Hadis arsivi

Zeyd Ibnu Halid (ra)'i isittim. Diyordu ki: "Resulullah (sav)'a altin veya gümüs buluntu hakkinda sorulmustu. "Kesesini ve bagini belle sonra onu bir yil ilan et. (Sahibini) bilemezsen, onu harca. O yaninda bir emanet olsun. Günün birinde arayani gelecek...

• Zeyd Ibnu Halid (ra)'i isittim. Diyordu ki: "Resulullah (sav)'a altin veya gümüs buluntu hakkinda sorulmustu. "Kesesini ve bagini belle sonra onu bir yil ilan et. (Sahibini) bilemezsen, onu harca. O yaninda bir emanet olsun. Günün birinde arayani gelecek olursa, ona ödersin" buyurdu. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam'a kaybolmus develerden soruldu. "Kaybolan develerden sana ne? Onlari (kendi haline) birak. Zira sahibi onu buluncaya kadar, ayaginda çarigi, sirtinda su tulumu vardir. Suya gider, ottan yer" buyurdular. Bu sefer (kaybolmus) davardan soruldu: "Onlari alin. Zira onlar ya senindir, ya (kaybeden) kardesinindir, ya da kurdundur" buyurdular." Ravi: Yezid Mevla'l-Münbais Kaynak: Buhari, Ilm 28, Sürb 12, Lukata 2, 3, 4,11, Talak 22, Edeb 75; Müslim, Lukata 1, (1722); Muvatta, Ak • Resulullah (sav)'a (dalinda) asili meyve hakkinda sorulmustu: "Ihtiyaç sahibi, sepetine almaksizin agziyla ulasirsa, kendisine bir vebal gelmez. Ancak kim de, eteginde (birseyler) alarak oradan çikarsa, aldiginin iki kat degeriyle borçlanir. Ayrica (ta'zir nevinden) ceza da yer. Kim de yigin yapildiktan sonra meyveden çalarsa ve bunun degeri migfer fiyatini bulursa, eli kesilir" buyurdu. Sonra kendisine lukata (buluntu)dan sorulmustu: "Islek yolda bulunmus olanla, insanlarin çokça yasadigi meskun karyede bulunmus olani bir yil boyu ilan et. Eger sahibi gelirse hemen ver. Eger gelmezse artik o senin olmustur. Harabede bulunmus ise, bununla, maden için humus (beste bir) vergisi vardir" buyurdular. Ravi: Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Lukata 1, (1710, 1711, 1712, 1713); Nesai, Kat'u's-Sarik 11, (8, 84-85) • Ali Ibnu Ebi Talib (ra), (bir gün), Hz. Fatima (ra)'nin yanina girmis idi. O sirada Hz. Hasan ve Hüseyin aglamakta idiler. "Niye agliyorsunuz?" diye sordu. Hz. Fatima: "Aciktilar!" dedi. Hz. Ali (bir yiyecek temin etmek üzere) çikti. Derken yolda bir dinar para buldu. Dönüp Hz. Fatima'ya gelerek haber verdi. O da: "Falan Yahudiye git, bununla un satin al!" dedi. Ali (ra) ona vardi ve un aldi. Yahudi ona: "Sen, kendini Allah elçisi zanneden su zatin damadi misin?" dedi. Hz. Ali'nin "evet"i üzerine: "Dinarini al, un da senin olsun!" dedi. Ali oradan aynlip, Fatima (ra)'ya unu ve dinari getirdi, durumu da anlatti. Hz. Fatima: "Simdi de su falan kasaba git, bize bir dirhemlik et al!" dedi. Hz. Ali gidip, dinari bir dirhemlik et mukabilinde rehin birakti. Eti Hz. Fatima'ya getirdi. O hamur yapti , (tencereye) koydu, ekmek pisirdi. Babasina haber gönderdi. Resulullah yanlarina gelince, Hz. Fatima: "Ey Allah'in Resulü! (Su yemegin) hikayesini size anlatayim da eger helalse yiyelim, bizimle siz de yiyin. Bunun mahiyeti söyle söyledir..." diye anlatti. Aleyhissalatu vesselam: "Allah'in adiyla yiyin!" buyurdular ve hep beraber ekmekten yediler. Onlar daha yerlerinde iken, bir köle gelip, Allah ve Islam adina dinar bulan var mi?" diye sormaya basladi. Resulullah (sav) onu çaginp (dinari hakkinda) sordu. Köle: "Çarsida benden düstü!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ali! Haydi kasaba git. Ona: "Resulullah (sav) sana "Dinari bana göndersin, dirhemini ben ödeyecegim!" diyor de!" emretti. Kasap dinari gönderdi. Resulullah (sav) onu öleye verdi. Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Ebu Davud, Lukata 1, (1714) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir buluntu ele geçirirse, buna adalet sahibi birini sahid kilsin, ne filani terkederek buluntuyu gizlesin, ne de (bir baska yere yollayarak) nazardan kaçirsin. Sahibini buldu mu hemen ona versin. Sahibini bulamazsa (bilsin ki) bu mal Allah'in malidir, Allah onu diledigine verir." Ravi: Iyaz Ibnu Himar Kaynak: Ebu Davud, Lukata 1, (1709) • Resulullah (sav) degnek, kamçi, ip ve benzeri seylerde ruhsat tanidi. Bunlari bulan kimse (ilan etmeksizin) onlardan faydalanabilir. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Lukata 1, (1717) • Resulullah (sav) buyurdular ki: Kim, sahibinin beslemekten aciz kalarak birakiverdigi bir hayvan bulur da, onu alip ihya edecek olursa o onun olur." Ravi: Amiru's-Sa'bi Kaynak: Ebu Davud, Büyu 77, (3524, 3525) • Resulullah (sav) yolda giderken bir hurma tanesine rastlamisti. "Eger sadakadan (düsmüs) olacagindan korkmasaydim bunu yerdim!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre ve Enes Kaynak: Buhari, Büyu 4, Lukata 6; Müslim, Zekat 165, (1071); Ebu Davud, Zekat 29, (1651) • Resulullah (sav) hacinin lukatasini nehyetti. Ravi: Abdurrahman Ibnu Osman et-Teymi Kaynak: Müslim, Lukata 11, (1724); Ebu Davud, Lukata 1, (1719) • Anlattigina göre: "[Yedi yüz dirheme] bir cariye satin almis ve (borcunu ödemeden) sahibini kaybetmistir. Bir yil sahibini arayan Ibnu Mes'ud onu bulamaz ve bu parayi, bir dirhem, iki dirhem seklinde parça parça vermeye baslar ve: "Ey Allahim, bunu falanca adina sadaka kabul et! Eger adam gelirse sadaka benim adima olacak, borç da uhdemde kalacak!" der. Ibnu Mes'ud der ki: "Sahibini bulamadiginiz buluntu hakkinda böyle hareket edin!" Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Talak 22, [Tercümede (bab basliginda) muallak olarak kaydedilmistir] •

Allah Teala hazretleri'nin (Tebük Seferi'nden geri kalmalari sebebiyle) tevbelerini kabul edip affettigi üç kisiden biri olan Hilal Ibnu Ümeyye (ra) geldi. (Anlattigina göre) tarlasindan evine yatsi vaktinde dönmüstü. Haniminin yaninda bir adam buldu....

• Allah Teala hazretleri'nin (Tebük Seferi'nden geri kalmalari sebebiyle) tevbelerini kabul edip affettigi üç kisiden biri olan Hilal Ibnu Ümeyye (ra) geldi. (Anlattigina göre) tarlasindan evine yatsi vaktinde dönmüstü. Haniminin yaninda bir adam buldu. Manzarayi gözleriyle görmüs, kulaklariyla isitmisti. Sabah oluncaya kadar adami ürkütüp telaslandirmadi. Sabah olunca dogru Resulullah (sav)'in yanma gitti. "Ey Allah'in Resulü" dedi, "ben aileme geceleyin dönmüstüm, yanlarinda bir adam buldum. Üstelik gözlerimle gördüm, kulaklanmla isittim." Resulullah (sav) getirdigi bu haberden hoslanmadi, adama karsi sert davrandi. Bunun üzerine: "Kendi hanimlarina zina isnad eden, ancak, kendisinden baska sahidi bulunmayan kimse ise, dogru söyledigine dair Allah adina yemin ederek dört defa sahitlik eder. Besinci sahitliginde ise, eger yalan söylüyorsa Allah'in lanetinin kendi üzerine olmasini ister. Kadinin Allah adina yemin ederek kocasinin yalan söyledigine dair dört defa sahidlik etmesi ve besinci sahitliginde, eger kocasi dogru söylüyorsa Allah'in lanetinin kendi üzerine olmasini istemesi, onun hakkindaki cezayi kaldirir" (Nur 6-9) mealindeki ayet nazil oldu. Vahiy hali Resulullah (sav)'in üzerinden kalkinca: "Ey Hilal, müjde! Allah senin için bir kurtulus ve kurtulus yolu gösterdi" buyurdular. Hilal: "Ben Rabbim Teala hazretleri'nden bunu ümid ediyordum!" dedi. Resulullah (sav): "Kadina adam gönderin gelsin!" emretti. Kadin geldi. Ayet-i kerimeyi Resulullah ona okudu, ikisine de meselenin ciddiyetini hatirlatti ve ahiret azabinin dünyadaki azabtan daha sidetli olacagini haber verdi. Bunun üzerine Hilal: "Vallahi kadin hakkinda dogruyu söyledim!" dedi. Kadin da: "Hayir yalan söyledin!" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Aranizda lanetlesin!" emretti. Hilal'e: "Sehadet getir!" dendi. O da dogru söyledigine dair dört kere Allah'a sehadet etti. Besinci sefer olunca kendisine: "Ey Hilal, Allah'tan kork, zira dünya azabi ahiret azabindan pek hafiftir, senin bu yaptigin, üzerine azabi vacib kilmaktadir!" dendi. O yine: "Allah'a yemin olsun, ona iftira ediyorum diye bana celde yapilmadigi gibi, Allah da onun sebebiyle bana azab vermeyecektir!" dedi ve "Eger yalanci ise, Allah'in laneti üzerine olsun!" diye besinci kere sehadette bulundu. Sonra kadina: "Sehadet getir!" dendi. Kadin da: "Hilal yalancidir" diye dört kere Allah'a sehadette bulundu. Besinci sehadete sira gelince, kadina: "Allah'tan kork, zira dünyadaki azab ahiret azabindan hafiftir. Bu yaptigin, üzerine azabi vacib kilmaktadir!" dendi. Kadincagiz bir müddet durakladi: Sonra: "Kavmimi, geri kalan zamanlarda rezil rüsvay edemem!" dedi ve besinci defa: "Hilal dogru söyledi ise Allah'in gazabi üzerime olsun!" diye sehadette bulundu. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam aralarini ayirdi. Kadinin çocugunun babasinin adiyla çagrilmamasina, kadina zina isnad edilmemesine, çocuga da veled-i zina denmemesine, kim kadina veya çocuga böyle bir isnadda bulunacak olursa hadd-i kazfe maruz kalacagina hükmetti. Keza bunlar ne bosanma ne de ölüm sebebiyle ayrilmadiklari için Hilal üzerinde, ne kadin için mesken ne de çocuk için nafaka mesuliyeti olmadigina hükmetti. Aleyhissalatu vesselam: "Eger kadin kizilimsi, kabalari etsiz, sivri omuzlu, iki kabasi sivri, bacaklari ince bir çocuk dünyaya getirirse, bu çocuk Hilal'dendir. Eger esmer, kisa saçi, iri yapili, iri bacakli, iri kabali bir çocuk dünyaya getirirse bu çocuk, zina nisbet edilen sahsa aittir" buyurdular. Gerçekten kadin esmer renkli, kisa saçli, iri yapili, iri bacakli, iri kabali bir çocuk dogurdu. Aleyhissalatu vesselam: "Eger (sehadetlerle yapilan) yeminler olmasaydi benimle o kadin arasinda mesele olacakti" buyurdular. [Ikrime der ki: "Kadinin çocugu bundan sonra Mudar üzerine emir oldu, tesmiyede babasina nisbet edilmezdi. Hadisi Ebu Davud bu metnin aynisiyla rivayet etti. Kütüb-i Sitte, Ibnu Ömer'den bu manada rivayette bulundular."] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Talak 28, Sehadat 21, Tefsir, Nur 3; Ebu Davud, Talak 27, (2254, 2255, 2256); Tirmizi, Tefsi • Resulullah (sav) Üveymir el-Aclani ile hanimi arasinda lian uyguladi. Hanimi bu sirada hamile idi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Talak 36, (6,171) • Resulullah (sav), birbirine lianda bulunan iki ese lianlasmayi teklif ettigi zaman besinci yeminde, erkege elini agzinin üzerine koymasini emretti ve: "Bu (Allah'in azabini) gerektiricidir!" buyurdu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Talak 40, (6,175) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Çocuk yataga aittir. Zaniye de mahrumiyet vardir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Hudud 23, Feraiz 18; Müslim, Rada 37, (1458); Tirmizi, Rada 8, (1157); Nesai, Talak 48, (6,

