Evet!" dedim. Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse (hayiz görenlerin tedbirlerine basvurarak) kendine çekidüzen ver. Sonra da bir su kabi al, içerisine tuz at. Sonra örtüye degen kani yika, sonra binegine dön!" ferman buyurdular. Resulullah (sav) Hayber'i fethettigi zaman ganimetten bize de bagista bulundu. (Ümeyye Bintu Ebi's-Salt) der ki: "(Gifarli Sahabiyye), suyuna tuz katmadan hayiz kanini yikamazdi. Öldügü zaman cenazesinin yikanacagi suya da tuz atilmasini vasiyet etmistir." Ravi: Ümeyye Bintu Ebi's-Salt Kaynak: Ebu Davud, Taharet 122, (313) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cuma guslü her muhtelime (buluga erene) vacibtir. Misvaklanmasi, buldugu taktirde koku sürünmesi de öyle." Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Cuma 2, 3, 12, Ezan 161, Sehadat 18; Müslim, Cuma 5, (846); Muvatta, Cuma 4, (1, 102);...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cuma guslü her muhtelime (buluga erene) vacibtir. Misvaklanmasi, buldugu taktirde koku sürünmesi de öyle." Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Cuma 2, 3, 12, Ezan 161, Sehadat 18; Müslim, Cuma 5, (846); Muvatta, Cuma 4, (1, 102); Ebu D • Cuma günü gusletmek, her muhtelim'e (buluga ermis kimseye) tipki cenabet guslü gibi vacibtir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Muvatta, Cuma 2, (1, 101) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslümanlarin cuma günü yikanmalari, üzerlerine hak olmustur. Her biri ailesinin kokusundan sürünsün. (Koku) bulamazsa, su onun sürünme maddesi olsun. Yani hem yikansin hem koku sürünsün, koku yoksa, artik, su (yikanma) ile yetinsin." Ravi: Bera Ibnu Azib Kaynak: Tirmizi, Salat 381, (525) • Resulullah (sav) cumalardan birinde söyle buyurmustur: "Ey müslümanlar! Bu öyle bir gündür ki, Allah Teala Hazretleri onu (sizlere) bayram kilmistir. Öyleyse yikanin. Kimin yaninda bir tiyb (sürünme maddesi) varsa ondan sürünmesinde bir zarar yoktur. Size misvaki da tavsiye ediyorum." (Ibnu Mace'de rivayet mevsuktur) Ravi: Ubeydullah Ibnus-Sebbak Kaynak: Muvatta, Taharet 113, (1, 65-66); Ibnu Mace, Ikametu's-Salat 83, (1098) • Cuma günü, Ömer Ibnu'l-Hattab hutbe verirken, Osman Ibnu Affan mescide girdi. Ömer radiyallahu anh minberden ona seslendi. "Vaktin farkinda misin, (niye cumaya geciktin?)" Hz. Osman: "Bugün mesguliyetim vardi. Eve gelir gelmez ezani isittim. Abdest almanin disinda bir oyalanmam da olmadi!" açiklamasinda bulundu. Hz. Ömer radiyallahu anh: "Keza abdest(le yetinmen de bir eksiklik). Biliyorsun, Resulullah (sav) bize yikanmayi da emretmisti." Ravi: Ibnu Ömer ve Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cuma 4; Müslim, Cuma 3, (845); Muvatta, Cuma 3, (1, 101,102); Ebu Davud, Taharet 129, (340); • (Hz. Ömer, Hz. Osman'a:) "Resulullah (sav)'in: "Biriniz cumaya giderken yikansin" dedigini duymadin mi?" demistir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cuma 4; Müslim, Cuma 3, (845); Muvatta, Cuma 3, (1, 101,102); Ebu Davud, Taharet 129, (340); • Iraklilardan bir grup kimse Ibnu Abbas (ra)'a gelerek: "Cuma günü gusletmek vacib midir ne dersin?" diye sordu. Ibnu Abbas su açiklamayi yapti: [Farz degil], ancak temizlige çok uygundur ve gusleden için pek hayirlidir. Yikanmayan üzerine de vacib degildir. Ben size guslün nasil basladigini anlatayim: "Insanlar mesakkatli isler yapiyorlar ve yünlü elbiseler giyiyorlardi. Çalismalari çogunlukla sirtlarinda yük tasimak seklinde oluyordu. Mescidleri dardi ve tavan alçakti, yani aris (denen üzeri hurma dallariyla örtülmüs çardak) seklindeydi. Sicak bir günde Resulullah aleyhissalatu vesselam (minbere) çikti. Cemaat yün elbiselerin içinde terlemisti. (Terleri sebebiyle) onlardan çikan kokular ortaligi sardi ve herkesi rahatsiz etti. Koku Resulullah (sav)'a da uzaninca "Ey insanlar, bugün yikanin. Ayrica herkes, bulabildigi en güzel kokuyu sürünsün!" buyurdular." Ibnu Abbas açiklamasina devam etti: "Bilahare Cenab-i Hakk'in lütfu yetisti (bolluk artti), herkes yünlüden baska elbiseler giydiler, çalismalari hafifledi, mescidleri genisletildi. Birbirlerini rahatsiz eden terlerin bir kismi ortadan kalkti." Ravi: Ikrime Kaynak: Ebu Davud, Taharet 130, (353) • Ibnu Abbas radiyallahu anhümaya sordum: "Halk, Resulullah (sav)'in "Cuma günü yikanin, baslarinizi da yikayin, cünüb olmasaniz dahi! Ayrica koku da sürünün!" buyurdugunu söylüyorlar, (ne dersiniz, dogru mudur?)" Ibnu Abbas su cevabi verdi: "Guslü emretmesi dogrudur. Kokuya gelince, o hususta bir sey bilmiyorum!" Ravi: Tavus Kaynak: Buhari, Cuma 6; Müslim, Cuma 8, (848) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cuma günü kim abdesi alirsa bununla (o, sünneti yerine getirmis, fazilete ermis) olur ve (sünneti yapmis olma) nimetine erer. Ama cuma günü kim de guslederse (bilsin ki) gusül daha faziletlidir." Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Ebu Davud, Taharet 130, (354); Tirmizi, Salat 357, (497); Nesai, Cuma 9, (3, 94) • Bana ulastigina göre, Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Sizler, günlük is takiminizdan hariç bir de cuma takiminiz olsa ne kaybedersiniz?" Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Cuma 17, (1, 110); Ebu Davud, Salat 219, (1078); Ibnu Mace, Ikametu's-Salat 83, (1095) • Ibnu Ömer (ra) ihramli olmadikça yaglanip kokulanmadan cumaya gitmezdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Cuma 17, (1, 110) • Ibnu Ömer (ra)'nin, Fitir bayraminda, musallaya gitmezden önce yikandigi rivayet edilmistir. Ravi: Kaynak: Muvatta, Iydeyn 2, (1,177) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her müslüman yedi günde bir kere yikanmalidir, bu gün de cuma günü olmalidir." Ravi: Cabir Kaynak: Nesai, Cuma 8, (3, 93) •

Resulullah (sav), kizi (Zeyneb radiyallahu anha) vefat ettigi zaman yanimiza girdi ve: "Onu sidreli su ile üç veya bes veya gerek görürseniz- daha fazla yikayin. Sonuncu yikamaya kafur koyun. Yikama isini bitirdiginiz mi bana haber verin!" buyurdu. Isimiz...

• Resulullah (sav), kizi (Zeyneb radiyallahu anha) vefat ettigi zaman yanimiza girdi ve: "Onu sidreli su ile üç veya bes veya gerek görürseniz- daha fazla yikayin. Sonuncu yikamaya kafur koyun. Yikama isini bitirdiginiz mi bana haber verin!" buyurdu. Isimiz bitince Resulullah aleyhissalatu vesselam'i çagirdik. Bize kendi izarini verdi ve: "Ona, önce bunu sarin!" dedi." Ravi: Ümmü Atiyye el-Ensariye Kaynak: Buhari, Cenaiz 12, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17; Müslim, Cenaiz 36, (939); Muvatta, Cenaiz 2, (1 • Bir diger rivayette: "Onu üç, bes, yedi ve daha fazla olmak üzere tek olarak yikayin. Sag tarafindan ve abdest uzuvlarindan yikamaya baslayin" buyurdu demistir. Ayni rivayette Ümmü Atiyye radiyallahu anha: "Yikayan kadinlar, Resulullah (sav)'in kizinin basina üç örgü yaptilar. (Söyle ki): önce saçinin örgülerini bozdular sonra yikadilar, en sonda tekrar üç örgü yaptilar." Süfyan der ki: "Örgünün ikisi yanda biri alninda idi." Ravi: Ümmü Atiyye el-Ensariye Kaynak: Buhari, Cenaiz 12, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17; Müslim, Cenaiz 36, (939); Muvatta, Cenaiz 2, (1 • Bir diger rivayette: "Biz saçina üç örgü yaptik ve örgüleri arkasina koyduk" denmistir. Ravi: Ümmü Atiyye el-Ensariye Kaynak: Buhari, Cenaiz 12, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17; Müslim, Cenaiz 36, (939); Muvatta, Cenaiz 2, (1 • Oglum ölmüstü. Bu sebeble çok üzüldüm. Onu yikayan kimseye: "Oglumu soguk su ile yikama, oglumu öldüreceksin!" dedim. Bunun üzerine Ukkase Ibnu Mihsan radiyallahu anh hemen Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gidip benim söylediklerimi haber verdi. Resulullah tebessüm buyurup: "Böyle mi söylüyor! Onun ömrü uzadi." Biz, onun gibi uzun yasayan bir baska kadin bilmiyoruz. Ravi: Ümmü Kays Bintu Mihsan Kaynak: Nesai, Cenaiz 29, (4,29) • Resulullah (sav): "Kim ölü yikarsa, yikansin" buyurdular." Ebu Davud'un rivayetinde: "Kim de cenaze tasirsa abdestlensin" ziyadesi mevcuttur. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Cengiz 39, (3161); Tirmizi, Cenaiz 17, (993) • Hz. Ali radiyallahu anh dedi ki: "Ebu Talib ölünce Resulullah (sav)'a gelip: "Dalalette olan ihtiyar amcan öldü" dedim. Bana: "Git babani göm! Sonra, bana gelinceye kadar hiçbir sey yapma!" buyurdular. Ben de gidip gömdüm ve Resulullah (sav)'a gelip haber verdim. Bunun üzerine bana yikanmami emir buyurdular ve yikandim... Sonra bana dua ediverdi [ancak duayi ezberleyemedim]." Ravi: Naciye Ibnu Kab Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 70, (3214); Nesai, Taharet 128, (1, 110), Cenaiz 84, (4, 79) • Resulullah, dört seyden dolayi guslederlerdi: "Cenabet, cuma, hacamat, ölü yikamak." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Cengiz 39, (3160) • Ibnu Ömer (ra), Said Ibnu Zeyd'in bir oglunu mübasereten tahnit yapti ve (kabre) tasidi. Sonra mescide girip, abdest almaksizin namaz kildi. Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Cengiz 8, Bab basliginda senetsiz olarak rivayet etmistir; Muvatta, Taharet 18, (1, 25) • Hz. Ebu Bekr'in hanimi Esma Bintu Umeys radiyallahu anhüma vefat ettigi zaman Hz. Ebu Bekr'i yikadi. Sonra (disari) çikip, cenazenin yaninda hazir bulunan muhacirlere: "Ben oruçluyum. Su gün de, çok soguk bir gün. Bana gusül gerekir mi?" diye sordu. Hepsi birden, "Hayir!" dediler. Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Bekr Ibni Muhammed Ibni Amr Ibni Hazm Kaynak: Muvatta, Cenaiz 3, (1, 223) •

Müslüman olmak arzusuyla Resulullah (sav)'a gelmistim. Bana su ve sidre ile yikanmami emir buyurdu. (Tirmizi ve Nesai'nin bir rivayetinde: "(Kays) müslüman oldu, (Resulullah) ona yikanmayi emretti" denmistir.) Ravi: Kays Ibnu Asim Kaynak: Ebu Davud, Taharet...

