Hadis arsivi

Ata, bana Ibnu Hisam'in kadinlari erkeklerle karisik olarak tavaftan yasakladigi zaman dedi ki: "O bunu nasil yasaklar, Resulullah (sav)'in zevceleri bile erkeklerle birlikte haccettiler!" Ben Ata'ya sordum: "Onlarin beraber hacdan örtünme emrinden önce miydi,...

• Ata, bana Ibnu Hisam'in kadinlari erkeklerle karisik olarak tavaftan yasakladigi zaman dedi ki: "O bunu nasil yasaklar, Resulullah (sav)'in zevceleri bile erkeklerle birlikte haccettiler!" Ben Ata'ya sordum: "Onlarin beraber hacdan örtünme emrinden önce miydi, sonra miydi?" "(Evet, kasem olsun) buna, ben örtünme emrinden sonra sahid oldum!" diye cevap verdi. Ben tekrar sordum: "Pekala erkeklere nasil karisirlardi?" Su cevabi verdi: "Erkeklere karismazlardi, Hz. Aise (ra) erkeklerden ayri olarak tavaf ederdi, onlara karismazdi." Hatta bir kadin kendisine: "Ey mü'minlerin annesi, yürü (Hacerü'l-Esved'e elimizi degerek) istilam edelim!" demisti de Hz. Aise ona: "Sen diledigin sekilde git" deyip kendisi gitmekten imtina etmisti. Onlar geceleyin kim olduklari bilinmez halde çikarlar, (erkeklerle beraber tavaf yaparlardi.) [Beytullah'a girmek istedikleri zaman da, erkeklerin tamamen çikarilmis olmalarina kadar durup beklerler, sonra girerlerdi.] (Ata devamla): "Ben (Mekke kadisi) Ubeyd Ibnu Umeyr'le birlikte, Müzdelife'deki Sebir daginda mücavir (yani ikamet eder) olan Hz. Aise (ra)'nin yanina giderdim" dedi. Ben hemen sordum: "Pekala Hz. Aise'nin örtüsü ne idi?" "Keçeden yapilmis küçük bir Türk çadirinin içindeydi. Çadirin bir perdesi vardi. Aise (sav) ile bizim aramizda bu perdeden baska bir sey yoktu. Ben Hz. Aise'nin üzerinde gül renginde bir zibin gördüm." Ravi: Ibnu Cüreyc Kaynak: Buhari, Hacc 64 •

Ibnu Abbas (ra)'i isittim, diyordu ki: "Ey insanlar, size söyleyecegimi benden dinleyin, (bilahare) söyleyeceklerinizi de bana dinletin. Ibnu Abbas söyle dedi, Ibnu Abbas böyle dedi diye kafadan atmayin. Beytullah'i kim tavaf edecekse Hicr'in gerisinden tavaf...

• Ibnu Abbas (ra)'i isittim, diyordu ki: "Ey insanlar, size söyleyecegimi benden dinleyin, (bilahare) söyleyeceklerinizi de bana dinletin. Ibnu Abbas söyle dedi, Ibnu Abbas böyle dedi diye kafadan atmayin. Beytullah'i kim tavaf edecekse Hicr'in gerisinden tavaf etsin. Oraya "Hatim" demeyin. Zira cahiliye devrinde kisi yemin edip kamçisini veya ayakkabisini tekini yahut yayini atardi." Ravi: Ebu's-Sefer Said Ibnu Muhammed Kaynak: Buhari, Menakibu'l-Ensar 26 ,1 •

Ne Resulullah (sav) ne de Ashab-i Kiram (ra)'i Safa ile Merve arasinda birden fazla tavafda bulunmadi, bu da ilk defa yaptiklari tavaf idi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Menasik 54, (1895); Nesai, Hacc 182, (5, 244); Müslim, Hacc 140, (1215); Ibnu Mace, Menas

• Ne Resulullah (sav) ne de Ashab-i Kiram (ra)'i Safa ile Merve arasinda birden fazla tavafda bulunmadi, bu da ilk defa yaptiklari tavaf idi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Menasik 54, (1895); Nesai, Hacc 182, (5, 244); Müslim, Hacc 140, (1215); Ibnu Mace, Menas • Resulullah (sav), Kabe'yi basina yular veya baska bir sey takilmis halde tavaf eden bir adam görmüstü. Hemen yulari koparip atti." (Bir baska rivayette söyle denmistir "...burnuna geçirilmis bir halka ile birisini yeden bir adam görmüstü, derhal halkayi kopardi ve adama: "dinden tutarak yed!" diye emretti.) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc, 65, 66, Eyman ve'n-Nüzür 31; Ebu Davud, Eyman ve'n-Nüzür 23, (3302); Nesai, Hacc 186, • Hz. Ömer (ra), Beytullah'i tavaf eden cüzzamli bir kadin görmüstü, hemen: "Ey Allah Teala'nin cariyesi, insanlara eza verme, sen evinde otursan kendin için daha hayirli olurdu!" dedi. Kadin (söz tutup) evinde oturdu. Hz. Ömer (ra)'in vefatindan sonra bir adam kadina ugrayarak: "Seni haccdan yasaklayan kimse artik vefat etti, çik evinden!" dedi. Kadin adama söyle cevap verdi: "Allah'a yemin olsun, ben ona sagken itaat edip, ölünce isyan edecek kimse degilim." Ravi: Ibnu Ebi Müleyke Kaynak: Muvatta, Hacc 250, (1, 424) • Abdullah Ibnu's-Saib'in anlattigina göre, (yaslanip gözlerini kaybettigi vakit) Ibnu Abbas (ra)'a (tavaf sirasinda) refakat edip, Haceru'l-Esved'i takip eden (Haceru'l-Esved ile) kapi arasindaki kisimda (mültezem) durdurmus bu sirada Ibnu Abbas (ra) kendisine: "Bana söylendigine göre, Resulullah (sav) iste burada namaz kilarmis" demistir. Abdullah Ibnu Saib de "evet" demis, bunun üzerine Ibnu Abbas, kalkip orada namaz kilmistir. Ravi: Abdullah Ibnu's-Saib Kaynak: Ebu Davud, Menasik 55; Nesai, Hacc 133, (5, 221) • Imam Malik'e ulastigina göre, Sa'd Ibnu Ebi Vakkas (ra), mürahik (yani zaman bakimindan daralmis, vakfeyi kaçirma endisesine düsmüs) olarak Mekke'ye gelince, Beytullah'la Safa ve Merve'yi tavaftan önce, Arafat'a çikar, Arafat'tan döndükten sonra tavafini ifa ederdi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Hacc 125, (1, 371) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Beytullah'i tavaf etmek, Safa ve Merve arasinda sa'yetmek ve seytan taslamak Allah'i zikretmek için emredilmistir." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik 51, (1888); Tirmizi, Hacc 64, (902) •

Safa ile Merve arasindaki tavaf sirasinda Resulullah (sav)'in söyle dua ettigini isittim: "Rabbimiz bize dünyada hayir ver, ahirette de hayir ver ve bizi ates azabindan koru." Ravi: Abdullah Ibnu Saib Kaynak: Ebu Davud, Menasik 52, (1892)

