Hadis arsivi

Ribi Ibnu Hiras, Beni Amir'e mensub bir adamdan naklediyor: "Resulullah (sav) bir evde bulundugu sirada, yanina girmek için: "Girebilir miyim?" diye izin istedi. Aleyhissalatu vesselam hizmetçisine: "Çik, su gelene isti'zan adabini ögret, bu maksadla ona:...

• Ribi Ibnu Hiras, Beni Amir'e mensub bir adamdan naklediyor: "Resulullah (sav) bir evde bulundugu sirada, yanina girmek için: "Girebilir miyim?" diye izin istedi. Aleyhissalatu vesselam hizmetçisine: "Çik, su gelene isti'zan adabini ögret, bu maksadla ona: "Esselamünaleyküm, girebilir miyim?" demesini söyle!" buyurdu. Adam bunu isitmisti, (hizmetçiyi beklemeden): "Esselamünaleyküm, girebilir miyim?" dedi. Resulullah (sav) da adama izin verdi, o da girdi. Ravi: Ribi Ibnu Hiras Kaynak: Ebu Davud, Edeb, 137, (5177, 5178), 5179) • Resulullah (sav) bizi, evimizde ziyaret etti. Ve: "Esselamü aleyküm ve rahmetullah!" dedi. Babam, çok hafif bir sesle mukabelede bulundu. Babama: "Resulullah'a izin vermiyor musun?" dedim. O: "Birak, bize çokça selam okusun!" dedi. Resulullah (sav) tekrar: "Esselamü aleyküm ve rahmetullah" dedi. Sa'd yine hafif bir sesle mukabele etti. Sonra Resulullah (sav) tekrar: "Esselamü aleyküm ve rahmetullah" dediler ve döndüler. Sa'd pesine düstü ve: "Ey Allah'in Resulü, ben senin selamini isitiyordum. Ancak, bize daha fazla selam vermen için alçak sesle mukabele ediyorum" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam onunla birlikte geri döndü. Ondan su isteyip gusletti. Sonra Sa'd, zaferan veya versle boyanmis bir havlu verdi, Aleyhissalatu vesselam onu sarindi. Sonra ellerini kaldirip: "Allah'im, Sa'd Ibnu Ubade ailesine magfiret ve rahmet buyur!"diye dua etti. Sonra yemek yedi. Geri dönmek isteyince Sa'd, bir merkeb yaklastirdi. Üzerine kadife bir örtü yaymisti. Resulullah (sav) merkebe bindi. Sa'd, bana: "Ey Kays, Resulullah'a refakat et!" dedi. Ben de refakat ettim. Yolda Aleyhissalatu vesselam bana: "Benimle sen de bin!" dedi, ben imtina edince: "Ya binersin, ya dönersin!" buyurdular. Ben de geri döndüm. Ravi: Kays Ibnu Sa'd Ibni Ubade Kaynak: Ebu Davud, Edeb 138, (5185) • Tebük Gazvesi sirasinda Resulullah (sav) 'a ugradim. Deriden yapilmis bir çadirda idi. Selam verdim. Selamima mukabele etti ve: "Gir!" buyurdu. Ben: "Tam olarak mi, ey Allah'in Resulü?" dedim. "Tam olarak gir!" dedi. Ben de girdim." (Ravi) der ki: "Tam olarak mi gireyim?" diye sormasi, çadirin küçüklügünden dolayi idi. Ravi: Avf Ibnu Malik Kaynak: Ebu Davud, Edeb 92, (5000, 5001); Buhari, Cizye 15; Ibnu Mace, Fiten 25, (4042) • Resulullah (sav) bir kavmin kapisina gelince, yüzüyle kapiya dönmezdi. Sag veya sol omuzunu çevirirdi. Sonra da: "Esselamü aleyküm, esselamü aleyküm" derdi. Böyle yapisi o siralarda kapilarda örtü olmayisindandi. Ravi: Abdullah Büsr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 138, (5186) • Hz. Ömer (ra) bana anlatmisti: "Ben Resulullah (sav)'dan üç sefer izin istedim ve bana izin verdi." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 3, (2692) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Göz içeri girdi mi artik izin yok." Bir rivayette de su ziyade gelmistir: "Izin istemek görme sebebiyledir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb, 136, (5173) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz yemege çagirildigi vakit, elçi ile birlikte gelince bu onun için izin sayilir, (ayrica izin istemeye gerek yoktur)." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 140, (5189-5190) • Bir adam Resulullah (sav)'a sordu: "Annemin yanina girerken izin isteyeyim mi?" "Evet iste." "Ama ben evde onunla beraber kaliyorum." "Annenin yanina girerken izin iste!" "Ama ben ona hizmet ediyorum." "Anneden izin iste! Anneni çiplak görmen hosuna gider mi?" "Hayir!" "Öyleyse ondan izin iste!" Ravi: Ata Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Isti'zan 1, (2,963) • Resulullah (sav) bana buyurdular ki: "Senin, yanima girmen için iznin, perdenin kaldirilmasi ve benim fisiltimi isitmendir. Seni ben men edinceye kadar iznim böyle devam edecek." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Selam 16, (2169) • Resulullah (sav)'a gelmistim. Kapiyi çaldim: "Kim o?" buyurdular. "Benim!" dedim. (Beni almak üzere) çikti ama: "Ben! Ben!" diye söyleniyordu. (Belliydi ki kendimi tanitma tarzini) begenmemisti." Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Isti'zan 17; Müslim, Adab 38, (2155); Ebu Davud, Edeb 139, (5187); Tirmizi, Isti'zan 18, (27 • Bir adam Resulullah (sav)'in hücrelerinden birinden içeriye bakmisti. Resulullah (sav) elinde bir okla adama kalkti. Onu batirmak için, ihtiyatla adamin üzerine gitmesini seyreder gibiyim. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Diyat 23, 15, Isti'zan 11; Müslim, Adab 42, (2157); Ebu Davud, Edeb 136, (5171); Tirmizi, Is • Nesai'nin bir diger rivayetinde söyle gelmistir: Bir bedevi Resulullah (sav)'in kapisina geldi. Gözlerini kapinin kiriklarina yapistirdi. Resulullah (sav) adami farketti. Gözünü patlatmak üzere elinde bir çubukla üzerine yürüdü. Adam hemen sirra kadem basti. Resulullah (sav) "Eger yerinde kalsaydin gözünü oyduydum!" buyurdular. Ravi: Kaynak: Nesai, Kasame 44, (8,60) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz bir meclise gelince selam versin. Kalkmak isteyince de selam versin. Birinci selam sonuncudan evla degildir (Ikisi de ayni ölçüde ehemmiyetlidir). Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 16, (2707); Ebu Davud, Edeb...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz bir meclise gelince selam versin. Kalkmak isteyince de selam versin. Birinci selam sonuncudan evla degildir (Ikisi de ayni ölçüde ehemmiyetlidir). Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 16, (2707); Ebu Davud, Edeb 150, (5208) • Safvan Ibnu Ümeyye (ra) benimle, Resulullah (sav)'a süt, agiz ve bir miktar salatalik gönderdi. Aleyhissalatu vesselam o sirada Mekke'nin yukarisinda idi. Izin istemeden selam vermeden huzuruna girdim. Bana: "Dön, esselamu aleyküm, gireyim mi? de!" buyurdu. Ben de öyle yaptim. Ravi: Kelede Ibnu Hanbel Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 18, (2711); Ebu Davud, Edeb 137, (5176) • Resulullah (sav) bana buyurdular ki: "Ey ogulcugum, ailene girdigin zaman selam ver ki, selamin hem senin üzerine hem de aile halkina bereket olsun!" Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Isti'zan 10, (2699) • Resulullah'a: "Islam'in hangi ameli daha hayirli?" diye sorulmustu. "Yemek yedirmen, tanidigin ve tanimadigin herkese selam vermen" diye cevap verdi. Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Edeb 142, (5194) • Ravinin anlattigina göre, kendisi bir grup çocuga ugrar ve onlara selam verir. Yanindakilere de su açiklamayi yapar: "Resulullah (sav) böyle yapardi!" Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Isti'zan 14; Müslim, Selam 14, (2168); Ebu Davud, Edeb 147, (5202); Tirmizi, Isti'zan 8, (26 • Resulullah (sav) biz bir grup kadina ugramisti, selam verdi. (Tirmizi'nin bir rivayetinde: "Eliyle selamladi" denmistir) Ravi: Esma Bintu Yezid Kaynak: Ebu Davud, Edeb 148, (5204); Tirmizi, Isti'zan 9, (2698); Buhari, Isti'zan 15 • Ubeydullah Ibnu Ebi Rafi, Hz. Ali (ra)'den nakletmistir: Ebu Davud der ki: "Hasan Ibnu Ali ise bunu merfu olarak yani Hz. Peygamber (sav)'dan rivayet etmistir. Bir cemaat giderken, yeri gelince içlerinden bir kisinin selam vermesi hepsi için yeterlidir. Oturanlar adina da bir kisinin mukabelesi yeterlidir." Ravi: Ubeydullah Ibnu Ebi Rafi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 152, (5210) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'a en makbul insan, karsilasmada selama önce davranandir." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Ebu Davud, Edeb 144, (5197); Tirmizi, Isti'zan 6, (2695) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Binekte olan yürüyene, yürüyen oturana, az çok'a selam verir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Isti'zan 4, 5, 6; Müslim, Selam 1, (2160); Ebu Davud, Edeb 145, (5198, 5199); Tirmizi, Isti' • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri, Hz. Adem (as)'i kendi sureti üzere ve boynunu da altmis zira olarak yaratinca: "Git, su oturan meleklere selam ver, onlarin seni nasil selamlayacaklarina da dikkat et, dinle. Zira o selam, senin ve zürriyetinin selami olacaktir" dedi. (Bunun üzerine Adem onlara gidip): "Esselamü aleyküm!" diye selam verdi. Melekler: "Esselamü aleyke verahmetullahi" dediler ve selama mukabele ederken verahmetullahi'yi ilave ettiler. Cennete her giren Hz. Adem suretinde (ve boyu da altmis arsin boyunda) olacak. Halk su ana kadar (boyca) hep eksilmektedir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Isti'zan 1, Enbiya 1; Müslim, Cennet 28, (2841) • Biz Resulullah (sav)'in yaninda iken bir adam gelerek selami verdi ve: "Esselamu aleyküm!" dedi. Resulullah (sav) selamina mukabele etti. Adam da oturdu. Resulullah (sav) "On (sevap kazandi!)" dediler. Sonra birisi daha geldi. "Esselamu aleyküm ve rahmetullahi" dedi. Aleyhissalatu vesselam onun selamina da mukabele etti. Adam oturdu. Aleyhissalatu vesselam. "Yirmi!" dediler. Sonra biri daha geldi ve: "Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berekatuhu" dedi. Resulullah, selamina mukabele etti, adam da oturdu. Hz. Peygamber bu sefer: "Otuz!" buyurdular. Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Ebu Davud, Edeb 143, (5195); Tirmizi, Isti'zan 2, (2690) • Ebu Davud'da Muaz Ibnu Enes'den ayni ma'nada bir rivayet vardir. Ayrica su ziyade yer alir: "Sonra bir digeri geldi ve dedi ki: "Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berekatuhu ve magfiretuhu." Resulullah (sav) mukabelede bulundu ve: "Kirk (sevap)" deyip ilave etti: "Böylece (ziyade edilen her kelime için) sevap artar!" Ravi: Muaz Ibnu Enes Kaynak: Ebu Davud, Edeb 143, (5196) • Ebu Temime el-Hüceymi, Ebu Cüreyy el-Hüceymi'den, o da babasindan (ra) anlatiyor: "Resulullah (sav)'a gelip: "Aleyke's-selam ya Resulallah. (Sana selam olsun ey Allah'in Resulü!)" dedim. Bana hemen müdahale etti: "Aleyke's-selam deme. Çünkü aleyke's-selam diye verilen selam, ölülerin tahiyyesidir. Selam verdigin zaman, "Esselamu aleyke" de! Sana mukabele eden de, "Ve aleykesselam" der." Ravi: Ebu Temime el-Hüceymi Kaynak: Ebu Davud, Libas 28, (4084), Edeb 161, (5209); Tirmizi, Isti'zan 28, (2722, 2723) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yahudiler size selam verince onlardan biri, "es-samu aleyküm" der, sen de ona, "Ve aleyke!" de." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Isti'zan 229, Istitabe 4; Müslim, Selam 8, (2164); Muvatta, Selam 3, (2, 960); Ebu Davud, Ed • Resulullah (sav)'in su sözünü nakletmistir: "Ehl-i Kitap size selam verince onlara "Ve aleyküm" diye cevap verin." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Isti'zan 22; Müslim, Selam 6, (2163); Ebu Davud, Edeb 149, (5207); Tirmizi, Tefsir, Mücadele • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hiristiyan ve yahudilerle karsilasinca önce siz selam vermeyip (onlar size versinler, siz mukabele edin). Bir yolda onlarla karsilasinca, (kenardan geçmeleri için) yolu onlara daraltin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Selam 13, (2167); Tirmizi, Isti'zan 12, (2701); Ebu Davud, Edeb 149, (5205) • Resulullah (sav) bevl ederken bir adam ona ugradi ve selam verdi. Ancak Resulullah (sav), selamina mukabelede bulunmadi. [Ebu Davud'un bir rivayetinde su ziyade var: "Sonra adama (selama mukabele etmeyisinin) özrünü beyan etti: "Ben, temiz degilken Allah'i zikretmeyi uygun bulmadim."] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Hayz 115, (370); Ebu Davud, Taharet 8, 124, (16, 330, 331); Tirmizi, Taharet 67, (90); Nesai •