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Çocuk yataga aittir. Zaniye de mahrumiyet vardir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Hudud 23, Feraiz 18; Müslim, Rada 37, (1458); Tirmizi, Rada 8, (1157); Nesai, Talak 48, (6, • Utbe Ibnu Ebi Vakkas, kardesi Sa'd'a: "Zem'a'nin cariyesinden dogan oglan bendendir, onu sahiplen" diye vasiyet etmisti. Fetih yilinda onu Sa'd yakalayip: "Bu kardesimin ogludur, kardesim onu bana vasiyet etmisti!" dedi.Afed Ibnu Zem'a da: "O, benim kardesimdir ve babamin cariyesinin ogludur, onun yataginda dogmustur!" dedi. Problemin halli için Resulullah (sav)'a kostular. Sa'd (ra): "Ey Allah'in Resulü! Bu kardesimin ogludur. Kardesim onun hakkinda bana vasiyette bulundu. Hele onun benzeriigine de bakin!" dedi. Abd: "O benim kardesimdir ve babamin cariyesinin ogludur. Babamin yataginda dogdu!" dedi. Resulullah (sav), ondaki benzerlige bakti Utbe'ye açik bir benzerlik gördü. Sonra: "Bu sana aitir ey Abd Ibnu Zem'a. Çocuk yataga aittir, zani için de mahrumiyet vardir" buyurdu. Sonra da Sevde Bintu Zem'a'ya: "Bunu (kardesin bilme, ihtiyat et, ona karsi) tesettür et!" emretti. Bu emri, onun Utbe'ye olan benzerligi sebebiyle vermisti. O, kadini Allah'a kavusuncaya kadar göremedi. Sevde, Resulullah (sav)'in zevcesi idi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Vesaya 4, Büyu 3,100, Husumat 6, Itk 8, Feraiz 18, 28, Hudud 23, Ahkam 29; Müslim, Rada 36, • Bir adam Resulullah (sav)'a gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Benim siyah bir çocugum dünyaya geldi" dedi. Adam, ta'riz yoluyla çocugu nefyetmeyi teklif ediyordu. Aleyhissalatu vesselam, onun nefyedilmesine ruhsat vermedi. "Senin bir deven var mi?" dedi. Adam: "Evet" deyince: "Bunlarin renkleri nasildir?" diye sordu. Adam: "Kirmizi!" dedi. Resulullah tekrar sordu: "Bunlar arasinda boz renkli var mi?" "Evet!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Peki bu nereden (geldi)?" dedi. Adam: "Belki bir damar çekmistir" deyince, Aleyhissalatu vesselam da: "Senin oglun da bir damara çekmistir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Talak 26, Hudud 41; Müslim, Lian 20, (1500); Ebu Davud, Talak 28, (2260, 2261, 2262); Tirmiz • Bir adam kalkarak: "Ey Allah'in Resulü! Falan benim çocugumdur. Cahiliye devrinde ben annesiyle zina yapmistim!" dedi. Resulullah (sav) su cevapta bulundu: "Islam'da (neseb) iddiasi yok. Cahiliye isi bitti artik. Çocuk yataga aittir, zaniye de mahrumiyet vardir!" Ravi: Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Talak 34, (2274) • Resulullah (sav) (bir gün) yanima mesrur olarak girdi, yüzünün çizgileri parliyordu. "Hani, Mücezziz el-Müdlici var ya, az önce, Zeyd Ibnu Harise ve Üsame Ibnu Zeyd'e bakti da: "Su ayaklar var ya (aralarinda öyle benziyorlar ki) sanki birbirlerinden hasillar" dedi" buyurdular. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Fezailu'l-Ashab 17, Menakib 23, Feraiz 31; Müslim, Rada 38, (1459); Ebu Davud, Talak 31, (22 • Hz. Ömer (ra), Islam döneminde neseb iddiasinda bulunanlari cahiliye dogumlulara ilhak ediyordu. (Bir gün) iki kisi geldi. Her ikisi de, bir kadinin çocugunun kendisine ait oldugunu iddia ediyordu. Hz. Ömer, bir kaif çagirdi. Kaif adamlara bakti. Sonra: "Her ikisinin de çocukta istirakleri var!" dedi. Hz. Ömer bu söz üzerine elindeki degnegi kaife indirdi ve: "Nereden biliyorsun?" dedi. Sonra kadini çagirip: "Bana haberini söyle!" emretti. Kadin, iki adamdan birini kastederek: "Su var ya," dedi "ben ailemin devesini güderken bana gelirdi ve benden ayrilmazdi. O da ben de hamilelik basladi zannettik. Sonra o benden ayrildi. Arkadan kan akti (adet gördüm). Sonra da onun yerini digeri aldi (bana temasta bulundu). Çocugun hangisinden oldugunu bilmiyorum!" dedi. Kaif bu cevabi isitince tekbir getirdi. Hz. Ömer çocuga dönerek: " Hangisini dilersen onu vekil kil!" dedi. Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Akdiye 22, (2, 740) • Sa'd Ibnu Ebi Vakkas (ra)'i dinledim. Demisti ki: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Islam'da bir kimse asil baba varken bir baskasinin babasi oldugunu söylerse ve bu iddiasini da o kimsenin babasi olmadigini bilerek yaparsa, cennet ona haramdir." Ravi: Ebu Osman en-Nehdi Kaynak: Buhari, Feraiz 29, Megazi 56; Müslim, Iman 114, (63); Ebu Davud, Edeb 119, (5113) • Resulullah (sav) mülaane (lanetleserek bosanma) ayeti indigi zaman söyle buyurdular: "Hangi kadin, bir kavme, onlardan olmayani dahil edecek olarsa, hiç bir hususta Allah'la irtibati kalmamistir. Artik Allah onu asla cennete koymayacaktir. Hangi erkek de göre göre evladini inkar ederse, Allah kiyamet günü onunla kendi arasina perde koyar ve herifi öncekilerin ve sonrakilerin önünde rezil rüsvay eder." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Talak 29, (2263); Nesai, Talak 47, (6, 179) • Resulullah (sav) varisler tarafindan babaya nisbeti talep edilip de, (hayatinda inkar etmedigi için) babanin ölümünden sonra nesebe dahil edilen bu çocugun o babanin cima yaptigi gün mülkünde bulunan cariyelerden dogmus olmasi halinde, varislere ilhak edilmesine; ancak çocuga, bu ilhaktan önce taksim edilen mirastan herhangi bir payin geçmeyecegine; fakat taksim edilmeyen mirastan pay alacagina; çocugun kendisine nisbet edildigi baba, sayet ölmezden önce çocugun kendisinden oldugunu inkar etmisse, bu çocugun o babaya ilhak edilemeyecegine; eger çocuk mülkünde olmayan bir cariyeden veya kendisiyle zina yaptigi bir hür kadindan ise, bu çocugun da o babaya ilhak edilmeyecegine ve o babaya varis olamayacagina, -hatta çocuk kendisine nisbet edilen sahsin bizzat kendisi, onun hür veya köle kadindan edindigi veled-i zinasi oldugunu itiraf etse bile- o çocugun varis olamayacagina hükmetti. Ravi: Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Talak 30, (2265, 2266) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Islam'da cariye ile zina yoktur. Kim cahiliyede cariye ile zina yapmis ise, (bundan hasil olan çocuk) asabesine (efendisine = cariyenin efendisine) dahil olur. Kim, mesru nikahdan olmayan bir çocugun kendine ait oldugunu iddia ederse, ona varis olamaz, kendisine de varis olunamaz." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Talak 30, (2264) • Yemen'den bir zat Resulullah (sav)'a gelip: "Üç kisi Hz. Ali'ye gelip, tek bir tuhur zamani içerisinde cimada bulunduklari bir kadindan dogan bir çocuk hakkindaki ihtilaflarini arzettiler. Hz. Ali ikisine: "Çocuk su üçüncüye mübarek olsun!" dedi. Bunun üzerine diger ikisi feveran ettiler (olmaz böyle hüküm diye çikistilar). Hz. Ali bunun üzerine: "Siz, ihtilafli ortaklarsiniz. Ben aranizda kur'a çekecegim. Kime çikarsa çocuk onundur. Diger iki arkadasina da bir diyetin üçte ikisini ödeyecektir!" dedi ve aralarinda kur'a çekti ve çocuk kime çikti ise ona verdi. (Adamin bu anlattiklarina) Resulullah (sav), azi disleri -veya kesici disleri- görülünceye kadar güldü. Ravi: Zeyd Ibnu Erkam Kaynak: Ebu Davud, Talak 32, (2270); Nesai, Talak 50, (6,182, 184) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse kendini azad edenlerin izni olmadan bir kavmi veli ittihaz ederse, Allah'in, meleklerin [ve bütün insanlarin] laneti üzerine olsun. Allah ondan ne bir farz ne de bir nafile kabul eder." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Itk 19, (1508); Ebu Davud,Edeb 119,(5114) • Babamin dedem Rafi' Ibnu Sinan (ra)'dan anlattigina göre dedem Rafi' Müslüman olmus, fakat hanimi Müslüman olmamakta direnmis ve [(is ayrilma noktasina gelince) kadin Aleyhissalatu vesselam'a, gelerek:] "Kizim benimdir, sütten de kesilmistir" demistir. Rafi' de: "Kizim benimdir" demistir. [Resulullah Rafi'e: "Sen bir köseye otur!]" kadina da: "Sen de bir köseye otur!" der. Çocugu da ikisinin arasina oturtur. Sonra kadina ve erkege: "Çocuklari kendinize çagirin!" buyurur. Çagirirlar. Çocuk annesine meyleder. Aleyhissalatu vesselam: "Allahim ona dogruyu göster!" diye dua eder. Bunun üzerine kiz babasina yönelir. Baba böylece çocugu alir. Ravi: Abdulhamid Ibnu Ca'fer Kaynak: Ebu Davud, Talak 26, (2244); Nesai, Talak 52, (6,185) •

Anlattigina göre, Hz. Ömer (ra) zamaninda atilmis bir çocuk bulunmustur. (Hadiseyi isiten) Ömer yanina gelir ve onu görünce: "Bu iste bir bit yenigi olabilir. Bu yavruyu niye aldin?" der. Süneyn de: "Bunu helake maruz buldum, o yüzden (kurtarmak için) aldim!"...

• Anlattigina göre, Hz. Ömer (ra) zamaninda atilmis bir çocuk bulunmustur. (Hadiseyi isiten) Ömer yanina gelir ve onu görünce: "Bu iste bir bit yenigi olabilir. Bu yavruyu niye aldin?" der. Süneyn de: "Bunu helake maruz buldum, o yüzden (kurtarmak için) aldim!" der. Ve Hz. Ömer'in tavrindan kendisini itham ediyor anlar. Ancak (Ömer'in) arifi: "Ey mü'minlerin emiri, bu salih bir kimsedir" (diyerek lehinde tezkiyede bulunur. Bunun üzerine) Hz. Ömer: "Öyle mi?" der. Arif te'yiden: "Evet!" deyince Hz. Ömer: "Götür onu! O hürdür [velasi sanadir] nafakasi da bizim üzerimizedir!" der. [Rezin su ilavede bulunmustur: "Onun velasi da Müslümanlara aittir, ona varis olurlar, hin-i hacette onun diyetini öderler."] Ravi: Süneyn Ebu Cemile es-Sülemi Kaynak: Muvatta, Akdiye 19, (2, 738); Buhari, bu ziyadeyi bir babta bab basligi olarak senedsiz sekilde kayd •

Resulullah (sav) bir güvercinin pesine düsüp onunla eglenen bir adam görmüstü. "Bir seytan bir seytaneyi takip ediyor!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 65, (4940); Ibnu Mace, Edeb 44, (3766)