• Safa ile Merve arasindaki tavaf sirasinda Resulullah (sav)'in söyle dua ettigini isittim: "Rabbimiz bize dünyada hayir ver, ahirette de hayir ver ve bizi ates azabindan koru." Ravi: Abdullah Ibnu Saib Kaynak: Ebu Davud, Menasik 52, (1892) • Nafi' (ra)'nin anlattigina göre, Ibnu Ömer (ra)'i Safa tepesi üzerinde söyle dua ederken isitmistir: "Ey Allah'im, Kitab-i Mübin'inde: "Bana dua edin size icabet edeyim!" (Gafir 60) diyorsun, sen sözünden dönmezsin. Ben simdi senden istiyorum: Bana hidayet verip Islam'i nasib ettin, onu geri alma. Son nefesimi Müslüman olarak vermemi nasib et" (Amin) (Rezin sunu ilave etmistir: "(Ibnu Ömer), üç kere tekbir getirir ve söyle derdi: "Allah'tan baska ilah yoktur, O tekdir, O'nun ortagi yoktur, mülk O'nundur, bütün hamdler O'na aittir, O her seye kadirdir." Bunu da yedi kere tekrarlardi. Merve'de de, her savtta ayni seyleri tekrar ederdi. [Rezin'in bu ilavesi de Muvatta'nin ayni babindadir (127. hadis)]) Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta,Hacc 128, (1, 372-373) • Rezin'in bir rivayetinde söyle denir: "Bu yirmi bir tekbir, yedi tehlil eder. Bunlar arasinda da dua eder, Allah'tan ister, sonra (tepeden inmeye baslar), vadinin tabanina (simdilerde Yesil Sütunlara) varinca kosmaya baslar, buradan çikincaya kadar kosar, Merve yamacina vannca normal yürümeye devam eder. Tepeye, zirveye çikar, orada durup, Safa'da yaptiklarini aynen tekrar ederdi. Bunu yedi kere tekrarlar ve böylece sa'yini tamamlamis olurdu." Ravi: Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) Safa tepesinde durdugu zaman üç kere tekbir getirip sonra: Allah'tan baska ilah yoktur. O tekdir, O'nun ortagi yoktur, mülk (Onundur, hamd O'na aittir, O herseye kadirdir" derdi. Ve bunu üç sefer tekrar eder, dua okurdu. Ayni seyi Merve tepesinde de yapardi." Ravi: Cabir Kaynak: Muvatta, Hacc 127, (1, 372); Müslim, Hacc 147, (1218); Ebu Davud, Menfaik 57, (1908); Ibnu Mace, Men • Ibnu Ömer (ra)'in tavaf sirasinda telbiye getirmemesi, bunun mesru olmamasindandir. Bu sebeple oglu Salim de tavafta telbiyeyi mekruh addetmistir. Ibnu Uyeyne der ki: "Kendisine ihtida edilip uyulanlardan Ata Ibnu's-Salib hariç hiç kimsenin Beytullah'in etrafinda telbiye getirdigini görmedim." Safii hazretleri ve Ahmed Ibnu Hanbel sessizce telbiye getirmeyi caiz bulmuslardir. Ancak Rebia tavaf edince telbiye getirirdi." (Hanefilere göre, telbiye, Zilhicce'nin 10'uncu günü (yani bayramin birinci günü) seytana ilk tasin atilmasina kadar devam eder, o zaman birakilir.) Ravi: Ibnu Sihab Kaynak: •

Resulullah (sav) mesrur bir halde yanimdan çikmisti, sonra üzüntülü olarak geri döndü. Dedi ki: "Kabe'ye girdim. Ancak pisman oldum, yaptigim bu isi geri getirebilseydim, girmezdim. Ümmetime mesakkat vermis olmaktan korkuyorum." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud,...

• Resulullah (sav) mesrur bir halde yanimdan çikmisti, sonra üzüntülü olarak geri döndü. Dedi ki: "Kabe'ye girdim. Ancak pisman oldum, yaptigim bu isi geri getirebilseydim, girmezdim. Ümmetime mesakkat vermis olmaktan korkuyorum." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik 95, (2029); Tirmizi, Hacc 45, (873); Ibnu Mace, Menasik 79,(3063) • Tirmizi'de söyle denir: "...Yapmamis olmayi temenni ettim. Zira, kendimden sonra ümmetimi yormus olmaktan korkuyorum." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik 95, (2029); Tirmizi, Hacc 45, (873); Ibnu Mace, Menasik 79,(3063) • Resulullah (sav), beraberinde Usame Ibnu Zeyd, Bilal, Osman Ibnu Talha (ra) oldugu halde hep beraber girip kapiyi kapadilar. Açtiklari zaman içeri ilk giren ben oldum. Bilal'le karsilastim ve hemen Resulullah (sav)'in Kabe'nin içerisinde namaz kilip kilmadigim sordum. "Evet" dedi, "iki Yemani direk arasinda." Kaç rek'at kildigini sormayi unuttum." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 51, 52, 54, Megazi 77, 48, Salat 30, 81, 96, Teheccüt 26, Cihad 127; Muvatta, Hacc 193, • Bir rivayette geldigine göre Ibnu Ömer söyle demistir: "Çiktigi zaman Bilal (ra)'e sordum: "Resulullah (sav) içerde ne yapti?" Cevaben: "Iki diregi sagina, birini de soluna aldi, üç diregi de arkasina aldi. O zaman Beytullah'ta alti direk vardi- sonra namaz kildi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 51, 52, 54, Megazi 77, 48, Salat 30, 81, 96, Teheccüt 26, Cihad 127; Muvatta, Hacc 193, • Bir rivayette söyle gelmistir: "Beytullah'a girdigi zaman soluna gelen iki direk arasinda iki rek'at namaz kildi. Sonra çikti ve Kabe'nin önünde iki rek'at namaz kildi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 51, 52, 54, Megazi 77, 48, Salat 30, 81, 96, Teheccüt 26, Cihad 127; Muvatta, Hacc 193, • Müslim'in bir diger rivayetinde söyle gelmistir: "Resulullah (sav) Fetih senesi, devesi Kasva'nin üzerinde oldugu halde ilerledi, terkisinde de Üsame (ra) vardi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Hacc 388-397 (1329-1332) • Bir diger rivayette söyle denmistir: "...Üsame'ye ait bir devenin üzerinde (gelip) Kabe'nin avlusunda deveyi ihdi. Sonra, Osman Ibnu Talha (ra)'i çagirdi ve: "Kabe'nin anahtarini bana ver!" dedi. Osman annesine kostu. Ancak kadin vermekten imtina etti. Osman (ra): "Allah'a kasem olsun ya derhal verirsin veya su kilincim belimden hemen çikacaktir!"diye kükredi. Bunun üzerine kadin anahtari Osman'a hemen verdi, o da Resulullah (sav)'a getirip teslim etti. Resulullah (sav) Kabe'yi açti..." Devamini önceki rivayetteki gibi zikretti. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 51, 52, 54, Megazi 77, 48, Salat 30, 81, 96, Teheccüt 26, Cihad 127; Muvatta, Hacc 193, • Yine Müslim'de kaydedilen bir rivayette, Ibnu Abbas (ra) sunu söyler: "Sizler Kabe'yi tavafla emrolundunuz. Içine girmekle degil." Ve der ki: "Üsame (ra) bana, Resulullah (sav)'in, Beytullah'a girdigi zaman her tarafinda dua ettigini, disari çikincaya kadar namaz kilmadigini, çikinca Beytullah'in önünde (kapisina yakin yerde) iki rek'at kilip: "Bu (Beyt), kibledir" dedigini haber verdi." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Hacc 388-397 (1329-1332) • Buhari'nin bir diger rivayetinde söyle denmistir. "Resulullah (sav) Kabe'ye girdi, içeride alti direk vardi. Her bir diregin yaninda bir miktar durdu, dua etti, ama namaz kilmadi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 51, 52, 54, Megazi 77, 48, Salat 30, 81, 96, Teheccüt 26, Cihad 127 • Nesai'de söyle denmistir: "Kabe'ye girdi ve her tarafinda tesbihde bulundu. Namaz kilmadan çikti. Makam'in gerisinde iki rek'at namaz kildi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Mesacid 5, (2, 33-34), Hacc 126, 127, 131, 139 (5, 216-221), Kible 6, (5, 217) • Nesai'nin bir diger rivayeti söyle: "Resulullah (sav) Kabe'ye girdi, ilerledi. Kapiya yakin bulunan iki sütunun arasina gelince oturdu. Allah'a hamd ve senada bulundu. Sonra kalkip Kabe'nin arka cihetinden karsisina gelen kisma kadar yürüdü. Alnini ve yanagini sürdü. Allah'a hamd u senada bulundu, dua ve istigfar etti. Sonra Kabe'nin her bir kösesine gitti ve her birini tekbir, tehlil, tesbih ve Allah Teala'ya sena, dua ve istigfarla karsiladi.Sonra çikip, Beytullah'in ön yüzünde iki rekat namaz kildi. Namazdan çikinca: "Bu (Beyt), kibledir" dedi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Mesacid 5, (2, 33-34), Hacc 126, 127, 131, 139 (5, 216-221), Kible 6, (5, 217) • Resulullah (sav) (Mekke'ye) geldigi vakit içerisinde put oldugu için, Beytullah'a girmekten imtina etti (kaçindi). Onlarin çikarilmalarini emretti. Hepsi de çikarildi. Hz. Ibrahim ve Hz. Ismail (a.s)'in ellerinde fal oklari bulunan heykelleri de çikarildi. Resulullah (sav) (bunu görünce): "Allah canlarini alsin! Allah'a kasem olsun, onlar da bilirler ki, Hz. Ibrahim ve Hz. Ismail (a.s) bu oklarla kismet aramadilar" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 54, Enbiya 8, Megazi 48; Ebu Davud, Hacc, 93, (2027) • Hz. Osman (ra)'a dedim ki: "Resulullah (sav) seni çagirdigi zaman sana ne söyledi." Bana su cevabi verdi: "Resulullah (sav) bana: "Sana iki boynuzu örtmeni söylemeyi unuttum. Zira Beytullah'da namaz kilan kimseyi mesgul edecek herhangi bir seyin bulunmasi dogru degildir" dedi." Ravi: Eslemiyye Kaynak: Ebu Davud, Menasik 95, (2030) • Ben Kabe'ye girip içinde namaz kilmayi çok arzu ediyordum. Resulullah (sav) ellerimden tutup beni Hicr'a soktu ve: "Beytullah'a girmek istiyorsan burada namaz kil. Zira burasi ondan bir parçadir. Senin kavmin Kabe'yi (tamir maksadiyla) yeniden insa ederken, insaati kisa tutup onu Beytullah'tan hariç biraktilar" dedi. (Muvatta'nin rivayeti mana yönüyle mutabakat saglar) Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Hacc 48, (876); Ebu Davud, Menasik 94, (2028); Nesai, Hacc 129, (5, 219); Muvatta, Hacc 105 • Ey Allah'in Resulü, dedim, "Beytullah'a girmeyeyim mi?" Bana su cevabi verdi: "Hicr'a gir, çünkü o da Beytullah'tan bir parçadir." Ravi: Aise Kaynak: Nesai, Hacc 129 • Ibnu Ömer (ra), Kabe'ye girdi mi, girince yüzü istikametinde yürür, kapiyi arkasinda tutar, karsi duvarla arasinda üç zira'lik mesafe kalincaya kadar düz yürür, (orada durup) namaz kilar, böyle davranmakla, Hz. Bilal (ra)'in, "Resulullah (sav) burada kildi" diye haber verdigi yerde namaz kilmayi kastederdi. Ancak (Ibnu Ömer) sunu da söyledi: "Kisinin, Beytullah'in içerisinde, diledigi noktada namaz kilmasinda bir beis yoktur!" Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Hacc 52, 51, Salat 30, 81, 96 •