• Müslüman olmak arzusuyla Resulullah (sav)'a gelmistim. Bana su ve sidre ile yikanmami emir buyurdu. (Tirmizi ve Nesai'nin bir rivayetinde: "(Kays) müslüman oldu, (Resulullah) ona yikanmayi emretti" denmistir.) Ravi: Kays Ibnu Asim Kaynak: Ebu Davud, Taharet 131, (355); Tirmizi, Salat 429, (605); Nesai, Taharet 127, (1, 109) • Anlattigina göre (ceddi Küleb), Resulullah (sav)'a gelerek: "Müslüman oldum!" der. Resulullah (sav): "Üstünden küfür saçini at!" der ve tras olmasini söyler. Useym'in babasi dedi ki: "Bana bir baska (sahabi)nin bildirdigine göre Aleyhissalatu vesselam, beraberinde olan bir digerine de: "Üzerindeki küfür tüyünü at ve sünnet ol!" buyurmustu." Ravi: Useym Ibnu Kesir Ibni Küleyb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Taharet 131, (356) •

Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinlari da erkekleri de hamama girmekten nehyetmisti. Sonradan, izarlarina sarinmis olarak erkeklerin girmesine izin verdi." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4009, 4010); Tirmizi, Edeb 43, (2803, 2804)

• Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinlari da erkekleri de hamama girmekten nehyetmisti. Sonradan, izarlarina sarinmis olarak erkeklerin girmesine izin verdi." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4009, 4010); Tirmizi, Edeb 43, (2803, 2804) • Bir baska rivayette söyle denmistir: "Hz. Aise radiyallahu anha'nin yanina, Samli kadinlardan bir grup girmisti. Hz. Aise: "Sizler herhalde, hanimlari hamamlara giren bölgedensiniz!" dedi. Kadinlar: "Evet!" diye cevap verdiler. Hz. Aise: "Ama ben Resulullah (sav)'in: "Elbisesini evinden hariç bir yerde çikaran her kadin, mutlaka Allah'la kendi arasindaki perdeyi yirtmis olur" dedigini isittim" buyurdu. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4009, 4010); Tirmizi, Edeb 43, (2803, 2804) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size Acem diyarinin fethi müyesser olacak. Oralarda hammam denen evlere rastlayacaksiniz. Sakin ola erkekler onlara izarsiz girmesinler. Nifas veya hastalik hali disinda kadinlarin oralara girmesine izin vermeyin." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibnu'l-As Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4011) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah ve ahiret gününe inanan kimse izarsiz hammama girmesin. Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa, bir özrü olmadan hanimim hammama sokmasin. Kim Allah'a ahirete, inaniyorsa üzerinde içki bulunan sofraya oturmasin." Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Edeb 43, (2802); Nesai, Gusl 2, (1,198) •

Yahudilerin söyle bir adeti vardi: Içlerinde bir kadin adet görmeye baslayinca, onunla beraber yiyip içmezler, evlerde beraber oturup kalkmazlardi. Bu durumu Ashab (ra) Resulullah (sav)'a sordular. Bunun üzerine Cenab-i Hakk su ayeti inzal buyurdu. (Mealen):...

• Yahudilerin söyle bir adeti vardi: Içlerinde bir kadin adet görmeye baslayinca, onunla beraber yiyip içmezler, evlerde beraber oturup kalkmazlardi. Bu durumu Ashab (ra) Resulullah (sav)'a sordular. Bunun üzerine Cenab-i Hakk su ayeti inzal buyurdu. (Mealen): "(Ey Muhammed!) Sana kadinlarin aybasi halinden sorarlar. De ki: "O bir ezadir. Aybasi halinde iken kadinlardan uzak kalin. Temizlenmelerine kadar onlara yaklasmayin. Temizlendikleri zaman Allah'in size buyurdugu yoldan yaklasin..." (Bakara 222) ayeti üzerine Resulullah (sav): "Kadinlarinizla nikah (zevciyat muamelesi) disinda her seyi yapin!" buyurdu. Bu ruhsat yahudilere ulasinca: "Bu adam ne yapmak istiyor? Bize muhalefet etmedigi bir sey birakmadi!" dediler. (Bu sözü isiten) Üseyd Ibnu Hudayr ve Abbad Ibnu Bisr (ra) gelerek: "Ey Allah'in Resulü! yahudiler söyle söyle söylüyorlar" diye haber verdiler. "Biz kadinlarla beraber oturup kalkmiyacak miyiz?" dediler. Resulullah (sav)'in rengi öylesine degisti ki, biz onlara kizdigini zannettik. Onlar da hemen çikip gittiler. Derken onlar yolda Resulullah'a gönderilen hediye sütle karsilastilar. Resulullah o sütü hemen bunlarin pesisira içmeleri için gönderdi. Böylece anladilar ki, Aleyhissalatu vesselam kendilerine gücenmemistir. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Hayz 16, (302); Ebu Davud, Nikah 47, (2165); Tirmizi, Tefsir, Bakara, (2981); Nesai, Taharet • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim hayizlinin fercine veya bir kadinin dübürüne (arka uzvuna) temas ederse veya kahine ugrarsa Muhammed'e indirilenden teberri etmis (yüz çevirmis) olur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Taharet 102, (135); Ibnu Mace, Taharet 122, (639) • Bizden biri hayizli olur, Resulullah (sav) da onunla mübaseret etmek dilerse, ona, hayiz olur olmaz izarini baglamasini emreder, sonra mübaseret ederdi. Sizden hanginiz, nefsine, Resulullah (sav)'in nefsine hakim oldugu kadar hakim olur?" (Ebu Davud'un bir rivayetinde, "fevr" (evvelinde -ki "hayz olur olmaz" diye karsiladik-) yerine "fevh" denilmistir (ki bu da "çogunda" ve "evvelinde" ma'nasina gelir) Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 5; Müslim, Hayz 1, 4, (293, 295); Ebu Davud, Taharet 107, (267, 268, 273); Tirmizi, Tah • Ben, annem ve teyzemle birlikte Hz. Aise (ra)'nin yanina girdim. Onlar Hz. Aise ye: "Hayizli iken, sizlerle Aleyhisalatu vesselam ne sekilde mübaserette bulunurdu?" diye sordular. Aise validemiz: "Hayiz oldugumuz zaman bize, genis bir izar giymemizi emreder, sonra sine ve gögsümüze iltizamda (temasta) bulunurdu." Ravi: Cümay' Ibnu Umayr Kaynak: Nesai, Hayz 12,13, (1, 189) • Muvatta'nin rivayetinde söyledir: "Ubeydullah Ibnu Abdillah Ibni Ömer (ra), Hz. Aise'ye göndererek -kisi, hayizli olan hanimiyla mübaserette bulunabilir mi?- diye sordurdu. Hz. Aise radiyallahu anha: "Kadinin alt kismina izarini baglatsin sonra onunla mübaserette bulunsun" cevabini verdi." Ravi: Kaynak: Muvatta, Taharet 95, (1, 58) • Ebu Davud ve Nesai'nin bir rivayetinde söyle denmektedir: "Resulullah (sav) zevcelerinden bir kadinla hayizli oldugu halde mübaseret ederdi. Yeter ki, uyluklarinin ortasina kadar izari uzanmis olsun veya dizleri örtülü bulunsun." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Taharet 107, (267, 268, 273); Nesai, Hayz 12,13, (1, 189) • Bir adam, Resulullah (sav)'a sordu: "(Ey Allah'in Resulü!) Hanimim hayizli iken bana helal olan nedir?" Resulullah (sav): "Üzerine izarini baglasin, yukarisina istediginde serbestsin" Ravi: Zeyd Ibnu Eslem Kaynak: Muvatta, Taharet 93,(1, 57) • Ey Allah'in Resulü! dedim, "hanimim hayizli iken bana helal olan nedir?" "Izarin yukarisi, ancak bundan da sakinsan daha iyi olur!" buyurdular. Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud, Taharet 83, (212, 213) • Resulullah (sav)'in zevcelerinden birinden naklen anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, hayizli hanimlariyla bir mübaserette bulunmak dileyince haniminin ferci üzerine bir sey örterdi..." Ravi: Ikrime Kaynak: Ebu Davud, Taharet 107, (272) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisi, hayizli karisiyla cinsi münasebette bulunursa (hatasina kefaret olarak) yarim dinar tasadduk etsin" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Taharet 103, (136, 137); Ebu Davud, Taharet 106, (264, 265, 266); Nesai, Taharet 182, (1, 1 • Bir rivayette ise söyle denmistir: "Kisi hayizli hanimina, hayiz halinin baslangicinda, kan kirmizi renkte iken temas öderse bir dinar tasadduk etsin. Kanin kesilmeye yüz tutup akintinin sarardigi zaman temas eden, yarim dinar tasadduk etsin." (Tirmizi der ki: "Bu hadis Ibnu Abbas (ra)'dan mevkuf (kendi sözü) olarak da rivayet edilmistir.") Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Taharet 103, (136, 137) • Ebu Davud'un bir rivayetinde hayizli karisina temas eden kimse hakkinda Resulullah (sav)'in: "Bir veya yarim dinar tasadduk etsin" dedigi kaydedilmistir. Ebu Davud der ki: "Bu rivayet (yani Ibnu Abbas'in "bir veya yarim..." diyerek yaptigi rivayet) sahihtir, ( diger "...yarim dinar..." diyen rivayet bu kadar kavi degildir.)" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Taharet 106, (264, 265, 266) • Bir rivayette söyle denmistir: "Kisi hanimina kanama halinde temasta bulunmussa bir dinar, kanin kesilme halinde temas etmisse yarim dinar tasadduk eder." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Taharet 182, (1, 153); Ibnu Mace, Taharet 123, (640) • Ben hayizli iken Resulullah (sav)'in basini yikardim. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 2, I'tikaf 2, 3, 4, 19, Libas 76; Müslim, Hayz 10, (297); Muvatta, Taharet 102, (1, 60) • Resulullah (sav), ben hayizli iken kucagima yaslanir ve Kur'an okurdu. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 13, Tevhid 52; Ebu Davud, Taharet 103, (260); Nesai, Hayz 16, (1, 191) • Resulullah (sav), (bir gün) bana (kendisi mescidde iken) "Humra'yi bana getiriyor!" buyurdular. "Hayizliyim" diye cevap verdim. "Senin hayizin elinde degil ki!" dediler. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 11, (298); Ebu Davud, Taharet 104, (261); Tirmizi, Taharet 101, (134); Nesai, Hayz 18, • Resulullah (sav) bizden biri hayizli oldugu halde onun kucagina basini koyar, Kur'an okurdu. Bizden birimiz hayizli iken Resulullah'in humrasini mescide tasir ve yayardi. Ravi: Meymune Kaynak: Nesai, Hayz 19, (1, 192) • Kendisinden rivayete göre, cariyeleri hayizli olduklari halde ayaklarini yikarlar, humrasini kendisine verirlerdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Taharet 88, (1, 52) • Ben, Resulullah (sav) ile birlikte kadife bir örtünün altinda yatiyordum. Ay halimin basladigini farkettim. Hemen örtünün altindan kayip hayiz elbisemi bulup giyindim. Resulullah (sav): "Hayiz mi oldun?" buyurdular. "Evet!" dedim. Beni yanina çagirdi, örtünün altinda beraber yattik. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Hayz 4, 21, 22, Savm 24; Müslim, Hayz 5, 1, (296); Nesai, Taharet 179, (1, 149,150) • Anlattigina göre, bir halasi kendisine Hz. Aise radiyallahu anha'dan söyle sordugunu anlatmistir: "Birimiz hayiz oldugumuz zaman kocamizla ayri yatmamiz mümkün degil, tek yatagimiz var." Hz. Aise su cevabi vermistir: "Ben sana Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaptigini anlatayim: "Bir gece eve girdi. Ben o sirada ay hali görüyordum. Mescidine geçti. -Ebu Davud der ki: "Bundan maksad evindeki namazgahidir.- (Orada namaz kildi), fakat bir türlü ayrilmadi. Derken benim gözlerim kapanmis, soguk da onu üsütmüs. Gelip "Bana yaklas!" dedi. Ben de: "Hayizliyim!" dedim. Resulullah (sav): "Öyle de olsa! Uyluklarini aç!" dedi. Uyluklarimi açtim. Gögüs ve yanagini uyluklarimin üzerine koydu. Ben de üzerine egildim. Isinip uyuyuncaya kadar böyle durduk." Ravi: Umare Ibnu Gurab Kaynak: Ebu Davud, Taharet 107, (270) • Ben hayizli iken su içer, sonra kabi Resulullah (sav)'a verirdim, O da agzini, agzimin degdigi yere koyardi. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 14, (300); Ebu Davud, Taharet 103, (259); Nesai, Taharet 177, (1, 148) • Ebu Davud ve Nesai'de de su rivayet gelmistir: "Ben ay halinde iken etli kemigi disleyerek yer, sonra da Resulullah (sav)'a uzatirdim. O da agzini, tam agzimi koymus bulundugum yere koyar(ak yer)di." Ravi: Aise Kaynak: Nesai, Taharet 177, (1, 148); Ebu Davud, Taharet 103, (259) • Nesai'nin bir diger rivayeti söyle: "Sureyh Ibnu Hani, Hz. Aise radiyallahu anha'ya: "Bir kadin hayizli iken kocasi ile birlikte yemek yer mi?" diye sordu. Hz. Aise "Evet dedi, benim kanamam varken Resulullah aleyhissalatu vesselam beni çaginrdi, ben de onunla birlikte yerdim. (Bu sirada) etli kemigi alir, (bana uzatir, önce benim baslamam için) bana yemin verirdi. Ben de onu alir ve bir miktar disler (sonra Resulullah'a uzatirdim). O da agzini, kemikte tam benim agzimi koydugum yere koyar(ak yemeye baslar )di. Içecek bir sey istedigi olur, getirince ondan önce benim içmem için bana yemin verirdi, bunun üzerine ben de kabi alir bir miktar içer, sonra birakirdim. Bu sefer onu Aleyhissalatu vesselam alir, kabin tam benim agzimi koydugum yerine agzini koyarak içerdi." Ravi: Kaynak: Nesai, Taharet 177, (1, 148) • Resulullah (sav)'a hayizli kadinlarla beraber yemek hususunda sordum. "Onunla beraber yiyin!" buyurdular. Ravi: Abdullah Ibnu Sad el-Ensari Kaynak: Tirmizi, Taharet 100, (133) • Anlattigina göre, bir kadin kendisine: "Temizlendigimiz zaman kildigimiz mutad namaz bize yeter mi (hayizli iken kilamadiklarimizin kazasi gerekir mi?)" diye sormus, o da su cevabi vermistir: "Sen Haruriyye (Harici) misin? Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'la beraberken ay hali gördügümüzde, tutamadigimiz oruçlari kaza etmemizi söylerdi, fakat namazlarin kazasini söylemezdi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 20; Müslim, Hayz 67, (335); Ebu Davud, Taharet 105, (262, 263); Tirmizi, Taharet 97, (1 • Hacc yapmistim. Hacc sirasinda Ümmü Seleme radiyallahu anha'ya ugradim. Kendisine, "Ey mü'minlerin annesi, Semüre Ibnu Cündüb radiyallahu anh, kadinlara, hayiz sirasinda kilinmayan namazlarin kazasini emrediyor (ne dersiniz)?" diye sordum, su cevabi verdi: "Hayir, kaza etmezler. Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinlarindan biri, nifas sebebiyle kirk gece (namaz kilmadan) dururdu da, Resulullah (sav) nifas namazini kaza etmesini emretmezdi." Ravi: Ümmü Büsse Kaynak: Ebu Davud, Taharet 121, (312) • Kanama gören hamile kadin hakkinda sunu söylemistir: "Böyle bir kadin namazi birakir." Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Taharet 100, (1, 60) [Imam Malik bu rivayeti belag (senetsiz) olarak kaydetmistir.] • Ne hayizli kadin ne de cünüp kimse Kur'an'dan hiçbir sey okuyamaz. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Taharet 98, (131) •