• Resulullah (sav) bir güvercinin pesine düsüp onunla eglenen bir adam görmüstü. "Bir seytan bir seytaneyi takip ediyor!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 65, (4940); Ibnu Mace, Edeb 44, (3766) • Resulullah (sav) (dövüstürmek için) hayvanlarin arasini kizistirmayi yasakladi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cihad 56, (2562); Tirmizi, Cihad 30, (1708, 1709) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kendisinde ruh olan hiçbir canliyi (atislariniza) hedef ittihaz etmeyin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Sayd 58, (1957); Tirmizi, Sayd 1, (1475); Nesai, Dahaya 41, (7, 238, 239) • Resulullah (sav), bir keçiyi hedef ittihaz ederek ok atmakta olan bir kalabaliga rastlamisti. Bu halden hiç hoslanmadi ve: "Hayvanlara eziyet vermeyin!" buyurdu. Ravi: Abdullah Ibnu Cafer Ibni Ebi Talih Kaynak: Nesai, Dahaya 42, (7,239) • Kim bir kusu bos yere sirf eglence olsun diye öldürürse kiyamet günü, o kus, sesini yükselterek Allah'a söyle seslenir: "Ey Rabbim! Falan beni bos yere öldürdü, bir menfaat için öldürmedi." Ravi: Serid Ibnu Süveyd Kaynak: Nesai, Dahaya 42, (7, 239) • Resulullah (sav) hayvanlardan herhangisi olursa olsun, "sabran" öldürülmesini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Sayd 60, (1959) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim tavla oyunu oynarsa elini domuz kanina bulamis gibi olur." Ravi: Büreyde Kaynak: Müslim, Si'r 10, (2260); Ebu Davud, Edeb 64, (4939) • Anlattigina göre: [Mahallesinde oturan bir ailede tavla bulundugu haberi kendisine ulasir. Bunun üzerine onlara:] "Eger tavlayi evinizden çikarmazsaniz ben sizi mahallemden çikaracagim!" diye haber gönderir. Böylece onlarin tavla bulundurmalarini hos karsilamadigini ifade eder. Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Rü'ya 6, (2, 958) • Resulullah (sav)'in yaninda bebeklerle oynardim. Arkadaslarim (da oynamak için) yanima gelirlerdi. Resulullah (aleyhissalatu vesselam) (eve gelince, utanarak) saklanirlardi. Ama Aleyhissalatu vesselam onlari tekrar bana gönderirdi. Beraber oynamaya devam ederdik." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 81; Müslim, Fedailu's-Sahabe 81, (2440); Ebu Davud, Edeb 62, (4931, 4932) • Habesliler, harbeleriyle, Resulullah (sav)'in yaninda oynarken Ömer Ibnul-Hattab (ra) içeri girdi. Hemen yere egilip çakil alarak onlara firlatti. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ömer! Birak onlari (oynasinlar). Zira onlar Beni Erfide'dirler" buyurdu. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Cihad 79; Müslim, Iydeyn 22, (893); Nesai, Iydeyn 35, (3, 196) • Ben mescidde oynayan Habeslileri seyrederken Resulullah (sav)'in beni ridasi ile örttügünü hatirliyorum. Bu hal ben seyretmekten usanincaya kadar devam etti. Benim gibi, genç yasinda bir kizin eglenceye ne kadar düskün olacagini varin siz takdir edin. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Salat 69, Iydeyn 2, 3, 25, Cihad 81, Menakib 15, Fezailu'l-Ashab 46, Nikah 82, 114; Müslim, • Bir bayram günü Sudanlilar, Resulullah (sav)'in yanina oynayarak geldiler. Aleyhissalatu vesselam beni çagirdi. Resulullah'in omuzunun üstünden onlari seyrediyordum. Kendi arzumla ayrilincaya kadar bakmaya devam ettim. (Resulullah seyretmemi kesmedi.) Ravi: Aise Kaynak: Nesai, Iydeyn 34, (3,195) • Resulullah (sav) Medine'ye (hicretle) geldigi zaman, onun gelisinden sevinç izhari olarak, Habesliler harbeleriyle oynadilar. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Edeb 59, (4923) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'min ne ta'n edici, ne lanet edici, ne kaba ve çirkin sözlü, ne de hayasizdir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Birr 48, (1978)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'min ne ta'n edici, ne lanet edici, ne kaba ve çirkin sözlü, ne de hayasizdir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Birr 48, (1978) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Laneti çok yapanlar kiyamet günü sefaatçi olamazlar, sehid de olamazlar." Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Müslim, Birr 85, (2598); Ebu Davud, Edeb 53, (4907) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Birbirinize, Allah'in laneti, Allah'in gadabi ve cehennem temennisiyle bedduada bulunmayin." Ravi: Semüre Ibnu Cündüb Kaynak: Ebu Davud, Edeb 53, (4906); Tirmizi, Birr 48. (1977) • Resulullah (sav)'a: "Ey Allah'in Resulü! Müsriklere beddua et, onlari lanetle!" denilmisti. Su cevabi verdi: "Ben rahmet olarak gönderildim, lanetleyici olarak degil!" Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Birr 87, (2597) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse, diger bir kimseyi fiskla veya küfürle itham etmesin. Aksi takdirde, itham edilen arkadasinda bunlar yoksa, kelime kendine dönderilir." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Buhari, Edeb 44 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sövüsen iki kisinin söyledikleri(nin vebali), mazlum olan tecavüzde bulunmadikça baslayana aittir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Birr 68, (2587); Ebu Davud, Edeb 47, (4894); Tirmizi, Birr 61, (1982) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri söyle dedi: "Ademoglu, dehre söverek beni üzüyor. Halbuki ben dehrim. Emir benim elimde. Gece ve gündüzü ben çeviririm." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Edeb 101, Tefsir, Casiye 1, Tevhid 35; Müslim, Elfaz 2, (2246); Muvatta, Kelam 3, (2, 984); • Bir kisinin ridasini rüzgar savurmustu, tutup rüzgara lanet etti. Resulullah (sav) müdahele buyurdu: "Sakin rüzgara lanette bulunmayin. O memurdur, (Allah'in emriyle) is görmektedir. Sunu bilin ki, kim bir seye haksizlikla lanet ederse, lanet kendisine döner." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Edeb 53, (4908); Tirmizi, Birr 48, (1979) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bu rüzgar, Allah'in rahmetindendir. Rahmeti de, azabi da getirir. Onu görünce, sakin ona sövmeyin. Allah'tan rüzgarin hayr (getirmes)ini dileyin, ser (getirmes)inden Allah'a siginin." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 113, (5097) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülere sövmeyin. Çünkü, onlar (sagken hayirdan ve serden) gönderdiklerine kavustular." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 97, Rikak 42; Ebu Davud, Edeb 50, (4899); Nesai, Cenaiz 51, 52, (4, 52, 53) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölüler hakkinda kötü konusmayin, sonra dirileri üzersiniz." Ravi: Mugire Ibnu Su'be Kaynak: Tirmizi, Birr 51, (1983) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinizin iyiliklerini zikredin, kötülüklerini zikretmeyin." Ravi: Abdullah Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edeb 50, (4900); Tirmizi, Cenaiz 34, (1019) • Resulullah (sav) bir seferdeydi. Ensardan bir kadin devesinin üzerinde giderken yüksek sesle devesine lanet okudu. Bunu isiten Aleyhissalatu vesselam: "Devenin üzerindeki esyalari alin ve deveyi saliverin, zira artik o lanetlenmistir" buyurdular. Imran (ra) der ki: "Sanki ben deveyi insanlar arasinda yürürken görür gibiyim, kimse ona dokunmuyordu." Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Müslim, Birr 80, (2595); Ebu Davud, Cihad 55, (2561) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Horoza sövmeyin! Zira o, namaz için uyandinyor." Ravi: Zeyd Ibnu Halid Kaynak: Ebu Davud, Edeb 115, (5101) • Ali Ibnu Ebi Talib (ra)'e bir adam gelerek: "Resulullah (sav)'in sana tevdi ettigi sir nedir?" diye sormustu. Hz. Ali buna öfkelendi ve: "Resulullah (sav), halka gizledigi hiçbir seyi bana sir olarak vermedi. Su kadar var ki, bana dört kelime söyledi!" dedi. Adam: "Nedir onlar, söyler misin?" deyince, Hz. Ali: "Allah'tan baskasinin adina kesene Allah lanet etsin. Ebeveynine lanet edene Allah lanet etsin. Bid'atçiyi himaye edene Allah lanet etsin. Tarlanin sinir taslarini degistirene Allah lanet etsin!" [Rezin, Ibnu Abbas'tan su ziyadede bulundu: "A'mayi yoldan men eden mel'undur. Bir hayvana temasta bulunan mel'undur. Lut kavminin pis isini yapan mel'undur."] Ravi: Ebu't-Tufeyl Kaynak: Müslim, Edahi 43, (1978); Nesai, Dahaya 34, (7, 232) • Resulullah (sav) ribayi yiyeni, yedireni, riba akdini yazani, sadakaya (zekata) mani olani, dövme yapani, dövme yaptirani -hastalik sebebiyle olan hariç- hülle yapani, hülle yaptirani lanetledi." Ravi: Ali Kaynak: Nesai, Zinet 25, (8,147) • Annesi Amra Bintu Abdirrahman'dan naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) nebbas (mezar soyan) erkek ve kadinlara lanet etti." Ravi: Muhammed Ibnu Abdirrahman Kaynak: Muvatta, Cenaiz 44, (1, 238) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allahim, ben senden hulf etmeyecegin bir ahd talep ediyorum. (Biliyorsun) ben bir beserim. Hangi mü'mine (hataen) eziyet verir, kirici söz sarfeder, lanette bulunur, degnek vurup (canim yakar)sam bu haksizligi onun hakkinda, kiyamet günü bir rahmet, (sevabinda) bir artis, sana bir yaklasma vesilesi kil." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Da'avat 34; Müslim, Birr 90, (2601) • Resulullah (sav)'in yanina iki kisi girdi. Resulullah'a bir seyler söylediler. Fakat ne söylediklerini bilmiyorum. Söyledikleriyle Aleyhissalatu vesselam'i kizdirmislardi. Onlara lanet etti, sebbetti (kinci konustu). Adamlar çikinca: "Vallahi Ey Allah'in Resulü! Bunlarin kazandigi hayri kim kazanabilir?" dedim. "Bu da ne?" buyurdular. "Onlara lanet ettin, sebbettin" dedim. "Benim Rabbime ne sart kostugumu bilmiyor musun? Dedim ki: "Allahim, ben bir beserim. [Beserin razi oldugu gibi razi olur, beserin kizdigi gibi kizarim.] Öyleyse mü'minlerden hangisine [hak etmedigi halde] lanet edersem, sebbedersem bunu onun hakkinda [tabur (günahlarindan temizlik vesilesi)], (sevabinda) bir artis ve ücret kil" buyurdular. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Birr 88, (2600) •

Ebu Idris el-Havlani, Ebu Zerr (ra)'den anlatiyor: "Resulullah (sav), aziz ve celil olan Rabbinden naklen anlattigina göre, Rabb Teala söyle buyurmustur: "Ey kullarim! Ben nefsime zulmü haram ettim, onu sizin aranizda da haram kildim. Öyleyse birbirinize...

• Ebu Idris el-Havlani, Ebu Zerr (ra)'den anlatiyor: "Resulullah (sav), aziz ve celil olan Rabbinden naklen anlattigina göre, Rabb Teala söyle buyurmustur: "Ey kullarim! Ben nefsime zulmü haram ettim, onu sizin aranizda da haram kildim. Öyleyse birbirinize zulmetmeyin. Ey kullarim! Hidayet verdiklerim disinda hepiniz dall (dogru yoldan sapmislar)siniz. Öyleyse benden hidayet isteyin de sizi hidayet edeyim! Ey kullarim! Benim yedirdiklerim hariç, hepiniz açlarsiniz. Öyleyse benden yiyecek isteyin de size yiyecek vereyim! Ey kullarim! Benim giydirdiklerim hariç hepiniz çiplaklarsiniz! Öyleyse benden giyinme talep edin de sizleri giydireyim! Ey kullarim! Sizler gece ve gündüz hata isliyorsunuz. Ben ise bütün günahlari affederim. Öyleyse benden magfiret talep edin de sizleri bagislayayim. Ey kullarim! Bana zarar verme mevkiine ulasamazsiniz ki bana zarar veresiniz! Bana fayda saglama mertebesine de ulasamazsiniz ki bana menfaat saglayasiniz. Ey kullarim! Sayet sizlerin öncekileri, sonrakileri; insi olanlari, cinni olanlari hepsi de sizden en muttaki bir insanin kalbi üzere olsaydiniz, bu benim mülkümde hiç bir seyi zerre miktar artirmazdi. Ey kullarim! Eger sizin öncekileriniz ve sonrakileriniz, insi olanlariniz, cinni olanlariniz sizden en facir bir kimsenin kalbi üzere olsaydiniz, bu benim mülkümden zerre kadar bir eksiklik hasil etmezdi. Ey kullarim! Eger sizlerin öncekileri ve sonrakileri, insi olanlari, cinni olanlari bir düzlükte toplanip bana talepte bulunsay diniz, ben de her insana istedigini verseydim, bu, benim nezdimde olandan, ignenin denize batirildigi zaman hasil ettigi eksilme kadar bir noksanlik ancak meydana getirirdi. Ey kullarim! Bunlar sizin amelleriniz, onlari sizin için sayiyorum. Sonra bunlarin karsiligini size ödeyecegim. Öyleyse sizden kim bir hayirla karsilasirsa Allah'a hamd etsin. Kim de hayir degil de baska bir sey bulursa, kendinden baska bir seyi levmetmesin (kinamasin, basina geleni kendinden bilsin)." Ravi: Ebu Idris el-Havlani Kaynak: Müslim, Birr 55, (2577); Tirmizi, Kiyamet 49, (2497) • Resulullah (sav) gecenin üçte ikisi geçince kalkar ve: "Ey insanlar! Allah'i zikredin! Allah'i zikredin! "Sarsici" kesinlikle gelecektir; "takipçi" de onun arkasindan gelecektir. Ölüm, içindeki (siddet ve sikintilarla gelecek, (öyleyse ahirete hazirlanin!)" derdi. Übey devamla dedi ki: "Ey Allah'in Resulü dedim, ben sana çok salat oku(mak istiyorum. (Duamda) ne miktarini sana salat u selam yapayim?" "Diledigin kadar!" buyurdular. "Dörtte bir (yeter mi)?" dedim. "Diledigin kadar!" buyurdular, "Eger artirirsan, bu senin için daha hayirli!" dediler. "Üçte iki(ye ne dersiniz?)" dedim. "Diledigin kadar!" buyurdular, "Eger artirirsan, bu senin için daha iyi!" dediler. "(Kendim için dua ettigim vaktin) tamamini size salat u selam okumaya ayirayim mi?" dedim. "Bu takdirde, (dünyevi ve uhrevi) diledigin kabul edilir, günahin affedilir!" buyurdular. Ravi: Ubey Ibnu Ka'b Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 24, (2459) • Resulullah (sav) bir gün çikip Uhud sehidlerine cenazelere kildigi namazla namaz kildi. Sonra minbere geçti: "Ben dedi, sizden önce (havuzun basina) varacagim ve ben size sahidlik yapacagim. Simdi, su anda ben, vallahi havzimi görüyorum. Bana arzin hazinelerinin anahtarlari verildi. Vallahi ben artik sizin benden sonra sirke düsmenizden korkmuyorum. Fakat sizin dünya hususunda birbirinizle rekabete, çekememezlige düsmenizden korkuyorum." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Rikak 53, 7, Cenaiz 73, Menakib 25, Megazi 17, 27; Müslim, Fezail 30, (2296) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Üç sey vardir, (bunlarin dogrulugu hususunda size) yemin ederim. Ayrica bir de hadis söyleyecegim, bunlari iyi belleyin: Kisinin mali sadaka sebebiyle eksilmez. Bir kula haksiz zulüm yapilir o da sabrederse, Allah onun izzetini (dünya ve ahirette) mutlaka artirir. Bir kul dilenme kapisini açti mi, onunla birlikte Allah da o zavalliya fakirlik kapisini açar." Ravi: Ebu Kebse el-Enmari Kaynak: Tirmizi, Zühd 17, (2326) • Bir rivayette su ziyade mevcuttur: "Bir kul, Allah rizasi için mütevazi olur, alçalirsa Allah onu mutlaka yüceltir. Size bir hadis söyleyecegim, onu iyi belleyin: "Dünya dört kisi içindir: Bir kul vardir, Allah kendisine mal ve ilim vermistir de kul, mali hususunda Allah'tan korkmakta, (mal ve ilmi kullanarak) sila-i rahm yapmakta, (mal ve ilimde) Allah'in hakki oldugunu bilmektedir; iste bu kimse en faziletli bir makamdadir. Bir kul vardir. Allah ona ilim vermistir, mal vermemistir, ama iyi niyetlidir ve "Malim olsaydi onu falan kisi gibi (hayirda) harcardim" der. Iste bu kimse niyetindekini yapmis gibi sevaba nail olur, ikisi de esit sekilde ücrete konar. Bir kul vardir Allah ona mal vermistir, fakat ilim vermemistir. Malini cahilane harcar. Mali hususunda Rabbinden korkmaz. (Cimriligi, cahilligi sebebiyle) maliyla sila-i rahim yapmaz; malinda Allah'in da hakki oldugunu hiç düsünmez, iste bu kimse, mertebelerin en düsügündedir. Bir kul vardir, Allah ona ne ilim ne de mal vermistir ama: "Eger malim olsaydi, onunla filan kimsenin yaptiklarini ben de yapardim der. Bu da niyetiyle muamele görür. Niyet ettigi kimsenin vebalini aynen elde eder." Ravi: Ebu Kebse el-Enmari Kaynak: Tirmizi, Zühd 17, (2326); Ibnu Mace, Zühd 21, (4228) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kimin arzusu ahiret otursa, Allah onun kalbine zenginliginden koyar ve islerini derli toplu kilar, artik dünya ona hakir gelmeye baslar. Kimin hedefi de dünya otursa, Allah iki gözünün arasina (dünyanin) fakirligini koyar, islerini de darmadaginik eder. Netice olarak, dünyadan da eline, kendisine takdir edilmis olandan fazlasi geçmez." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 31, (2467) • Resulullah (sav) dediler ki: "Allah Teala hazretleri söyle buyurdular: "Ey ademoglu! Kendini ibadetine ver, gönlünü zenginlikle doldurayim, fakrini kapayayim. Böyle yapmazsan ellerini mesguliyetle doldururum, fakrini da kapamam." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 31, (2467); Ibnu Mace, Zühd 2, (4107) • Aleyhissalatu vesselam'a: "Ey Allah'in Resulü" dedik, senin yaninda iken kalplerimiz maneviyatta rikkate gelip inceliyor, dünyaya karsi alakamiz kesiliyor ve ahireti sanki görmüs gibi oluyoruz. Yaninizdan ayrilinca ailemizle ünsiyet edip çocuklarimizi kokladik mi, önceki halimizi inkar ediyoruz, bunun sebebi nedir?" Aleyhissalatu vesselam su cevabi verdi: "Eger siz, ayrildiktan sonra da yanimdaki halinizi devam ettirseydiniz, melekler sizi evlerinizde ziyaret eder, yollarda sizinle müsafahada bulunurdu. Eger siz hiç günah islemeseydiniz, Allah sizi toptan yokeder, günah isleyip istigfar edecek yeni bir mahluk yaratir ve onlari magfiret ederdi." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cennet 2, (2528); Ibnu Mace, Siyam 48, (1752) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Akilli kimse, nefsini muhasebe eden ve ölümden sonrasi için çalisandir. Aciz de, nefsini hevasinin pesine takan ve Allah'tan temennide bulunan kimsedir." Ravi: Seddad Ibnu Evs Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 26, (2461) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yedi seyden önce amelde acele edin: Unutturucu fakirligi mi bekliyorsunuz? Tugyan ettirip azdirici zenginligi mi bekliyorsunuz? Ifsad edici hastaligi mi bekliyorsunuz? Aklinizi götürecek ihtiyarligi mi bekliyorsunuz? Ani ölüm mü bekliyorsunuz? Deccali mi bekliyorsunuz. Bu beklenen gaib bir serdir. Yoksa kiyameti mi bekliyorsunuz? Kiyamet ise hepsinden kötü, hepsinden daha acidir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Zühd 4, (2308); Nesai, Cenaiz 123, (4, 4) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hamr (sarhos edici içki), günahin her çesidinin kaynagidir. Kadin, seytanin oltasidir, dünya seugisi her çesit hatanin basidir." [Rezin tahriç etmistir.] Ravi: Huzeyfe Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) (bir bayram namazinda kadinlar tarafina geçerek): "Ey kadinlar cemaati! (Allah yolunda) sadakada bulunun, istigfari çok yapin. Zira ben siz kadinlarin cehennemde çogunlugu teskil ettigini gördüm" buyurdular. Dinleyenlerden cesaretli bir kadin: "Niye cehennemliklerin çogunu kadinlar teskil ediyor, neyimiz var?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Agzinizdan kötü söz çikiyor ve kocalariniza karsi nankörlük ediyorsunuz. Akli ve dini eksik olanlar arasinda akil sahibi erkeklere galebe çalan sizden baskasini görmedim!" dedi. O kadin tekrar: "Ey Allah'in Resulü! Akli ve dini eksik ne demek?" diye sorunca Aleyhissalatu vesselam açikladi: "Akli noksan tabiri, iki kadinin sahitliginin bir erkegin sahitligine denk olmasini ifade eder. Dinlerinin eksik olmasi tabiri de onlarin (hayiz dönemlerinde) günlerce namaz kilmamalarini, Ramazan ayinda oruç tutmamalarini ifade eder." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hayz 6, Zekat 44, Iman 21, Küsuf 9, Nikah 88; Müslim, Küsuf 17, (907), Iman 132, (79); Nesai • Tefekkür edilmeden yapilan kiraatte, (beklenen) hayir yoktur. Fikih olmayan ibadette (çok) hayir yoktur. Fakihlerin fakihi, halki Allah'in rahmetinden ümitsizlige düsürmeyen ve Allah'in mekrinden de emniyete salmayan ve insanlari Kur'an'dan baska seye ragbete sevketmeyen kimsedir." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Imam Malik'e ulastigina göre, Hz. Isa Ibnu Meryem (as) söyle buyurmustur: "Allah'in zikri disinda çok kelam etmeyin, kalpleriniz katilasir. Çünkü kati kalp Allah'tan uzaktir, fakat bunu bilemezsiniz. Kendiniz efendiler imisçesine insanlarin günahlarina bakmayin, bilakis, kullar olarak kendi günahlariniza bakiniz. Çünkü insanlar(in bir kismi) belaya maruzdur, (bir kismi) afiyete mazhardir, bela (imtihan) sahiplerine merhamet edin. Mazhar oldugunuz afiyete de hamd edin." Ravi: Kaynak: Muvatta, Kelam 8, (2, 986) • Resulullah (sav) bir gün bize namaz kildirdi, sonra minbere çikti, eliyle kible cihetine isaret etti ve: "Size namaz kildirdigim andan beri, bana cennet ve cehennem gösterildi. Onlar su duvarin önünde temessül etmis vaziyette idiler. Hayirda ve serde bugünkü kadarini hiç görmedim" buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Ezan 91, Salat 40, Rikak 18 • Ebu Talha el-Ensari (ra) bahçesinde namaz kiliyordu. Derken (dübsi denen kumruya benzeyen) bir kus uçtu. Gidip gelmeye, çiktigi yeri aramaya basladi, fakat bulamadi. Bu hal Ebu Talha'nin garibine gitti ve bir müddet gözleriyle kusu takip etti. Sonra namazina döndü. Ne kadar kildigini bilemiyordu. Kendi kendine: "Bu malimdan bana fitne ariz oldu!" dedi. Resulullah (sav)'a gelerek namazda basina gelen fitneyi anlatti ve "Ey Allah'in Resulü! Bu (bagim Allah için) sadakadir, onu diledigine ver!" dedi. Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Bekr Kaynak: Muvatta, Salat 67, (1, 98) •