Kureys ve onun dinine mensub olanlar, (cahiliye devrinde) Müzdelife'de vakfe yapiyorlardi ve kendilerine hums denilirdi. Diger Araplar ise Arafat'da vakfe yapiyorlardi. Islam dini gelince, Cenab-i Hakk, Peygamberine (sav) Arafat'a gidip orada vakfe...

• Kureys ve onun dinine mensub olanlar, (cahiliye devrinde) Müzdelife'de vakfe yapiyorlardi ve kendilerine hums denilirdi. Diger Araplar ise Arafat'da vakfe yapiyorlardi. Islam dini gelince, Cenab-i Hakk, Peygamberine (sav) Arafat'a gidip orada vakfe yapmalarini, sonra da oradan topluca ayrilmalarini emretti. Su ayet bu hususu beyan eder: "Sonra, insanlarin toplu olarak akin ettigi yerden siz de akin edin..." (Bakara 199). Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Tefsir, Bakara 35, Hacc 91; Müslim, Hacc 152, (1219); Tirmizi, Hacc 53, (884); Ebu Davud, Me • Hums: Allahu Teala hazretlerinin, haklarinda: "Sonra, insanlarin toplu olarak akin ettigi yerden siz de akin edin" (Bakara 199) ayetini indirdigi kimselerdir." Hz. Aise (ra) devamla su açiklamayi yapti: "Insanlar Arafat'ta (vakfe yaparak oradan) bosanirlardi. Hums olanlar ise, Müzdelife'de (vakfe yaparak oradan) bosanirlar ve: "Biz ancak Harem'den akin ederiz" derlerdi. Ancak, "Sonra, insanlarin toplu olarak akin ettigi yerden siz de akin edin" (Bakara 199) mealindeki ayet nazil olunca, onlar da, (vakfe için) Arafat'a çiktilar." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Tefsir, Bakara 35, Hacc 91; Müslim, Hacc 152, (1219); Tirmizi, Hacc 53, (884); Ebu Davud, Me • Rezin de bir rivayet ilave etmistir: "Kureys ve onun dininde olanlar -ki bunlar Hums denen zümredir- Müzdelife'de vakfe yapiyorlar ve: "Biz, Allah-u Teala'nin katiniyiz yani Beytullah'in komsulariyiz, biz O'nun Harem'inden disari çikmayiz" derlerdi. Ebu Seyyare, Arabi, (semeresiz) bir Arap eseginin üzerinde Arafat'tan indirdi. Ravi: Aise Kaynak: Rezin • Bir devemi kaybetmistim. Arefe günü aramaya çiktim. Resulullah (sav)'i Arafat'da herkesle vakfe yaparken gördüm. (Hayretimden): "Vallahi bu hums'tan biri, burda ne isi var?" dedim. Kureys'liler, hums'tan addedilirdi. Ravi: Cübeyr Ibnu Mut'im Kaynak: Buhari, Hacc 91; Müslim, Hacc 153, (1220); Nesai, Hacc 202, (5,255) • Yezid Ibnu Seyhan el-Ezdi (ra)'den naklettigine göre söyle anlatmistir: "Biz, vakfe mahallinde (Arafat'ta), Amr'in imamdan uzak tuttugu bir yerde vakfe yaparken, Ibnu Mirba' el-Ensari yanimiza gelerek: "Ben Allah Resulü (sav)'nun size gönderdigi elçiyim. Efendimiz hazretleri sizlere su emri gönderdiler: "Mesairleriniz üzere olun. Zira sizler, babaniz Ibrahim'in mirasi üzeresiniz" Ravi: Amr Ibnu Abdillah Ibni Safvan Kaynak: Tirmizi, Hacc 53, (883); Ebu Davud, Menasik 63, (1919); Nesai, Hacc 202, (5, 255); Ibnu Mace, Menasi • Resulullah (sav)'i arafe günü, kizil bir devenin üzerinde hutbe verirken gördüm. Ravi: Nübeyt Ibnu Serit el-Escai Kaynak: Ebu Davud, Menlik 62, (1916); Nesai, Hacc 199 (5,253) • Resulullah (sav)'i arafe günü, bir devenin üzerinde üzengilere (basarak) dogrulmus, halka hutbe verirken gördüm. Ravi: el-Addd Ibnu Halid Ibni Hevze el-Amiri Kaynak: Ebu Davud, Menasik 62, (1917) • Beni Damureli bir adamdan, o da babasi veya amcasmdan sunu nakletmistir: "Resulullah (sav)'i Arafat'ta bir minber üzerinde gördüm." Ravi: Zeyd Ibnu Eslem Kaynak: Ebu Davud, Menasik 62, (1915) • Resulullah (ra) arefe günü sabahi, sabah namazini kilinca Mina'dan hareket ederek Arafat'a geldi, Nemire'ye indi. Burasi, Arafat'a gelen ümeranin indikleri yerdir. Ögle namazi vakti olunca Resulullah (sav) sicakta Nemire'den yürüdü, ögle ile ikindiyi birlestirdi, sonra halka hitab etti. Sonra yürüyüp Arafat'taki vakfe yerinde durdu. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Menasik 60, (1913) • Ibnu Ömer (ra) ögleyi, ikindiyi, aksami, yatsiyi ve sabahi Mina'da kilar, sonra günes dogunca Arafat'a hareket ederdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 195, (1, 400) • Resulullah, terviye günü, Mina'da bize ögleyi, ikindiyi, aksami, yatsiyi ve ertesi günü (Zilhicce'nin dokuzu) sabahi kildirir, sonra Arafafa hareket ederdi. Ravi: Ibnu Abbds Kaynak: Tirmizi, Hacc 50, 879) • Resulullah (sav) terviye günü ögleyi, arefe günü de sabahi Mina'da kildirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Hacc 59, (1911) • Resulullah (sav)'a, Müzdelife'de namazi kildigi zaman geldim. "Ey Allah'in Resulü, dedim, "ben Tayy daglarindan geliyorum. Hayvanim da kendim de yorgunum ve bitkin düstük. Allah'a kasem olsun, ey Allah'in Resulü, gelirken geçtigim her dagin basinda mutlaka