Ümmü Habibe Bintu Cahs radiyallahu anha tam yedi yil boyu istihaze kani gördü. Ne yapacagi hususunda Resulullah'a sordu. Aleyhissalatu vesselam yikanmasini emretti ve "Bu, damar (kanidir)" dedi. Ümmü Habibe her namazda yikanirdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari,...

• Ümmü Habibe Bintu Cahs radiyallahu anha tam yedi yil boyu istihaze kani gördü. Ne yapacagi hususunda Resulullah'a sordu. Aleyhissalatu vesselam yikanmasini emretti ve "Bu, damar (kanidir)" dedi. Ümmü Habibe her namazda yikanirdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 26; Müslim, Hayz 64, 66, (334); Ebu Davud, Taharet 111, (288, 289, 290, 291); Tirmizi, • Müslim'in bir rivayeti söyledir: "Ümmü Habibe radiyallahu anha -ki Abdurrahman Ibnu Avf'in nikahi altinda idi- Resulullah (aleyhissalatu vesselam'a, kanamasindan sikayet etti. Ona su tavsiyede bulundu: Hayiz (müddetin normalde ne kadar devam ediyor ve) seni bekletiyor idiyse o müddetçe bekle, sonra yikan!" Ümmü Habibe her namazda yikanirdi." Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 64, 66, (334) • Müslim'in bir diger rivayetinde söyle gelmistir: "Hz. Aise dedi ki: "Ümmü Habibe, kiz kardesi Zeyneb Bintu Cahs'in hücresinde bir legenin içinde yikanirdi. Kanin kizilligi (bazan) suya galebe çalardi." Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 64, 66, (334) • Nesai'nin rivayeti söyledir: "Ümmü Habibe müstehaze idi (devamli kanamasi olurdu), hiç temiz olmazdi. Durumu Resulullah (aleyhissalütu vesselam)'a söylenmisti. Söyle buyurdular: "Bu, hayiz degildir, rahimin bir rahatsizligidir. Normal zamanda hayiz kaninin geldigi kirlilik müddetine baksin. (Her ay) o müddet boyunca namazini terketsin. Sonra bu müddet çikinca her namaz vaktinde yikansin." Ravi: Kaynak: Nesai, Hayz 2, 3, 4, (1, 181, 182) • Nesai'nin bir diger rivayeti söyle: "Ümmü Habibe radiyallahu anha'ya Resulullah (sav), (Her ayda) hayiz olup kirli bulundugu kadar namazi terketmesini, sonra yikanip namazini kilmasini emretti. O, her namaz vaktinde yikanirdi. Ravi: Kaynak: Nesai, Hayz 2, 3, 4, (1, 181, 182) • Ben, kizkardesim Zeyneb Bintu Cahs radiyallahu anha'nin yanindaydim, istihaze kanamam vardi. Resulullah aleyhissalatu vesselam'a: "Ey Allah'in Resulü! Ben çok siddetli sekilde istihaze kanamasina maruzum, bu hususta ne tavsiye edersiniz? Bu hal benim namaz ve orucuma mani oluyor" dedim. Bana: "Sana pamugu vasfeyliyeyim: O, kani gidericidir (fercine pamuk koy)" buyurdular. Ben: "Ama akinti pamugun mani olacagi miktardan çok fazla!" dedim. Resulullah (sav): "Öyleyse bez kullan!" buyurdular. Ben: "Akinti bezin durduracagi miktardan da fazla! Saril saril akiyor" dedim. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam dedi ki: "Sana iki sey söyleyecegim, hangisini yaparsan, digerinin de yerine geçer, ikisini de yapabilecek durumdaysan birini seçmek sana ait, diledigini seç! Bu kanama, seytanin tekmelerinden bir tekme(si yani zarar vermesi)dir. Sen kendini Allah'in ilminde alti yedi gün hayizli bil (orucu ve namazi terket). Sonra yikan ve kendini hayizdan temizlenmis bil ve yirmiüç veya yirmidört gece ve gündüz namaz kil, (bu esnada farz veya nafile) oruç tut Bu, sana yeterlidir. Kadinlarin her ay hayiz görmeleri, hayizli ve temizlik günlerinin olmasi gibi, bu sekilde senin de hayiz ve temizlik günlerin olacak. (Bu, sana söyleyecegim iki seyden birincisidir, ikinci hususa gelince, o da sudur): Eger ögleyi tehir ve ikindiyi de ta'cil edip, ikisi için gusletmeye gücün yeterse ögle ile ikindiyi birlestir. Keza aksami geciktirip yatsiyi tacil etmek, sonra da gusletmek suretiyle de bu iki namazi birlestir. Sabah için de ayrica guslet Bu sekle gücün yeterse orucunu da böylece tutarsin." Resulullah (sav), (birini seçmede beni muhayyer biraktigi bu iki tarzi zikrettikten sonra) ilaveten dedi ki: "Bu, (ikincisi, zikrettigim) tarz, benim daha çok hosuma gidenidir." Ravilerden biri dedi ki: "Hamne radiyallahu anha dedi ki: "Bu, iki tarzdan benim daha çok hosuma gidenidir. Ravi böylece, bu sözün Resulullah'a ait olmayip Hamne'ye ait oldugunu ifade etmis oldu. Ravi: Hamne Bintu Cahs Kaynak: Ebu Davud, Taharet 1100, (287); Tirmizi, Taharet 95, (125) • Ey Allah'in Resulü! dedim, "Fatima Bintu Ebi Hubeys, su su kadar zamandan beri kanama geçiriyor, namazi birakti!" (Bu sözün üzerine Aleyhissalatu vesselam): "Sübhanallah! (hiç namaz birakilir mi?) Bu seytandan (bir oyun. Kapilmamaliydi. Söyleyin ona), bir legene (su koyup içine) otursun. Eger suyun üstünde (kanamadan hasil olan) bir sarilik görürse, ögle ve ikindi için tek bir gusül yapsin; aksam ve yatsi için de tek bir gusül yapsin. Sabah için de ayri bir gusül yapsin. Bu arada (kilacagi namazlar için) abdest alsin" buyurdular." Ibnu Abbas radiyallahu anhüma der ki: "(Her namaz için) gusletmek, kadincagiza zor gelmeye baslayinca iki namazin arasini birlestirmeyi emretmistir." Ravi: Esma Bintu Umeys Kaynak: Ebu Davud, Taharet 116, (296) • Resulullah (sav) zamaninda bir kadinin kanamasi vardi. Ümmü Seleme radiyallahu anha, onun adina, hükmü, Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan soruverdi. Resulullah: "Istihaze kani baslamazdan önce, bir ay içerisinde, kaç gün ve gece hayiz kani gelmekte olduguna haksin, her ay o kadar müddette namazi terketsin. Bu zaman çikinca hemen yikansin ve (fercine pamuk koyup) bir bezle sargi yaparak namazini kilsin." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Muvatta, Taharet 105, (1, 62); Ebu Davud, Taharet 108, (274, 275, 276, 277, 278); Nesai, Hayz (1, 18 • Ka'ka ve Zeyd Ibnu Eslem, beni, Said Ibnu Meseyyeb rahimehullah'a gönderip müstehazenin nasil yikanacagini sordular. Said söyle açikladi: "Müstehaze, ögleden ögleye yikanir ve her namaz için abdest alir. Sayet kan galebe çalacak olursa bir bezle sargi yapar." Ravi: Sümeyy Mevla Ibnu Ebi Bekr Ibni Abdirrahman Kaynak: Ebu Davud, Taharet 114, (301) • Müstehaze, hayiz müddeti sona erince her gün yikanir. Üzerine tereyagi veya zeytinyagi sürülmüs bir yün kullanir. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 115, (302) • Bir kadin, Ibnu Ömer radiyallahu anhüma'ya söyle sordu: "Kabe'yi ziyaret maksadiyla gelmistim. Tam Mescid-i Haram'm kapisina geldigim sirada kanamam basladi ve derhal geri dönüp, kanama duruncaya kadar bekledim. Sonra yikandim. Tekrar tavaf için geldigimde, kapinin yamnda yine kan geldi. Ayni sekilde geri döndüm, size geldim." Abdullah su cevabi verdi: "Bu seytandan gelen bir zarardir. Bu durumda yikan. Pamuk tikayarak bir bez bagla, sonra da tavafini yap!" Ravi: Abdullah Ibnu Süfyan Kaynak: Muvatta, Hacc 124, (1, 371) • Ümmü Habibe radiyallahu anha müstehaze idi. Kocasi ona temasta bulunurdu. Ayni hal Hamne Bintu Cahs radiyallahu anha için de mevzubahis idi. Ravi: Ikrime Kaynak: Ebu Davud, Taharet 120, (309) • (Hayiz müddetimiz dolup) temizlik dönemi basladiktan sonra görülen bulanik ve sari akintiyi ciddiye almazdik. Ravi: Ümmü Atiyye Kaynak: Ebu Davud, Taharet 119, (307, 308); Nesai, Hayz 7, (1, 186, 187) • Kadinlar Hz. Aise radiyallahu anha'ya içerisinde pamuk bulunan bez (veya kap) gönderirlerdi. Bu pamuklar hayiz kaniyla sari lekeler tasirdi. (Bu safhada) namaz kilinip kilinmayacagini sorarlardi. Hz. Aise radiyallahu anha: "Beyaz akintiyi görünceye kadar acele etmeyin!" diye cevap verirdi. Beyaz akintidan temizligi kastederdir. Ravi: Mercane Mevla Aise Kaynak: Muvatta, Taharet 97, (1, 59); Buhari, bab basliginda senetsiz olarak kaydetmistir (Hayz 19) • Zeyd Ibnu Sabit'in kizindan nakledildigine göre, kulagina, bir kisim kadinlarin gece yarisi, temizliklerini kontrol için, lamba getirtir olduklari haberi ulasir. O, bu davranistan dolayi kadinlari ayiplar ve: "(Sahabe) kadinlari böyle yapmazlardi" der. Ravi: Zeyd Ibnu Sabit Kaynak: Muvatta, Taharet 98, (1, 59); Buhari, bab basligi olarak (senetsiz) kaydetmistir. (Hayz 19) • Resulullah (sav) devrinde, nifas olan kadinlar nifaslarindan sonra kirk gün kirk gece otururlardi. Biz yüzlerimize vers -yani kelef alarak- sürerdik... Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Taharet 121, (311); Tirmizi, Taharet 105, (139) •