Hz. Enes (ra)'a sordum: "Resulullah (sav)'in Ashabi arasinda müsafaha var miydi?" Bana: "Evet!" diye cevap verdi. Ravi: Katade Kaynak: Buhari, Isti'zan 27; Tirmizi, Isti'zan 31, (2730)

• Hz. Enes (ra)'a sordum: "Resulullah (sav)'in Ashabi arasinda müsafaha var miydi?" Bana: "Evet!" diye cevap verdi. Ravi: Katade Kaynak: Buhari, Isti'zan 27; Tirmizi, Isti'zan 31, (2730) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iki müslüman karsilasip musafahada bulununca, ayrilmalarindan önce (küçük günahlari) mutlaka affedilir." Ravi: Bera Kaynak: Ebu Davud, Edeb 153, (5211, 5212); Tirmizi, Isti'zan 31, (2729) • Tirmizi'nin Ibnu Mes'ud'dan kaydettigi bir diger rivayette söyle buyrulmustur: "(Müsafaha etmek üzere mü'min kardesin) elinden tutulmasi selamlasma cümlesindendir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Istizan 31, (2731) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müsafaha edin ki, kalblerdeki kin gitsin, hediyelesin ki birbirinize sevgi dogsun ve aradaki düsmanlik bitsin." Ravi: Ata el-Horasani Kaynak: Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 16, (2, 908) •

Resulullah (sav)'in yaninda iki kisi hapsirdi. Efendimiz, bunlardan birine tesmitte bulundu (yani "yerhamukallah" dedi), digerine tesmitte bulunmadi. Niye böyle davrandigi sorulunca: "Su, Allah Teala'ya hamdetti, öbürü Allah Teala'ya hamdetmedi." cevabini...