Resulullah (sav), meyve ve ekinden çikacak olan bütün mahsulün yarisi karsiliginda Hayber'i (Yahudilere) verdi. Her sene zevcelerine, yüz vask veriyordu. Seksen vask kuru hurma, yirmi vask arpa. Hz. Ömer (ra) basa geçince, Hayber'i taksim etti ve Resulullah...

• Resulullah (sav), meyve ve ekinden çikacak olan bütün mahsulün yarisi karsiliginda Hayber'i (Yahudilere) verdi. Her sene zevcelerine, yüz vask veriyordu. Seksen vask kuru hurma, yirmi vask arpa. Hz. Ömer (ra) basa geçince, Hayber'i taksim etti ve Resulullah (sav)'in zevcelerini, kendilerine arazi ve suyu ikta etmek veya her yil almakta olduklari vasklari tazmin etme arasinda muhayyer birakti. Onlar bu teklifi benimsemede farkli kararlara vardilar. Bir kismi arazi ve suyu tercih etti, bir kismi da vasklari tercih etti. Hz. Aise ve Hz. Hafsa (ra) arazi ve suyu tercih edenlerdendi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Müzaraa 8, 9, 11, Icare 22, Sirket 11, Surut 5, Megazi 10; Müslim, Musakat 2,(1551); Ebu Dav • Müslim'in bir rivayetinde söyle denmistir: "Resulullah (sav) Hayber hurmalarini ve arazisini kendi emvalleri gibi isleyip meyvesinin yarisini Resulullah'a vermeleri sartiyla Hayberlilere geri verdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Müsakat 5, (1551) • Yine Müslim'in bir diger rivayetinde söyle denmistir: "Resulullah (sav) Hayber'i fethettigi zaman, Yahudiler, Resulullah'a müracaat ederek, çalisip elde edecekleri ekin ve meyve hasilatinin yarisini vermek sartiyla kendilerini arazilerinde birakmasini talep ettiler. Aleyhissalatu vesselam onlara; "Biz sizi, diledigimiz zamana kadar orada birakabiliriz" dedi ve kalmalarina müsaade etti. Hayber'in meyve hasilatinin yarisi iki hisseye taksim ediliyordu, Resulullah (sav) bu gelirin humusunu (beste birini) aliyordu." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Müsakat 4, (1551) • Ekim arazileri, Resulullah (sav) zamaninda, -tarlaya su alinan dere kenarindaki- ekin, tarla sahibinin olmasi ve ne kadar oldugunu bilmedigim bir miktarda saman verilmesi karsiliginda kiralanirdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Müzaraa 46, (7, 53) • Imam Malik anlatiyor: "Bana ulastigina göre, Abdurrahman Ibnu Avf (ra) bir tarlayi kiraladi. Ölünceye kadar da bu arazi elinde kaldi. Oglu dedi ki: "Ben bu araziyi uzun müddet babamin elinde kaldigi için bizim malimiz saniyordum. Babam ölecegi sirada tarlanin bize ait olmadigini söyledi ve tarlanin kirasindan ödenmesi gereken bir miktar borcun altin veya gümüs olarak ödenmesini emretti." Ravi: Kaynak: Muvatta, Kirau'l-Arz 4, (2, 712) • Kays Ibnu Müslim, Ebu Ca'fer'den naklen diyor ki: "Medine'de muhacir aileden hiçbiri yoktu ki, üçte veya dörtte bir pay ile ziraatçilik yapmasin. Hz. Ali, Sa'd Ibnu Malik, Ibnu Mes'ud (ra) da bu çesitten muzaraa akdi yapmislarda el-Kasim (Ibnu Muhammed) ve Urve'den de benzer rivayet mevcuttur. Rivayette su ziyade de var: "Ebu Bekr ailesi, Hz. Ömer ailesi, Hz. Osman'in ailesi, Ali ailesi ve Ibnu Sirin ailesi de." Ravi: Kays Ibnu Müslim Kaynak: Buhari, Muzaraa 8 (bab basligi olarak kaydedilmistir) • Yanima Züheyr geldi ve bana: "Resulullah (sav) bize faydali olan bir seyi yasakladi" dedi. Ben: "Resulullah (sav) her ne söyledi ise, mutlaka haktir!" dedim. "Muhakala'yi (tarla kiralamasini) nasil yaptigimizi sordu. Ben de: "Biz onu, dörtte bir ve kuru hurma ve arpadan vasklarla ücretlendiriyoruz" dedim, bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Öyle yapmayin! Araziyi ya kendiniz ekin veya ektirin veya (kimseye vermeyip) sahip olun!" buyurdular." Rafi der ki: "Ben de: "(Basüstüne!) dinlemek ve itaat etmek (borcumuzdur!)" dedim." Ravi: Rafi Ibnu Hadic Kaynak: Buhari, Muzaraa 18, 19; Müslim, Büyu 114, (1548); Ebu Davud, Büyu 32, (3394); Nesai, Muzaraa 45, (7, • Biz ensardan tarlasi en çok olan kimseydik ve biz, su tarla bize, su tarla onlara (ekenlere) olmak üzere kiraya verirdik. Bazan su tarla mahsul verirdi, su tarla vermezdi. Resulullah (sav) bizi bundan yasakladi. Fakat gümüs (mukabili kiralamay)a gelince onu yasaklamadi. Ravi: Rafi Ibnu Hadic Kaynak: Buhari, Müzaraa, 6, 12, 18, Surut 7; Müslim, Büyu 106, (1547); Muvatta, Kirau'l-Arz 1, (2, 713); Tir • Bizden bazi kimselerin ihtiyaçlarindan fazla arazileri vardi. Onlar: "Biz arazimizi üçte bire veya dörtte bire veya yariya kiraya verelim" dediler. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Kimin arazisi varsa bizzat eksin veya bir kardesine bagislasin; ne ücret mukabili versin ne de kiraya versin!" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Müzaraa 18, Hibe 35; Müslim, Büyu 92, (1536); Nesai, Müzaraa 45, (7, 36-38) • Resulullah (sav) (bir gün) tarlaya ugramisti, tarlada ekin ügrünüyordu. "Burasi kime ait?" buyurdular. Yanindakiler: "Falan kimse kiraya verdi" dediler. Aleyhissalatu vesselam: "Eger burayi bagislasaydi, kendisi için bunun üzerinden muayyen bir ücret almasindan daha hayirli olurdu" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Müzaraa 9, 18, Hibe 35; Müslim, Büyu 120, (1550); Nesai, Müzaraa 45, (7, 36) • Resulullah (sav) muhabereyi yasakladi. Muhabere, tarlayi yari, üçte bir veya dörtte bir karsiliginda almaktir. Ravi: Zeyd Ibnu Sabit Kaynak: Ebu Davud, Büyu 34, (3407) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhabereyi terketmeyen, Allah ve Resulü ile savas ilan etsin." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Büyu 34, (3406) •

Babasi (ra)'ndan naklediyor: "Beni Amir heyetiyle Resulullah (sav)'in yanina gitmistik. "Sen bizim efendimizsin!" diye hitap ettik. "Efendi, Allah'tir!" buyurdular. Biz: "Fazilette en ileride olanimiz, mertlikte en basta gelenimizsin!" dedik. Bize:...