Ben Resulullah (sav)'in ne sükürrüce (denilen tahta sofra) üzerinde yemek yedigini, ne ona inceltilmis (yufka) ekmek ) yapildigini ve ne de yemek masasi (hivan) üzerinde yemek yedigini hatirlamiyorum." Enes'in bu sözünü rivayet eden Katade'ye "Pekiyi neyin...

• Ben Resulullah (sav)'in ne sükürrüce (denilen tahta sofra) üzerinde yemek yedigini, ne ona inceltilmis (yufka) ekmek ) yapildigini ve ne de yemek masasi (hivan) üzerinde yemek yedigini hatirlamiyorum." Enes'in bu sözünü rivayet eden Katade'ye "Pekiyi neyin üzerinde yemek yiyorlardi?" diye sorulmustu, "Sofralar üzerinde" diye cevap verdi. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Et'ime 8, 26, Rikak 17; Tirmizi, Et'ime 1 (1789) • Sehl Ibnu Sa'd radiyallahu anh'a sordum: "Resulullah (sav) hiç (kepeksiz has undan yapilmis) beyaz ekmek yedi mi?" Bana su cevabi verdi: "Hayir! Resulullah (sav) Allah'in O'nu peygamber olarak gönderdigi günden ölünceye kadar hiç beyaz ekmek görmedi." Ben tekrar sordum: "Elekleriniz var miydi?" "Hayir!" dedi, "Aleyhissalatu vesselam Allah'in kendisini peygamber olarak gönderdigi günden ölünceye kadar hiç elek görmemistir." "Öyleyse," dedim, "siz arpa ununu elemeden nasil yiyebiliyordunuz?" "Arpayi ögütüyorduk, sonra üflüyorduk. Üfrügümüzün tesiriyle uçabilen (kepek) uçuyor geri kalan kismina su katip [hamur yapiyor] ve yiyorduk" diye cevap verdi. Ravi: Ebu Hazim Kaynak: Buhari, Et'ime 22,10; Tirmizi, Zühd 38, (2365) • Biz Resulullah (sav)'in yaninda yemege oturunca, Resulullah (sav) yemeye baslamadikça, kesinlikle elimizi yemege vurmazdik. Bir seferinde yine O'nunla yemege oturmustuk. Derken bir cariye (küçük kiz çocugu) geldi, sanki arkasindan bir iteni var gibi hemen elini yemege soktu. Resulullah (sav) elinden tuttu. Arkadan bir bedevi geldi, sanki onun da arkasindan iten biri vardi, alelacele o da elini yemege soktu. Aleyhissalatu vesselam onun da elinden tuttu. Ve sunu söyledi: "Seytan, üzerine Allah'in ismi zikredilmeyen yemegi kendine helal addeder. Nitekim, sayesinde yemegimizi kendine helal kilmak için bu cariyeyi getirdi. Ben de elinden tuttum. Bunun üzerine su bedeviyi getirip onunla yemegi kendine helal kilmak istedi, ben onun da elinden tuttum. Nefsim elinde olan Zat-i Zülcelal'e yemin olsun seytanin eli o ikisinin eliyle birlikte avucumdadir." "Resulullah (sav) bunlari söyledikten sonra besmele çekip yemeye basladik. Ravi: Huzeyfe Kaynak: Müslim, Esribe 102, (2017); Ebu Davud, Et'ime 16, (3766) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kim bir sey yerse "Bismillah (Allah'in adiyla)" desin. Bidayette söylemeyi unutmussun sonunda söyle söylesin: "Bismillahi fi evvelihi ve ühirihi (basinda da sonunda da Bismillah)." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 16, (3767); Tirmizi, Et'ime 47, (1859) • Resulullah (sav) ashabindan alti kisi içerisinde yemek yiyordu. Derken bir bedevi geldi. (Besmele çekmeksizin) iki lokmada yutuverdi. Resulullah (sav): "Eger bu adam besmele çekseydi yemek hepinize yeterdi!" buyurdu. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Et'ime 47, (1859) • Resulullah (sav)'in Ashabi dediler ki: "Ey Allah'in Resulü! biz yiyoruz, ancak bir türlü doymuyoruz (ne yapalim)?" Bunun üzerine, Resulullah: "Ayri ayri yemekte olmayasiniz?" diye sordu. "Evet" dediler. Resulullah da: "Öyleyse yemeginizde toplanin (bir sofra kurarak hep beraber yiyin), yemege Allah'in ismini zikrederek (Bismülahirrahmanirrahim diyerek) baslayin. Böyle yaparsaniz yemeginiz, hakkinizda mübarek kilinir." Ravi: Vahsi Ibnu Harb (an ebihi an ceddihi) Vahsî Ibnu Harb el-Habesi Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 15, (3764); Ibnu Mace, Et'ime 17, (3286) • Resulullah (sav) otururken bir adam besmele çekmeden yemek yiyordu. Yemegini yemis, geriye tek lokmasi kalmisti. Onun agzina kaldirirken: "Bismillahi evvelehü ve ahirahu" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sav) güldü ve: "Seytan onunla birlikte yemeye devam etti. Ne zaman ki Allah'in ismini zikretti, karnindakileri hep kustu" buyurdu. Ravi: Ümeyye Ibnu Mahsiyy Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 16, (3768) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisi evine döndügü zaman içeri girerken ve yemek yerken Allah'in adini zikrederse, seytan (avenelerine): "Size burada gecelemek de yok aksam yemegi de yok!" der. Ama kisi, eve girerken Allah'i zikreder fakat aksam yemegini yerken zikretmezse, seytan (avenelerine): "Aksam yemegine kavustunuz ama burada gecelemeniz mümkün degilr der. Adam eve girerken ve yemege baslarken "Bismillah!" diyerek Allah'i zikretmezse, seytan (avanelerine): "Yemege de yetistiniz, yatmaya da!" der." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Esribe 103, (2018); Ebu Davud, Et'ime 16, (3765) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kimse sakin sol eliyle yiyip içmesin. Çünkü seytan soluyla yer içer." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Esribe 106, (2020); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 5, (2, 922, 923); Ebu Davud, Et'ime 20, (3776); • Resulullah (sav)'in yaninda bir adam sol eliyle yemek yemisti. "Saginla ye!" ferman buyurdu. Adam: "Yiyemiyorum!" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Yiyemez ol! Onu böyle demeye kibri sevketti." buyurdular. Bundan sonra elini agzina kaldiramadi. Ravi: Seleme Ibnu'l-Ekva Kaynak: Müslim, Esribe 107, (2021) • Resulullah (sav)'in terbiyesinde bir çocuktum. Yemekte elim, tabagin her tarafinda dolasiyordu. Resulullah (sav) bana ikazda bulundu: "Evlat! Allah'in ismini an, saginla ye, önünden ye." Bundan sonra hep böyle yedim. Ravi: Ömer Ibnu Ebi Seleme Kaynak: Buhari, Et'ime 2, 3; Müslim, Esribe 108, (2022); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 32, (2, 934); Ebu Davud, E • Abdullah Ibnu Ikras Ibnu Züeyb babasidan naklediyor: "Kavmim Beni Mürre Ibnu Abid, benimle mallarinin sadakasini Resulullah (sav)'a gönderdi. Medine ye gelince O'nu (sav) Muhacir ve Ensar'in arasinda oturmus buldum. Elimden tutup beni Ümmü Seleme radiyallahu anha'nin evine götürdü. Varinca: "Yiyecek bir sey var mi?" diye sordu. Bize, içerisinde bolca serid ve (kusbasi) et parçalari olan bir tepsi getirildi. Ondan yemek için yanastik. Ben elimle kabin her tarafini yokladim. Resulullah (sav) önünden yedi. (Bir ara) sol eliyle sag elimden tuttu ve: "Ey Ikras! bir yerden ye. Çünkü (kabin içindeki yemek) tek bir yemektir. (Her taraf birdir)" buyurdu. Sonra bize, içerisinde taze ve kuru çesitli hurmalar bulunan bir tabak getirildi. Bu sefer önümden yemeye basladim. Resulullah (sav)'in eli ise, tabagin her tarafinda dolasiyordu. Bana da: "Ey Ikras! Diledigin yerinden (alip) ye. Çünkü (tabagin içindekilerin hepsi) ayni çesit degil" buyurdu. Sonra bize su getirildi. Resulullah (sav) elini yikadi, elinin islakligi ile yüzünü kollarini ve basini meshetti ve: "Ey Ikras! Bu, ateste pisenden (yenince alinmasi gereken) abdesttir" buyurdu. Ravi: Abdullah Ibnu Ikras Ibnu Züeyb Kaynak: Tirmizi, Et'ime 41, (1849); Ibnu Mace, Et'ime 11, (3274) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bereket yemegin ortasina iner. Öyleyse kenarlardan yiyin, ortadan yemeyin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Et'ime 12, (1806); Ebu Davud, Et'ime 18, (3772) • Ebu Davud'daki rivayet söyledir: "Sizden biri, bir yemek yeyince yemek kabinin üstünden yemesin, asagisindan yesin. Zira, bereket üstünden iner." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 44, (3834) • Resulullah (sav) kisinin arkadaslarindan izin almadan iki hurmayi birlikte yemesini yasaklamistir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Et'ime 44, Mezalim 14, Sirket 4; Müslim, Esribe 151, (2045); Ebu Davud, Et'ime 44, (3834); T • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Eti biçakla kesmeyin. Çünkü bu, yabancilarin isidir. Siz dislerinizle kemirerek yiyin. Çünkü bu, sihhat ve afiyet için daha iyidir. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 21, (3778) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ben dayanarak yemem." Ravi: Ebu Cuhayfe Kaynak: Buhari, Et'ime 13; Tirmizi, Et'ime 28, (1831); Ebu Davud, Et'ime, 17, (3769); Ibnu Mace, Et'ime 6, ( • Resulullah (sav)'i çömelir vaziyette durup hurma yerken gördüm. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Esribe 149, (2044); Ebu Davud, Et'ime, 17, (3771) • Ebu Davud'dan gelen diger bir rivayette: "Resulullah'a bayat bir hurma getirilmisti. Kurtlari çikarmak için kontrol etmeye basladi. Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 43, (3832, 3833) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz yemek yeyince, yalamadikça veya yalatmadikça elini (mendile) silmesin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Et'ime 52; Müslim, Esribe 129, (2031); Ebu Davud, Et'ime 52, (3847) • Resulullah (sav), parmaklarin ve kaplarin yalanmasini emretti ve dedi ki: "Siz, bereketin, yemeginizin hangi (parça)sinda oldugunu bilemezsiniz. Öyleyse birinizin lokmasi düsecek olursa, onu alip bulasan ezayi temizlesin, sakin seytana terketmesin. Parmaklarini yalamadikça elini mendille de silmesin. Zira o, taaminizin hangisinde bereket bulundugunu bilemez." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Esribe 136, (2034); Tirmizi, Et'ime 11, (1803) • Rezin, Hz. Enes radiyallahu anh'tan yaptigi bir rivayette su ziyadeyi kaydetmistir: "Zira yemek kabi, kendisini yalayip yikayana istigfarda bulunur ve: "Beni seytandan kurtardigin gibi, Allah da seni atesten kurtarsin" der." Ravi: Enes Kaynak: Rezin • Tevrat'ta okudum: "Yemegin bereketi, yemekten sonra (el ve agzi) yikamadadir" diyordu. Bunu Resulullah (sav)'a söyledim: "Yemegin bereketi yemekten önce ve sonraki yikamalardadir" buyurdular. Ravi: Selman Kaynak: Ebu Davud, Et'ime, 12, (3761); Tirmizi, Et'ime 39, (1847) • Resullullah (sav) buyurdular ki: "Seytan muhakkak ki hassastir, cidden pek hassastir. Kendinizi ondan sakindirin. Kim elinde et kokusu oldugu halde geceler, sonra da kendisine bir fenalik ulasirsa sakin ha nefsinden baskasini suçlamasin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Et'ime 48, (1861); Ebu Davud, Et'ime 54, (3852) • Resulullah (sav) bir gün heladan çikmisti. Hemen kendisine bir yemek takdim edildi. (O da kabul buyurdu. Ashabtan bazisi:) "Size abdest suyu getirmeyelim mi?" dediler. Onlara: "Namaza halkinca abdest almakla emrolundum!" cevabini verdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Hayz 118, (374); Ebu Davud, Et'ime 11, (3760); Tirmizi, Et'ime 40, (1848); Nesai, Taharet 10 • Resulullah (sav) kafir bir misafir agirlamisti. Derhal onun için bir keçinin sagilmasini emretti. Keçi sagildi. Kafir sütunu içti. Sonra diger bir keçinin daha sagilmasini emretti. (Adam doymadi). Bu suretle tam yedi keçinin sütunu içti. Adam yatip, sabah olunca müslüman oldu. Resulullah (sav) bir keçi sagilmasini emretti. Sütunu adam içti, sonra ikinci bir baska keçi daha sagildi. Fakat bunun sütunu tamamen içemedi. Bunun üzerine Resulullah (sav): "Mümin bir mideye içer, kafir ise yedi mideye içer" buyurdular. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Et'ime 12; Müslim, Esribe 186, (2063); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 10, (2, 924); Tirmizi, Et'im • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iki kisinin yiyecegi üç kisiye de yeter. Üç kisinin yiyecegi de dört kisiye yeter." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Et'ime, 11; Müslim, Esribe 178, (2058); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 20, 52, (928); Tirmizi, Et' • Resulullah dedi ki: "Iki kisilik yiyecek dört kisiye de yeter, dört kisilik yemek sekiz kisiye de yeter." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Esribe 179, (2059); Tirmizi, Et'ime 21, (1821) • (Bir zat) Resulullah (sav)'in yaninda ögürmüstü, ona: "Ögürtünü bizden uzak tut, zira, dünyada insanlarin en çok doymus olanlari, Kiyamet günü en çok aç kalacak olanlaridir" buyurdular. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 38, (2480); Ibnu Mace, Et'ime 50, (3350) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ademoglu, mideden daha serli bir kap doldurmaz. Ademogluna belini dogrultacak birkaç lokmacik yeterlidir. Ancak [nefsinin galebesiyle] illa da (mideyi doldurma isini) yapacaksa bari onu üçe ayirsin: Üçte birini yemege, üçte birini suya, üçte birini de nefesine (tahsis etsin, üçte birden fazlasma yemek koymasin)." Ravi: Mikdam Ibnu Ma'dikerib Kaynak: Tirmizi, Zühd 47, (2381); Ibnu Mace, Et'ime 50, (3349) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir avuç çürük hurma ile de olsa aksam yemegi yeyin. Zira aksam yemeginin terki ihtiyarlik sebebidir." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Et'ime 46, (1857) • Resulullah (sav) hiçbir vakit herhangi bir yemege laf etmedi, istah duydugu bir yemekse yerdi, hosuna gitmeyen bir yemekse terkederdi, (yemezdi). Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Et'ime 21, Menakib 23; Müslim, Esribe 187, (2064); Ebu Davud, Et'ime 14, (3763); Tirmizi, Bi • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden birinizin (yemek) kabina sinek düsecek olursa, onu iyice batirin. Zira onun bir kanadinda hastalik, digerinde sifa vardir. O, içerisinde hastalik olan kanadiyla korunur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 49, (3844); Buhari, Tibb 58, Bed'ül-Halk 14; Ibnu Mace, Tib 31, (3504, 3505); Nesa • Resulullah (sav) cüzzamli bir kimsenin elinden tuttu ve kendisiyle birlikte elini tabaga koydu, sonra da: "Allah'a güvenerek ve O'na tevekkül ederek ye!" buyurdu. (Rezin sunu ilave etti: "Bunu Ebu Bekr ve Ömer (ra) da yaptilar ve ayni seyler söylediler.) Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Tibb 24, (3925); Tirmizi, Et'ime 19, (1818); Ibnu Mace, Tibb 44, (3542) • Sakif hey'eti arasinda bir de cüzzamli vardi. Resulullah (sav) ona bir haber göndererek: "Biz seninle bey'atimizi yaptik, sen hemen geri dön!" buyurdular. Ravi: Serid Ibnu Süveyd Kaynak: Müslim, Selam 126, (2231); Ibnu Mace, Tibb 44, (3544) • Resulullah (sav) kendisine, ilk çikan turfanda meyve getirildi de, o zaman söyle dua ederdi: "Allah'im Medine'mizi bizim için mübarek kil, meyvelerimizi, müdd'ümüzü, sa'mizi mübarek kil, bereketlerini kat kat artir." Bu duadan sonra, getirilen meyveyi orada hazir bulunan çocuklarin en küçügüne verirdi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Hacc 474, (1373) • Ashab bir koyun kesmisti. Bu sirada bir dilenci geldi. Etten bir miktar verdiler. Derken baska gelenler oldu, onlara da verdiler. Geriye yine de et kaldi. Resulullah (sav) sordu: "Koyundan geri ne kaldi?" "Sadece omuzu kaldi!" dediler. Aleyhissalatu vesselam ise: "Omuzu hariç geri tarafi kaldi!" buyurdular. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 34, (2472) •