• Resulullah (sav)'in yaninda iki kisi hapsirdi. Efendimiz, bunlardan birine tesmitte bulundu (yani "yerhamukallah" dedi), digerine tesmitte bulunmadi. Niye böyle davrandigi sorulunca: "Su, Allah Teala'ya hamdetti, öbürü Allah Teala'ya hamdetmedi." cevabini verdi." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Edeb 127; Müslim, Zühd 53, (2991); Ebu Davud, Edeb 102, (5039); Tirmizi, Edeb 4, (2743) • Müslim'in Ebu Musa'dan yaptigi bir diger rivayette söyle buyrulmustur: "Biriniz hapsirir ve hamdederse, ona tesmitte bulunun. Allah'a hamdetmezse tesmitte bulunmayin." Ravi: Ebu Musa Kaynak: • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kardesine üç kere tesmitte bulun, üçten fazla (hapsirirsa) artik bu nezle olmustur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 100, (5036); Tirmizi, Edeb 5, (2745); Ibnu Mace, Edeb 20, (3714) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah hapsirmayi sever, esnemeden hoslanmaz. Öyleyse sizden biri hapsirir ve Allah'a hamdederse, bunu isiten her müslüman üzerine, yerhamukallah demesi hak (bir vazife)dir. Ancak esnemeye gelince, iste bu, seytandandir. Biriniz namazda esneyecek olursa, imkan nisbetinde kendini tutsun ve "hah" diye ses çikarmasin. Zira buy seytandandir, seytan kendisine gülüyor demektir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 125,128, Bedü'l-Halk 11; Müslim, Zühd 56, (2994); Ebu Davud, Edeb 97, (5028); Tirmizi, • Resulullah (sav) hapsirdigi zaman, yüzünü elleriyle veya elbisesiyle örterdi ve sesini de kisardi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 98, (5029); Tirmizi, Edeb 6, (2746) • Yahudiler, Resulullah (sav)'in huzurlarinda zoraki hapsirirlar ve bununla kendileri için yerhamukumullah demesini umarlardi. Resulullah ise onlara: "Allah size hidayet versin ve aklinizi islah etsin" derdi. Ravi: Ebu Musa Kaynak: Ebu Davud, Edeb 101, (5038); Tirmizi, Edeb 3, (2740) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir hastayi aksam vakti ziyaret ederse onunla mutlaka yetmisbin melek çikar ve sabaha kadar onun için istigfarda bulunur, Ona cennette bir bahçe hazirlanir. Kim de hastaya sabahleyin giderse, onunla birlikte yetmisbin melek...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir hastayi aksam vakti ziyaret ederse onunla mutlaka yetmisbin melek çikar ve sabaha kadar onun için istigfarda bulunur, Ona cennette bir bahçe hazirlanir. Kim de hastaya sabahleyin giderse, onunla birlikte yetmisbin melek çikar, aksam oluncaya kadar ona istigfarda bulunur, Ona cennette bir bahçe hazirlanir." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 7, (3098); Tirmizi, Cenaiz 2, (969); Ibnu Mace, Cenaiz 2, (1442) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hasta ziyaretinde bulunan kimse, ziyaretten dönünceye kadar cennet meyveleri arasindadir." Ravi: Sevban Kaynak: Müslim, Birr 40, (2568); Tirmizi, Cenaiz 2, (967) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim abdest alir ve abdestini mükemmel kilar sevab ümidiyle müslüman kardesini hasta iken ziyaret ederse, atesten, yetmis yillik yürüme mesafesi kadar uzaklastirilir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 7, (3097) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Allah rizasi için bir arkadasini ziyaret eder veya bir hastaya geçmis olsun ziyaretinde bulunursa, bir münadi ona söyle nida eder: "Dünya ve ahirette hos yasayisa eresin. Bu gidisin de hos oldu. Kendine cennette bir yer hazirladin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 67, (2009) • Resulullah (sav) gözümdeki bir agri sebebiyle beni ziyaret etti." Ravi: Zeyd Ibnu Erkam Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 9, (3102) • Sa'd Ibnu Mu'az, Hendek savasi sirasinda kol damarindan yaralaninca, Resulullah (sav) onun için mescide bir çadir kurdurdu. Maksadi, onu daha yakindan ziyaret etmek (ve ilgilenmek)di." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud,Cenaiz 8, (3101); Nesai, Mesacid 18, (2, 45) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim eceli gelmeyen bir hastayi ziyaret eder ve yaninda su duayi yedi kere okursa, Allah ona bu hastaltgindan mutlaka sifa verir: Es'elullahe'l-azime Rabbe'l-Arsi'l-azimi en yesfiyeke (Büyük Ars'in Rabbi olan Allah'tan senin için sifa taleb ediyorum). Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 12, (3106); Tirmizi, Tibb 32, (2084) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir hastanin yanina girince, ona saglik ve uzun ömür temennisiyle onu rahatlatin. Zira böyle yapmak onun gönlünü hos eder." Ravi: Ebu Said Kaynak: Tirmizi, Tibb 35, (2088) • Yahudilerden bir çocuk Resulullah (sav)'a hizmet ediyordu. Bir gün hastalandi. Resulullah (sav) onun ziyaretine geldi. Bas ucunda oturdu ve: "Müslüman ol!" buyurdu. Çocuk yaninda durmakta olan babasina bakti. Babasi da: "Ebu'l'Kasim'a, itaat et!" diye emretti. Çocuk derhal müslüman oldu. Resulullah (sav) oradan ayrildigi vakit söyle diyordu: "Onu benim vesilemle atesten kurtaran Allah'a hamdolsun." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 80, Merda 11; Ebu Davud, Cenaiz 5,(3095) • Hastayi ziyaret ederken az oturmak ve az gürültü yapmak sünnettendir. (Rezin ilavesidir) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Ilm 39, Cihad 176, Cizye 6, Megazi 83, I'tisam 26, Marda 17,3 •

Resulullah (sav) Mekke'ye geldigi zaman kendini, Abdulmuttalibogullarinin çocuklari karsiladilar. Resulullah (sav) birini önüne, digerini de arkasina bindirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Umre 13, Libas 99, 100; Nesai, Menasik 121, (5, 212)