durdum. Benim için hacc imkani var mi?" Resulullah (sav) su cevabi verdi: "Bizimle birlikte su namazi burada kilip bizimle kalan, bundan önce de Arafat'da geceleyin veya gündüzleyin kalmis olan, artik haccini tamamlamis, haramlardan kurtulmus olur." Ravi: Urve Ibnu Mudarris et-Tai Kaynak: Tirmizi, Hacc 57, (891); Ebu Davud, Menasik 69, (1950); Nesai, Hacc 211, (5, 263); Ibnu Mace, Menasi • Resulullah (sav) Arafat'da iken, münadisine (dellalina) söyle nida edip duyurmasini emretti: "Hacc Arafat'tir, kim Cem (Müzdelife) gecesi fecrin dogmasindan önce (vakfeye) yetisirse, hacci idrak etmis demektir. Eyyam-i Mina üç gündür. Kim ilk iki günde acele davranirsa, herhangi bir günah terettüp etmedigi gibi, te'hir edene de bir günah terettüp etmez." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ya'mur ed-Dili Kaynak: Tirmizi, Hacc 57, (889); Ebu Davud, Menasik 69, (1949); Nesai, Hacc 211, (5, 264); Ibnu Mace, Menlik • Resulullah (sav) Kuzah'ta vakfe yapti ve: "Burasi Kuzah'tir, vakfe mahallidir, Cem'in (Müzdelife'nin) tamami vakfe mahallidir. Ben burada kurbani kestim. Mina'nin her yani kesim yeridir. Kurbanlarinizi evlerinizde kesin" buyurdu. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Menasik 65, (1935) • Imam Malik (ra)'e ulastigina göre, Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Arafat'in tamami vakfe yeridir. Urene vadisinden çikin (vakfe yeri degildir). Müzdelife'nin tamami vakfe yeridir, Mubassir vadisinden çikin (vakfe yeri degildir)." Ravi: Kaynak: Muvatta, Hacc 166 (1, 388); Müslim, Hacc 149 • Resulullah (sav) Arafat'tan yola çikmisti, arkasindan birisinin (kosturmak için) devesine siddetle bagirip, vurdugunu isitti. Bunun üzerine kamçisiyla (etrafindakilere kulak verin diye) isaret edip, söyle buyurdu: "Sakin olun, (Allah'i razi edecek iyi davranis ve) birr acelede degildir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 94; Müslim, Hacc 268, (1282), 282, (1286); Ebu Davud, Menasik 64, (1920); Nesai, Hacc 2 • Resulullah (sav) günes battigi zaman Arafat'tan (ifaza yaparak) yola çikti. Dag geçidine geldigi zaman deveden inip bevletti. Sonra abdest aldi. Abdesti bol su kullanarak degil, hafifçe aldi. Ben: "Namaz mi kilacagiz ey Allah'in Resulü?" diye sordum. "Hayir, namaz önümüzde!" dedi ve devesine bindi. Müzdelife'ye gelince hayvandan indi ve yeniden abdest aldi. Bu sefer bol su kullandi. Sonra namaz basladi. Aksam namazini kildi. Sonra herkes devesini ihdi. Yine namaza baslandi. Bu sefer de yatsiyi kildi, ikisi arasinda baska bir namaz kilmadi." Ravi: Üsame Ibnu Zeyd Kaynak: Buhari, Vudu 6, 35, Hacc 93, 95; Müslim, Hacc 266, (1280); Muvatta, Hacc 197, (1, 400-401); Ebu Davu • Hz. Üsame (ra)'ye: "Resulullah (sav) Veda haccindan, ifazadan (Arafat'tan ayrildiktan) sonra yolculugu nasil yapti?" diye sorulmustu. Su cevabi verdi: "Hizli yürürdü. Ancak yolda bir düzlüge rastlarsa daha hizli yürürdü." Ravi: Urve Kaynak: Buhari, Hacc 92, Cihad 136, Megazi 77; Müslim, Hacc 282, (1286); Muvatta, Hacc 176, (1, 392); Ebu Da • Ben Resulullah (sav)'in Müzdelife gecesinde, ailesinden, erkenden taslamaya gönderdigi zayiflar grubu arasinda idim" demistir. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 98; Müslim, Hacc 300, (1293); Tirmizi, Hacc 58, (892, 893); Ebu Davud, Menasik 66, (193 • Sevde (ra), Resulullah (sav)'tan Müzdelife'den geceleyin ifaza yapmak için izin istedi. Sevde iri, agir yürüyen bir kadindi. Resulullah (sav) ona izin verdi. "Keste ben de onun gibi izin istemis olsaydim" diye hayiflanirdim. (Vaktiyle izin almamis oldugum için), hep imamla birlikte ifazada bulunurdum. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hacc 98; Müslim, Hacc 293-296, (1290); Nesai, Hacc 209, (5, 262), 214 (5, 266) • Resulullah (sav) Ümmü Seleme'yi kurban gecesi (Mina'ya) gönderdi. Ümmü Seleme, daha safak sökmeden seytan taslamasini yapti. Sonra gidip ifaza (tavafini) yapti. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik 66, (1942); Nesai, Hacc 223, (5, 272) • Esma Bintu Ebi Bekr (ra) kendisi ve beraberindekilere Müzdelife'de sabah namazi kildiriverecek olan kimseye, safak söktügü zaman kildirmasini emredip, binegine atlar ve Mina'ya hareket eder (yolda da) durmazdi." Ravi: Fatima Bintu'l'Münzir Kaynak: Muvatta, Hacc 175, (1, 392) •

Hz. Üsame (ra) Arafat'tan Müzdelife'ye kadar Resulullah (sav)'in terkisinde idi. Sonra Müzdelife'den Mina'ya kadar da Fadi Ibnu Abbas'i terkisine aldi. Her ikisi de: "Resulullah (sav) büyük seytani (Cemretu'l-Akabe) taslayincaya kadar telbiyeyi birakmadi"...