Halid Ibnu Velid (ra)'in bana bildirdigine göre, Halid, Resulullah (sav) ile birlikte, Resulullah'in zevceleri Meymune (ra)'nin yanina girerler. -Meymune hem onun ve hem de Ibnu Abbas'in teyzeleri idi- Meymune'nin yaninda kizartilmis bir keler görürler. Bunu,...

• Halid Ibnu Velid (ra)'in bana bildirdigine göre, Halid, Resulullah (sav) ile birlikte, Resulullah'in zevceleri Meymune (ra)'nin yanina girerler. -Meymune hem onun ve hem de Ibnu Abbas'in teyzeleri idi- Meymune'nin yaninda kizartilmis bir keler görürler. Bunu, Necid'den, kiz kardesi Hufeyde Bintul-Haris getirmisti. Meymune (ra) keleri Resulullah (sav)'in önüne sürdü. Önüne bir yemek çikarilip da ondan bahsedilmeyip ve isminin de zikredilmedigi durum nadirdi. [Resulullah (sav) kelere elini uzatmisti ki,] orada hazir bulunan kadinlardan biri: "Resululah (sav)'a takdim ettiginiz seyden haber verin, ne oldugunu söyleyin!" dedi. Bunun üzerine: "O kelerdir!" dediler. Bunun üzerine Resulullah (uzatmis oldugu) elini derhal geri çekti. Halid (ra): "Bu haram midir, ey Allah'in Resulü?" dedi. Resulullah: "Hayir, ancak o benim kavmimin diyarinda bulunmuyor. Bu sebeple (Onu yemeye aliskin degilim), içimde tiksinme hissediyorum!" buyurdular. Halid (ra) der ki: "Ben keleri (önüme) çekip yedim. Resulullah bakiyor fakat beni yasaklamiyordu." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Et'ime 10,14, Zebaih 33; Müslim, Sayd 43, 44, 45, (1945, 1946, 1948); Muvatta, Isti'zan 10, • Bir bedevi Resulullah (sav)'a gelerek: "Ben keleri bol olan bir bölgede yasiyorum. Keler aticinin yiyeceginin ekseriyetini teskil ediyor (bunun bir mahzuru var mi; ne buyurursunuz?" diye sordu. Ama Resulullah cevap vermedi. Biz: "Tekrar sor!" dedik. O tekrar sordu. Resulullah cevap vermedi. Adam üçüncü sefer sordu. Üçüncü de Resullah adama seslenip yanina çagirdi ve: "Ey bedevi! Allah, Beni Israil'den bir boya lanet etti veya gadab etti. (Ceza olarak) onlari yeryüzünde yürüyen hayvanlari haline çevirdi. Bilemem, ola ki bu, o lanete meshe ugrayan kimselerdendir. Bu sebeple ondan ne yerim ne de yiyenleri men ederim!" dedi. Ravi: Ebu Said Kaynak: Müslim, Sayd 51, (1951) • Bir adam bir tavsan avladi ve Abdullah Ibnu Ömer (ra)'e gelip: "Ne dersiniz (bunun eti yenir mi?)" diye sordu. Abdullah: "Tavsan Resulullah (sav)'a da (böyle avlanip) getirilmisti. Ben de o sirada yaninda oturuyordum. Ondan ne yedi ne de onun yenmesini yasakladi, tavsanin hayiz gördügüne inaniyordu" dedi. Ravi: Halid Ibnu'l'Huveyris Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 27, (3792) • Yürüdük ve Merri'z Zahran'dan bir tavsan kaldirdik. Arkadaslarimiz pesinden kostular ve (sonunda yakalamaktan) aciz kaldilar. Bu sefer ben kostum, yetistim ve yakaladim. Onu (babaligim) Ebu Talha (ra)'ya getirdim. O, tavsani keskin bir tasla kesti. Budunu benimle Resulullah'a gönderdi. Resulullah onu yedi. Enes'e: "Yedi mi, (gördün mü yedigini?)" diye sorulmustu. "Yani kabul etti" dedi. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Sayd 32, 10, Hibe 5; Müslim, Sayd 53, (1953); Ebu Davud, Et'ime 27, (3791); Tirmizi, Et'ime • Hz. Cabir (ra)'a: "Sirtlan av midir?"diye sordum. "Evet!" dedi. Ben tekrar: "Etini yiyeyim mi?"dedim. "Evet!" dedi. "Bu cevap Resulullah (sav)'dan midir?" dedim. "Evet!" dedi." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebi Ammar Kaynak: Tirmizi, Et'ime 4, (1792); Ebu Davud, Et'ime 32, (3801); Nesai, Sayd 27, (7,200) • Ebu Davud'un rivayetinde söyle gelmistir: "Hz. Cabir (ra) der ki: "Resulullah (sav)'a sirtlandan sordum. Bana: "O, av (hayvani)dir, ihramli avlayacak olursa koç da ayni hükme dahil edilir." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebi Ammar Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 32, (3801) • Resulullah {sa)'a sirtlan hakkinda (eti helal mi?)" diye sordum. "Sirtlani yiyen biri de var mi?" dedi. Bunun üzerine kurdun etinin yenmesini sordum. "Kendisinde hayir olup da kurdu yiyen biri var mi?" diye cevap verdi. Ravi: Huzeyme Ibn Cez' Kaynak: Tirmizi, Et'ime 4, (1739) • Ibnu Ömer (ra)'e kirpiden sorulmustu. (Cevaben) su ayeti okudu. (Mealen): "(Ey Muhammed) de ki: "Bana vahyolunanda les, akitilmis kan, domuz eti -ki pistir- ve günah islenerek Allah'tan baskasi adina kesilen hayvandan baskasini yemenin haram olduguna dair bir emir bulamiyorum. Fakat darda kalan, baskasinin payina el uzatmamak ve zaruret miktarini asmamak üzere bunlardan da yiyebilir. Dogrusu Rabbim bagislar ve merhamet eder." (En'am 146). Ancak, yaninda bulunan bir yasli dedi ki: "Ben Ebu Hüreyre (ra)'yi dinledim, demisti ki: "Resulullah (sav)'in yaninda kirpinin zikri geçmisti: "O habislerden bir habistir (eti) yenmez" buyurdular." Bunun üzerine Ibnu Ömer (ra): "Eger bunu Resulullah (sav) söyledi ise, bu (kirpinin hükmü), biz bilmesek de O'nun dedigi gibidir" dedi. Ravi: Nemletü'l-Ensari Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 30, (3799) • Ben, Resulullah (sav) ile birlikte toy (denen kus)un etini yedim. Ravi: Sefine Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 29, (3797); Tirmizi, Et'ime 26, (1829) • Resulullah (sav) ile beraber [alti veya yedi sefer] gazveye çikmistik. Gazve esnasinda (sav)'la birlikte çekirge yedik. Ravi: Ibnu Ebi Evfa Kaynak: Buhari, Sayd 13; Müslim, Sayd 52, (1952); Tirmizi, Et'ime 22, (1822, 1823); Ebu Davud, Et'ime 35, (3 • Resulullah (sav)'a çekirgeden sorulmustu. "Onlar, Allah'in en kalabalik ordularidir. Onu ne yerim ne de haram kilarim" buyurdular. Ravi: Selman Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 35, (3813); Ibnu Mace, Sayd 9, (3219).] • Resulullah (sav) çekirgelere beddua etti ve dedi ki: "Allah'im! Çekirgeleri helak et, büyüklerini öldür, küçüklerini helak et, nesillerini kes, agizlarini geçimligimiz ve rizkimizdan (uzak) tut. Sen dualari isitensin." (Orada bulunan) bir adam: "Ey Allah'in Resulü! Çekirgelere nasil böyle beddua ediyorsunuz, onlar ki Allah'in ordularindan bir ordudur" dedi. Aleyhissalatu vesselam da cevaben: "Çekirge, denizdeki bir baligin hapsirigidir" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Et'ime 23, (1824); Ibnu Mace, Sayd 9, (3221) • Biz, Resulullah (sav) zamaninda bir at kestik. O zaman Medine'de idik. Hepimiz onu yedik. Ravi: Esma Bintu Ebi Bekr Kaynak: Buhari, Sayd 24, 27; Müslim, Sayd 36, (1942); Nesai, Dahaya 33, (7, 231) • Hayber(in fethi) zamaninda at ve vahsi esek eti yedik. Resulullah (sav) ehli esek (etin)i yasakladi ve ata müsaade etti. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 26, (3788); Nesai, Sayd 32, (7, 205); Tirmizi, Et'ime 5, (1794) • Resulullah (sav) pislik yiyen (cellale) deveye binmekten ve sütünü içmekten men etti. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 25, (3785, 3787); Tirmizi, Et'ime 24, (1825) • Resulullah (sav) öldürülmek için hedef ittihaz edilmis (ve mücesseme denilen) hayvanin yenilmesini, pislik yiyen (ve cellale denen) hayvanin yenilmesini, sütünün içilmesini ve su tulugunun agzindan su içilmesini yasakladi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 25, (3786); Tirmizi, Et'ime 24, (1826); Nesai, Dahaya 44, (7,240) • Ebü Musa (ra)'ya bir tavuk getirilmisti. Cemaatten birisi ayrildi. (Ebu Musa): "Neyin var?" diye sordu. Adam: "Ben onu pis bir seyler yerken gördüm ve tiksindim ve yememeye yemin ettim" cevabini verdi. Bunun üzerine Ebu Musa: "Yanas ve ye! Zira ben, Resulullah (sav)'i (cellale'yi) yerken gördüm" dedi ve adama, yemini için kefarette bulunmasini emretti. Ravi: Zehdem Ibnu Mudrib Kaynak: Buhari, Zebaih 26, Humus 15, Megazi, 74, 78, Eyman 1, 4, 18, Kefaret 9,10, Tevhid 56; Müslim, Eyman • Hilkam Ibnu Telib rahimehullah babasindan naklediyor "Resulullah (sav)'a arkadaslik yaptim, yeryüzündeki haserelerden herhangi birini haram ettigini hiç isitmedim." Ravi: Hilkam Ibnu Telib Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 30, (3798) • Bir adam beraberinde ailesi ve çocuklari oldugu halde Harra'ya indi. Bir adam: "Bir devem kayboldu, onu bulacak olursan yakalayiver" dedi. Adam onu buldu ama sahibini bulamadi. Deve hastalandi. Adamin karisi: "Onu kes (de mundar ölmesin) dedi. Ama erkek kabul etmedi. Deve öldü. Kadin bu sefer: "Derisini soy da etini, yagini kadid yapalim (güneste kurutalim) ve yiyelim" dedi. Adam: "Hele, Resulullah (sav)'a bir soralim (da söylediklerim sonra yapalirniFdedi. Ona gelip sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Seni ondan müstagni kilacak bir zenginligin var mi?"diye sordu. Adam: "Hayir! yok" dedi. Resulullah da: "öyleyse onu yiyin" buyurdu. Ravi der ki: "Sonra devenin sahibi geldi. Durum kendisine anlatildi. "Deveyi kesmedin mi?" dedi. Adam: "Senden utandim!" cevabinda bulundu. Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 37, (3816) • Ey Allah'in Resulü dedim, meyteden bize helal olan (miktar) nedir?" "Yiyeceginiz ne (miktarda)dir" diye sordu. Biz: "Aksam ve sabah yiyoruz" diye cevap verdik." Ebu Nuaym Mevla Ukbe der ki: "Ukbe bana bu ifadeyi açikladi: "Bir bardak sabahleyin, bir bardak da aksam vakti demektir." Dedi ki: "Durum bu, babamin hayatina yemin olsun bu yetmez!" Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam mezkur durumda meyteyi yemelerine ruhsat tanidi. Ravi: el-Fucey'el-Amiri Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 37, (3817) • Hz. Ömer'e: "Binekler arasinda kör bir deve var!" dedim. Bana: "Onu bir aileye ver, ondan istifade etsinler" dedi. Ben "O kör oldugu halde (ondan istifade mi olur)?" dedim. "Onu deve sürüsüne katsinlar (otlamaya sürsünler)" dedi. Ben: "Iyi ama arazide nasil yayilacak?" dedim. "Bu hayvan cizye devesi mi sadaka devesi mi?" diye sordu. Ben, "cizye devesi!" deyince: "Vallahi siz bunu yemek istiyorsunuz" dedi. Ben de: "Üzerinde cizye devesi mührü var?" dedim. Bunun üzerine Ömer (ra) devenin kesilmesini emretti ve kesildi. Hz. Ömer'in yaninda dokuz adet tabak vardi. Meyve, çerez her ne olsa ondan bu tabaklara koyup Resulullah (sav)'in zevcelerine gönderirdi. Bu gönderdiklerinin en sonuncusu, kizi Hafsa'ya gönderdigi olurdu. Eger bunda eksiklik olursa, kendi hissesinden tamamlardi. Iste bu devenin etinden de o tabaklara koydu ve Resulullah (sav)'in zevcelerine gönderdi. Bu devenin etinden arta kalanin yemek yapilmasini emretti. Sonra Muhacir ve Ensar'i ondan yemeye davet etti. Ravi: Eslem Mevla Ömer Ibnu'l-Hattab Kaynak: Muvatta, Zekat 44, (1, 279) • Etten sakinin. Çünkü onun hamr (içki) gibi tiryakiligi var. Ayrica Allah, eti çok yiyen aile halkina bugzeder. Ravi: Ömer Kaynak: Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 36, (2, 935) • Ben, çarsidan et almis hamala vermis eve dönüyordum. Hz. Ömer (ra) yolda bana yetisip: "Bu da ne?"diye sordu. "Canimiz et çekmisti, gidip bir dirhemlik et satin aldim" dedim. Bunun üzerine: "Canin birsey çektikçe gidip ondan aliyor musun? Herkese, israf olarak caninin her istedigini yemesi yeter!" diye çikisti. Ravi: Cabir Kaynak: Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 36, (936) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim sarimsak veya sogan yerse bizden uzak dursun -veya mescidimizden uzak dursun- evinde otursun." Bazan Resulullah (sav)'a içerisinde yesil sebzeler bulunan tencere getirildi de onda koku bulur ve (ne oldugunu) sorardi....

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim sarimsak veya sogan yerse bizden uzak dursun -veya mescidimizden uzak dursun- evinde otursun." Bazan Resulullah (sav)'a içerisinde yesil sebzeler bulunan tencere getirildi de onda koku bulur ve (ne oldugunu) sorardi. Kendisine sebze nevinden ne oldugu haber verilince, tencereyi, beraberindeki arkadaslarindan birini göstererek ona vermelerini söylerdi. Aleyhissalatu vesselam, onun yemekten çekindigini görünce: "Sen bana bakma, ye! Zira ben senin gibi degilim, senin konusmadigin (meleklere) konusuyorum" derdi. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Et'ime 49, Salat 160, I'tisam 24; Müslim, Mesacid 73, (564); Ebu Davud, Et'ime 41, (3822); T • Hz. Aise (ra)'ye sogan hususunda sordum. Su cevabi verdi. "Resulullah (sav)'in en son yedigi yemekte sogan vardi." Ravi: Ebu Ziyad Hiyar Ibnu Seleme Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 41, (3829) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kimse kardesinin hayvanini, iznini almadan sagmasin. Sizden kim, odasina baskalarinin girip hazinelerini kirmasindan, yiyeceklerini saçip dagitmasindan hoslanir? Tipki bunun gibi, hayvanlarinin medmeleri de onlar için yiyeceklerinin hazineleridurumundadir. Öyleyyse kimse izin almadan baskasinin hayvanini sagmasin." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Lukata 8; Müslim, Lukata 13, (1726); Muvatta, Isti'zan 17, (2, 971); Ebu Davud, Cihad 95 (26 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz bir sürüye ugradiginizda, sahibi basinda ise izin alsin, izin verirse süt sagip içsin, sahibi orada yoksa, üç sefer seslensin, cevap verirse izin istesin, cevap vermezse sagsin ve içsin." Ravi: Semüre Ibnu Cündüb Kaynak: Ebu Davud, Cihad 93, (2619); Tirmizi, Büyu 60, (1296) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz bir sürüye ugradiginizda, sahibi basinda ise izin alsin, izin verirse süt sagip içsin, sahibi orada yoksa, üç sefer seslensin, cevap verirse izin istesin, cevap vermezse sagsin ve içsin." Ravi: Semüre Ibnu Cündüb Kaynak: Ebu Davud, Cihad 93 (2619); Tirmizi, Büyu 60 (1296) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir bahçeye girerse (meyvesinden) yesin. Ancak beraberinde götürmesin." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Büyu 54, (1287) • Ben [küçükken] Ensar'in hurmalarini tasliyordum. Beni yakalayip Resulullah (sav)'a götürdüler. "Ey Rafi' niye baskasinin hurmalarini tasliyorsun?" dedi. "Açlik sebebiyle ey Allah'in Resulü!" dedim. "Taslama, kendiliginden [dibine] düseni ye!" [deyip] basimi oksadi ve: "Allah seni (hurmaya) doyursun ve suya kandirsin!" buyurdu. Ravi: Rafi Ibnu Amr Kaynak: Tirmizi, Büyu 54, (1288); Ebu Davud, Cihad 94, (2622); Ibnu Mace, Ticarat, 67, (2299) • Kitliga ugradim. Bunun üzerine Medine bahçelerinden birine girdim. Basak ovup hem yedim hem de torbama aldim. Derken sahibi gelip beni yakaladi, dövdü, torbami elimden aldi ve beni Resulullah'a getirdi. Durumu ona anlatti. Resulullah (sav) mal sahibine: "Cahilken ögretmedin, açken de doyurmadin!" dedi. Sonra emri üzerine, torbami saldi. (Sonra Resulullah) bana bir veya yarim sa' miktarinda yiyecek verdi. Ravi: Abbad Ibnu Surahbil Kaynak: Ebu Davud, Cihad 93, (2620, 2621); Nesai, Kudat 20, (8, 240); Ibnu Mace, Ticarat 67, (2298) •

Resulullah (sav) vahsi hayvanlardan kesici dis (köpek disi) tasiyanlarin hepsini yasakladi." (Müslim/Ebu Davud ve Nesai, Ibnu Abbas'tan gelen bir rivayette su ziyadeyi kaydederler: "Her bir pençe sahibi kusu da..." Ravi: Ebu Sa'lebe el-Huseni Kaynak: Buhari,...