• Babasi (ra)'ndan naklediyor: "Beni Amir heyetiyle Resulullah (sav)'in yanina gitmistik. "Sen bizim efendimizsin!" diye hitap ettik. "Efendi, Allah'tir!" buyurdular. Biz: "Fazilette en ileride olanimiz, mertlikte en basta gelenimizsin!" dedik. Bize: "Söylediginizin hepsi bu veya buna yakin bir söz olsun. Seytan sizi (mübalagali medhlerde) kosturmasin buyurdular. Ravi: Mutarrif Ibnu Abdillah Kaynak: Ebu Davud, Edeb 10,(4806) • Hz. Ömer (ra)'in söyle söyledigini isittim: "Resulullah (sav)'i dinledim diyordu ki: "Hakkimda, Hiristiyanlarin Meryem oglu Isa'ya yaptiklari asiri övgülerde bulunmayin. Surasi muhakkak ki ben bir kulum. Benim için "Allah'in kulu ve elçisi" deyin." [Teysir, bu hadisi Müslim'de rivayet ettigine isaret eder. Ancak rivayet Müslim'de mevcut degildir] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Enbiya 44 • Bir adam, Resulullah (sav)'in yaninda bir baskasini medh u sena etmisti. "Yazik sana! Arkadasinin boynunu kestin" buyurdular ve bunu üç kere tekrar ettiler. Sonra da su açiklamayi yaptilar: "Bir kimse kardesini illa da övecekse bari: "Falancayi zannederim, ona Allah kafidir. Ben Allah'a karsi kimseyi tezkiye etmem (çünkü Allah herkesi benden iyi bilir). -Ondan (böyle bir fazilet) biliyorsa- falanca söyle söyledir" desin." Ravi: Ebu Bekre Kaynak: Buhari, Sehadat 16 , Edeb 54, 95; Müslim, Zühd 65, (3000); Ebu Davud, Edeb 10, (4805) • Resulullah (sav), meddahlarin agzina toprak saçmamizi emretti. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Zühd 55, (2396) •

(Ashab'tan bir kismi): "Ey Allah'in Resulü! Sen bize saka yapiyorsun!" demislerdi. "Surasi muhakkak ki (saka da olsa) ben sadece hakki söylerim!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Birr 57, (1991)

• (Ashab'tan bir kismi): "Ey Allah'in Resulü! Sen bize saka yapiyorsun!" demislerdi. "Surasi muhakkak ki (saka da olsa) ben sadece hakki söylerim!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Birr 57, (1991) • Bir adam Aleyhissalatu vesselam'a gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Beni bir deveye bindir!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Ben seni devenin yavrusuna bindirecegim!" dedi. Adam: "Ey Allah'in Resulü, ben deve yavrusunu ne yapayim (ona binilmez ki!)" deyince Aleyhissalatu vesselam: "Acaba deveyi deveden baska bir mahluk mu dogurur?" buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Birr 57, (1992); Ebu Davud, Edeb 92, (4998) • Hz. Enes (ra), Resulullah (sav)'in, kendisine: "Ey Zü'l-üzüneyn (iki kulakli)" diye hitap ettigini, bu sözüyle saka yapmayi kasdettigini rivayet etmistir. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Birr 57, (1993); Ebu Davud, Edeb 92, (2005) • Ensardan mizahçi bir zat vardi. (Bir gün yine) konusup yanindakileri güldürürken Resulullah (sav) elindeki çubugu (saka yollu) adamin bögrüne dürttü. Bunun üzerine adam: "Ey Allah'in Resulü (caniim yaktiniz). Müsaade edin kisas yapayim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Haydi yap!" buyurdu. Adam: "Ama üzerinde gömlek var, benim üzerimde yoktu (kisas tam olmasi için çikarmalisiniz)!" dedi. Adamin talebi üzerine, Aleyhissalatu vesselam gömlegim kaldi(rip bögrünü aç)ti. Adam, Resulullah'i kucaklayip bögrünü öpmeye basladi ve: "Ben bunu arzu etmistim ey Allah'in Resulü!" dedi. Ravi: Useyd Ibnu Hudayr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 160, (5224) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kimse, ne saka ne de ciddi olarak kardesinin degnegini almasin. Kim kardesinin degnegini almissa hemen ona geri versin." Ravi: Yezid Ibnu's-Saib Kaynak: Ebu Davud, Edeb 93, (5003); Tirmizi, Fiten 3, (2161) • Resulullah (sav)'in Ashabi radiyallahu anhüm ecmainin bize anlattiklarina göre, onlar bir sefer yürüyüsünde idiler. (Bir konaklama sirasinda) içlerinden biri uyurken, arkadasi gidip ipini alir. Uyaninca ipini bulamayan zat (kaybettim diye) korkar. (Duruma muttali olan) Aleyhissalatu vesselam: "Bir Müslümana bir baska Müslümani korkutmak helal olmaz!" buyurdular. Ravi: Ibnu Ebi Leyla Kaynak: Ebu Davud, Edeb 93, (5004) •

Resulullah (sav), kendisini ölüme götüren hastaliga yakalandigi zaman derdi ki: "Ey Aise! Ben Hayber'de yedigim (zehirli) yemegin elemini hep hissediyordum. Iste simdi kalp damarimin kesildigini hissettigim anlar geldi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83

• Resulullah (sav), kendisini ölüme götüren hastaliga yakalandigi zaman derdi ki: "Ey Aise! Ben Hayber'de yedigim (zehirli) yemegin elemini hep hissediyordum. Iste simdi kalp damarimin kesildigini hissettigim anlar geldi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83 • Resulullah (sav)'in hastaligi agirlasip, agrilari artinca, benim odamda tedavi edilmesi için diger zevcelerinden müsaade istedi. Onlar kendisine izin verdiler, iki kisinin arasinda çikti. Bunlardan biri amcasi Abbas Ibnu Abdilmuttalib idi, bir baskasi daha vardi. Ayaklari yerde sürünüyordu. Odama girince izdirabi daha da artti. "Agizlarindaki baglari açilmamis yedi kirbadan üzerime su dökün, belki (iyilesir), insanlara bir vasiyette bulunurum!" buyurdular. Hz. Hafsa'ya ait bir legene oturttuk. Sonra bu kirbalardan üzerine su dökmeye basladik. (Bir müddet sonra) "yeterince döktünüz" diye isaret edinceye kadar dökmeye devam ettik. Sonra (iyileserek) halka çikip namaz kildirdi ve bir hitabede bulundu." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I • Hz. Aise (ra)'nin yanina girdim. Ona: "Resulullah (sav)'in hastaligindan bana anlatmaz misin?" dedim. Anlatmaya basladi: "Elbette! Resulullah (sav) agirlasti ve: "Halk namazini kildi mi?" diye sordu. Biz: "Hayir! Ey Allah'in Resulü, onlar sizi bekliyorlar!" dedik. Dedigini yaptik, o da yikandi. Sonra kalkmaya çalisti, fakat üzerine bayginlik çöktü. Sonra kendine geldi ve tekrar: "Cemaat namaz kildi m;?" diye sordu. "Hayir! dedik, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulü!" Tekrar: "Benim için legene su koyun!" emretti. Hz. Aise der ki: "Dedigini yaptik, yikandi. Sonra tekrar kalkmak istedi. Yine üzerine bayginlik çöktü. Sonra ayilinca: "Insanlar namaz kildi mi?" diye sordu. "Hayir! dedik, onlar sizi bekliyorlar, ey Allah'in Resulü!" Aleyhissalatu vesselam: "Benim için legene su koyun!" dedi ve yikandi. Sonra kalkmaya yeltendi, yine üzerine bayginlik çöktü, sonra ayildi. "Halk namazi kildi mi?" diye sordu. "Hayir, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulü!" dedik. Hz. Aise der ki: "Halk mescide çekilmis, Resulullah (sav)'i yatsi namazi için bekliyorlardi. Hz. Aise der ki: "Resulullah (sav) Hz. Ebu Bekr'e adam göndererek halka namaz kildirmasini söyledi. Elçi gelerek ona: "Resulullah (sav) halka namaz kildirmani emrediyor!" dedi. Ince duygulu bir kimse olan Ebu Bekr (ra): "Ey Ömer, halka namazi sen kildir!" dedi. Hz. Aise'nin anlattigina göre, Hz. Ömer: "Buna sen daha ziyade hak sahibisin (ehaksin)!" cevabinda bulundu. Aise der ki: "O günlerde namazi Ebu Bekr (ra) kildirdi. Bilahare Resulullah (sav), kendinde bir hafiflik hissetti. Biri Abbas olmak üzere iki kisinin arasinda, ögle namazi için çikti. O sirada namazi halka Ebu Bekr kildiriyordu. Ebu Bekr, Resulullah'in geldigini görünce, geri çekilmek istedi. Aleyhissalatu vesselam geri çekilme diye isaret buyurdu. Kendisini getirenlere: "Beni yanina oturtun!" dedi. Onlar da Hz. Ebu Bekr'in yanina oturttular. Hz. Ebu Bekr, Resulullah (sav)'in namazina uyarak namaz kiliyordu. Halk da Hz. Ebu Bekr'in namazina uyarak namazini kiliyordu. Resulullah (sav) oturmus vaziyette idi." Ubeydullah der ki: "Abdullah Ibnu Abbas (ra)'in yanina girdim ve: "Hz. Aise (ra)'nin Aleyhissalatu vesselam'in hastaligi ile ilgili olarak anlattigini size anlatayim mi?" dedim. Bana: "Haydi anlat!"dedi. Ben de bu hususta anlattigini naklettim. Söylediklerimden hiçbir noktayi reddetmedi. Sadece: "(Resulullah'i mescide) Abbas'la birlikte tasiyan ikinci sahsin ismini verdi mi?" diye sordu. Ben: "Hayir söylemedi" deyince: "O, Ali (ra) idi" dedi. Ravi: Ubeydullah Ibnu Abdillah Kaynak: Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I • Bir rivayette Buhari su ziyadede bulundu: "Resulullah (sav) hastaligi sirasinda: "Ben, yarin neredeyim? Ben, yarin neredeyim?" diye sorarak Hz. Aise'nin yaninda kalacagi günü ögrenmek istedi. Zevceleri, diledigi yerde kalma izni verdiler. Hz. Aise der ki: "Aleyhissalatu vesselam, benim hücremde ve normal olarak bana ugramakta oldugu günde vefat ettiler. Ayrica Aziz ve Celil olan Allah onun ruh-u seriflerini kabzettigi vakit, mübarek baslari cigerimle bogazim arasinda (gögsümde) (yaslanmis vaziyette) idi. Tükrügü de tükrügüme karismisti. Aleyhissalatu vesselam'in hastaligi sirasinda birara, (kardesim) Abdurrahman Ibnu Ebi Bekr (ra) içeri girdi, elinde bir misvak vardi, dislerini misvakliyordu. Resulullah (sav) o misvaga bakti. "Ver o misvagi bana!" dedim. O da verdi. Dislerimle kemirip yonttum ve ucunu geverek (yumusatip) Aleyhissalatu vesselam'a uzattim. Resulullah, basi gögsüme yasli vaziyette onunla dislerini misvakladi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I • Resulullah (sav), sihhati yerinde iken söyle diyordu: "Hiçbir peygamber, cennetteki makamini görmeden kabzedilmez. Bundan sonra hayati devam ettirilir veya öbür dünyaya gitme hususunda muhayyer birakilir." Aleyhissalatu vesselam hastalandigi zaman O'nu, (basi) dizimin üstünde baygin vaziyette gördüm. Bir ara kendine geldi. Gözlerini evin tavanina dikti ve sonra: "Ey Allahim Refik-i A'la'da (bulunmayi tercih ederim)" dedi. Bu sözü isitince ben (kendi kendime): "Demek ki (makami gösterildi) ve bizimle olmayi tercih etmiyor" dedim. Bunun, sihhatli iken bize söyledigi su hadis oldugunu anladim: ["Hiçbir peygamber cennetteki makamini görmeden kabzedilmez, sonra yasamaya devam veya öbür dünyaya gitme hususunda muhayyer birakilir."] Resulullah (sav)'in telaffuz ettigi son söz: "Allahim, Refik-i A'la'da" cümlesi oldu." (Refik-i A'la: Cennetin en yüksek makaminda bulunan peygamberler cemaatidir). Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83, 84, Tefsir, Nisa 13, Marda 19, Da'avat 29, Rikak 41; Müslim, Fezail 87, (2444); M • Resulullah (sav) muhtazar (ölmeye yakin) iken evde bir kisim erkekler vardi. Bunlardan biri de Ömer Ibnu'l-Hattab (ra) idi. Resulullah (sav): "Gelin, size bir sey (vasiyet) yazayim da bundan sonra dalalete düsmeyin!" buyurdular. Hz. Ömer: "Resulullah (sav)'a izdirap galebe çalmis olmali. Yanimizda Kur'an var, Allah'in kitabi sizlere yeterlidir" dedi. Oradakiler aralarinda ihtilafa düstü. Kimisi: "Yaklasin, Resulullah (sav) size vasiyet yazsin!" diyor, kimi de Hz. Ömer (ra)'in sözünü tekrar ediyordu. Gürültü ve ihtilaf artinca, (aleyhissalatu vesselam): "Yanimdan halkin, yanimda münakasa caiz degildir!" buyurdu. Bunun üzerine Ibnu Abbas (ra): "En büyük musibet, Resulullah (sav)'la onun vasiyeti arasina girip engel olmaktir!" diyerek çikti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Megazi 83, Ilm 39, Cihad 176, Cizye 6, I'tisam 26; Müslim, Vasiyye 22, (1637) • Resulullah (sav) muhtazar oldugu (ölüm anlanna geldigi) zaman, sik sik izdiraplar bürümeye basladi. Kerimeleri Hz. Fatima (ra): "Vay babacigim, ne izdirab çekiyor!" diye yakinmaya hasadi. Aleyhissalatu vesselam: "Bugünden sonra baban izdirab çekmeyecek!" buyurarak onu teselli etmek istedi. Aleyhissalatu vesselam ölünce, Hz, Fatima: "Vay babacigim! Rabbi, duasina icabet etti! Vay babacigim, gidecegi yer Firdevs cennetidir! Vay babacigim, ölümünü Cibril'e haber verdik" diye yas etti. Aleyhissalatu vesselam gömülünce de: "Ey Enes! Resulullah (sav) üzerine toprak atmaya gönlünüz nasil razi oldu?" diyerek izdirabinin azametini dile getirdi. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Megazi 83; Nesai, Cenaiz 13, (4, 13); Ibnu Mace, Cenaiz 65, (1629) • Resulullah (sav)'in amcasi Hz. Abbas (ra), bir cemaate ugradi. Aralarinda Ensar'dan bir grup vardi. Resulullah'in izdirabi arttigi için agliyorlardi. Onlara: "Niye agliyorsunuz?" diye sordu. "Resulullah (sav)'la beraberliklerimizi hatirladik" dediler. Bunun üzerine Abbas (ra) Resulullah (sav)'in yanina girdi (ve Ensar'in aglamakta oldugunu) ona haber verdi. Aleyhissalatu vesselam hemen basina boz renkli bir sargi sardi -veya "bir bürdenin kenarini" demisti- ve hücreden çikip minbere geçti. Halka hitap etti. Ensari hayirla yadetti ve onlara iyi muamele edilmesini vasiyet etti. Ilaveten dedi ki: "Allah bir kulunu dünya ile yanindaki arasinda muhayyer birakti, o da Allah'in yanindakini seçti."Bu söz üzerine Hz. Ebu Bekr aglamaya basladi ve: "Ey Allah'in Resulü! Annelerimiz, babalarimiz sana feda olsunlar!" dedi. Biz de "Bu ihtiyar adama da ne oluyor ki, Resulullah'in: "Allah bir kulunu dünya ile yanindaki arasinda muhayyer birakti, kul da Allah'in yanindakini tercih etti" sözü üzerine agliyor" dedik. Meger burada muhayyer birakilan Resulullah'mis. Bunu en iyi bilenimiz de Ebu Bekr (ra) imis. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Salat 80, Fezail 3 • Resulullah (sav)'i yikamak istedikleri zaman: "Allah'a kasem olsun bilmiyoruz! Ölülerimizi soydugumuz gibi, Resulullah'i da elbiselerinden soyacak miyiz, yoksa elbisesi üzerinde oldugu halde mi yikayacagiz?" dediler. Bu sekilde ihtilaf edince, Allah üzerlerine uyku atti. Öyle ki, onlardan herbirinin çenesi gögüslerindeydi. Beyt cihetinden, kim oldugu bilinemeyen bir konusmaci: "Resulullah (sav)'i elbisesi üzerinde oldugu halde yikayin!" diye konustu. Bunun üzerine kalkip, kamisi üzerinde oldugu halde yikadilar. Su, kamisin üzerinden dökülüyordu... Aleyhissalatu vesselam'in bedenini elleriyle degil, kamisiyle ovuyorlardi." Hz. Aise sözlerine devamla dedi ki: "Eger, daha önce yaptigim isi simdi yapacak olsaydim, Resulullah (sav)'i kadinlarindan baskasi yikamazdi." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 32, (3141) • Resulullah (sav) üç necrani kumas içerisine kefenlendi: Iki parçali bir hülle, bir de öldügü sirada üzerinde bulunan kamis." Amiru's-Sabi'den kaydedilen bir rivayette Ibnu Abbas su ziyadede bulunur: "Aleyhissalatu vesselam'i Hz. Ali, Fazl ve Üsame radiyallahu anhüm yikadi ve bunlar kabrine indirdiler." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 34, (3153) • Imam Malik anlatiyor: Bana ulastigina göre, Resulullah (sav) pazartesi günü vefat etti ve sali günü de defnedildi. Halk namazini (cemaat halinde degil) ferd ferd kildi, hiç kimse imamlik yapmadi. Bir kismi: "Minberin yanina defnedilsin" dedi. Bazilari da: "Baki mezarligina defnedilsin" dedi. Bu (münakasaya) Hz. Ebu Bekir geldi ve: "Resulullah (sav)'in "Her peygamber öldügü yere defnedilir" buyurdugunu isitmistim" dedi. Bunun üzerine hemen orada mezar kazildi. Aleyhissalatu vesselam'i yikamak istedikleri vakit, gömlegini çikarmak istediler. Derken: "Gömlegi çikarmayin!" diye bir ses isittiler. Bunun üzerine gömlegi üzerinde oldugu halde yikadilar. Ravi: Kaynak: Muvatta, Cenaiz 27, (2, 231) • Kabrinde Resulullah (sav)'in altina kirmizi bir kadife kondu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 55, (1048); Nesai, Cenaiz 88, (4, 81); Müslim, Cenaiz 91, (967) • Resulullah (sav)'in kabrine lahid yapan Ebu Talha'dir. Aleyhissalatu vesselam'in altina kadifeyi koyan (Aleyhissalatu vesselam'in) azadlisi Sükran radiyallahu anh'dir. Ravi: Muhammed Ibnu Ali Ibni'l-Hüseyin Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 55, (1047) • (Halam) Hz. Aise radiyallahu anha'nin evine gidip yanina girdim ve: "Ey annecigim! Bana Resulullah (sav) ve iki arkadasinin kabirleri(nin örtüsünü) aç da bir göreyim!" dedim. Üç kabri de benin için açiverdi. Bunlar (yer seviyesinden ne) yukarida ne de asagida idiler. Kirmizi arsanin kumlariyla kumlanmis idi." Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 72, (3220) • Anlattigina göre, Resulullah (sav)'in kabrini yerden yükseltilmis olarak görmüstür. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Cenaiz 96 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Lailahe illallah demeyi telkin edin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Müslim, Cenaiz 1, 2, (916, 917); Tirmizi, Cenaiz 7, (976); Ebu Davud, Cenaiz 20, (3117); Nesai, Cena