• Hz. Üsame (ra) Arafat'tan Müzdelife'ye kadar Resulullah (sav)'in terkisinde idi. Sonra Müzdelife'den Mina'ya kadar da Fadi Ibnu Abbas'i terkisine aldi. Her ikisi de: "Resulullah (sav) büyük seytani (Cemretu'l-Akabe) taslayincaya kadar telbiyeyi birakmadi" demistir. (Buhari'de gösterilen bablarda rivayet mana yönüyle mevcuttur, lafzan degil) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 86, Cihad 126; Müslim, Hacc 266, (1281); Tirmizi, Hacc 78, (918); Ebu Davud, Menasik 28 • Ben, Ibnu Abbas (ra) ile Arafat'ta beraberdim. Bir ara bana: "Niye halkin telbiyesini isitmiyorum?" diye sordu, ben kendisine: "Muaviye (ra)'den korkuyorlar!" dedim. Bunun üzerine: "Lebbeyk Allahümme lebbeyk, bu insanlar Ali'ye buguzlari sebebiyle sünneti terketmisler!" diyerek çadirindan çikti." Ravi: Said Ibnu Cübeyr Kaynak: Nesai, Hacc 197 (5, 253) • Arafat'tan Mina'ya gelirken, beraberindeki Enes Ibnu Malik (ra)'e telbiyeden sorarak: "Siz Resulullah (sav) ile nasil yapiyordunuz?" dedim. Bana: "Dileyen telbiye getirirdi, Resulullah (sav) müdahale etmezdi. Dileyen tekbir getirirdi, Resulullah (sav) ona da müdahale etmezdi! Dileyen de tehlil getirirdir ona da müdahale etmezdi. Bizden kimse, (farkli zikirlerde bulundugu için) arkadasini ayiplamazdi. Ravi: Muhamed Ibnu Ebi Bekr es'Sakafi Kaynak: Buhari, Hacc, 86, Ildeyn, 12; Müslim, Hacc, 274 (1285); Nesai, Hacc 192, (5,250) • Ca'fer Ibnu Muhammed babasindan naklen anlatiyor: "Hz. Ali (ra), haccda, arefe günü günesin zeval noktasina gelmesine kadar telbiyeye devam eder, ondan sonra keserdi." Ravi: Ca'fer Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta,Hacc 44, (1, 338) • Arafat'da ben Resulullah (sav)'in devesinin terkisinde idim. Bir ara dua için ellerini kaldirmisti. (O esnada) deve, Resulullah (sav)'i egdi. Derken yulari düstü. Hz. Peygamber (sav) yulari elinin biriyle tutup, diger elini kaldirarak duasina devam etti. Ravi: Üsame Kaynak: Nesai, Hacc 202, (5, 254) •

Ibnu Mes'ud (ra), vadinin dibinden yedi çakil atarak büyük seytani tasladi. Her tasi attikça tekbir getriyordu. Bu sirada Beytullah sol tarafinda, Mina da saginda olacak sekilde durmustu, Kendisine: "Insanlar, taslari yukarisindan atiyorlar!" denince su cevabi...

• Ibnu Mes'ud (ra), vadinin dibinden yedi çakil atarak büyük seytani tasladi. Her tasi attikça tekbir getriyordu. Bu sirada Beytullah sol tarafinda, Mina da saginda olacak sekilde durmustu, Kendisine: "Insanlar, taslari yukarisindan atiyorlar!" denince su cevabi verdi: "Burasi, kendinden baska ilah olmayan Zat'a kasem olsun, Bakara süresinin üzerine indigi makamdir." Ravi: Abdurrahman Ibnu Zeyd Kaynak: Buhari, Hacc 135, 136, 137, 138; Müslim, Hacc 305, (1296); Tirmizi, Hacc 64, (901); Ebu Davud, Menas • Tirmizi ve Nesai'de söyle denmistir: "(Ibnu Mesud) Akabe cemresine geldi. Vadinin dibinde durdu, kibleye karsi yönelip, sag kasinin üst hizasindan yigma (taslari) atmaya basladi.." Ravi: Abdurrahman Ibnu Zeyd Kaynak: Tirmizi, Hacc 64, (901) • Veda haccindan Resulullah (sav)'la, beraber döndük. (Yolda konusurken) bazilarimiz "Yedi tas attim" bazilarimiz da: "Alti tas attim" diyordu, kimse kimseyi bu sebeple kinamiyordu." Ravi: Sad Kaynak: Nesai, Hacc 227, (5,275) • Resulullah (sav), Akabe (taslamasi) sabahi, bineginin üzerindeyken: "Bana (tas) toplayiver!" dedi. Ben de (sehadet ve basparmaklarla atilabilecek büyüklükte) ufak taslardan onun için topladim. Avucuna koydugum sirada: "Iste bunlar gibi. Dinde asiriliktan sakinin. Sizden öncekileri dinde asiriliklari helak etmistir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Hacc, 217, (5, 268) •

Ben, Resulullah (sav)'i yevm-i nahrde kusluk vakti tas atarken gördüm. Ama bundan sonraki günlerde, günesin zevalinden (ögle vaktinden) sonra tas atti. (Bu hadisi Buhari, muallak olarak zikretmistir) Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Hacc 134; Müslim, Hacc 313,...

• Ben, Resulullah (sav)'i yevm-i nahrde kusluk vakti tas atarken gördüm. Ama bundan sonraki günlerde, günesin zevalinden (ögle vaktinden) sonra tas atti. (Bu hadisi Buhari, muallak olarak zikretmistir) Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Hacc 134; Müslim, Hacc 313, (1299); Tirmizi, Hacc 59, (894); Ebu Davud, Menasik 78, (1971); • Abdullah Ibnu Ömer (ra)'in zevcesi Safiyye Bintu Ebi Ubeyd'in oglan kardesinin kizi Müzdelife'de nifas oldu (dogum yapti). Bu yüzden o da, Safiyye de geri kaldilar ve Mina'ya yevm-i nahrde günes battiktan sonra geldiler. Hz. Abdulllah Ibnu Ömer (ra) onlara geldikleri anda tas atmalarini emretti ve bu gecikmeden dolayi onlarin herhangi bir kefaret ödemesine hükmetmedi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 220 (1, 409) • Ebu'l-Beddah Asim Ibnu Adiyy, babasi Adiyy (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) develerin çobanina, yevm-i nahrde tas atmislarsa, ertesi gün tas atmayip develerle kalmaya, sonra da iki günlük tas atmaya ve yevm-i nefrde atmaya ruhsat tanidi." Ravi: Ebu'l-Beddah Asim Ibnu Adiyy Kaynak: • Ibnu Ömer (ra) söyle derdi: "Eyyam-i tesrikin ortasi günü, günes batmazdan önce Mina'dan ayrilmayan kimse ertesi günü taslari atmadan ayrilmasin." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 214, (1, 407) •

