Hadis arsivi

Hz. Peygamber (sav) çocuga, dogumunun yedinci gününde isim konmasini, yikanarak pisliklerin temizlenmesini ve akika kurbani kesilmesini emir buyurdu." (Tirmizi'de hadis Ibnu Ömer'den degil, Amr Ibnu Su'ayb (an ebihi an ceddihi) tarikindendir. Burada bir sehiv...

• Hz. Peygamber (sav) çocuga, dogumunun yedinci gününde isim konmasini, yikanarak pisliklerin temizlenmesini ve akika kurbani kesilmesini emir buyurdu." (Tirmizi'de hadis Ibnu Ömer'den degil, Amr Ibnu Su'ayb (an ebihi an ceddihi) tarikindendir. Burada bir sehiv söz konusu) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edahi, 21, (2837); Tirmizi, Edahi 23, (1522), Edeb 63, (2834); Nesai, Akika 5, (7, 166); • Yeni dogan çocuklar Hz. Peygamber (sav)'a getirilirdi. O da bunlara mübarek olmalari için dua eder, tahnikde bulunurdu." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Edeb, 27 (2147); Ebu Davud, Edeb 116, (5106) • Hz. Fatima (ra) oglu Hasan (ra)'i dogurdugu zaman, Resulullah (sav)'i kulagina ezan okurken gördüm" (Tirmizi hadisin sahih oldugunu söylemistir. Rezin su ziyadeyi kaydeder: "Kulagina ihlas süresini okudu, hurma ile tahnik etti ve ismini koydu.") Ravi: Ebu Rafi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 116, (5105); Tirmizi, Edahi 17, (1514) • Hz. Ömer bir adama: "Ismin nedir?" diye sordu. Adam "Cemre (kor)" dedi. "Kimin oglusun?" diye tekrar sordu. Adam: "Ibnu Sihab (alev) deyince "Kimlerden?" dedi. Adam: "Humkalardan." "Eviniz nerede?" diye sordu. "Harretu'n-Nar'da" cevabini alinca, "hangisinde?" dedi. "Zati Leza'da" cevabini alinca; Hz. Ömer (ra) "Ailene yetis, yaniyorlar!" dedi. Gerçekten durum aynen Hz. Ömer'in dedigi gibiydi" Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Isti'zan 25 (2,973) •

Resulullah (sav)'in söyle dedigim isittim: "Ipek ve ibrisim elbise giymeyin. Altin ve gümüs kaplardan su içmeyin, onlarda yemek yemeyin. Zira bu iki sey dünyada onlar (kafirler), ahirette de sizin içindir." Ravi: Huzeyfe Kaynak: Buhari, Et'ime 28, Esribe 28,...

• Resulullah (sav)'in söyle dedigim isittim: "Ipek ve ibrisim elbise giymeyin. Altin ve gümüs kaplardan su içmeyin, onlarda yemek yemeyin. Zira bu iki sey dünyada onlar (kafirler), ahirette de sizin içindir." Ravi: Huzeyfe Kaynak: Buhari, Et'ime 28, Esribe 28, Libas 25; Müslim, Libas 4, (2067); Tirmizi, Esribe 10 (1879); Ebu Davu • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Gümüs kaptan su içen, karnina cehennem atesi dolduruyor demektir." Müslim'in bir diger rivayetinde söyle denir: "Kim altin veya gümüs bir kaptan içerse..." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Esribe 28; Müslim, Libas 1, (2065); Muvatta, Sifatu'n-Nebi 11 (2, 924-925); Ibnu Mace, Esrib • Biz Hz. Peygamber (sav)'le birlikte gazveye çikmistik. Savas sonunda elde ettigimiz ganimetler arasinda müsriklerin kap-kacak ve su kaplari da vardi. Biz bunlari kullaniyorduk. Resulullah (sav) hiç bir zaman niye kullaniyorsunuz diye ayiplamadi." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 46, (3838) • Ben Hz. Peygamber (sav)'e "Ey Allah'in Resulü, biz Ehli Kitab'in yasadigi bir yerdeyiz. Onlarin kap kacaklarindan yiyip içebilir miyiz? diye sordum. Dedi ki: "Onlarinkinden baska kap-kacak bulabilirseniz onlarinkinden yemeyin. Baska birsey bulamazsaniz onlari yikadiktan sonra kullanin." (Tirmizi hadisin sahih oldugunu söyledi. Metin Tirmizi'deki metindir) Ravi: Ebu Sa'lebe el-Huseni Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 46 (3839); Tirmizi, Siyer 11, (1560) • Hz. Ömer (sav) sicak su ile ve bir Hiristiyan kadinin evinde onun su kabiyla abdest aldi. (Bu rivayeti Rezin tahric etti. Derim ki: Bunu Buhari bab basligi olarak kaydetmistir. Dogrusunu Allah bilir.) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Vudu 43 •

Hz. Peygamber (sav) birgün yere çubukla, kare biçiminde bir sekil çizdi. Sonra, bunun ortasina bir hat çekti, onun disinda da bir hat çizdi. Sonra bu hattin ortasindan itibaren bu ortadaki hatta istinad eden bir kisim küçük çizgiler atti. Resulullah (sav) bu...