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Lailahe illallah demeyi telkin edin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Müslim, Cenaiz 1, 2, (916, 917); Tirmizi, Cenaiz 7, (976); Ebu Davud, Cenaiz 20, (3117); Nesai, Cena • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Ya-sin suresini okuyun." Ravi: Ma'kil Ibnu Yesar Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 24, (3121); Ibnu Mace, Cenaiz 4, (1448) • Resulullah (sav): "Insan öldügü zaman gözleri nasil belerip kaliyor, görmez misiniz?" buyurmustu. Cemaat: "Evet, görüyoruz!" dediler. Bunun üzerine: "iste bu, gözünün, nefsim (çikan ruhun) takip etme sindendir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cenaiz 9, (921) • Resulullah (sav) Ebu Seleme (ra)'nin yanina girdi. Ebu Seleme'nin gözleri açik kalmisti, onlari kapatti. Sonra: "Ruh kabzedildi mi göz onu takip eder" buyurdu. Ehlinden bazilari feryad u figan koparmisti. Aleyhissalatu vesselam: "Kendinize kötü temennide bulunmayin, hayir dua edin! Çünkü melekler, söylediklerinize amin derler!" buyurdu. Sonra ilave etti: "Allahim, Ebu Seleme'ye magfiret buyur! Derecesin! hidayete erenler arasinda yükseli. Arkasinda kalanlar arasinda ona sen halef ol! Ey Alemlerin Rabbi! Ona da bize de magfiret buyur! Ona kabrini genis kil, orada ona nur ver!" Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Cenaiz 7, (920); Tirmizi, Cenaiz 7, (977); Ebu Davud, Cenaiz 19, 21, (3115, 3118); Nesai, Ce • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir Müslüman muhtasar oldugu (can çekisme anina girdigi) zaman rahmet melekleri, beyaz bir ipekle gelirler ve söyle derler: "Sen razi ve senden de (Rabbin) razi olarak (su bedenden) çik. Allah'in rahmet ve reyhanina ve sana gadabi olmayan Rabbine kavus." Bunun üzerine ruh, misk kokusunun en güzeli gibi çikar. Öyle ki melekler onu birbirlerine verirler, ta semanin kapisina kadar onu getirirler ve: "Size arzdan gelen bu koku ne kadar güzel!" derler. Sonra onu mü'minlerin ruhlarina getirirler. Onlar, onun gelmesi sebebiyle sizden birinin kaybettigi seyinin kendisine geldigi zamanki sevincinden daha çok sevinirler. Ona: "Falanca ne yapti? Falanca ne yapti?" diye dünyadakilerden haber) sorarlar. Melekler: "Birakin onu, onda hala dünyanin tasasi var!" derler. Bu gelen (kendisine dünyadan soran ruhlara): "Falan ölmüstü, yaniniza gelmedi mi?" der. Onlar: "O, annesine, Haviye cehennemine götürüldü!" derler. Aleyhissalatu vesselam devamla der ki: "Kafir muhtazar oldugu vakit, azab melekleri mish (denen kildan kaba bir elbise) ile gelirler ve söyle derler: "Bu cesedden kendin öfkeli, Allah'in da öfkesini kazanmis olarak çik ve Allah'in azabina kos!" Bunun üzerine, cesedden, en kötü bir cife kokusuyla çikar. Melekler onu arzin kapisina getirirler. Orada: "Bu koku ne de pis!" derler. Sonunda onu kafir ruhlarin yanina getirirler." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Nesai, Cenaiz 9, (3, 8-9) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mümin alninin teriyle ölür." Ravi: Büreyde Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 10, (982); Nesai, Cenaiz 5, (4, 6) • Ubeyd Ibnu Halid es-Sulemi, Resulullah (sav)'in ashabindan birinden naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ani ölüm, kafir için gadab-i ilahi'nin bir yakalamasidir, mü'min için de bir rahmettir." Ravi: Ubeyd Ibnu Halid es-Sulemi Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 14, (3110) •

Resulullah (sav)'a birlikte demirci Ebu Seyf radiyallahu anh'in yanina girdik. O, Resulullah (sav)'in oglu Ibrahim'in süt babasi idi. Aleyhissalatu vesselam oglunu aldi, öptü ve kokladi. Daha sonra yanina tekrar girdik, Ibrahim can çekisiyordu. Bu manzara...