• Resulullah (sav) Mekke'ye geldigi zaman kendini, Abdulmuttalibogullarinin çocuklari karsiladilar. Resulullah (sav) birini önüne, digerini de arkasina bindirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Umre 13, Libas 99, 100; Nesai, Menasik 121, (5, 212) • Ibnu'z-Zübeyr'in, kendisine sunlari söyledigini anlatmistir: "Hatirlar misin, hani biz Resulullah (sav)'i karsilamistik: Ben, sen ve Ibnu Abbas!" Abdullah: "Evet hatirliyorum", demis ve ilave etmistir: "Bizi binegine almis, seni terketmisti." Ravi: Abdullah Ibnu Cafer Kaynak: Buhari, Cihad 196; Müslim, Fedailu's-Sahabe 66, (2427); Ebu Davud, Cihad 60, (2566) • Resulullah (sav)'in Ufeyr denen merkebinin terkisinde idim. Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud,Cihad 53, (2659) • Ravi, bir adamdan naklen demistir ki: "Ben Resulullah (sav)'in terkisinde idim. Hayvanin ayagi kaydi, Ben, "Kör seytan!" demis bulundum. Bana: "Böyle söyleme, zira böyle söylersen o büyür, hatta ev kadar olur ve "kendi gücümle onu yere attim!" der. Fakat sen: "Bismillah!" de, zira böyle söylersen o küçülür ve sinek kadar olur." Ravi: Ebu'l-Müleyh Kaynak: Ebu Davud, Edeb 86, (4982) • Abdullah Ibnu Büreyde, babasindan (ra) anlatiyor: "Beraberinde bir merkeb olan bir zat Hz. Peygamber'e gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Bin!"dedi ve adam (kayarak, hayvanin) terkisine geçti. Aleyhissalatu vesselam: Hayir, hayvanin önüne binmeye sen benden daha çok hak sahibisin, hakkini bana bagislarsan o baska!" buyurdu. Adam da: "Önü sana bagisladim!" dedi. Bunun üzerine hayvana bindi." Ravi: Abdullah Ibnu Büreyde Kaynak: Ebu Davud, Cihad 65, (2572); Tirmizi, Edeb 25, (2774) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Cebrail aleyhisselam bana komsu hakkinda o kadar araliksiz tavsiyede bulundu ki, komsuyu varis kilacagini zannettim." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 28; Müslim, Birr 140, (2624); Ebu Davud, Edeb 132, (5151); Tirmizi, Birr...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hz. Cebrail aleyhisselam bana komsu hakkinda o kadar araliksiz tavsiyede bulundu ki, komsuyu varis kilacagini zannettim." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 28; Müslim, Birr 140, (2624); Ebu Davud, Edeb 132, (5151); Tirmizi, Birr 28, (1943) • Ibnu Ömer (ra) için bir koç kesildi. Ibnu Ömer, ailesine: "Ondan yahudi komsumuza hediye ettiniz mi?"diye sordu. "Hayir!" cevabini alinca: "Bundan ona da gönderin. Zira ben Resulullah (sav)'in: "Cebrail bana komsu hakkinda o kadar araliksiz tavsiyede bulundu ki, komsuyu varis kilacagini zannettim" dedigini isittim" buyurdu. Ravi: Amr Ibni Su'ayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Edeb 132, (5152); Tirmizi, Birr 28, (1944) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Komsusu, zararlarindan emin olmayan kimse cennete giremez." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 29; Müslim, Iman 73, (46) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa misafirine ikram etsin. Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa komsusuna ihsanda (iyilikte) bulunsun. Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa hayir söylesin veya sükut etsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 31, 85, Nikah 80, Rikak 23; Müslim, Iman 74, (47); Ebu Davud, Edeb 132, (5154) • (Bir gün), "ey Allah'in Resulü!" dedim, "iki komsum var, hangisine (öncelikle) hediyede bulunayim?" "Sana kapi itibariyla hangisi yakinsa ona!" cevabini verdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 32, Süfa 3, Hibe 16; Ebu Davud, Edeb 132, (5155) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Komsu kadin komsu kadindan gelen koyun paçasini bile küçük görmesin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 30, Hibe 1; Müslim, Zekat 90, (1030); Tirmizi, Vela, (2131) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kimse, duvarina, komsusunun kiris saplamasina mani olmasin." Ebu Hüreyre'den hadisi rivayet eden zat der ki: "Ebu Hüreyre (ra), sonra sunu ilave etti: "Görüyorum ki, bunu hos karsilamadiniz. Allah'a yemin olsun, onu omuzlariniz arasina uzatirim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Mezalim 20; Müslim, Müsakat 36, (1609); Muvatta, Akdiye 32 (2, 745); Ebu Davud, Akdiye 1, (3 • Ensar'dan bir zatin bahçesinde benim bodur bir hurma agacim vardi. O zat ailesiyle beraberdi. Semüre, kendi agacina gitmek üzere bahçeye girerdi. Bu giristen bahçe sahibi rahatsiz oluyordu. Kendisine o agaci (bir baska yerdeki agaçla) degistirmeyi taleb etti. Ama Semüre kabul etmedi. Bunun üzerine Ensari (ra) Resulullah (sav)'a gelip durumu anlatti. Resulullah Semüre'ye o agaci satmasini taleb etti; fakat o kabul etmedi. Bu sefer (bir baska yerdeki agaçla) degistirmeyi teklif etti, o bunu da kabul etmedi. Resulullah: "Agaci ona bagisla!" dedi ve buna ragbet etmesi için "söyle söyle ecir var!" buyurdu. Semüre yine kabul etmedi. Bunun üzerine Resulullah (sav): "Sen muzir birisin!" dedi. Sonra Ensari zata dönüp: "Git, onun hurmasini sök!" buyurdu. Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 31, (3636) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim (bir müslümana) zarar verirse Allah da ona zarar verir. Kim de (bir müslüman) ile, nizaya husumete girerse Allah da onunla husumete girer." Ravi: Ebu Sirma Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 31 (3635); Tirmizi, Birr 27, (1941); Ibnu Mace, Ahkam 17, (2342) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir müslümana, kardesine üç günden fazla küsmesi helal degildir. Yani, bunlar karsilasirlar da her biri digerinden yüz çevirir. Bu ikisinden hayirli olani, birinci olarak selam verendir." Ravi: Ebu Eyyüb Kaynak: Buhari, Edeb...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir müslümana, kardesine üç günden fazla küsmesi helal degildir. Yani, bunlar karsilasirlar da her biri digerinden yüz çevirir. Bu ikisinden hayirli olani, birinci olarak selam verendir." Ravi: Ebu Eyyüb Kaynak: Buhari, Edeb 62, Isti'zan 9; Müslim, Birr 25, (2560); Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 13, (2,906, 907); Ebu Da • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir mü'minin diger bir mü'mine üç günden fazla küsmesi helal olmaz. Üzerinden üç gün geçince, ona kavusup selam versin. Eger o selama mukabele öderse ecirde her ikisi de ortaktir. Mukabele etmezse günah onda kalmistir." (Bir diger rivayette söyle buyrulmustur: "Kim üç günden fazla küs kalir ve ölürse cehenneme girer.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 55, (4912,4914) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kardesine bir yil küserse, bu tipki kanini dökmek gibidir." Ravi: Ebu Hiras es-Sülemi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 55, (4915) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ameller her persembe ve pazartesi günü arzedilir. Aziz ve Celil olan Allah o gün, Allah'a hiçbir sirk kosmayan kulun günahini affeder. Bundan sadece kardesiyle arasinda düsmanlik olani istisna eder, (onu affetmez) ve der ki: "Bu ikisini barisincaya kadar terkedin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 36, (2565); Muvatta, Hüsnü'l-Hulk 17, (2, 908); Ebu Davud, Edeb 55, (4916); Tirmizi, Bi • Safiyye Bintu Huyeyy'in devesi hastalandi. Zeyneb Bintu Cahs'in yaninda fazla deve vardi. Resulullah (sav) ona: "Safiyye'ye bir deve ver!" buyurdu. Zeyneb: "Ben bu yahudi kizina deve mi verecek misim?" diyerek (red cevabi verdi). Resulullah (sav) ona kizip, Zilhicce ve Muharrem aylari ile Safer ayinin bir kismi boyunca küstü. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 4, (4602) •

(Bir gün) Resulullah (sav) minbere çikip yüksek sesiyle söyle nida etti: "Ey diliyle müslüman olup da kalbine iman nüfuz etmemis olan (münafik)lar! Müslümanlara eza vermeyin, onlari kinamayin, kusurlarini arastirmayin. Zira, kim müslüman kardesinin kusurunu...