• Hz. Peygamber (sav) birgün yere çubukla, kare biçiminde bir sekil çizdi. Sonra, bunun ortasina bir hat çekti, onun disinda da bir hat çizdi. Sonra bu hattin ortasindan itibaren bu ortadaki hatta istinad eden bir kisim küçük çizgiler atti. Resulullah (sav) bu çizdiklerini söyle açikladi: Su çizgi insandir. Su onu saran kare çizgisi de eceldir. Su disari uzanan çizgi de onun emelidir. (Bu emel çizgisini kesen) su küçük çizgiler de musibetlerdir. Bu musibet oku yolunu sasirarak insana degmese bile, diger biri deger. Bu da degmezse ecel oku deger. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Rikak 3; Tirmizi, Kiyamet 23, (2456); Ibnu Mace, Zühd 27, (4231) • Resulullah (sav) yere bir çizgi çizdi ve: "Bu insani temsil eder" buyurdu. Sonra bunun yanina ikinci bir çizgi daha çizerek: "Bu da ecelini temsil eder" buyurdu. Ondan daha uzaga bir çizgi daha çizdikten sonra "Bu da emeldir" dedi ve ilave etti: "Iste insan daha böyle iken (yani emeline kavusmadan) ona daha yakin olan (eceli) ansizin geliverir." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Rikak 4; Tirmizi, Zühd 25, (2335); Ibnu Mace, Zühd 27, (4232) • Resulullah (sav) omuzumdan tuttu ve: "Sen dünyada bir garib veya bir yolcu gibi ol" buyurdu. Ibnu Ömer (radiyallahu anh) hazretleri söyle diyordu: "Aksama erdinmi, sabahi bekleme, sabaha erdinmi aksami bekleme. Saglikli oldugun sirada hastalik halin için hazirlik yap. Hayatta iken de ölüm için hazirlik yap." (Tirmizi'nin rivayetinde, "yolcu gibi ol sözünden sonra su ziyade var: "Kendini kabir ehlinden added.") Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Rikak 2; Tirmizi, Zühd 25, (2334) • Resulullah (sav) elindeki iki çakil(dan birini yakina, digerini uzaga) atarak: "Su ve su neye delalet ediyor biliyor musunuz?" dedi. Cemaat: "Allah ve Resulü daha iyi bilir" dediler. Buyurdu ki: "Su (uzaga düsen) emeldir, bu (yakina düsen) de eceldir. (Kisi emeline ulasmak için gayret ederken ulasmadan oluverir)". Ravi: Büreyde Kaynak: Tirmizi, Emsal 7, (2874) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ecelini altmis yasina kadar uzattigi kimselerden Cenab-i Hakk, her çesit özür ve bahaneyi kaldirmistir." (Metin Buhari'den alinmistir. Tirmizi'nin metni su sekildedir: "Ümmetimin vasati ömrü 60-70 yildir. Bunu asabilenler azinlikta kalacaklardir." Rezin der ki: "Çoklukla ölümün cereyan ettigi dönem 60-70 yas arasidir. Allah, kime ömründe 40'ina kadar mühlet verdi ise, ondan özrü kaldirmistir.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Rikak 4; Tirmizi, Da'vat 113, (3545), Zühd 23 (2332); Ibnu Mace, Zühd 27, (4236) •

Bir adam gelerek: "Ey Allah'in Resulü iyi davranip hos sohbette bulunmama en ziyaade kim hak sahibidir?" diye sordu. Hz. Peygamber (sav): "Annen!" diye cevap verdi. Adam: "Sonra kim?" dedi, Resulullah (sav) "Annen!" diye cevap verdi. Adam tekrar: "Sonra kim?"...