Hz. Peygamber (sav) taslari atacagi zaman yaya gider, yaya dönerdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Menasik 78, (1969); Tirmizi, Hacc 63, (900)

• Hz. Peygamber (sav) taslari atacagi zaman yaya gider, yaya dönerdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Menasik 78, (1969); Tirmizi, Hacc 63, (900) • Insanlar (yani sahabeler) taslamaya yayan gider, yayan dönerdi. (Bu safhada) ilk binen Hz. Muaviye (ra) oldu. Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Hacc 215, (1, 407) • Yevm-i nahrde (kurban gününde) Resulullah (sav)'i taslamayi binerek yaparken gördüm. Taslarini devesinin üzerinde iken atmis ve söyle demisti: "Menasikinizi benden alin. Bilemiyorum, belki de bu haccdan sonra hacc yapamam." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Hacc 310, (2197); Ebu Davud, 78 (1970); Nesai, Hacc 220, (5, 270) •

Resulullah (sav) efendimiz buyurdular ki: "(Taharet maksadiyla) tas kullanmak tektir. Seytana atilan tas tektir. Safa ile Merve arasinda sa'y tektir, tavaf da tektir. Öyle ise sizden biri (taharet için) tas kullanacaksa bunu da tek kilsin." Ravi: Cabir Kaynak:...

• Resulullah (sav) efendimiz buyurdular ki: "(Taharet maksadiyla) tas kullanmak tektir. Seytana atilan tas tektir. Safa ile Merve arasinda sa'y tektir, tavaf da tektir. Öyle ise sizden biri (taharet için) tas kullanacaksa bunu da tek kilsin." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Hacc 315, (1300) • Resulullah (sav) söyle demistir: "Atilan taslardan kabul edilenler kaldirilmasaydi, Sebir dagindan daha büyük bir yigin ortaya çikardi." [Rezin'in ilavesidir. Hadis Münziri'nin et-Tergib ve't-Terhib'inde kaydedilmistir (2, 131)] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Rezin •

Resulullah (sav) cemretu'l-Akabe'ye geldi, taslarini atti, sonra Mina'daki menziline (konakladigi yere) geldi ve kurbanini kesti. Sonra berbere: "Al!" dedi ve sag yanini isaret etti. Sonra sol tarafini isaret etti, sonra (kesilen saçlari) halka vermeye...

• Resulullah (sav) cemretu'l-Akabe'ye geldi, taslarini atti, sonra Mina'daki menziline (konakladigi yere) geldi ve kurbanini kesti. Sonra berbere: "Al!" dedi ve sag yanini isaret etti. Sonra sol tarafini isaret etti, sonra (kesilen saçlari) halka vermeye basladi. (Bir rivayette söyle denir: "Sag yandan kesileni sagindakilere, sol yandan kesileni de Ümmü Süleym'e verdi." Bir rivayette de söyle denmistir: "Sol taraftan kesilenleri Ebu Talha'ya verdi ve ona: "Bunu halka dagit" diye emretti.") Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Vudu 33; Müslim, Hacc 323, (1305); Tirmizi, Hacc 73, (912); Ebu Davud, Menasik 79, (1981) • Resulullah (sav) kadinin saçini tras etmesini yasakladi. [Rezin'in ilavesinde: "...Haccda da, umrede de" ziyadesi vardir. Bu ziyadeden sonra (Rezin ilaveten sunu) der: "Onlara sadece teksir (kisaltma) gereklidir."] Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Hacc 75, (914) • Resulullah (sav): "Ey Allahim, tras olanlara rahmet et" diye dua etmisti. Yanindakiler: "Kisaltanlara da ey Allah'in Resulü!" dediler. Resulullah (sav) efendimiz: "Ey Allahim tras olanlara rahmet et!" diye duasini tekrar etti. Yanindakiler tekrar: "Kisaltanlara da Ey Allah'in Resulü!" dediler, bu sefer: "Kisaltanlara da!" buyurdu." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 127; Müslim, Hacc 316, (1301); Muvatta, Hacc 184, (1, 395); Tirmizi, Hacc 74, (913); Eb • Resulullah (sav): "Ey Allahim, tras olanlara magfiret et!" demisti, yanindakiler: "Ey Allah'in Resulü! Kisaltanlar için de (dua ediver!)" dediler. Resulullah (sav) yine: "Ey Allahim, tras olanlara magfiret et!" buyurdu. Yanindakiler: "Ey Allah'in Resulü! Kisaltanlar için de (dua ediver!)" dediler. Resulullah (sav): "Ey Allahim, tras olanlara magfiret et!" dedi.Yanindakiler: "Ey Allah'in Resulü! Kisaltanlara da (dua ediver)" dediler. Resulullah (sav) (bu üçüncü talebte): "Kisaltanlara da!" dedi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Hacc 127; Müslim, 320, (1302) • Veda haccinda Resulullah (sav)'in, tras olanlara üç kere, kisaltanlara bir kere dua ettigini isittim. Ravi: Ümmü'l Hüsayn Kaynak: Buhari, Vudu 33; Müslim, Hacc 323, (1305); Tirmizi, Hacc 73, (912); Ebu Davud, Menasik 79, (1981) •

Resulullah (sav) Veda haccinda Mina'da, halkin meselelerini kendisine sormasi için durmustu. Bir adam gelip: "(Ben kurbanin trastan önce olacagini) bilemedim ve kurbandan önce tras oldum?" dedi. Resulullah (sav): "(Simdi de kurbanini) kes, burada bir beis yok"...

• Resulullah (sav) Veda haccinda Mina'da, halkin meselelerini kendisine sormasi için durmustu. Bir adam gelip: "(Ben kurbanin trastan önce olacagini) bilemedim ve kurbandan önce tras oldum?" dedi. Resulullah (sav): "(Simdi de kurbanini) kes, burada bir beis yok" cevabini verdi. Bir baskasi daha gelip: "(Tasi kurbandan önce atmak gerektigini) bilemedim ve taslamayi yapmadan kurban kestim" dedi. Buna da: "Simdi tasini at, bunda bir mahzur yok!" diye cevap verdi. O gün Resulullah (sav)'a "Sunu önce, yaptik"; "Bunu sonra yaptik" seklinde takdim te'hirle ilgili her ne soruldu ise hepsine: "Yap, bunda bir mahzur yoktur!" diye cevap verdi. Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Buhari, Hacc 131, Ilm 23, 46, Eyman 15; Müslim, Hacc 327, (1306); Muvatta, Hacc 242, (1, 421); Tirmi • Resulullah (sav)'la birlikte ben de hacca çiktim. Halk kendisine müracaat ediyordu. Gelenlerden bazisi: "Ey Allah'n Resulü, tavaftan önce sa'y yaptim, bazi seyleri vaktinden sonraya biraktim veya vaktinden önce aldim (ne buyurursunuz, hükmü nedir?)" seklinde soruyordu. Resulullah (sav) da: "Bunda bir günah yok. Ancak bir kimse bir Müslümanin irzini makaslarsa (giybetini ederse) o zalimdir, iste günah isleyen ve kendini helake atan odur." buyurdu. Ravi: Üsame Ibnu Serik Kaynak: Ebu Davud, Menasik 88, (2015) • Ibnu Ömer (ra), ifaza tavafini yapmis, fakat cehaletle henüz tras olmamis, kisaltma da yaptirmamis bir adama rastladi. Adama, dönüp tras olmasini veya saçini kisaltmasini, sonra da Beytullah'a yeniden ifaza tavafinda bulunmasini emretti. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 189, (1, 397) •

(Babam) Hz. Ömer (ra) buyurdu ki: "Kim cemretu'l-Akabe'ye tasini atar, sonra tras olur veya kisaltir ve de -yaninda oldugu takdirde- kurbanini keserse, kendisine ihramli iken haram olanlardan -kadina temas ve koku hariç- hepsi helal olur. Bunlarin haramligi...