• (Bir gün) Resulullah (sav) minbere çikip yüksek sesiyle söyle nida etti: "Ey diliyle müslüman olup da kalbine iman nüfuz etmemis olan (münafik)lar! Müslümanlara eza vermeyin, onlari kinamayin, kusurlarini arastirmayin. Zira, kim müslüman kardesinin kusurunu arastirirsa, Allah da kendisinin kusurlarini arastirir, Allah kimin kusurunu arastirirsa, onu, evinin içinde (insanlardan gizli) bile olsa rüsvay eder." Ibnu Ömer bir gün Ka'be'ye nazar etti ve: "Sanin ne yüce, hürmetin ne yüce! Ancak mü'minin Allah yanindaki hürmeti senden de yüce!" dedi. Ravi: Abdullah Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Birr 85, (2033) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir ayip görür ve onu örterse, diri diri gömülmüs bir kizi ihya etmis gibi olur." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Edeb 45 (4891) • Ibnu Mes'ud (ra)'a (bir adam) getirilip: "Su herif falancadir, sakalindan sarap damliyor" denildi. Abdullah (ra): "Ben tecessüsten men edildim. Lakin bize bir sey zahir olursa onu ele aliriz!" cevabini verdi. Ravi: Zeyd Ibnu Vehb Kaynak: Ebu Davud, Edeb 44, (4890) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kul dünyada bir kulu örterse, Allah Kiyamet günü onu mutlaka örter." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 72, (2590) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin bir erkek, yaninda mahremi olmadikça yabanci bir kadinla yalniz kalmasin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Nikah 111, Cezau's-Sayd 26, Cihad 140, 181; Müslim, Hacc 424, (1341)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin bir erkek, yaninda mahremi olmadikça yabanci bir kadinla yalniz kalmasin." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Nikah 111, Cezau's-Sayd 26, Cihad 140, 181; Müslim, Hacc 424, (1341) • Aklinda bir seyler olan bir kadin vardi. Bir gün Resulullah (sav)'a: "Ey Allah'in Resulü! Benim sana bir ihtiyacim var!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ey ümmü fülan, yollardan hangisini dilersen bak da ihtiyacini göreyim" dedi. Kadinla birlikte bir sokaga gitti, kadin da ihtiyacini arzetti. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Fedail 76, (2326); Ebu Davud, Edeb 13, (4818, 4819) • Resulullah (sav)'a bakistan sordum. Bana: "Nazarini hemen çeviri" buyurdu. Ravi: Cerir Kaynak: Müslim, Adab 45, (2159); Ebu Davud, Nikah 44, (2159); Tirmizi, Edeb 29, (2777) • Resulullah (sav) Hz. Ali (ra)'ye buyurdular ki: "Ey Ali, bakilina bakis ekleme. Zira ilk bakis sanadir, ama ikinci bakis aleyhinedir." Ravi: Büreyde Kaynak: Tirmizi, Edeb 28,(2778); Ebu Davud, Nikah 44,(2149) • Resulullah (sav) Fatima (ra)'ya, bir köle getirdi. Bunu ona hibe etmisti. Hz. Fatma'nin üzerinde (çok uzun olmayan) bir elbise vardi, elbiseyi basina çekecek olsa öbür ucu ayaklarina ulasmiyordu. Elbisesiyle ayaklarini örtecek olsa üst ucu basina yetismiyordu. Resulullah (sav), örtünme hususunda maruz kaldigi sikintiyi görünce: "Bu kiyafette olmanin sana bir mahzuru yok, zira, karsindakiler baban ve kölendir." buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Libas 35, (4106) • Resulullah (sav) yaninda idi. Evde bir muhannes vardi. Bu muhannes, Ümmü Seleme'nin kardesi Abdullah Ibnu Ebi Ümeyye'ye: "Ey Abdullah, sayet yarin Allah Taifin fethini müyesser kilarsa, ben sana Gaylan'in kizini gösterecegim. Çünkü o, gelirken dört, giderken sekizdir" der. Bu söz üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Böyleleri bir daha yaniniza girmesin" buyurdu. Bu sözüyle muhannesleri kasdetmisti. Bundan sonra onu, (evlerine girmekten) men ettiler. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Megazi 56, Nikah 113, Libas 62; Müslim, Selam 32, (2180); Muvatta, Vasiyyet 6, (2, 767); Ebu • Resulullah (sav) erkeklerden kadinlasanlara, kadinlardan da erkeklesenlere lanet etti ve: "Onlari evlerinizden çikarin." seklinde ferman buyurduk. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Libas 62, Hudud 33; Ebu Davud, Edeb 61, (4930); Tirmizi, Edeb 34, (2785, 2786) • Ben Resulullah (sav)'in yaninda idim. Yaninda Meymüne Bintu'l-Haris (ra) da vardi. (Bu esnada) Ibnu Ümmi Mektum bize dogru geliyordu. -Bu vak'a, tesettürle emredilmemizden sonra idi- ve yanimiza girdi. Resulullah (sav) bize: "Ona karsi örtünün!" emretti. Biz: "Ey Allah'in resulü! O, ama ve bizi görmeyen (ve varligimizi tanimayan) bir kimse degil mi?" dedik. Bunun üzerine: "Siz de mi körlersiniz, siz onu görmüyor musunuz ?" buyurdu. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Libas 37, (4112); Tirmizi, Edeb 29, (2779) • Resulullah (sav), mescidden çikiyordu. Yolda kadinlarla erkeklerin karismis vaziyette olduklarini görünce, kadinlara: "Sizler geride kalin. Yolun ortasindan gitmeyin, kenarlarindan gidin" diye ferman buyurdu. Bundan sonra, kadinlar nerdeyse duvara degecek sekilde kenardan yürürdü. Bazan bu degmeler sebebiyle, elbisenin duvara takildigi olurdu. Ravi: Ebu Üseyd Kaynak: Ebu Davud, Edeb 180, (5272) • Resulullah (sav), erkegin iki kadin arasinda yürümesini yasakladi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edeb 180, (5273) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadin avrettir, disari çikti mi seytan ona muttali olur." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Rada 18, (1173) • Resulullah (sav) kadinlarindan biriyle beraber idi. Yanindan bir adam geçti. Aleyhissalatu vesselam adami çagirarak: "Bu benim zevcemdir." dedi. Adam: "Ey Allah'in Resulü! Ben herkesten süphe etsem de sizden süphe etmem!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Seytan insana kanin nüfuz ettigi gibi nüfuz eder." buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Selam 23, (2174) •

Resulullah (sav) bana: "Ey Ebu Zerr!" dedi. Ben: "Ey Allah'in Resulü, buyurun! Emrinizdeyim, canim sana feda olsun!" diye cevap verdim. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 162, (5226)

• Resulullah (sav) bana: "Ey Ebu Zerr!" dedi. Ben: "Ey Allah'in Resulü, buyurun! Emrinizdeyim, canim sana feda olsun!" diye cevap verdim. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Edeb 162, (5226) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadece mü'minle arkadaslik et. Senin yemegini muttaki olan yesin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Edeb 19, (4832); Tirmizi, Zühd 56, (2397) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisi dostunun dini üzeredir. Öyleyse her biriniz, kiminle dostluk kuracagina dikkat etsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 19, (4833); Tirmizi, Zühd 45, (2379) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size oruç, namaz ve sadakanin derecesinden daha üstün olan seyi haber vermeyeyim mi?" "Evet (Ey Allah'in resulü, söyleyin!)" dediler. "Insanlarin arasini düzeltmektir. Çünkü insanlarin arasindaki bozukluk (dini) kazir." (Tirmizi'de su ziyade gelmistir: "Ben saçi kazir demiyorum, velakin dini kazir (diyorum).") Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Edeb 58, (4919); Tirmizi, Kiyamet 57, (2611) • Hz. Ömer (ra), el-Cabiye'de bize hitaben: "Ey insanlar," dedi. "Ben, (su hutbeyi okumak üzere) aranizda kalkiyorum, tipki, Resulullah (sav)'in da bizim aramizda kalktigi gibi. (O kalkip) söyle demisti: "Size Ashabiniz, sonra da onlarin pesinden gelecekleri (sonra da bunlarin pesinden gelecekleri) tavsiye ediyorum. Daha sonra (gelenler arasinda) yalan, öylesine yayilacak ki, kisi, kendisinden yemin taleb edilmedigi halde yemin edecek, sahidligi istenmedigi halde sehadette bulunacak. Haberiniz olsun, bir erkek bir kadinla bas basa kaldi mi onlarin üçüncüsü mutlaka seytandir. Size cemaati tavsiye ederim. Ayriliktan sakinin. Zira seytan, tek kalanla birlikte olur. Iki kisiden uzak durur. Kim cennetin ortasini dilerse, cemaatten ayrilmasin. Kimi yaptigi hayir sevindirir ve kötülügü de üzerse, iste o, mü'mindir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ibnu Mace, Ahkam 27, (2363); Tirmizi, Fiten 7, (2166) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri bir meclis veya bir çarsidan geçerken elinde ok bulundugu takdirde, okun demir kismini tutsun, onunla bir müslümani yaralamasin." Ebu Musa (ra) derdi ki: "Biz, vallahi, onlari ölmezden önce birbirimize yönelttik." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Fiten 7, Salat 67; Müslim, Birr 124, (2616); Ebu Davud, Cihad 72, (2587) • Resulullah (sav) çiplak, olarak kilinç teati edilmesini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Cihad 73, (2688); Tirmizi, Fiten 5, (2164) •

Resulullah (sav)'a bir kadin gelerek: "Ey Allah'in Resulü," dedi. "Sana nefsimi bagislamaya geldim." Aleyhissalatu vesselam kadina söyle bir nazar edip sonra tepeden tirnaga gözden geçirdi, bir de sabit bakti ve sonunda (hiçbirsey söylemeden) basini yere egdi....