• Bir adam gelerek: "Ey Allah'in Resulü iyi davranip hos sohbette bulunmama en ziyaade kim hak sahibidir?" diye sordu. Hz. Peygamber (sav): "Annen!" diye cevap verdi. Adam: "Sonra kim?" dedi, Resulullah (sav) "Annen!" diye cevap verdi. Adam tekrar: "Sonra kim?" dedi Resulullah (sav) yine: "Annen!" diye cevap verdi. Adam tekrar sordu: "Sonra kim?" Resulullah (sav) bu dördüncüyü: "Baban!" diye cevapladi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 2; Müslim, Birr 1, (2548) • Ceddi bulunan Küleyb el-Hanefi (ra)'den anlattigina göre, kendisi Resulullah (sav)'a gelerek sormustur: "Ey Allah'in Resulü kime karsi iyilik yapayim?" Hz. Peygamber (sav) su cevabi vermistir: "Annene, babana, kizkardesine, oglan kardesine, bunu takip eden azadlina. Bu iyiligi de, üzerine vacib olan bir hakkin ödenmesi, yani, sila-i rahmin yerine getirilmesi olarak yapacaksin. (Nafile, ihtiyari, hasbi bir davranis tatavvu grubuna giren bir amel olarak degil)". Ravi: Küleyb Ibnu Menfa'a Kaynak: Ebu Davud, Edeb 129, (5140) • Babasi tarikiyle dedesi Mu'aviye Ibnu Hayde el-Kuseyri (ra)'den naklediyor. Hz. Peygamber (sav)'e : "Ey Allah'in Resulü, kime iyilik yapayim? diye sordum. Bana: "Annene" diye cevap verdi. "Sonra kime?" diye tekrar ettim. "Annene" dedi. "Sonra kime?" dedim. "Annene" dedi. "Sonra kime?" dedim, bu dördüncüde "Babana, sonra da tedrici yakinlarina" diye cevap verdi. (Ebu Davud bir rivayette su ziyadeyi kaydeder: "Haberiniz olsun, kisi azatlisindan bir fazlasini istese, azadli (mevla) bu (ihtiyaç fazlasi)na sahib oldugu halde yerine getirmese kiyamet günü vermemis oldugu bu fazlalik bir engerek yilani olarak kendisine getirilir.") Ravi: Behz Ibnu Hakim Kaynak: Ebu Davud, Edeb 129, (5141); Tirmizi, Birr 1, (1898) • Bir adam: "Ey Allah'in Resulü, benim malim ve bir de çocugum var. Babam malimi almak istiyor" (ne yapayim?) diye sordu. Resululluh (sav), "Sen ve malin babana aitsiniz. Sunu bilin ki, evladlariniz kazançlarinizin en temizlerindendir. Öyle ise evladlarinizin kazançlarindan yiyin" buyurdu. Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibnu'l-As Kaynak: Ebu Davud, Büyu 79, (3530); Ibnu Mace, Ticarat 64, (2291-2292) • Peygamberimiz (sav) bir gün: "Burnu sürtülsün, burnu sürtülsün, burnu sürtülsün" dedi. "Kimin burnu sürtülsün ey Allah'in Resulü?" diye sorulunca su açiklamada bulundu: "Ebeveyninden her ikisinin veya sadece birinin yasliligina ulastigi halde cennete giremeyenin." (Müslim'deki metindir) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 9, (251); Tirmizi, Daavat 110 (3539) • Hiçbir evlad, babasinin hakkini, bir istisna durumu disinda ödeyemez. O durum da sudur: Babasini köle olarak bulur, satin alir ve azad eder." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Itk 25, (1510); Ebu Davud, Edeb 129, (5137); Tirmizi, Birr 8, (1907); Ibnu Mace, Edeb 1, (36 • Hz. Peygamber (sav) söyle buyurdu: "Allah'in rizasi babanin rizasindan geçer. Allah'in memnuniyetsizligi de babanin memnuniyetsizliginden geçer." (Tirmizi bu hadisi hem Hz. Peygamber (sav)'in sözü (merfu) olarak, hem de sahabi sözü (mevkuf) olarak rivayet eder. Ayrica mevkuf olarak rivayet eden tarikin sahih oldugunu söyler.) Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Tirmizi, Birr 3 (l900) • Bir adam, cihada istirak etmek için Hz. Peygamber (sav)'den izin istedi. Resulullah (sav): "Annen baban saglar mi?" diye sordu. Adam: "Evet" deyince: "Onlara (hizmet de cihad sayilir), sen onlara hizmet ederek cihad yap" buyurdu. (Müslim'in bir diger rivayetinde adam: "...Sana, hicret ve cihad etmek ecrini de Allah'tan istemek sarti üzerine biat ediyorum" der. Resulullah (sav): "Anne ve babandan sag olan var mi?" diye sorar. Adam: "Evet, her ikisi de sag" deyince: "Yani sen Allah'tan ecir istiyorsun?" der. Adamin "evet"i üzerine: "Öyleyse valideyn'in yanina dön. Onlara iyi bak, (Allah'in rizasi ondadir)" emreder. Ebu Davud ve Nesai'de gelen bir diger rivayette adam: "Aglamakta olan ebeveynimi de geride biraktim" der. Resulullah (sav): "Öyleyse onlarin yanina dön. Onlari nasil aglatti isen öyle güldür, (Allah'in rizasi bundadir)" buyurur. Ebu Davud'un, Ebu Said (ra)'den yaptigi bir baska rivayetinde söyle denir: Yemen ahalisinden bir adam, Hz Peygamber (sav)'e hicret ederek geldi. Resulullah (sav) ona: "Yemen'de bir kimsen var mi?" diye sordu. Adam: "Ebeveynim var" deyince, "Peki, onlar sana izin verdiler mi?" diye tekrar sordu. "Hayir" cevabi üzerine: "Öyleyse onlara geri don, onlardan izin iste. Sayet izin verirlerse cihada katil, vermezlerse onlara hizmet et!" emretti.) Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Cihad 138, Edeb 3; Müslim, Birr 5, (2539); Ebu Davud, Cihad, 33, (2529); Nesai, Cihad 5; Tir • Cahime (ra) Hz. Peygamber (sav)'e gelir ve: "Ey Allah'in Resulü, ben gazveye (cihad) katilmak istiyorum, bu konuda sizinle istisare etmeye geldim" der. Resulullah (sav): "Annen var mi?" diye sorar. "Evet" deyince, "öyleyse ondan ayrilma, zira cennet onun ayaginin altindadir." buyurur. Ravi: Muaviye Ibnu Cahime Kaynak: Nesai, Cihad 6, (6,11) • Nikahim altinda bir kadin vardi ve onu, seviyordum da. Babam Ömer ise, onu sevmiyordu. Bana: "Bosa onu" dedi. Ben itiraz ettim ve bosamadim. Babam Ömer (ra) Hz. Peygamber (sav)'e gelerek durumu arzetti. Resulullah (sav) bana: "Bosa onu" dedi. (Tirmizi hadisin sahih oldugunu da belirtti.) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edeb 129, (5138); Tirmizi, Talak 13, (1189) • Resulullah (sav): "Baba cennetin orta kapisidir. Dilersen bu kapiyi terket, dilersen muhafaza et" dedigini isittim. (Tirmizi, hadise "sahih" dedi) Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Tirmizi, Birr, 3, (1901) • Bir kadin: "Ey Allah'in Resulü, ben anneme bir cariye tasadduk etmistim. Simdi annem öldü" dedi. Resulullah (sav): "(Sadaka yapmis olmanin) ecrini mutlaka alacaksin. Miras yoluyla cariye sana geri gelecek (tekrar senin olacak)" buyurdu. Kadin: "Ey Allah'in Resulü annemin bir aylik oruç borcu vardi, onun yerine tutabilir miyim?" diye sordu. "Annene bedel tut!" dedi. Kadin: "Ey Allah'in Resulü, annem hiç haccetmedi. Onun yerine hac yapabilir miyim?" diye sordu Resulullah (sav): "Evet, ona bedel haccet" buyurdu." Ravi: Büreyde Kaynak: Müslim, Siyam 157, (1149); Tirmizi, Zekat 31 (667); Ebu Davud, Vesaya 12, (2877), Zekat 31, (1656) • Henüz müsrik olan annem yanima geldi. (Nasil davranmam gerekecegi hususunda) Hz. Peygamber (aleyhissaldtu vesselam/den sorarak: "Annem yanim geldi, benimle (görüsüp konusmak) arzu ediyor, anneme iyi davranayim mi?" dedim. "Evet" dedi, ona gereken hürmeti göster" Ravi: Esma Bintu Ebi Bekr Kaynak: Buhari, Hibe 28, Edeb 8; Müslim, Zekat 50 (1003); Ebu Davud, Zekat, 34, (1668) • Bir adam Resulullah (sav)'a gelerek: "Ben büyük bir günah isledim, buna tevbe imkanim var mi?" dedi. Hz. Peygamber (sav): "Annen var mi?" diye sordu. Adam: "Hayir yok" dedi. "Peki teyzen de mi yok?" dedi. Adam: "Hayir, var" deyince Resulullah (sav): "Öyle ise ona iyilik yap!" diye emretti." (Tirmizi el-Bera'dan kaydettigi diger bir hadiste su ziyadeye yer verir: "Teyze anne makamindadir.") Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Birr 6, (1905) • Bir adam: "Ey Allah'in Resulü, anne ve babamin vefatlarindan sonra da onlara iyilik yapma imkani var mi, ne ile onlara iyilik yapabilirim?" diye sordu. Resulullah (sav). "Evet vardir" dedi ve açikladi: "Onlara dua, onlar için Allah'tan istigfar (günahlarinin affedilmesini) taleb etmek, onlardan sonra vasiyetlerini yerine getirmek, anne ve babasinin akrabalarina karsi da sila-i rahmi ifa etmek, anne ve babanin dostlarina ikramda bulunmak." Ravi: Ebu Üseyd Malik Ibnu Rebi'a es-Saidi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 129, (5142); Ibnu Mace, Edeb 2, (3664) • Resulullah (sav)'i isittim, söyle diyordu: "Kisinin yapacagi en üstün iyiliklerden biri, ölümünden sonra babasinin dostlarina sila-i rahimde bulunmasidir" Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Birr, 11-13 (2552); Tirmizi, Birr, 8 (1904); Ebu Davud, Edeb 129, (5143) • Su haber kendisine ulasmistir: "Peygamberimiz (sav) bir gün otururken süt babasi çikagelir. Resulullah (sav) hürmeten, onun için, giydigi seylerden birini serer ve üzerine oturtur. Az sonra süt annesi gelir. Peygamberimiz (sav) bunun için de elbisenin diger tarafini serer, kadin üzerine oturur. Biraz sonra süt-oglan kardesi gelir. Resulullah (sav) kalkarak onu önüne oturtur." Ravi: Ömer Ibnu's-Saib Kaynak: Ebu Davud, Edeb 129, (5145) • Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Kim ebeveyninden birine bedel haccederse, bu hacda onun borcunu ödemis olur. Bu durum semadaki ruhuna müjdelenir. Kisi, anne ve babasina karsi isyankar (akk) bile olsa (bu iyiligi sebebiyle) Allah'in nezdinde (iyi kullar meyaninda) yazilir." (Diger bir rivayette ise: "Babasi için bir hacc, kendisi için yedi hacc yazilir" denmistir.) (Bu rivayet Heysemi'nin Mecmau'z- Zevaid'inde, Taberani'nin Mu'cemu'l-Kebir'inden kaydedilmistir (3,282)) Ravi: Zeyd Ibnu Erkam Kaynak: Rezin •