• (Babam) Hz. Ömer (ra) buyurdu ki: "Kim cemretu'l-Akabe'ye tasini atar, sonra tras olur veya kisaltir ve de -yaninda oldugu takdirde- kurbanini keserse, kendisine ihramli iken haram olanlardan -kadina temas ve koku hariç- hepsi helal olur. Bunlarin haramligi Beytullah'a yapacagi ifaza tavafina kadar devam eder. Ifaza yapinca onlar da helal olur." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Hacc 221, (1, 410) • Bir kimse cemretü'l-Akabe'ye tasini atti mi kendisine -kadin disinda- haram olan her sey helal olur." Onun bu sözü üzerine: "Ya koku? (o da mi helal olur?)" diye soruldu. Dedi ki: "Gerçekten ben Resulullah (sav)'i misk sürünürken gördüm. Yoksa o koku degil miydi?" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Hacc, 231, (5, 277); Ibnu Mace, Menasik 70, (3041) • (Veda haccinda) yevm-i nahnn gecesinde Resulullah (sav)'la beraber olma nöbeti bende idi. O aksam, Vehb Ibnu Zem'a ve beraberinde Ebu Ümeyye ailesinden bir adam oldugu halde, kamislerini giymis olarak yanimiza geldiler. Resulullah (sav), Vehb (ra)'e: "Sen ifaza tavafini yaptin mi Ey Ebu Abdillah?" diye sordu. Vehb: "Hayir! Vallahi ey Allah'in Resulü, yapmadim!" deyince, Resulullah (sav): "Öyleyse su kamisi çikar!" dedi. Vehb, onu basindan çikardi. Arkadasi da kamisini basindan çikardi. Sonra Vehb sordu: "Niçin (çikariyoruz) Ey Allah'in Resulü?" "Çünkü bugün, cemreye tas attiginiz takdirde ihramdan çikmaniza, yani size haram edilen her seyin -kadin hariç- helal olmasina ruhsat tanindi. Eger siz, Beytullah'i tavaf etmeden aksama girerseniz, cemretü'l-Akabe'ye tas atmazdan önceki gibi haram olursunuz, bu hal Beytullah'i tavaf edinceye kadar devam eder" diye cevap verdi. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Menasik 83, (1999) • Beytullah'i hacc maksadiyla olsun, baska maksadla olsun, her kim tavaf ederse tahallül etmis (ihram yasaklarindan çikmis) olur." (Ibnu Abbas'in bu sözünü nakleden) Ata'ya: "Bunu neye dayanarak söylüyor?" diye soruldu. Su cevabi verdi: "Cenab-i Hakk'in su sözüne dayanarak: "Sonra varacaklari yer Beyt-i Atik'a müntehidir" (Hacc 33). Kendisine su cevap verildi: "Ama bu, Arafat'ta vakfeye durulduktan sonra olacaktir." Ata bu cevap üzerine açikladi: "Ibnu Abbas (ra) bunun Arafat vakfesinden önce ve sonra olacagini söylerdi. Bu hükmü, Hz. Peygamber (sav)'in Veda hacci sirasinda Ashab'a verdigi ihramdan çikma emrinden istinbat ediyordu." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Megazi 77; Müslim, Hacc 206-208, (1244, 1245) • Resulullah (sav) zevcelerine, Veda hacci senesinde ihramdan çikmalarini emretti. Ben: "Siz niye ihramdan çikmiyorsunuz?" diye sordum. "Ben basimi telbid ettim, kurbanligimi hazirladim, kurbanligimi kesmeden ihramdan çikamam" diye cevap verdi. Ravi: Hafsa Kaynak: Buhari, Hacc 34, 107, 126, Megazi 77, Libas 89; Müslim,Hacc 186, (1229); Muvatta, Hacc 180 (1, 394); • Resulullah (sav) (Veda haccinda) umre için ihrama girdi. Ashabi ise (ra) hacc için ihrama girdi. (Mekke'ye varinca) ne Resulullah (sav) ne de beraberinde kurbanliklari olanlar ihramdan çikmadilar. Geri kalanlar ihramdan çiktilar." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Hacc 196, (1239) • Ibnu Ömer (ra) dedi ki: "Ihramli kadin, ihramdan çikinca, saç örgülerinin ucundan bir miktar kesmedikçe taranmaz. Sayet kurbanligi varsa, kurbani kesilinceye kadar saçindan hiçbir sey kesemez." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 163, (1, 387) •

Resulullah (sav)'i isittim söyle buyurmustu: "Ey insanlar, her aile sahibine her sene bir kurbanlik, bir de atire borç olmustur. Atire'nin ne oldugunu biliyor musunuz? O, recebiye dediginiz seydir." Ravi: Mihnef Ibnu Süleym Kaynak: Tirmizi, Edahi 18, (1518);...

• Resulullah (sav)'i isittim söyle buyurmustu: "Ey insanlar, her aile sahibine her sene bir kurbanlik, bir de atire borç olmustur. Atire'nin ne oldugunu biliyor musunuz? O, recebiye dediginiz seydir." Ravi: Mihnef Ibnu Süleym Kaynak: Tirmizi, Edahi 18, (1518); Ebu Davud, Dahaya 1, (2788); Nesai, Akika 6, (7, 167-168); Ibnu Mace, Men • Resulullah (sav): "Kurban gününü bayram olarak kutlamakla emrolundum. Onu bu ümmet için Allah bayram kilmistir" buyurmustu. Bir adam kendisine: "Ey Allah'in Resulü! Ben iareten verilmis bir hayvandan baska bir seye sahip degilsem, onu kesebilir miyim?" diye sordu. Resulullah (sav): "Hayir," dedi, "ancak saçini, tirnaklarini kisaltir, biyiklarindan alir, etek trasini olursun. Bu da sana Allah indinde bir kurban yerine geçer." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibnu'l-As Kaynak: Ebu Davud, Edahi, 1 (2789); Nesai, Dahaya 2, (7, 213) • (Ailenin her ferdi için kurban kesmek gerektigi görüsünde olan) Abdullah Ibnu Ömer (ra), anne karnindaki çocuk adina kurban kesmezdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Dehaya 13, (2, 487) •

Biz, Resulullah (sav) ile birlikte (Hudeybiye senesi) umrede temettü yaptik. O zaman yedi kisi adina bir sigir keserek istirak ettik. Keza deve de yedi kisi adina kesilmisti" Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Hacc 355, (1318); Muvatta, Dahaya 9, (2, 486); Tirmizi,...