• Resulullah (sav)'a bir kadin gelerek: "Ey Allah'in Resulü," dedi. "Sana nefsimi bagislamaya geldim." Aleyhissalatu vesselam kadina söyle bir nazar edip sonra tepeden tirnaga gözden geçirdi, bir de sabit bakti ve sonunda (hiçbirsey söylemeden) basini yere egdi. Kadin, Resulullah (sav)'in hakkinda hiç bir hükme varmadigini görünce oturdu. Derken bir adam dogrulup: "Ey Allah'in Resulü! Sizin ona ihtiyaciniz yoksa onu bana nikahlayin!"dedi. Resulullah (aleyhissalatu vesselam): "Yaninda (buna mehir olarak verecek) bir seyler var mi?" diye sordu. Adam: "Vallahi yok ey Allah'in Resulü!" deyince: "Ailene git, bir seyler bulabilecek misin bir bak." dedi. Adam gitti ve az sonra geri geldi: "Hayir, vallahi ey Allah'in Resulü hiç bir sey bulamadim!" dedi. Resulullah tekrar: "Iyi bak, demirden bir yüzük de mi yok!" buyurdu. Adam tekrar gidip yine geri geldi ve: "Hayir! Vallahi ya Resulullah, demirden bir yüzük bile yok! Ancak iste su izarim var, yarisi onun olsun" dedi. Sehl der ki: "Adamin ridasi yoktu" Aleyhissalatu vesselam: "Izarin ne ise yarar? Onu sen giyecek olsan onun üzerinde birsey olmayacak, sayet o giyecek olsa senin üzerinde bir sey kalmayacak!" buyurdular. Bunun üzerine adam oturdu. Epey bir müddet oturduktan sonra, kalkti. Resulullah (sav) onun döndügünü görünce, geri çagirilmasini söyledi. Adami çagirdilar. "Kur'an'dan ne biliyorsun (hangi sureler ezberinde?)" diye sordu. Adam: "Su su sureleri biliyorum!" diye bildiklerini saydi. Yani sen bunlari ezbere okuyor musun?" diye tekrar sordu. Adam: "Evet!" deyince, Resulullah (sav): "Haydi git, ben kadini sana temlik ettim" buyurdu. (Bir rivayette: "Kur'an'dan bildiklerinen ögretmen) mukabilinde onu sana nikahladim" buyurdu) Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Nikah 6, 32, 35, 37, 40,44, 50, 51, Vekale 9, Fedailu'l-Kur'an 21, 22, Libas 49; Müslim, Nik • Ebu Davud da kaydedilen bir Ebu Hureyre rivayetinde: "Kalk buna yirmi ayet ögret, o senin hanimindi" denmistir. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Nikah 30-31, (2110-2112) • Yine Ebu Davud'un Cabir'den yaptigi bir diger rivayette: "Resulullah: "Kim mehir olarak bir avuç kavud veya hurma verirse kadini kendine helal kilmis olur" buyurmustur. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Nikah 30-31, (2110-2112) • Abdullah Ibnu Amir babasindan naklediyor; "Beni Fezare'den bir kadin bir çift ayakkabi mehir mukabilinde evlendi. Resulullah (sav): "Nefsin ve malin için bir çift ayakkabiya razi misin?" diye sordu. Kadin: "Evet!" dedi. Resulullah (sav), bu evlilige müsaade etti." Ravi: Abdullah Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Nikah 30-31, (2110-2112); Tirmizi, Nikah 21, (1113) • Ebu Talha, Ümmü Süleym (ra)'le evlendi. Aralarindaki mehir müslüman olmakti. Ümmü Süleym, Ebu Talha'dan önce müslüman olmustu. Ebu Talha, Ümmü Süleym'i istetince, Ümmü Süleym: "Ben müslüman oldum, sen de müslüman olursan evlenirim" dedi. Bunun üzerine o da müslüman oldu. Ümmü Süleym'in mehir olarak istedigi sey müslüman olmasi idi. Ravi: Enes Kaynak: Nesai, Nikah 63, (2,114) • Bir gün, Hz. Ömer (ra), cuma hutbesi verdi ve hutbede söyle söyledi: "Sakin, kadinlarin mehirlerini artirmayin, zira bu, eger dünya için bir seref, ahiret için de bir takva olsaydi buna en çok Resulullah layik idi. Halbuki O, kadinlarindan veya kizlarindan hiç birine oniki okiyyeden fazla mehir takdir etmemistir." Ravi: Ebu'l-Acfa es-Sülemi Kaynak: Ebu Davud, Nikah 29, (2106); Tirmizi, Nikah 22, (1114); Nesai, Nikah 66, (6,117, 118); Ibnu Mace, Ni • Resulullah (sav)'in hanimlarina verdigi mehir ne idi?"diye sorulmustu su cevabi verdi: "Oniki okiyye ve bir ness idi. Ness nedir biliyor musunuz? Yarim okiyyedir. Bunun tamami besyüz dirhem eder." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Nikah 78, (1426); Ebu Davud, Nikah 29, (2105); Nesai, Nikah 66, (6,116,117) • Resulullah (sav), Safiyye (ra)'yi azad etti ve onun azadligini mehri yapti. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Nikah 68, Büyu 108, Cihad 74; Müslim, Nikah 78, (1365); Ebu Davud, Nikah 6, (2064); Tirmizi, • Abdurrahman Ibnu Avf (ra) Medine'ye gelince Resulullah (sav) onu Sa'd Ibnu Rebi el-Ensari ile kardesledi. el-Ensari (zengin birisiydi ve) iki hanimi vardi. Abdurrahman'a malini ve ehlini yan yana paylasmayi teklif etti. Abdurrahman: "Allah malini ve ehlini sana mübarek kilsin. Bana pazari göster kafi" dedi. Pazara geldiler. O gün kes ve yag alip satmaktan bir miktar kazanç elde etti. Bir müddet sonra, Resulullah (sav), onunla karsilasinca, üzerinde sürünme maddesinin izlerini gördü ve: "Hayirdir! Neler oldu ey Abdurrahman?" diye sordu. Ensari, bir kadinla evlendim!" dedi. Resulullah: "Iyi de kadina mehir olarak ne verdin?" buyurdu. Abdurrahman: "Bir nevat (bes dirhem) altin!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Birde ziyafet ver, bir tek koyunla da olsa!" ferman etti. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Nikah 7, 49, 54, 56. 68, Büyu 1, Kefalet 2, Edeb 67, Da'avat 53, Menakibu'l-Ensar 3, 50; Müs • Ravi, anlattigina göre, Ubeydullah Ibnu Cahs'in nikahi altinda idi. Ubeydullah Habesistan'da vefat etti. Necasi (ra), onu Resulullah (sav)'e nikahladi. Ve Resulullah'a bedel, Ümmü Habibe'ye dörtbin dirhem mehir verdi. Sonra onu, Aleyhissalatu vesselam'a Sürahbil Ibnu Hasene ile birlikte gönderdi ve (mehir miktarini) Resulullah'a mektupla bildirdi. Resulullah aynen kabul etti. Ravi: Ümmü Habibe Kaynak: Ebu Davud, Nikah 29, (2107,2108) •

Resulullah (sav) bir adama: "Sana falan kadini nikahlasam razi misin?" diye sordu. Adam, "Evet!" deyince, bu sefer o kadina sordu: "Seni falan erkekle nikahlasam razi olur musun?" Kadin, "Evet!" deyince bunlari birbirlerine nikahladi. Erkek, kadinla gerdege...