Yanima bir kadin girdi. Beraberinde iki kiz çocugu da vardi. Bir seyler istedi. Aksi gibi yanimda bir hurmadan baska bir sey yoktu. Onu verdim. Kadin aldi ve ikiye bölerek kizlarina taksim etti. Kendine pay ayirmadi. Çikip gittiler. Arkadan Resulullah (sav)...

• Yanima bir kadin girdi. Beraberinde iki kiz çocugu da vardi. Bir seyler istedi. Aksi gibi yanimda bir hurmadan baska bir sey yoktu. Onu verdim. Kadin aldi ve ikiye bölerek kizlarina taksim etti. Kendine pay ayirmadi. Çikip gittiler. Arkadan Resulullah (sav) girdi. Durumu ona anlattim. Dedi ki: "Kim bu sekilde kizlarla imtihan edilir o da onlara iyi davranirsa, kizlar, onun için, atese karsi perde olurlar." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Zekfit 10, Edeb 19; Müslim, Bin-147, (2629); Tirmizi, Birr 13, (1916) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Buluga erinceye kadar kim iki kiz evladi yetistirirse - parmaklarini birlestirerek - kiyamet günü o ve ben söyle beraber oluruz." (Tirmizi'de: "O ve ben cennete su iki sey gibi beraber gireriz dedi ve iki parmagiyla isaret etti" seklinde gelmistir.") Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Birr 149, (2631); Tirmizi, Bin-13, (1917) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kim "üç kiz" veya "üç kizkardes" veya "iki kizkardes" veya "iki kiz" yetistirir, terbiye ve te'diblerini eksik etmez, onlara iyi davranir ve evlendirirse cenneti hak etmistir." (Ebu Davud'da Ibnu Abbas (ra)'dan su rivayet de kaydedilmistir: Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kimin iki kizi olur da öldürmez, alçaltmaz, oglan çocuklarini bunlara tercih etmezse, Allah onu cennete koyar") Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Edeb 130, (5147); Tirmizi, Birr, 13 (1913) • Hz. Peygamber (sav): "Ben ve yanaklari kararmis kadin kiyamet günü su iki sey gibi yan yanayiz. - Hadisi rivayet eden Yezid Ibnu Zürey, bas ve orta parmaklariyla isaret yapti - O kadin ki, mevkii, makami bulunan kocasindan dul kalmistir, (maddi imkanlarindan baska) neseb ve güzelligi yerindedir. Bütün bunlara ragmen (evlenmez) ve yetimler büyüyünceye veya ölünceye kadar kendini onlara hasreder." (Hadiste geçen "yanaklari kararmis kadin" tabiriyle Hz. Peygamber (sav) yetimlerim büyütmek gayesiyle süslenmeyi ve rahat yasamayi terkeden, çektigi sikintilar sebebiyle cildi kararan dul kadini ifade buyurmustur) Ravi: Avf Ibnu Malik el-Escal Kaynak: Ebu Davud, Edeb 130, (5149) • Bir gün, Resulullah (sav) kizi Fatima (ra)'nin iki oglundan birini kucaklamis oldugu halde evden çikti ve söyle diyordu: "Siz var ya, sizin yüzünüzden (ebeveyniniz) cimrilige, korkakliga ve cehalete düsüyorlar. Ve siz Allah'in reyhanindansiniz." Ravi: Havle bintu Hakim Kaynak: Tirmizi, Birr, 11 (1911); Ibnu Mace, Edeb 3, (3666). • Hz. Ebu Bekir (ra), Hz. Aise (ra)'ye ugradi. Aise hummaya yakalanmis, hasta idi. "Kizim, nasilsin?" diye hatirini sordu ve yanagindan öptü. Ravi: Bera Kaynak: Ebu Davud, Edeb 158 (5222); Buhari, Menakibu'l-Ensar 45 • Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Bir baba çocuguna güzel ahlaktan daha üstün bir miras birakamaz" Ravi: Said Ibnu'l-As Kaynak: Tirmizi, Birr 33, (1953) •