• Resulullah (sav) vahsi hayvanlardan kesici dis (köpek disi) tasiyanlarin hepsini yasakladi." (Müslim/Ebu Davud ve Nesai, Ibnu Abbas'tan gelen bir rivayette su ziyadeyi kaydederler: "Her bir pençe sahibi kusu da..." Ravi: Ebu Sa'lebe el-Huseni Kaynak: Buhari, Zebaih, 29; Müslim, Sayd 12-16 (1932, 1933); Tirmizi, Et'ime 1, (1477, 1478, 1479); Ebu Davu • Cahiliye halki, bir çok seyi (helal addedip) yiyor, birçogunu da pis addederek yemiyordu. Allah Teala hazretleri Resulünü gönderdi, kitabini indirdi, helalini helal, haramini da haram kildi. Helal kildigi helaldir, haram kildigi da haramdir, sükut buyurdugu da aff(edilmis)tir. Ibnu Abbas, sonra su ayet-i kerimeyi okudu: "(Ey Muhammed!) De ki: "Bana vahyolunanda, les, akitilmis kan, domuz eti, -ki pistir- ve günah islenerek Allah'tan baskasi adina kesilen hayvandan baskasini yemenin haram olduguna dair bir emir bulamiyorum. Fakat darda kalan -baskasinin payina el uzatmamak ve zaruret miktarini asmamak üzere- bunlardan da yiyebilir. Dogrusu Rabbin bagislar ve merhamet eder" (En'am 145). Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Edirne 31, (3800) • Kabisa Ibnu Hülb babasi (ra)'ndan anlatiyor: "Resulullah (sav)'a bir adamin söyle sordugunu isittim: "Bazi yiyecekler var, onlari yemekte zorluk çekiyor, (günah midir diye korkuyorum)?" Resulullah (sav) da cevaben: "Içinde hiç bir sey sikinti olmasin, aksi halde hristiyanlara benzersin." Ravi: Kabisa Ibnu Hülb Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 24, (3784); Tirmizi, Siyer 16 (1565) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Vahsilerden kesici disi olan her bir hayvanin yenmesi haramdir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Sayd 15, (1933); Muvatta, Sayd 14, (2, 496); Tirmizi, Sayd 3, (1479); Nesai, Sayd 28, (7, 20 • Ebu Davud'un bir diger rivayetinde söyle gelmistir: "..vahsilerden kesici disi olan her bir hayvanin, ve pençesi olan her bir kusun yenmesini yasakladi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 33, (3802); Buhari, Sayd 29, Tibb 57; Müslim, Sayd 12, (1932); Muvatta, Sayd 13, ( • Resulullah (sav), at, katir ve esek etini yemeyi yasakladi." Ravi: Halid Ibnu'l-Velid Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 26, (3790), 33, (3806); Nesai, Sayd 30, (7, 202) • Ebu Davud'un bir diger rivayetinde söyle denir: "Hayber fethi sirasinda gazvede, Resulullah (sav) ile birlikte ben de vardim. Bir grup yahudi, Aleyhissalatu vesselam'a gelerek, askerlerin ahirlarina hücum ederek (mallarini yagmalamalarindan) sikayet ettiler. Resulullah (sav), bunun üzerine (müslümanlara yönelerek): "(Olamaz!) anlasma yapilan kimselerin mali onlarin izni olmadan helal degildir. Ayrica size ehli esekler, onlarin atlari, katirlari, vahsi hayvanlardan herbir kesici disi olan, kuslardan da herbir pençeleri olan haramdir!" buyurdular." Ravi: Halid Ibnu'l-Velid Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 26, (3790), 33, (3806); Nesai, Sayd 30, (7, 202) •

Resulullah (sav) ailesine katik sormustu. "Yanimizda sirkeden baska bir sey yok!" dediler. Aleyhissalatu vesselam onu istedi ve gelince yemeye basladi. Hem yiyor, hem de: "Sirke ne iyi katik! Sirke ne iyi katik! Sirke ne iyi katik!" diyordu. Ravi:...