• Resulullah (sav)'a birlikte demirci Ebu Seyf radiyallahu anh'in yanina girdik. O, Resulullah (sav)'in oglu Ibrahim'in süt babasi idi. Aleyhissalatu vesselam oglunu aldi, öptü ve kokladi. Daha sonra yanina tekrar girdik, Ibrahim can çekisiyordu. Bu manzara karsisinda Aleyhissalatu vesselam'in gözlerinden yas bosandi. Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anh: "Sen de mi (agliyorsun) ey Allah'in Resulü?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ibnu Avf! Bu merhamettir!" buyurdu ve aglamasina devam etti. Sonra söyle söyledi: "Gözümüz yas döker, kalbimiz hüzün {-eker, fakat Rabbimizi razi etmeyecek söz sarfetmeyiz. Ey Ibrahim! Senin ayrilmandan bizler üzgünüz!" Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 44; Müslim, Fezail 62, (2315); Ebu Davud, Cenaiz 28, 3126 • Hz. Osman Ibnu Affan radiyallahu anh'in Mekke'de bir kizi vefat etti. Cenazesinde bulunmak üzere geldik, Ibnu Ömer ve Ibnu Abbas (ra) da cenazede hazir oldular. Ben ikisinin arasinda oturuyordum. Abdullah Ibnu Ömer, tam karsisinda bulunan Amr Ibnu Osman'a: "Aglamayi niye yasaklamiyorsun? Zira Resulullah (sav): "Ölü, ehlinin, kendisi üzerine aglamasi sebebiyle azab görür" buyurmustur!" dedi. Bunun üzerine Ibnu Abbas (ra): "Hz. Ömer (ra) bunun bir kismini söylemisti" dedi ve sonra Ibnu Abbas konusmasina devam ederek anlatti: "Hz. Ömer'le Mekke'den çiktim. el-Beyda nam mevkie geldigimizde, semüre agacinin gölgesinde bir yolcu gördü. Bana: "Git bak bakalim! Bu yolcu neyin nesi?" dedi. Gittim baktim, meger Süheyb imis, gelip haber verdim. "Onu bana çagir!" dedi. Tekrar Süheyb'e dönüp: "Haydi yürü, emr'ül-mü'minine ugra!" dedim. Hz. Ömer (ra) hançerlendigi zaman Hz. Süheyb (ra), aglayarak girdi. Hem agliyor, hem de: "Vay kardesim, vay arkadasim!" diyordu. Hz. Ömer: "Ey Süheyb bana mi agliyorsun? Aleyhissalatu vesselam: "Ölü, ehlinin kendi üzerine aglamasi sebebiyle azab görür" buyurdu!" dedi. Ibnu Abbas (ra) der ki: "Hz. Ömer (ra) öldügü zaman bunu Hz. Aise (ra)'ya hatirlatmistim. Söyle dedi: "Allah Ömer'e rahmet buyursun! Vallahi Resulullah (sav): "Allah, mü'mine, ehlinin üzerine aglamasi sebebiyle azab verir" demedi. Lakin Resulullah (sav): "Allah, kafirin azabini, ehlinin üzerine aglamasiyla artirir" buyurdular." Hz. Aise sözlerine söyle devam etti: "(Bu meselede) size Kur'an yeter. Orada "Hiçbir günahkar baskasinin günahini yüklenmez." (Fatir 18) buyrulmustur." Bu söz üzerine Ibnu Abbas (ra): "Gerçek su ki, güldüren de, aglatan da Allah'tir, (gülmek ve aglamak fitri bir se'niyettir, kisinin bunda dahli yoktur)" dedi. Ibnu Müleyke der ki: Ibnu Ömer bu konusmalar karsisinda hiçbir sey söylemedi (serdedilen delilleri ikna edici buldu)." Ravi: Abdullah Ibnu Ubeydillah Ibni Ebi Müleyke Kaynak: Buhari, Cenaiz 33; Müslim, Cenaiz 22, (928); Nesai, Cenaiz 15, (4, 18, 19) • Kendisine, Ibnu Ömer (ra)'in "sag kimsenin üzerine aglamasiyla ölüye azab edilecegini söylemekte oldugu" haber verilmisti. Su cevabi verdi: "Allah, Ebu Abdirrahman'i (Ibnu Ömer'i) magrifet buyursun. Aslinda o, yalan söylemiyor, ancak unutmus veya yanilmis olmali. Zira Resulullah (sav), (ölmüs) bir Yahudi kadin cenazesine ugramisti, yakinlari onun üzerine agliyorlardi. "Bunlar onun üzerine agliyorlar. Ona da bu yüzden kabrinde azab ediliyor!" buyurdu." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 33; Müslim, Cenaiz 25, (931); Muvatta, Cenaiz 37, (1, 234); Tirmizi, Cenaiz 25, (1004 • Resulullah (sav)'in alinden birisi vefat etmisti. Kadinlar, arkasindan aglamak üzere toplandilar. Hz. Ömer (ra) onlari bundan men etmek ve geri çevirmek üzere kalkti. Aleyhissalatu vesselam müdahele edip: "Ey Ömer! Birak onlari, çünkü göz aglayicidir, kalp izdiraba maruzdur, (izdirabin yasandigi) zaman yakindir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Nesai, Cenaiz 16, (4,19) • Resulullah (sav), ölmüs bulunan Osman Ibnu Maz'un'u, gözlerinden yaslar dökerek öptü. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 14, (989); Ebu Davud, Cenaiz 40, (3163); Ibnu Mace, Cenaiz 7, (1456) • Resulullah (sav), Kurralar öldürüldügü zaman, bir ay boyu kunut okudu. Resulullah (sav)'in, bir baska sey için bu kadar üzüldügünÜ hiç görmedim. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 41, Vitr 7, Cizye 8, Megazi 38, Da'avat 59; Müslim, Mesacid 29, (677) • Ebu Seleme öldügü zaman söyle dedim: "Garip adam, diyar-i gurbette öldü. Ben de onun için öyle bir aglayacagim ki, herkes ondan bahsetsin." Tam aglamak için hazirlanmistim ki, saidden, bana yardim etmek isteyen bir kadin geldi. Resulullah (sav) onunla karsilasti ve kadina: "Sen, Allah Teala'nin tard ettigi seytani tekrar eve sokmak mi istiyorsun?" dediler. Bunun üzerine ben de aglamaktan vazgeçtim ve aglamadim. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Cenaiz 10, (922) • Resulullah (sav)'a Zeyd Ibnu Harise, Ca'fer Ibnu Ebi Talib ve Abdullah Ibnu Ravaha (ra)'nin ölüm haberi gelince oturdu. (Halinden) üzüntülü oldugu belliydi. Ben kapi araligindan bakiyordum. Yanina bir adam geldi ve: "Ca'fer'in kadinlari!" dedi ve onlarin agladiklarini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam derhal onlari men etmesini emretti. Adam gitti ve sonra geri gelip: "Ben onlari yasakladim, fakat onlar sözüme kulak asmadilar" dedi. Aleyhissalatu vesselam ikinci sefer emrederek kadinlari bundan nehyetmesini söyledi. Ama o, kadinlarin yine kulak asmadiklarini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam yine: "Yasakla onlari!" buyurdu. Adam üçüncü sefer geri geldi ve: "Ey Allah'in Resulü! Allah'a yemin olsun kadinlar bana -veya bize- galebe çaldilar" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Agizlanna toprak saç!" emretti. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 41, 46, Megazi 44; Müslim, Cenaiz 30, (935); Ebu Davud, Cenaiz 25, (3122); Nesai, Cen • Resulullah (sav) Abdullah Ibnu Sabit'e geçmis olsun ziyaretine gelmisti. Onu, (Allah'in emri) galebe çalmis buldu. Ona seslendi. Fakat cevap alamadi. Bunun üzerine Resulullah (sav) istircada bulundu "Inna lillahi ve inna ileyhi raciun" dedi ve: "(Biz yasamani isteriz ama, Allah'in emri) bize galebe çaldi ey Ebu'r-Rebi!" dedi. Bunun üzerine kadinlar feryad edip aglamaya basladilar. Ibnu Atik (ra) kadinlari susturmaya basladi. Ancak Aleyhissalatu vesselam: "Birak onlari aglasinlar! Vacib oldugu zaman tek aglayan aglamayacak" buyurdu. "Vacib olan da ne?" dediler. "Öldügü zaman (demektir)" dedi. Bunun üzerine kizi: "Allah'a yemin olsun, elimden gelse sehid olmani isterim. Çünkü sen (cihad için gerekli teçhizati) hazirladin" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Allah onun ecrini niyetine göre verdi. Siz aranizda sehid olmayi ne zannedersiniz?" buyurdular. "Allah yolunda ölmek!" dediler. Aleyhissalatu vesselam açikladi: "Öyleyse ümmetimin sehidleri cidden azdir. Bilesiniz: Taundan ölen sehittir, bogularak ölen sehittir, yeter ki seferi taatte olsun. Zatulcenb'ten ölen sehittir. Ishalden ölen sehittir, yanarak ölen sehittir, yikik altinda ölen sehittir, çocuk karninda ölen kadin sehittir." Ravi: Cabir Ibnu Atik Kaynak: Muvatta, Cenaiz 36, (1, 233, 234); Ebu Davud, Cenaiz 15, (3111); Nesai, Cenaiz 14, (4, 13, 14) • Resulullah (sav) Sa'd Ibnu Ubade'ye geçmis olsun ziyaretinde bulundu. (Yanina gelince) onu baygin buldu ve: "Ölmüs olmali!" dedi. Yanindakiler: "Hayir" deyince, Aleyhissalatu vesselam agladilar. Resulullah'in agladigini gören halk da agladi. "Isitmiyor musunuz," buyurdular. "Allah Teala hazretleri ne gözyasi sebebiyle ne de kalbin hüznüyle azab vermez. Ancak sunun sebebiyle azab verir! -ve dilini isaret ettiler- yahut da merhamet eder." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Cenaiz 45; Müslim, Cenaiz 12, (924) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Izdirab ve matemi sebebiyle) yanaklari yolan, üst basini yirtip dövün)en, cahiliye duasiyla dua eden bizden degildir." Ravi: Ibnu Mesud Kaynak: Buhari, Cenaiz 36, 39, 40, Menakib 8; Müslim, Iman 165, (103); Tirmizi, Cenaiz 22, (999); Nesai, Cen • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse ölünce, arkada aglayanlari kalkip: "Vay benim dagim, vay efendim..." gibi sözler sarfederse, ona iki melek vekil kilinir, melekler ölen kimsenin gögsüne vura vura: "Sen öyle misin?" diye sorarlar." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 24,(1003) • Abdullah Ibnu Ravaha (ra) bayilmisti. Kizkardesi Amra aglamaya basladi: "Vay benim dagim, vay suyum, vay buyum!" diye sayip dökerek yakiniyordu. Abdullah ayrildigi zaman: "Allah'a yemin olsun, o söylediklerini söylerken her defasinda bana: "Sen böyle misin?" diye soruldu" dedi. Söylendigine göre, Abdullah vefat ettigi zaman Amra arkasindan aglamadi. Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Megazi, 44 • Resulullah (sav), Abdurrahman Ibnu Avf (ra)'in elinden tuttu, oglu Ibrahim'e gittiler. Aleyhissalatu vesselam oglunu can çekisir vaziyette buldu. Kucagina aldi ve agladi. Abdurrahman: "Agliyor musun? Aglamaktan bizi sen men etmedin mi?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Hayir (aglamaktan degil), iki ahmak, facir sesten yasakladim: Musibet sirasindaki ses; yüzleri tirmalamak, cepleri yirtmak ve seytan matemi." Ravi: Cabir Ibnu Abdillah Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 25, (1005) • Kadinlardan biri dedi ki: "Ey Allah'in Resulü! Bizim sana asi olmamamiz gereken su maruf (iyi amel) nedir?" Aleyhissalatu vesselam: "Matem yapmayin!" buyurdu. Kadin: "Ey Allah'in Resulü! Falan sülale(nin kadinlari) amcamin (vefatinda matemime istirak edip) yardimcim olmuslardi. Benim de mukabeleten borcumu ödemem gerek" dedi. Aleyhissalatu vesselam kadina (matem için) izin vermedi. Kadin tekrar tekrar izin istedi. Kadin der ki: "Resulullah, sonunda onlara borcumu ödemem için izin verdi. Onlara olan borcumu ödedikten sonra hiç matem tutmadim, su ana kadar bir baska mateme de katilmadim. Benim disinda matem tutmaya kadin da kalmadi." Ravi: Esma Bintu Yezid Ibni's-Seken Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Mümtehine, (3304) • Muhtazar (ölüme yakin) olunca: "Ben ölünce, kimse üzerime ezan okumasin, ben bunun, ölüm haberinin duyurulmasi olmasindan korkarim. Zira ben Aleyhissalatu vesselam'in ölüm haberinden yasakladigini isittim. Öyleyse ben öldüm mü, üzerime namaz kilsinlar. Beni Rabbime (sessizce) tasisinlar" dedi. Ravi: Huzeyfe Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 12, (986); Ibnu Mace, Cenaiz 14, (1476) • Resulullah (sav) matemci kadina da, onu dinleyene de lanet etti. Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 20, (3128) • Anlattigina göre, "Abdurrahman (Ibnu Ebi Bekr es-Siddik) (ra)'nin kabri üzerinde bir çadir görmüstü, seslendi: "Ey oglum! Çadiri mezarin üstünden kaldir. Çünkü onu, (sagken isledigi) ameli gölgelemektedir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Cenaiz 82, (muallak olarak kaydetmistir) •

Bir adam, Arafat'ta Resulullah ile beraber dururken devesi onu (yere atip) boynunu kirdi ve adam öldü. Aleyhissalatu vesselam: "Adami su ve sidr ile gasledin, iki parça bezle kefenleyin, kefene tahnit yapmayin (koku sürmeyin). Basini da örtmeyin. Allah onu...

• Bir adam, Arafat'ta Resulullah ile beraber dururken devesi onu (yere atip) boynunu kirdi ve adam öldü. Aleyhissalatu vesselam: "Adami su ve sidr ile gasledin, iki parça bezle kefenleyin, kefene tahnit yapmayin (koku sürmeyin). Basini da örtmeyin. Allah onu kiyamet günü telbiye ederek diriltecektir!" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Cenaiz 20, 21, 22, Cezaus's-Sayd 13, 20, 21; Müslim, Hacc 94, (1206); Ebu Davud, Cenaiz 84, • Ben Ümmü Gülsüm Binti Resulullah (sav)'i yikayan kadinlar arasinda idim. Resulullah (sav) da kapinin yaninda idi. Yaninda Umum Gülsüm'ün kefeni vardi, bize parça parça veriyordu, ilk verdigi parça izar idi. Sonra gömlegi (dir'), sonra basörtüsünü (himar) sonra gögüs örtüsünü (milhafe) verdi. Ümmü Gülsüm sonra bir baska giysinin içine konuldu. Ravi: Leyla Bintu Kaif es-Sakafiyye Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 36, (3157) • Resulullah (sav)'in: "Ölü, (kiyamet günü), içinde öldügü elbise ile diriltilecek" dedigini isittim. Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 18, (3114) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kefen(e fazla ödeme)de ileri gitmeyin. Çünkü çabuk çürütülür." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 35, (3154) • Resulullah (sav) Hamza Ibnu Abdilmuttalib'i tek parçadan mütesekkil çizgili bir kumasla kefenledi. Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 20, (997) • Ölü üç parça ile kefenlenir: Gömlek giydirilir, izar baglanir, üçüncü giysi olan lifafeye sarilir. Eger sadece bir kat giysi varsa onunla kefenlenir. Ravi: Abdullah Amr Ibni'l-As Kaynak: Muvatta, Cenaiz 7, (1, 224) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim cenazeyi takip eder ve önce üç kere tasirsa (ölen kardesine karsi olan) borcunu ödemis olur." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 50, 1041)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim cenazeyi takip eder ve önce üç kere tasirsa (ölen kardesine karsi olan) borcunu ödemis olur." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 50, 1041) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cenazeyi ne ses (matem), ne de atesle takip etmeyin." [Bir rivayette su ziyade var: "Cenazenin önünde yürümeyin."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Muvatta, Cenaiz 13, (1, 226); Ebu Davud, Cenaiz 46, (3171) • Resulullah (sav)'i, Hz. Ömer ve Hz. Ebu Bekir'i cenazenin önünde yürürlerken gördüm. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 49, (3179); Tirmizi, Cenaiz 26, (1007, 1008); Nesai, Cenaiz 56, (4, 56) • Resulullah (sav) cenazenin önünde yürürdü. Hz. Ebu Bekr, Hz. Ömer, Hz. Osman da (önde yürürdü). [Rezin su ziyadede bulundu: "Siz tesyi ederken cenazenin önünde, arkasinda, saginda, solundu ve yakininda yürüyün!" Rezin'in ziyadesini, Buhari muallak olarak zikretmistir.] Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 26, (1007) • Cenazeyi takipten (biz kadinlar) men edildik ama bunda çok siddet gösterilmedi. Ravi: Ummü Atiyye Kaynak: Buhari, Cenaiz 30; Müslim, Cenaiz 235, (938); Ebu Davud, Cenaiz 44, (3167) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Binekli, cenazenin ardindan yürür, yaya ise diledigi yerden. Çocuga da namaz kilinir. Anne-babasi için magfiret ve rahmetle dua edilir." Ravi: Mugire Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 42, (1031); Nesai, Cenaiz 55, 56, (4, 55, 56); Ebu Davud, Cenaiz 49, (4180) • Resulullah (sav) bir cenazeye katilmisti. Birkisim binekliler gördü. "(Binerek cenaze tesyi etmekten) utanmiyor musunuz? Allah'in melekleri yaya olsunlar da siz hayvanlarin sirtinda olun (olacak sey degil)!" buyurdular. Ravi: Sevban Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 28, (1012); Ebu Davud, Cenaiz 48, (3177) • Resulullah (sav) Ebu'd-Dahdah'in cenazesini yayan takip etti. At sirtinda geri döndü. Ravi: Cabir Ibnu Semure Kaynak: Müslim, Cenaiz 89, (965); Tirmizi, Cenaiz 29, (1014); Ebu Davud, Cenaiz 48, (3178); Nesai, Cenaiz 95 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cenazede çabuk olun. Eger salih biri ise, kendisine iyilik yapmis olursunuz. Böyle biri degilse, belayi bir an önce sirtinizdan atmis olursunuz." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Cenaiz 52; Müslim, Cenaiz 51, (944); Muvatta, Cenaiz 56, (1, 243); Ebu Davud, Cenaiz 50, (31 • Resulullah (sav) cenazeyi takip ettigi vakit, cenaze mezara konuncaya kadar oturmazdi. Bir Yahudi alimi (bir gün) karsisina çikip: "Ey Muhammed, biz de böyle yapariz!" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Onlara muhalefet edin! Oturun!" emrettiler! Ravi: Ubadetu'bnu's-Samid Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz, 47, (3176); Tirmizi, Cenaiz, 35, (1020) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri bir cenazenin geçtigini görürse, cenaze ile birlikte yürümese bile, cenazeyi geride birakincaya veya cenaze kendisini geride birakincaya veya cenaze onu geride birakmadan, yere konuncaya kadar oturmasin." Ravi: Amr Ibnu Rebia Kaynak: Buhari, Cenaiz 47, 48; Müslim, Cenaiz 74, (958); Ebu Davud, Cenaiz 47, (3172); Tirmizi, Cenaiz 51, ( • Hasan Ibnu Ali ve Ibnu Abbas (ra) (otururlar iken) bir cenaze geçmisti. Hz. Hasan derhal ayaga kalkti, Ibnu Abbas ayaga kalkmadi. Hasan radiyallahu anh: "Resulullah (sav) bir Yahudinin cenazesine ayaga kalkmadi mi?" dedi. Bunun üzerine Ibnu Abbas da ayaga kalkti. Cenaze için kalkti, sonra tekrar oturdu. [Bir rivayette: "Ben melekler için, yani cenaze ile birlikte olan melekler için ayaga kalktim" denmistir.] Ravi: Muhammed Ibnu Sirin Kaynak: Nesai, Cenaiz 47, (4, 46) • Resulullah (sav) otururken bir Yahudi cenazesi geçiyordu. Yahudi cenazesinin, basindan yukarida olmasini iyi karsilamadi ve ayaga kalkti. Ravi: Hasan Ibnu Ali Kaynak: Nesai, Cenaiz 47, (4, 47) •

Uhud günü Ensar, Resulullah (sav)'a gelip: "Bize yara ve mesakkat isabet etti, ne emredersiniz (ey Allah'in Resulü)?" dediler. Aleyhissalatu vesselam da: "Kabirleri genisletin ve derinlestirin. Bir kabre iki-üç kisiyi birden koyun!" buyurdular. "Öyleyse...