Resulullah (sav) buyurdu ki: "Ben ve yetime bakan kimse cennette söyleyiz" Orta parmagi ile bas parmagim yan yana getirip aralarini açip kapayarak isaret eti. Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Talak 14, Edeb 24; Tirmizi, Birr 14, (1919); Ebu Davud, Edeb...

• Resulullah (sav) buyurdu ki: "Ben ve yetime bakan kimse cennette söyleyiz" Orta parmagi ile bas parmagim yan yana getirip aralarini açip kapayarak isaret eti. Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Talak 14, Edeb 24; Tirmizi, Birr 14, (1919); Ebu Davud, Edeb 131, (5150) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kim Müslümanlar arasindan bir yetim alarak yiyecek ve içecegine dahil ederse, affedilmez bir günah (sirk) islememisse, Allah onu mutlaka cennete koyacaktir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Birr 14, (1918) •

Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Bir adam yolda yürürken, yol üzerinde bir diken dalina rastladi. Onu alip disari atti. Cenab-i Hakk bu davranisindan memnun kalarak, ona magfiret etti." (Bu metin, Ebu Davud hariç bes kitabin besinde aynen mevcuttur. Ebu Davud...

• Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Bir adam yolda yürürken, yol üzerinde bir diken dalina rastladi. Onu alip disari atti. Cenab-i Hakk bu davranisindan memnun kalarak, ona magfiret etti." (Bu metin, Ebu Davud hariç bes kitabin besinde aynen mevcuttur. Ebu Davud (az bir farklilikla) söyle kaydeder: "Hiçbir hayir yapmamis olan bir adam, yoldan bir diken dalini kaldirdi. Bu ya (yola uzanmis) bir agaç daliydi kesip atti ya da yola birakilmis bir seyi kaldirip atti..." gerisi yukaridaki gibi.) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Mezalim 28, Cemaat 32; Müslim, Birr 128, (1914), Imaret 163, (1914); Muvatta, Salatu'l-Cemaa • Resulullah (sav) buyurmustur ki: "Bana ümmetimin, hayir ve ser, bütün amelleri arzedildi. Iyi amelleri arasinda, rahatsizlik veren bir seyin yoldan atilmasi da vardi. Kötü amelleri arasinda yere gömülmeden mescide birakilmis tükrük de vardi." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Müslim, Mesacid 58, (553) • Ey Allah'in Resulü, bana faydali olacak birsey ögret, dedim de su tavsiyede bulundu: "Müslümanlarin yolundan rahatsizlik veren seyleri kaldir" Ravi: Ebu Berze Kaynak: Müslim, Birr 131, (2618) •

Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Dul ve kimsesizler için çalisan, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri oruç tutup geceleri de ibadet eden kimse gibidir" Ravi: Safvan Ibnu Süleym Kaynak: Buhari, Nafaka 1, Edeb 25, 26; Nesai, Zekat 78, (5, 86, 87); Müslim,...

• Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Dul ve kimsesizler için çalisan, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri oruç tutup geceleri de ibadet eden kimse gibidir" Ravi: Safvan Ibnu Süleym Kaynak: Buhari, Nafaka 1, Edeb 25, 26; Nesai, Zekat 78, (5, 86, 87); Müslim, Züd 41, (2982); Tirmizi, Birr 4 • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kirk iyilik vardir. En üstünü sagmal keçi bagislamaktir. Bu iyiliklerden birini, sevab ümid ederek ve vadedilen mükafati tasdik ederek yapan kimseyi Allah mutlaka, bu ameli sebebiyle, cennete koyar." Ravilerden biri (Hassan) diyor ki: "Keçi bagisi disindaki amelleri saydik: Verilen selami almak, hapsirana yerhamukallah demek, yoldan rahatsizlik veren seyi temizlemek vs. gibi, fakat on bese bile ulasamadik" Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Hibe 35; Ebu Davud, Zekat 42, (1683) • Resulullah (sav) "Her Müslümanin sadaka vermesi gerekir" buyurdu. Kendisine: "Ya bulamayan olursa?" diye soruldu. "Eliyle, çalisir, hem sahsi için harcar hem de tasadduk eder" cevabini verdi. "Ya çalisacak gücü yoksa?" diye soruldu "Bu durumda, sikismis bir ihtiyaç sahibine yardim eder" dedi. "Buna da gücü yetmezse?" dendi. "Ma'rufu veya hayri emreder" dedi. "Bunu da yapmazsa?" diye tekrar sorulunca: "Kendini baskasina kötülük yapmaktan alikor. Zira bu da bir sadakadir" buyurdu. Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Zekat 30, Edeb 33; Müslim, Zekat 55, (1008) • Hz. Peygamber (sav) söyle buyurmustur: "Günesin dogdugu her yeni günde kisiye, her bir mafsali için bir sadaka vermesi gerekir. Iki kisi arasinda adalet yapman bir sadakadir. Kisiye hayvanim yüklerken yardim etmen bir sadakadir. Güzel söz sadakadir, namaza gitmek üzere attigin her adim sadakadir. Yoldan rahatsiz edici bir seyi kaldinp atman sadakadir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cihad 72, 128, Sulh 33; Müslim, Müsafirin 84, (720), Zekat 56, (1009) • Ey Allah'in Rasulü, dedim, "cahiliye devrinde yaptigim hayirlar var: Dua, köle azad etme, sadaka vermek gibi, bana bunlardan bir sevab gelecek mi?" "Sen" dedi, "zaten,daha önce yaptigin bu iyiliklerin hayrina Müslüman olmussun." Ravi: Hakim ibnu Hizam Kaynak: Buhari, Zekat 24, Büyu 100, Itk 12, Edeb 16; Müslim, Iman 194-196, (123) • Dedim ki "Ey Allah'in Resulü, Ibnu Cüd'an cahiliye devrinde sila-i rahimde bulunur, fakirlere yedirirdi, o bundan fayda görecek mi?" Resulullah (sav) su cevabi verdi: "(Hayir) iyiliklerin ona bir faydasi olmayacaktir. Çünkü o bir gün bile "Ya Rabbi kiyamet günü günahlarimi bagisla" dememistir." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Iman 365, (214) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yapilan hayirdan (ma'ruf) hiçbir seyi küçük bulup hakir görme, kardesini güler yüzle karsilaman bile olsa (bunu ehemmiyetsiz görüp ihmal etme)" Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Müslim, Birr 144, (2626) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her bir ma'ruf sadakadir" (Bu hadisi Tirmizi, Hz. Cabir (ra)'den su ziyade ile rivayet etti: "Kardesini güler yüzle karsilaman, kendi kovandan kardesinin kabina su vermen de birer ma'rufdur") Ravi: Huzeyfe Kaynak: Buhari, Edeb 33; Müslim, Zekat 52, (1005); Ebu Davud, Edeb 68, (4947); Tirmizi, Birr 45, (1971) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden herkese Rabbi, aralarinda bir tercüman olmaksizin, dogrudan dogruya hitab edecektir. Kisi o zaman (atese karsi bir kurtulus yolu bulmak üzere sagina bakar, hayatta iken gönderdigi (hayir) amellerden baska birsey göremez. Soluna bakar, orada da hayatta iken isledigi (kötü) amellerden baska birsey göremez. Ön cihetine bakar, Karsisinda (kendini beklemekte olan) atesi görür, (Ey bu dehsetli güne inanan mü'minler!) yarim hurma ile de olsa kendinizi atesten koruyun. Bunu da bulamazsaniz güzel bir sözle koruyun" Ravi: Adiy Ibnu Hatim Kaynak: Buhari, Rikak 49, 51, Tevhid 36, 24, Zekat 9, Menakib 25, Edeb 34; Müslim, Zekat 67, (1016); Tirmizi • Bilin ki, bir ev halkina, sütünden ve yününden istifade etmeleri için, aksam ve sabah bol süt veren devesini geçici olarak bagislayan kimsenin ecri cidden büyüktür." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zekat 73, (1019) •