• Resulullah (sav) ailesine katik sormustu. "Yanimizda sirkeden baska bir sey yok!" dediler. Aleyhissalatu vesselam onu istedi ve gelince yemeye basladi. Hem yiyor, hem de: "Sirke ne iyi katik! Sirke ne iyi katik! Sirke ne iyi katik!" diyordu. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Esribe 166, (2052); Ebu Davud, Et'ime 40, (3820, 3821); Tirmizi, Et'ime 35, (1843); Nesai, E • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zeytinyagini yeyin ve onunla yaglanin. Zira, o mübarek bir agaçtandir." Ravi: Ömer ve Ebu Üseyd Kaynak: Tirmizi, Et'ime 43, (1852,1853) • Bir terzi, Resulullah (sav)'i onun adina hazirladigi bir yemege davet etti. Beraberinde ben de gittim. (Ev sahibi sofraya) arpa ekmegi, içerisinde kabak bulunan bir çorba ve kadid (kurutulmus t) getirdi. Ben, Resulullah (sav)'in tabagin etrafindan kabagi arastirdigini gördüm. O günden beri kabagi sevmeye devam ediyorum. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Et'ime 33, 4, 25, 35, 36, 37, 38, Büyu 30; Müslim, Esribe 144, (2041); Muvatta, Nikah 51, (2 • Tebük'te Resulunah (sav)'a hristiyanlarin yaptigi peynir (kalibi) getirilmisti. Bir biçak istedi. Besmele çekip kesti ve yedi. Ravi: Ömer Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 39, (3819) • Resulullah (sav), bir miktar arpa (ekmegi) aldi. Üzerine bir hurma koydu ve: "Bu suna katikdir!" buyurdu. Ravi: Yusuf Ibnu Abdillah Ibni Selam Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 42 (3830) • Resulullah (sav) kavunu taze hurma ile yer ve: "Bunun hararetini sunun serinligiyle, sunun serinligini de bunun hararetiyle kiriyoruz!" buyururdu. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Et'ime 36, (1844); Ebu Davud, Et'ime 45, (3836) • Resulullah (sav)'i salatalikla birlikte taze hurma yerken gördüm. Ravi: Abdullah Ibnu Cafer Kaynak: Buhari, Et'ime 39, 45, 47; Müslim, Esribe 147, (2043); Ebu Davud, Et'ime 45, (3835); Tirmizi, Et'ime • Annem, Resulullah (sav)'la evlenecegim zaman beni sismanlatmak istedi. Ancak bana hurma ile birlikte salatalik yedirinceye kadar arzu ettigi diger seylerden (ilaçlardan) hiçbirine icabet edemedim. O ikisinden (muntazaman yemeye devam edince) güzel bir sismanlik kazandim. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Tibb 20, (3903); Ibnu Mace, Et'ime 37, (3324) • Resulullah (sav) yanimiza girdi. Biz kendilerine tereyagi ve hurma ikram ettik. Aleyhissalatu vesselam yagla hurmayi severdi. Ravi: Büsr es-Sülemi'nin iki oglu Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 45, (3837); Ibnu Mace, Et'ime 43, (3334) • Resulullah (sav) helva ve bali severdi. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Et'ime 29, (1832) • Resulullah (sav)'in en çok sevdigi yiyecek ekmekten yapilan tirid ve hays'dan yapilan tirid idi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 23, (3783) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz et satin alinca suyunu biraz fazla kilsin. (Yemek sirasinda) yiyenlerin çoklugu sebebiyle ete rastlamayip suya rastlasa (bu ona yeterlidir), zira su da, iki etten biri olmustur. Ravi: Abdullah el'Müzeni Kaynak: Tirmizi, Et'ime 30, (1833,1834) • Resulullah (sav)'a bir et parçasi getirilmisti. Kendisine bunun bud kisini sunuldu. Aleyhissalatu vesselam bud severdi. Bu bud gelince hemen ondan isirarak yedi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Et'ime 34, (1838); Ibnu Mace, Et'ime 28, (3307); Buhari, Enbiya 3, Tefsir, Isra 5; Müslim, • Koyunun ön budu Resulullah (sav)'in hosuna giderdi. (Bir defasinda) ön buda zehir konuldu. Bu zehiri yahudilerin koydugu görüsündeydi. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 21, (3781); Buhari, Megazi 41, Hibe 28; Müslim, Selam 45, (2190); Ibnu Mace, Tib 4 • Biz cuma günü olunca sevindirdik. Çünkü bizim yasli bir kadin akrabamiz vardi. Pazi kökü bulur, tencereye koyar, üzerine de arpa ögütüp ilavede bulunurdu. Vallahi, bunun içinde ne kuyruk yagi ne de iç yagi olurdu. Cuma namazini kildik mi, mescidden ayrilir, o ihtiyar kadina selam verip hanesine girerdik. O da mezkur yemegi önümüze koyardi. Iste bu sebeple biz cuma olunca sevinirdik. Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Et'ime 17, Cuma 40, 41, Hars 21, Isti'zan 16, 39; Müslim, Cuma 30, 32, (859, 860) • Resulullah (sav)'la birlikte Merrü'z-Zahran'da erak agacinin kebas denilen meyvesinden topladigimizi hatirliyorum. Resulullah (sav) o zaman bize: "Siyahlarini toplayin, onlar daha iyidir!" tavsiyesinde bulunmustu. Ben kendilerinden "Siz koyun da güttünüz mü?" diye sordum. "Hiç koyun gütmeyen peygamber var mi?" cevabinda bulundu. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Et'ime 50, Enbiya 29; Müslim, Esribe 163, (2050) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Davet edildiginiz zaman bu davete icabet edin. [Nafi' der ki:] "Ibnu Ömer, oruçlu bile olsa, dügün ve diger davetlere mutlaka icabet ederdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Nikah 71, 74; Müslim, Nikah 103, (1429); Tirmizi,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Davet edildiginiz zaman bu davete icabet edin. [Nafi' der ki:] "Ibnu Ömer, oruçlu bile olsa, dügün ve diger davetlere mutlaka icabet ederdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Nikah 71, 74; Müslim, Nikah 103, (1429); Tirmizi, Nikah 11, (1098); Ebu Davud, Et'ime 1, (37 • Ebu Davud'un diger bir rivayetinde: "Kim davet edildigi halde icabet etmezse, Allah ve Resulüne isyan etmis olur. Kim de, davetsiz olarak bir sofrada oturursa hirsiz olarak girer. Yagmaci olarak çikar denilmistir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Nikah 71, 74; Müslim, Nikah 103, (1429); Tirmizi, Nikah 11, (1098); Ebu Davud, Et'ime 1, (37 • Humeyd Ibnu Abdirrahman el-Himyeri'nin ashabindan bir kimseden naklettigine göre, Resulullah (sav) söyle buyurmuslardir: "Iki kisi birden davet ederse kapi itibariyle hangisi yakinsa ona icabet et. Çünkü kapisi daha yakin olan komsulukta daha yakindir. Bunlardan biri önce davet etmis ise, önce davranana icabet et!" Ravi: Humeyd Ibnu Abdirrahman el-Himyeri Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 9, (3756) • Ensar'dan Ebu Suayb adinda bir zat vardi. Bunun et satisi yapan bir kölesi vardi. (Bir gün) Resulullah (sav)'i gördü ve yüzünden acikmis oldugunu anladi. Kölesine: "Bize bes kisilik yemek hazirla! Ben Resulullah (sav)'i da besin besincisi olarak davet etmek istiyorum!" dedi. Gerçekten de Resulullah (sav)'i besin besincisi olarak davet etti. Onlari bir kisi daha takib etti. Kapiya geldiklerinde Resulullah (sav) (ev sahibine): "Bize bu da uydu, istersen ona da izin ver, istersen dönsün" buyurdular. Adam: "Ey Allah'in Resulü, ona da izin veriyorum!" dedi. Ravi: Ebu Mes'ud El-Ensari Kaynak: Buhari, Et'ime 57, 34, Büyu 21, Mezalim 14; Müslim, Esribe 138, (2036); Tirmizi, Nikah 12, (1099) • Resulullah (sav)'in Iranli bir komsusu vardi, güzel et yemegi yapardi. (Bir gün) Resulullah (aleyhissalatu vesselam) için yemek hazirladi. Sonra davet etmeye geldi. Resulullah (sav) Aise'yi göstererek: "Sunun için de davet var mi?" diye sordu. Adam: "Hayir!" deyince, Aleyhissalatu vesselam da: "Hayir, (davetinizi kabul etmiyorum)!" cevabini verdi. Adam dönüp, davetini tekrarladi. Resulullah da: "Ya su?" diye Hz. Aise için de izin istedi. Adam: "Hayir" dedi. Resulullah da: "Hayir!" cevabini verdi. Sonra adam tekrar davet etmeye geldi. Resulullah da: "Ya su?" diye israr etti. Adam bu sefer: "Evet (O da davetli!)" dedi. (Resulullah ve Hz. Aise) ikisi birlikte kalkip birbirleriyle sakalasarak davet sahibinin evine geldiler. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Esribe 139, (2037); Nesai, Talak 23, (6,158) • Resulullah (sav) Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anh'in elbisesinde bir sarilik görmüs idi. "Hayrola, bu da ne?" diye sordu. Abdurrahman: "Bir kadinla, bir nevat agirliginda mehir ödeyerek, evlendim!" açiklamasini yapti. Aleyhissalatu vesselam: "Allah (evliligi) sana mübarek etsin, ancak bir koyunla da olsa bir ziyafet ver!" buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Nikah 68, 69; Müslim, Nikah 87, (1428); Ebu Davud, Et'ime 2, (3743); Tirmizi, Nikah 10, (109 • Resulullah (sav) Zeyneb Bintu Cahs'in dügününde verdigi ziyafeti, diger zevcelerinin hiç birinin dügününde vermemistir. Bu dügünde bir koyun kesti. [Bir rivayette söyle der: "(Zeyneb'in dügününe gelenlere doyarak sofrayi) terketmelerine kadar ekmek ve et yedirdi"] Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Nikah 68, 69; Müslim, Nikah 87, (1428); Ebu Davud, Et'ime 2, (3743) • Safiyye Bintu Huyeyy'in nikahinda Resulullah (sav) sevik ve hurma ile ziyafet verdi. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 2, (3744); Tirmizi, Nikah 10, (1095) • Resulullah (sav), hanimlarindan birinin dügününde iki müdd miktarinda arpa(dan yapilan yemek) ile ziyafet verdi. Ravi: Safiyye Bintu Seybe Kaynak: Buhari, Nikah 70 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Dügün yemegi, dügünün birinci günü haktir, ikinci günü sünnettir, üçüncü günü desinler içindir. Kim desinler için is yaparsa Allah da ona göre muamele yapar. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Nikah 10, (1097) • Resulullah (sav) diyordu ki: "En serli yemek, sadece zenginlerin çagrilip fakirlerin çagirilmadigi yemektir. Kim de davete icabet etmez, yemege gelmezse, Allah ve Resulüne asi olmustur." (Bir diger rivayette "(Yemegin kötüsü) gelene verilmeyen, ona gelmeyeceklerin davet edildigi yemektir" denilmistir) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 72; Müslim, Nikah 107-110, (1432); Muvatta, Nikah 50, (2, 546); Ebu Davud, Et'ime 1, ( • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her çocuk, akika kurbani ile rehinelenmistir. Bu kurban, (dogumunun) yedinci günü, onun adina kesilir. (O gün) saçi da tras edilir ve çocuga isim de verilir." Ravi: Semüre Ibnu Cündüb Kaynak: Ebu Davud, Edahi 21, (2837, 2838); Tirmizi, Edahi 23, (1572); Nesai, Akika 5, (7, 166) • Zeyd Ibnu Eslem, Beni Eslem'den bir adamdan, o da sahabi olan babasi (ra)'ndan naklediyor. "Resulullah (sav)'a akikadan sorulmustu. Su cevabi verdiler: "Ben ukuku (isyani) sevmem!" Böyle demekle, sanki akika ismini kullanmaktan hoslanmadigini ifade etmisti. Sunu ilave ettiler: "Kimin bir evladi olur da, ona bedel kurban kesmek isterse, bunu yapsin." Ravi: Zeyd Ibnu Eslem Kaynak: Muvatta, Akika 1, (2,500) • Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Oglan çocugu için birbirine denk iki kurban, kiz çocugu için bir kurban kesmek gerekir. (Kurbanligin) erkek veya disi olmasi farketmez." Ravi: Ümmü Kürz Kaynak: Ebu Davud, Edahi 21, (2834, 2835, 2836); Tirmizi, Edahi 17, (1516); Nesai, Akika 3, (7,165) • Ibnu Ömer (ra)'e ehlinden her kim bir akika istemis ise, ona mutlaka bir akika vermistir. Kiz ve erkek, her çocugu için birer koyun kurban ederdi. Urve Ibnu'z-Zübeyr merhum da böyle yapardi. (Imam Malik der ki: "Bana ulastigina göre, Ali Ibnu Ebî Talib (ra)'de böyle yaparmis.") Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Akika 4, (2, 501) • Resulullah (sav), torunlari Hz. Hasan ve Hz.Hüseyin için, akika olarak birer koyun kurban etti." Hadisin Nesai'deki vechinde: "...ikiser koyun kurban etti" denmistir. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Edahi 21, (2841); Nesai, Akika 4, (7,166) • Resulullah (sav), Hz. Hasan (ra) için akika olarak bir koyun kurban etti ve: "Ey Fatima!" dedi, "Çocugun basini tiras ettir ve saçinin agirliginca gümüs tasadduk et!" Bu emir üzerine saçi tarttik, agirligi bir dirhem veya buna yakin bir seydi. Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Edahi 20, (1519) • Cafer Ibnu Muhammed babasindan o da Hz. Fatima (ra)'dan rivayet ettigine göre, Hz. Fatima, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in, Zeyneb'in, Ümmü Külsüm (ra)'ün saçlarini tartti. Bunlarin agirliginca gümüs tasadduk etti. Ravi: Cafer Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Akika 2, (2, 501) • Bir adam sordu: "Ey Allah'in Resulü! Biz, cahiliye devrinde, Receb ayinda atire kurbani kesiyorduk. Simdi ne yapmamizi emir buyurursunuz?" Resulullah su cevabi verdi: "Hangi ayda olursa olsun, Allah için kesin ve Allah için hayir hasenatta bulunun, Allah için yedirip içirin." Yine sordular: "Cahiliye devrinde Fere' kurbani kesiyorduk, simdi ne yapmamizi emrederdiniz?" Resulullah (sav) dedi ki: "Kirda otlayan her bir sürü için bir fere' kurbani vardir. Bu o yil dogan ve hacilara yük tasiyarak güce gelinceye kadar digerleriyle birlikte besledigin bir hayvandir. O safhaya gelince kesip etini yolculara tasadduk edersin." Ebu Kilabe'ye dendi ki: "Bir fere' kurbani gerektiren sürü ne miktar olmalidir?" Yüz (bas hayvan)" diye cevap verdi. Ravi: Nübeyse el'Hüzeli Kaynak: Ebu Davud, Edahi 20, (2830); Nesai, Fere' 7-8, (7, 169, 171) • Haris Ibnu Amr, Resulullah (sav)'a atire ve fere' kurbanlari hakkinda sormus, Resulullah da kendisine: "Dileyen atire kurbani kessin, dileyen de kesmesin; dileyen fere' kurbani kessin dileyen de kesmesin. Davarin bir kurban hakki vardir!" diye cevap vermis, parmaklarinin hepsini kapayip sadece birini yummayarak onu göstermistir. Ravi: Haris Ibnu Amr Kaynak: Nesai, Fere' 1, (7, 168, 169) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Islam'da fere' kurbani da yok, atire kurbani da yok." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Akika 4; Müslim, Edahi 32, (1976); Ebu Davud, Edahi 20, (2831, 2832); Tirmizi, Edahi 15 (151 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri hastaligi da ilaci da indirmistir. Ve her hastaliga bir ilaç varetmistir. Öyleyse tedavi olun. Ancak haram olan seyle tedavi olmayin." Ravi: Ebu'd Derda Kaynak: Ebu Davud, Tibb 11, (3874)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri hastaligi da ilaci da indirmistir. Ve her hastaliga bir ilaç varetmistir. Öyleyse tedavi olun. Ancak haram olan seyle tedavi olmayin." Ravi: Ebu'd Derda Kaynak: Ebu Davud, Tibb 11, (3874) • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Safi-i Kerim Allah Teala Hazretleri, her ne hastalik indirmisse onun devasini da indirmistir." (Ebu Davud ve Tirmizi'de su ziyade var: "Tek bir hastaligin ilaci yoktur" dedi. Kendisine: "O hangi hastaliktir?" diye soruldu da: "Ihtiyarlik!" cevabini verdi.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Tibb 1, Ebu Davud, Tibb 1, (3855); Tirmizi, Tibb 2, (2039); Ibnu Mace, Tibb 1, (3436) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her hastaligin bir devasi vardir. Hastaligin ilacina rastlanirsa Allah Teala'nin izniyle hastaliktan sifa bulur." Ravi: Cabir Kaynak: •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hastalarinizi yeyip içmeye zorlamayin. Zira Allah Teala Hazretleri onlara yedirir içirir." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Tirmizi, Tibb 4, (2041); Ibnu Mace, Tibb 4, (3444)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hastalarinizi yeyip içmeye zorlamayin. Zira Allah Teala Hazretleri onlara yedirir içirir." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Tirmizi, Tibb 4, (2041); Ibnu Mace, Tibb 4, (3444) • Resulullah (sav)'a hastaligi sirasinda agzindan ilaç içirdik. Bize içirmememizi isaret etti. Ancak biz (itirazini) hastalarda ilaca karsi görülen nefret (diye) degerlendirmis (ve içirmistik). Kendine gelince: "Bana ilaç vermeyin demedim mi?" diye bizi payladi. Biz, davranisimizin sebebini: "(Herhalde) hastalarin ilaca gösterdikleri nefret olarak degerlendirdik" diye açikladik. (Resulullah, buna ragmen öfke izhar edip, herkesi cezalandirmak üzere): "Ilaçtan içmedik kimse kalmayacak!" emretti ve: "Abbas hariç hepinizi görecegim, zira o (bana zorla ilaç içirirken) yaninizda degildi" buyurdu. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Tibb 21, Megazi 83; Müslim, Selam 83, (2213) • Resulullah (sav) buyurdular ki "Benim tiryak içmem, temime (muska) takinmam, içimden gelen siiri okumam aldirmazlik olur." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Tibb 10, (3869) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim vücudunu daglatir veya rukye yaptirirsa tevekkülü terketmis olur." Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Tirmizi, Tibb 14, (2056); Ibnu Mace, Tibb 23, (3489) •