• Resulullah (sav) bir adama: "Sana falan kadini nikahlasam razi misin?" diye sordu. Adam, "Evet!" deyince, bu sefer o kadina sordu: "Seni falan erkekle nikahlasam razi olur musun?" Kadin, "Evet!" deyince bunlari birbirlerine nikahladi. Erkek, kadinla gerdege girdi, ama kadin için bir mehir belirlemedi herhangi bir sey de vermedi. Bu erkek, Hudeybiye gazvesine katilanlardan biriydi, Hayber'de onun da hissesi vardi. Adam ölecegi zaman: "Resulullah falan kadini bana nikahladi ama ben ona bir mehir belirlemedim, pesin olarak da bir sey vermis degilim. Simdi sizleri sahid kiliyorum, kadina mehir olarak Hayber'deki hissemi veriyorum!" dedi. Kadin onu aldi ve erkegin vefatindan sonra yüzbin (dirhem)e satti." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Nikah 32, (2117) • Ravilerden biri, bu hadisin bas kismina su ilavede bulundu: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nikahlarin en hayirlisi en kolayidir." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Nikah 32, (2117) • Ravinin anlattigina göre ona, kocasi ölen bir kadindan soruldu, kocasi ona mehir tesbit etmemis, henüz kendisiyle gerdek de yapmamis. Kadina su cevabi verdi: "Kadin mehrin tamamini alir (ne eksik, ne fazla) iddet bekler ve mirasa da istirak eder. Ma'kil Ibnu Sinan söz alarak dedi ki: "Resulullah (sav)'i isittim, Berva' Bintu Vasik için bunun misli bir hüküm vermisti." Bu açiklamaya Ibnu Mes'ud sevindi. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Nikah 32, (2114); Tirmizi, Nikah 44, (1145); Ibnu Mace, Nikah 18, (1891); Nesai, Nikah 68 • Übeydullah Ibnu Ömer'in bir kizi vardi. Annesi de Bintu Zeyd Ibni'l-Hattab idi. Bu kiz, Abdullah Ibnu Ömer'in bir oglunun nikahi altinda idi. Oglan, Zeyd Ibnu'l-Hattab'in kiziyla gerdek yapmadan vefat etti, üstelik henüz mehir de tesbit etmemisti. Kizin annesi, Abdullah'a gelerek kizin mehrini taleb etti. Ibnu Ömer (ra), kadina: "Kiziniza mehir yoktur. Eger mehir olsaydi onu asla tutmaz verirdim, aksi halde kiza zulmetmis olurum" dedi. Kadin onun hükmünü kabul etmek istemedi. Aralarinda, Zeyd Ibnu Sabit (ra)'i hakem yaptilar. O, kizin mehir hakkinin bulunmadigina, fakat mirasa istirak hakki olduguna hükmetti." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Nikah 10, (2, 527) • Ravi demistir ki: "Bosanan her kadinin bir istifade (tazminat) hakki vardir. Bu tazminattan, kendisine mehir tayin edildigi halde, temas vaki olmadan bosanan hariçtir. Böyle bir kadin, kendisi için tesbit edilen mehrin yarisini alir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Talak 45, (2,573) • Hz. Ömer (ra): "Nikahda perdeler indirildi mi mehir vacib olur" diye hükmetti." Ravi: Ibnu'l-Müseyyeb Kaynak: Muvatta, Nikah 12, (2, 5285) • Hz.Ali, Fatima (ra)'yi nikahlayinca, hemen gerdek yapmak istedi. Resulullah (sav) ise, mehir olarak bir seyler verinceye kadar buna mani oldu. Hz. Ali (ra): "Benim verecek bir seyim yok!" demisti. Aleyhissalatu vesselam: "Ona zirhini ver!" buyurdu. Hz. Ali (ra) (bu maksadla) zirhini verdi, sonrada gerdek yapti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Nikah 36, (2125, 2126); Nesai, Nikah 76, (6, 129) • Resulullah (sav), bana, kocasi kadina bir sey vermezden önce kadini kocasina göndememi emretti. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Nikah 36, (2128) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yerine getirilmeye en ziyade layik olan sart, fercleri helal kilmak üzere kabul ettiginiz sartlardir." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Nikah 52, Surut 6; Müslim, Nikah 63, (1418); Ebu Davud, Nikah 63, (2139); Tirmizi, Nikah 31, •

(Bir gün): "Ey Allah'in Resulü! Biz, su köpeklerle avlaniyoruz. Bunlardan bize helal olani hangisidir?" diye sormustum, su açiklamayi yapti: "Muallem (terbiye edilmis) köpegini besmele çekerek gönderdin mi, senin için tuttugunu ye. Ancak köpek kendisi yemeye...

• (Bir gün): "Ey Allah'in Resulü! Biz, su köpeklerle avlaniyoruz. Bunlardan bize helal olani hangisidir?" diye sormustum, su açiklamayi yapti: "Muallem (terbiye edilmis) köpegini besmele çekerek gönderdin mi, senin için tuttugunu ye. Ancak köpek kendisi yemeye kalkmissa onu yeme. Zira bu durumda ben, avi köpegin kendisi için yakalamis olmasindan korkarim. Eger senin gönderdigin köpeklere baska bir köpek karisti da (hangisinin yakaladigi belli degilse) yine yeme." Ravi: Adiyy Ibnu Hatim Kaynak: Buhari, Büyu 3, Zebaih 1, 2, 3, 7, 8, 9, 10, Tevhid 13; Müslim, Sayd 1, (1929); Ebu Davud, Sayd 2, ( • (Bir gün Resulullah (sav)'a) "Ey Allah'in resulü! Biz Ehl-i Kitab'in yasadigi bir diyardayiz. Onlarin kaplarindan yiyebilir miyiz? Ve biz av memleketindeyiz; hem muallem (ögretilmis) köpegimle ve hem de yayimla avlaniyorum, muallem olmayan köpegimle de avlandigim olur. Bunlardan hangisi benim için uygundur?" diye sordum. Buna su cevabi verdi: "Ehl-i Kitapla ilgili sorundan baslayalim: "Baska bir kap bulabilirseniz, onlarin kabindan yemeyiniz. Baska kap bulamazsaniz, onlari önce yikayip sonra içlerinden yemek yiyin. (Ava gelince), yayinla avladigin ve üzerine besmele çektigin avini ye. Muallem köpeginle avladigin ve üzerine besmele çekmis bulundugun avi da ye. Muallem olmayan köpeginle avladigin hayvana yetismis, kesmis isen onu da." Ravi: Ebu Salebe el-Huseni Kaynak: Buhari, Sayd 4, 10, 14; Müslim, Sayd 12-14, (1932); Ebu Davud, Sayd 2, (2850, 2855, 2856, 2857); Tir • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Okunu attiktan sonra kaybetmis olsan ve (üç gece) sonra (okun isabet ettigi ava) erissen, bu av kokmadikça onu yiyebilirsin." Ravi: Ebu Sa'lebe Kaynak: Müslim, Sayd 9, (1931); Ebu Davud, Sayd 4, (2861); Nesai, Sayd 20, (7,193, 194); Buhari, Sayd 8 • Sa'd Ibnu Ebi Vakkas (ra)'a ögretilmis (muallem) bir köpek avi öldürecek olursa, yenilip yenmiyecegi sorulmustu: "Ye!" dedi, ondan sadece bir parça da kalmis olsa." Ravi: Sa'd Ibnu Ebi Vakkas Kaynak: Muvatta, Sayd 7, (2,493) • Bir adam dedi ki: "Ey Allah'in Resulü, benim ögretilmis köpeklerim var. Onlar hakkinda bana fetva ver!" Aleyhissalatu vesselam: "Köpegin senin için tuttugu seyi ye!" buyurdular. Adam: "Köpek, avi öldürmüsse?" dedi. "Öldürse de!" buyurdular. Yayim hakkinda da bana fetva ver!" dedi. "Okunun sana geri getirdigini ye!" buyurdu. "Avi gözden kaybetmissem?" dedim. "Avi gözden kaybetsen de!" buyurdu, "yeter ki, av üzerinde senin okundan baska bir ok izine rastlamamis olasin. Veya onu kokmus bulmamis olasin." Ravi: Amr Ibnu Su'ayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Nesai, Sayd 16, (7,191) • Resulullah (sav) parmakla çakil atmayi yasakladi ve: "O, avi öldürmez, düsmani paralamaz; ancak göz patlatir, dis kirar!" buyurdu. Ravi: Abdullah Ibnu Mugaffel Kaynak: Buhari, Edeb 122, Tefsir, Feth 5, Zebaih 5; Müslim, Sayd 54, (1954); Ebu Davud, Edeb 178, (5270); Ne • Resulullah (sav), mecusi köpeginin avladigi avin etini yemeyi yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Sayd 2, (1466) •

Resulullah (sav) bizi gazveye gönderdi. Biz üçyüz kisilik bir gruptuk, komutanimiz da Ebu Ubeyde Ibnu'l-Cerrah (ra) idi. Kureys'in kervanini takip ediyorduk. Azigimiz da bir dagarcik içine konmus hurmadan ibaretti. Baska bir seyimiz yoklu. Ebu Ubeyde bundan...