• Biz, Resulullah (sav) ile birlikte (Hudeybiye senesi) umrede temettü yaptik. O zaman yedi kisi adina bir sigir keserek istirak ettik. Keza deve de yedi kisi adina kesilmisti" Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Hacc 355, (1318); Muvatta, Dahaya 9, (2, 486); Tirmizi, Hacc 66, (904); Ebu Davud, Dahaya 7, • Biz, Resulullah (sav) ile birlikte bir seferde iken Kurban Bayrami geldi. Kurban için, sigirda yedi kisi, devede on kisi ortak olduk." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Hacc 66, (905); Nesai, Dahaya (7, 222) • Hz. Ali (ra): "Sigir yedi kisi adina kesilir" demisti. Kendisine: "Ya dogurmussa?" diye soruldu. "öyleyse yavrusunu da beraber kes!" buyurdu. Kendisine: "Ya topalsa?" diye soruldu. "Kesim yerine ulasabildiyse tamam" dedi. "Ya boynuzu kiriksa?" dendi. "Zarar etmez. Biz göz ve kulaklarinin saglamligini kontrol etmekle emrolunduk!" diye cevap verdi. Ravi: Huceyye Ibnu Adiyy Kaynak: Tirmizi, Edahi 9, (1503) • Ibnu Ömer (ra) kurbanliklarin: "Tirnaklilar (yani sigirlar) hakkinda üçüncü senesine girmis, veya geçmis, etli ayaklilar (develer) hakkinda da altinci yasina girmis veya geçmis olmasini" sart kosardi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta,Hacc 147, (1, 380) • Bizden biri, kendisi ve ailesi halki için tek bir koyun kurban eder, (etinden hem yerler hem de baskalarina yedirirlerdi). Sonra insanlar, övünmeye basladilar ve (kurbanlar) bir övünme vasitasi oldu. Ravi: Ebu Eyyub Kaynak: Muvatta, Dahaya 10, (2, 486); Tirmizi, Dahaya 10, (1505); Ibnu Mace, Dahaya 10, (3147) • Resulullah (sav) (Veda hacci sirasinda) kendisi ve aile halki için sadece bir deve veya bir sigir kesmistir. Ravi: Ibnu Sihab Kaynak: Muvatta, Dahaya 11, (2,486) • Sigir, sadece bir kimse için kesilir, koyun da bir kimse için kesilir, deve de bir kimse adina kesilir. (Keza Ibnu Ömer) derdi ki: "Ibadet için kesilen hayvana cemaat istirak edemez, istirak olsa olsa ayni aile halki arasinda olur." [Rezin ilave etmistir.] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Rezin • Resulullah (sav), ayakta oldugu halde yedi deveyi kendi eliyle kesti. Medine'de ise, boynuzlu ve alacali iki koyun kurban etti. Resulullah (sav) keserken tekbir getiriyor, besmele çekiyor ve ayagini hayvanlarin boyunlarinin üzerine koyuyordu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Hacc 117, 119, Cihad 104, 126; Müslim, Edahi 17, (1966); Tirmizi, Edahi 2, (1494); Ebu Davud • Resulullah (sav) boynuzlu erkek bir koçu kurban etti. Koç siyahin içinde bakar, siyahin içinde yürür, siyahin içinde yerdi. Ravi: Ebu Said Kaynak: Tirmizi, Edahi 4, (1496); Ebu Davud, Dahaya 4, (2796); Nesai,Dahaya 14, (7, 221); Müslim, Edahi 19, • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kurbanligin en hayirlisi (boynuzlu) koçtur. Kefenin en hayirlisi da takimdir." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Tirmizi, Edahi 18, (1517) • Resulullah (sav) Veda haccinda, Muhammed ailesi için tek bir sigir kesti. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik, 14, (1750) • Hz. Ali (ra)'yi gördüm, iki koç kesmisti. Dedi ki: "Biri kendim için, digeri Resulullah (sav) için." Hz. Ali (ra) ilave etti: "Resulullah (sav) böyle emretti -veya söyle demisti: Böyle vasiyet etti. Ben hayatta oldugum müddetçe ebediyyen terketmeyecegim." Ravi: Hanes Kaynak: Tirmizi, Edahi 1, (1495); Ebu Davud, Dahaya 2, (2790) • Evlatlarina söyle demistir: "Evlatlarim, sakin biriniz, bir büyüge hediye edince utanacagi bir seyi Allah için kurban sunmasin. Zira Allah, büyüklerinin büyügüdür ve O, en seçkine herkesten ziyade layiktir." Ravi: Urve Kaynak: Muvatta, Hacc 147, (1,380) •

Resulullah (sav): "Yillanmis (yasini basini almis) hayvanlardan kurban kesin. Böylesini bulmakta zorluk çekerseniz o baska. Bu taktirde koyundan bir kuzu kesiverin" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Hacc 13, (1963); Ebu Davud, Dahaya 5, (2797); Nesai,...

• Resulullah (sav): "Yillanmis (yasini basini almis) hayvanlardan kurban kesin. Böylesini bulmakta zorluk çekerseniz o baska. Bu taktirde koyundan bir kuzu kesiverin" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Hacc 13, (1963); Ebu Davud, Dahaya 5, (2797); Nesai, Dahaya 13, (7, 218) • Resulullah (sav) ashabi arasinda taksim edilmek üzere bir miktar davar vermisti. Dagitim yapilinca geriye bir oglak artti. Ukbe durumu Resulullah (sav)'a haber verince: "Onu da sen kurban et!" buyurdu." Bir rivayette (artik Ukbe'ye kalan) bir ceze'dir. Resulullah (sav): "(Sen de) onu kurban et!" demistir. Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Edahi 7, 2, Vekalet 1, Sirket 12; Müslim, Edahi 15, (1965); Tirmizi, Edahi 7, (1500); Nesai, • Asim Ibnu Küleyb babasindan, o da Mücasi' es-Sülemi (ra)'den haber veriyor. Onun rivayeti üzere: "Resulullah (sav): "Koyunun kuzusu, keçiden ikinci yasina basanin gördügü vazifeyi görür" buyurmustur. Ravi: Asim Ibnu Küleyb Kaynak: Ebu Davud, Dahaya 5, (2799); Nesai, Dahaya 13, (7,219); Ibnu Mace, Edahi 7, (3140) •

Resulullah (sav), (kurbanlik olarak kesecegimiz hayvanin) göz ve kulaklarina dikkat etmemizi, "Kulagi önden delinmisi veya arkadan delinmisi veya ortadan yarilmisi, veya yuvarlak delinmisi kurban yapmayin" diye emretti. Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Edahi 6,...

• Resulullah (sav), (kurbanlik olarak kesecegimiz hayvanin) göz ve kulaklarina dikkat etmemizi, "Kulagi önden delinmisi veya arkadan delinmisi veya ortadan yarilmisi, veya yuvarlak delinmisi kurban yapmayin" diye emretti. Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Edahi 6, (1498); Ebu Davud, Dahaya 6, (2804, 2805, 2806); Nesai, Edahi 10, (7, 217), 11, 12 • Bera (ra)'dan naklen, Resulullah (sav)'in söyle söyledigini rivayet etmistir: "Kurbanliklarda körlügü belli olan kör, hastaligi açikça belli olan hasta, (yürümeye mani olacak derecede) topalligi açik olan topal, iligi kurumus zayif hayvanin kurban edilmesi caiz degildir." Ravi: Ubeyd Ibnu Firuz Kaynak: Muvatta, Dahaya 1, (2, 482); Tirmizi, Edahi, 5, (1497); Ebu Davud, Dahaya 6, (2802); Nesai, Dahaya 5 • Utbe Ibnu Abd es-Sülemi'ye gelip: "Ey Ebu'l-Velid! Kurbanlik almak için çikmistim, hosuma giden bir sey bulamadim. Azilari dökülmüs bir sey vardi, ona da gönlüm razi olmadi. Siz ne dersiniz?" diye sordum. "Onu bana getirmedin mi?" demesin mi? "Sübhanallah," dedim, "yani o, senin için caiz de benim için mi caiz degil?" "Evet, öyledir," dedi. "Sen süphe ediyorsun, ben etmiyorum. Bilesin ki, Resulullah (sav) sunlari yasakladi: "Kulagi dibinden kesik, boynuzu dibinden çikmis, gözünün biri oyulmus, (zayifligi, dermansizligi sebebiyle sürüden kalip) yatir olmus, ayagi kirilmis." Ravi: Yezid Zi-Misr Kaynak: Ebu Davud, Dahaya 6, (2803) •