• Uhud günü Ensar, Resulullah (sav)'a gelip: "Bize yara ve mesakkat isabet etti, ne emredersiniz (ey Allah'in Resulü)?" dediler. Aleyhissalatu vesselam da: "Kabirleri genisletin ve derinlestirin. Bir kabre iki-üç kisiyi birden koyun!" buyurdular. "Öyleyse hangisi öne konsun?" denildi. "Kur'an'i daha çok bilen!" buyurdular. Ravi: Hisam Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Cenaiz 73, 74, 75, 76, 79, Megazi 26; Ebu Davud, Cenaiz 31, (3138); Tirmizi, Cenaiz 46, (103 • Resulullah (sav), Uhud sehidlerini (defin sirasinda) her ikisinin (cesedini) bir giysiye koyuyor, sonra da: "Kuran'i hangisi daha çok almisti?" diye sorup, onlardan birine isaret edildigi takdirde, onu lahidde öne koyuyordu. Sonra da: "Ben bunlara sahidim!" diyordu. Onlari kanlariyla defnetmelerini emretti. Onlara cenaze namazi kilmadi, onlari yikamadi da. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Cenaiz 73, 74, 75, 76, 79, Megazi 26; Ebu Davud, Cenaiz 31, (3138); Tirmizi, Cenaiz 46, (103 • Uhud günü, halam, kabristanimiza gömmek için babami (Uhud'dan Medine'ye) getirmisti. O sirada, Resulullah (sav)'in tellali söyle nida etti: "Ölüleri yerlerine geri götürün!" Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 42, (3165); Tirmizi, Cihad 37, (1717); Nesai, Cenaiz 83, (4, 79) • Resulullah (sav), Uhud sehidlerinin üzerinden demir(den mamul silah, zirh gibi seyler)in ve deri(den mamul kan bulasmamis giyecekler)in çikarilmasini ve onlarin elbiseleri ve kanlariyla gömülmelerini emretti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 31, (3134) • Talha Ibnu'l-Bera hastalandigi zaman, Resulullah (sav) ona geçmis olsun ziyaretine geldi. (Yakinlarina:) "Ben onda ölüm alametinin zuhurunu gördüm.(Ölümünü) bana hemen haber verin ve acele davranin. Çünkü, Müslüman bir kimsenin cesedinin ailesi içerisinde hapsedilmesi uygun degildir" buyurdular. Ravi: Husayn Ibnu Vahvah Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 38, (3159) • Bir gün Resulullah (sav) bir hutbe irad etti. Hutbesinde, ashabindan, ölmüs, yetersiz bir kefene sanlip, geceleyin defnedilmis bir zati zikretti. Sonra kisinin, mecbur kalmadikça geceleyin gömülmesini yasakladi, ta ki üzerine namaz kilinsin. Ve dedi ki: "Biriniz kardesini kefenledi mi, kefenini güzel yapsin!" Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Cenaiz 49, (943); Ebu Davud, Cenaiz 34, (3148); Nesai, Cenaiz 37, (4, 33) • Resulullah (sav), geceleyin bir kabre girdi. Kendisine bir kandil yakilmisti. Uzanmis vaziyetteki cenazeyi kible cihetinden aldi. (Ölüye): "Muhakkak ki sen çok dua eden, çok Kur'an okuyan (yufka yürekli) bir kimseydin. Allah sana rahmetini bol kilsin!" diye dua etti ve dört kere tekbir getirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 62, (1057) • Resulullah (sav)'in bir kizinin defnine sahid olduk. Bu definde Resulullah kabrin üzerine oturmustu. Aleyhissalatu vesselamin gözlerinden yas aktigini gördüm. "Aranizda bu gece günah islemeyen (cima yapmayan) var mi ?" buyurdular. Ebu Talha radiyallahu anh: "Ey Allah'in Resulü! Ben varim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Öyleyse kabrine in!" buyurdular. Ravi der ki: "Ebu Talha kabre inip onu defnetti." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 72 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Lahid bize, sakk bizden baskasina aittir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 65, (3208); Tirmizi, Cenaiz 53, (1045); Nesai, Cenaiz 85, (4, 80) • Bana, Hz. Ali radiyallahu anh: "Resulullah (sav)'in beni göndermis oldugu seye ben de seni göndereyim mi?" diye sordu ve Resulullah'in kendisine: "Haydi git, kirip dökmedik put, duzlemedik yüksek kabir birakma!" dedigini anlatti. Ravi: Ebu'l-Heyyac el-Esedi Kaynak: Müslim, Cenaiz 93, (969); Ebu Davud, Cenaiz 72, (3218); Nesai, Cenaiz 99, (4, 88, 89) • Resulullah (sav) kabrin kireçlenmesini, üzerine bina yapilmasini, üzerine oturulmasini, üzerine yazi yazilmasini ve ayakla basilmasini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Cenaiz 94, (970); Ebu Davud, Cenaiz 76, (3225, 3226); Tirmizi, Cenaiz 58, (1052); Nesai, Cen • Osman Ibnu Maz'un öldügü zaman, cenazesi Medine'den disari çikarildi ve gömüldü. Osman radiyallahu anh, muhacirlerden Medine'de ilk ölen kimse idi. Resulullah (sav), bir adama Osman için bir kaya [getirerek mezar yerini belli etmesini] emretti. Adam [bir tas aldi, fakat] tasimaya güç yetiremedi. Resulullah (sav) bizzat gidip kollarini sivadi. -Ravi der ki: "Sanki ben sivadigi sirada Resulullah'in kollarinin beyazligini görür gibiyim."- Sonra kayayi getirip Osman'in bas tarafina koydu ve: "Bununla, kardesimin kabrini isaretliyorum, ailemden ölenleri bunun yanma gömecegim" buyurdu. Ravi: Muttalib Ibnu Ebi Vedaa Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 63, (3206) • Abdurrahman Ibnu Ebi Bekr (ra) Mekke yakinlarinda bir yer olan Hubsiyy'de vefat ettigi zaman Mekke'ye tasindi ve orada defnedildi. Hz. Aise (ra) Mekke'ye gelince Abdurrahman'in kabrine ugradi ve su beyitleri okudu: "Biz (Irak Krali) Cezime'ye uzun zaman (kirk yil hizmet eden) iki nedimesi (Malik ve Akil) gibiydik. Öyle ki (hakkimizda): "Bunlar ebediyen ayrilmayacaklar" denmisti. Vakta ki, ben ve (kardesim) Malik uzun beraberlikten sonra ayrilinca, sanki tek gece beraber kalmadik gibi oldu." Hz. Aise sonra sunlari söyledi: "Vallahi ben burada olsaydim, öldügün yerde defnedilirdin. Eger ölümüne hazir olsaydim ziyaretine de gelmezdim." Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Müleyke Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 60, (1055) • Resulullah (sav), ölünün defnini tamamlayinca, kabri üzerinde durur ve: "Kardesiniz için (Allah'tan) magfiret talep edin, onun için (karsilasacagi sorgulamada) metanet dileyin. Zira simdi ona hesap sorulacak!" buyururdu. Ravi: Osman Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 73, (3221) • Hz. Ali (ra), anlatildigina göre, bir ölünün defin isini tamamlayinca söyle derdi: "Allahim, bu kulundur, sana gelmistir. Sen ise yanina inilenin en hayirlisisin. Ona magfiret et, onun girdigi yeri (kabri) genis kil." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Ravi, anlatildigina göre, ölünce, kabrinin üzerine iki yas çubuk konmasini tavsiye etmistir. Ravi: Bureyre Kaynak: Buhari, Cenaiz 82, (Bab basliginda muallak olarak kaydetmistir) • Urve tu'bnu'z-Zübeyr, Hz. Aise (ra)'den naklen anlatildigina göre, "Urve'nin kardesi Abdullah Ibnu'z-Zübeyr'e Aise dedi ki: "Beni arkadaslarimla birlikte defnedin. Resulullah'la birlikte odaya defnetmeyin. Zira ben, O'nunla birlikte tezkiye olunmamdan hoslanmam." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 96, I'tisam 16 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah kabirleri çok ziyaret eden kadinlara ve kabirlerin üzerine mescidler yapanlara, kandiller takanlara da lanet etsin." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 61

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah kabirleri çok ziyaret eden kadinlara ve kabirlerin üzerine mescidler yapanlara, kandiller takanlara da lanet etsin." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 61 • Resulullah (sav)'a birlikte bir ölü defnettik. Defin isi bitince Aleyhissalatu vesselam'la birlikte ölünün (çiktigi evin) kapisinin hizasina kadar geldik. Orada gelmekte olan bir kadinla karsilastik. Zannimca, Aleyhissalatu vesselam onu tanidi. Bu, Hz. Fatima (ra) idi. "Evden niye ayrildin?" diye sordu. "Su ölünün sahibine geldim. Ölülerine olan merhamet duygularimi onlara ifade ettim. (Allah rahmet etsin dedim) -veya ölüleri sebebiyle onlara taziyede (bassagligi dileginde) bulundum-" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Belki sen onlarla birlikte kabirlere kadar vardin!?" dedi. Hz. Fatima: "Allah korusun! O hususta sizin zikrettiginiz günahi isittim, (hiç kabre kadar gider miyim!)" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Eger onlarla kabirlere kadar gitmis olsaydin..."diyerek ciddi bir tehditte bulundu. [Ravilerden biri, "Küda"dan maksadin kabirler oldugunu zannederim" dedi.] Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 26, (3123); Nesai, Cenaiz 27, (4, 27) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ben sizi kabirleri ziyaretten men etmistim. Artik onlari ziyaret edebilirsiniz. Çünkü onlar size ahireti hatirlatir." Ravi: Büreyde Kaynak: Müslim, Cenaiz 106, (977); Ebu Davud, Cenaiz 81, (3235); Tirmizi, Cenaiz 60, (1054); Nesai, Cenaiz 1 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Rabbimden anneme istigfar talep etmek için izin istedim, fakat bana izin vermedi. Kabrini ziyaret etmem için izin istedim, buna izin verdi." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cenaiz 105, (976); Ebu Davud, Cenaiz 81, (3234); Nesai, Cenaiz 108, (5, 90) • Resulullah (sav), Medine ehlinin mezarlarina ugramisti. Mezarlara yüzünü çevirerek: "Esselamu aleyküm (selam üzerinize olsun) ey kabir halki! Allah sizi de bizi de magfiret buyursun. Sizler bizim seleflerimizsiniz. Biz de arkadan gelecegiz" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 59, (1053) • Resulullah (sav) bir mezarliga ugramisti: "Selam üzerinize olsun ey mü'minler cemaatinin mahalle halki! Insaallah biz de sizlere kavusacagiz!" buyurdular." [Müslim ve Nesai'de Büreyde'den gelen bir rivayette su ziyade var: "Allah'tan bizim için de sizin için de afiyet dilerim."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 83, (3237) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Birinizin bir kor üzerine oturup elbisesini oradan da bedenini yakmasi, kendisi için bir kabrin üzerine oturmaktan daha hayirlidir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cenaiz 96, (971); Ebu Davud, Cenaiz 77, (3228); Nesai, Cenaiz 105, (4, 95) • Hz. Ali (ra)'den anlatildigina göre kabirlere dayanir, üzerlerine yatardi. Ravi: Ali Kaynak: Muvatta, Cenaiz 34, (1, 233) • Harice Ibnu Zeyd elimden tutup beni bir kabrin üzerine oturttu ve amcam Zeyd Ibnu Sabit (ra)'ten haber verdi. Buna göre, Zeyd söyle demisti: "Kabir üzerine oturmanin mekruhlugu, onun üzerinde abdest bozanlaradir." Ravi: Osman Ibnu Hakim Kaynak: Buhari, Cenaiz 82, (bab basliginda muallak olarak gelmistir.) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim çocugunu kaybeden bir anneye taziyede bulunursa cennette ona bir bürde giydirilir." Ravi: Ebu Berze el-Eslemi Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 74, (1076)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim çocugunu kaybeden bir anneye taziyede bulunursa cennette ona bir bürde giydirilir." Ravi: Ebu Berze el-Eslemi Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 74, (1076) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim (bir belaya) maruz olana taziyede bulunursa, ona öbürünün sevabinin bir misli verilir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 71, (1073) • Ca'ferin ölüm haberi geldigi zaman, Resulullah (sav): "Ca'fer ailesi için yemek yapin! Çünkü onlara, onlari mesgul eden (haber) geldi!" buyurdular. Ravi: Abdullah Ibnu Cafer Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 21, (998); Ebu Davud, Cenaiz 30, (3132) • Ölünün kemigini kirmak, onu diri iken kirmak gibidir. [(Hz. Aise bu sözüyle) günah cihetiyle demek istemistir.] Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Cenaiz 45, (1, 238); Ebu Davud, Cenaiz 64,(3207) • Bir cenaze geçirilmisti. Resulullah (sav): "Hem o istirahata kavustu, hem de ondan istirahata kavusuldu" buyurdular. Bunun üzerine, yanindakiler: "Ey Allah'in Resulü, "istirahata kavusan" ve "ondan istirahata kavusan" kimdir, bu ne demektir?" diye sordular. Su açiklamayi yapti: "Mü'min kul (ölünce) dünyanin yorgunluk ve agrilarindan kurtulur. Tacir (ölünce) ondan da kullar, memleket, agaçlar ve hayvanlar kurtulur." Ravi: Ebu Katade Kaynak: Buhari, Rikak 42; Müslim, Cenaiz 61, (950); Muvatta, Cenaiz 54, (1, 241, 242); Nesai, Cenaiz 48, 49, • Medine'de dogan bir adam Medine'de ölmüs idi. Resulullah (as) namazini kildirdi, sonra da: "Keske dogdugu yerden baska bir yerde ölseydi!" buyurdu. Oradakiler "Niçin?" diye sorunca açikladi: "Kul dogdugu yerin disinda ölürse, cennette dogdugu yerle eserinin kesildigi (ecelinin geldigi) yerin arasi mukayese edilir!" Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Nesai, Cenaiz 8 (4,7) •