• Resulullah (sav) bizi gazveye gönderdi. Biz üçyüz kisilik bir gruptuk, komutanimiz da Ebu Ubeyde Ibnu'l-Cerrah (ra) idi. Kureys'in kervanini takip ediyorduk. Azigimiz da bir dagarcik içine konmus hurmadan ibaretti. Baska bir seyimiz yoklu. Ebu Ubeyde bundan bize [önce avuç avuç veriyordu, sonra] tane tane vermeye basladi. Kendisine: "Bununla nasil idare ediyordunuz?"diye soruldu. Su cevabi verdi: "Biz hurmayi adeta emiyorduk, bebegin emmesi gibi. Sonra da üzerine su içiyorduk. Bu bize geceye kadar yetiyordu. Tükendigi zaman yokluk içinde kaldik, iki hafta sahilde ikamet ettik, siddetli açlik geçirdik. Öyle ki agaç yapraklari yedik. Ordumuza yaprak ordusu dendi. (Bu esnada) deniz bize anber (balinaya benzer bir balik, adabaligi) denen bir hayvan atti. Ebu Ubeyde (ra) buna önce, "meytedir (yani lestir, yenmesi haramdir)" dedi. Sonra da: "Hayir, meyte degildir, bizler Resulullah (sav)'in elçileriyiz, Allah için buradayiz, üstelik muzdar durumdayiz" dedi. Ondan iki hafta boyu yedik. Yagindan da süründük. Hatta vücudumuz kendine geldi, eski halini aldi. Ebu Ubeyde, hayvanin kaburgalarindan bir kemik alip yere dikti. Sonra en boylu sahsi ve en boylu deveyi aradi. Adam deveye bindirildi ve kaburganin altindan geçti. Hayvanin göz çukurunun içine tam dört kisi oturdu. Gözünden nice külle yag çikardik. Etinden kendimize azik yaptik. Medine'ye gelince durumu Resulullah (sav)'a anlattik. "Bu, Allah'in sizin için (denizden) çikardigi bir riziktir. Beraberinizde, etinden hala var mi?" buyurdu. Biz de bir miktar gönderdik. O, bundan yedi. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Sayd 12, Sirket 1, Cihad 124, Megazi 64; Müslim, Sayd 17, (1935); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 2 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Denizin disari attigi veya yarisindan çekildigi baligi yiyin. Denizin içinde ölmüs ve suyun üstüne çikmis (tafi) baligi yemeyin." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 36, (3815) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Av ve çoban köpegi disinda köpek besleyenin ecrinden her gün iki kiratlik eksilme olur." (Salim der ki: "EbA Hüreyre (bu hadisi rivayet ederken): "...Veya ziraat köpegi" derdi.) Çünkü o ziraat sahibi idi." Ravi: Ibnu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Av ve çoban köpegi disinda köpek besleyenin ecrinden her gün iki kiratlik eksilme olur." (Salim der ki: "EbA Hüreyre (bu hadisi rivayet ederken): "...Veya ziraat köpegi" derdi.) Çünkü o ziraat sahibi idi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Sayd 6; Müslim, Müsakat 50, (1574); Muvatta, Isti'zan 12, (2,969); Tirmizi, Ahkam 4, (1487); • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sürü veya av veya ziraat köpegi disinda bir köpek besleyen kimsenin ecrinden her gün bir kirat eksilir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Hars 3, Bed'ül-Halk 14; Müslim, Müsakat 58, (1579); Ebu Davud, Sayd 1, (2844); Tirmizi, Ahka •

Resulullah (sav) aramizda ayaga kalkip su bes cümleyi söyledi: "Allah Teala Hazretleri uyumaz, zaten O'na uyku da yakismaz. Kisti (tartiyi, rizki) indirir ve kaldirir. Geceleyin yapilan amel, gündüzleyin yapilandan önce; gündüzleyin yapilan amel de geceleyin...

• Resulullah (sav) aramizda ayaga kalkip su bes cümleyi söyledi: "Allah Teala Hazretleri uyumaz, zaten O'na uyku da yakismaz. Kisti (tartiyi, rizki) indirir ve kaldirir. Geceleyin yapilan amel, gündüzleyin yapilandan önce; gündüzleyin yapilan amel de geceleyin yapilan amelden önce Allah'a yükseltilir. O'nun hicabi nurdur. Eger o perdeyi açacak olsa, vechinin sübuhati, basarinin ihata ettigi bütün mahlukatini yakardi." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Müslim, Iman 293 (179) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri kardesiyle dövüsünce yüze vurmaktan sakinsin." (Müslim'in rivayetinde su ziyade var: "...Zira Allah Adem'i kendi suretinde yaratmistir.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Itk 20; Müslim, Birr, 112, (2612) • Resulullah (sav) su duayi çok yapardi: "Ey kalbleri çeviren Allahim! Kalbimi dinin üzerine sabit kil!" Ben (bir gün kendisine): "Ey Allah'in resulü! Biz sana ve senin getirdiklerine inandik. Sen bizim hakkimizda korkuyor musun?" dedim. Bana söyle cevap verdi: "Evet! Kalpler, Rahman'in iki parmagi arasindadir. Onlari istedigi gibi çevirir." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Kader 7, (2141) • Resulullah (sav)'i su ayetleri okurken isittim. (Mealen): "Hiç süphesiz Allah size, emanetleri ehline teslim etmenizi ve insanlar arasinda hükmettiginiz zaman adaletle hükmetmenizi emreder. Allah size ne güzel ögüt veriyor. Süphesiz Allah isitir ve görür" (Nisa 58). Bu sirada Resulullah (sav)'in bas parmagini kulagina, onu takib eden (sehadet) parmagina da gözünün üzerine koydugunu gördüm. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 19, (4728) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir gece misafir olmak müslümanin hakkidir. Kim, (bir ev sahibinin) avlusunda sabahlarsa, agirlanma masrafi, (ev sahibi) üzerine bir borç olur. (Misafir) dilerse o hakkini alir, dilerse terkeder (almaz)." Ravi: Ebu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir gece misafir olmak müslümanin hakkidir. Kim, (bir ev sahibinin) avlusunda sabahlarsa, agirlanma masrafi, (ev sahibi) üzerine bir borç olur. (Misafir) dilerse o hakkini alir, dilerse terkeder (almaz)." Ravi: Ebu Kerime Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 5, (3750) • Bir baska rivayette Resulullah (sav)'in söyle söyledigi kaydedilmistir: "Kim bir cemaate misafir olur ve fakat misafir, (agirlanmaktan) mahrum kalirsa -ona yardim, her müslüman üzerine hak (bir vazife) olmasi hasebiyle- bir gecelik (agirlanma) masrafini o cemaatin ekininden ve malindan alir." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 5, (3751) • Resulullah (sav)'a dedim ki: "Siz, bizi (sefere) gönderiyorsunuz. Bir yere vardigimiz zaman, ahalisi ihtiyaçlarimizi görmezlerse ne yapmaliyiz?" (Resulullah bize) su cevabi verdiler: "Bir kavme inince, onlar misafire davranilmasi gereken muameleyi size de yaparlarsa ikramlarini kabul edin. Aksi takdirde, misafire yapmalari gereken ikram kadarini onlardan (zorla da olsa) alin." Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Edeb 85, Mezalim 18; Müslim, Lukata 17, (1727); Ebu Davud, Et'ime 5, (3752); Tirmizi, Siyer • Ey Allah'in Resulü dedim, "ben bir adama ugrasam, o beni agirlamasa, sonra o bana ugrasa ben ona yaptigini yapayim mi?" "Hayir" dedi, "sen onu agirla!" Bir gün Resulullah (sav) beni eskimis bir elbise içerisinde görmüstü. "Senin malin yok mu (da böyle giyiniyorsun)?" diye sordu. "Allah bana deve, koyun, [sigir, at, köle] her maldan verdi!" dedim. "öyleyse" buyurdular, "üzerinde görülmelidir!" Ravi: Avf Ibnu Malik Kaynak: Tirmizi, Birr 63, (2007) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Misafirlik üç gündür. Bundan fazlasi sadakadir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 5, (3749) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Allah'a ve ahirde inaniyorsa, misafirine 'caize'sini ikram etsin." Yanindakiler sordular: "Ey Allah'in Resulü! Caizesi de nedir?" Aleyhissalatu vesselam açikladi: "Bir gecesi ve gündüzüdür. Misafirlik üç gündür. Bundan fazlasi sadakadir. Misafire, ev sahibini günaha sokuncaya kadar yaninda kalmasi hos degildir. Tekrar sordular: "Misafir ev sahibini nasil günaha sokar?" Aleyhissalatu vesselam açikladi: "Adamin yaninda ikamet eder kalir, halbuki kendisine ikram edecek bir seyi yoktur." Ravi: Ebu Süreyh el-Adevi Kaynak: Buhari, Edeb 85, 31, Rikak 23; Müslim, Lukata 77, (48); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 22, (2, 929); Ebu D •