Resulullah (sav) söyle buyurdu: "Emin ve dogruluktan ayrilmayan ticaret ehli (ayette sirat-i müstakim ashabi olarak zikredilen) peygamberler, siddikler, sehidler ve salihlerle beraberdir." Ravi: Ebu Sa'id el-Hudri Kaynak: Tirmizi, Büyu 4, (1209); Ibnu Mace,...

• Resulullah (sav) söyle buyurdu: "Emin ve dogruluktan ayrilmayan ticaret ehli (ayette sirat-i müstakim ashabi olarak zikredilen) peygamberler, siddikler, sehidler ve salihlerle beraberdir." Ravi: Ebu Sa'id el-Hudri Kaynak: Tirmizi, Büyu 4, (1209); Ibnu Mace, Ticarat 1, (2139) • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Kiyamet günü tüccarlar facirler (günahkarlar) olarak diriltilecekler. Ancak Allah'tan korkanlar, iyilik yapanlar ve dogruluktan ayrilmayanlar müstesna" Ravi: Rifa'a Ibnu Rafi Kaynak: Tirmizi, Büyu 4, (1210); Ibnu Mace, Ticaret 3, (2146) • Biz hicret etmezden önce simsarlar olarak isimlendiriliyorduk. Bir gün, Medine'de, bize Hz. Peygamber (sav) ugradi. Bize ondan daha iyi bir isim verdi. Buyurdu ki: "Ey tüccarlar, satis isine, yemin ve bos söz karisir..." (Bir baska rivayette söyle denmistir: "Satis isine yemin ve yalan bulasmaktadir, siz (Rabbin gadabini söndüren) sadaka karistirin") Ravi: Kays Ibnu Ebi Gareze el-Gifari Kaynak: Ebu Davud, Büyu 1, (3326, 3327); Tirmizi, Büyu 4, (1208); Nesai, Eyman 7, (7, 15) • Hz. Peygamber (sav)'i isittim, diyordu ki: "(Ticarette yalan) yemin,(tüccarin zanninca) mala ragbeti artirir. (Halbuki gerçekte) kazanci giderir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Büyu 26; Müslim, Müsakat 13 (1607); Ebu Davud, Büyu 6, (3335); Nesai, Büyu 5. (7, 246) • Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Alip-satanlar" birbirlerinden ayrilmadikça (vazgeçmekte) muhayyerdirler. Alip-satanlar alis-verisi sidk ve dogruluk üzere yapar (kusuru) beyan ederlerse alis-verisleri her ikisi hakkinda da mübarek kilinir. Yalan söylerler (kusurlari) gizlerlerse, belli bir kar saglasalar bile, alis-verislerinin bereketini kaybederler." Bir rivayet söyledir: "Alis-verislerinin bereketi yok edilir: Yalan yemin mali ragbetli, kazanci bereketsiz kilar." Ravi: Hakim Ibnu Hizam Kaynak: Buhari, Büyu 19, 22, 44, 46; Müslim, Büyu 47, (532); Ebu Davud, Büyu 53, (3459); Tirmizi, Büyu 26, ( •

Hz. Peygamber (sav) buyurdular ki: "Satisinda, satin alisinda, borcunu ödeyisinde cömert ve kolaylastirici davranan kimseye Allah rahmetini bol kilsin." (Tirmizi'nin rivayeti söyledir: "Allah, sizden önce yasamis olan bir kimseye rahmetiyle muamele etti. Çünkü...

• Hz. Peygamber (sav) buyurdular ki: "Satisinda, satin alisinda, borcunu ödeyisinde cömert ve kolaylastirici davranan kimseye Allah rahmetini bol kilsin." (Tirmizi'nin rivayeti söyledir: "Allah, sizden önce yasamis olan bir kimseye rahmetiyle muamele etti. Çünkü bu adam satinca kolaylik gösterir, satin alinca kolaylik gösterir, alacagini isteyince (kabalik ve sertlik degil, anlayis ve) kolaylik gösterirdir") Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Büyu 16; Tirmizi, Büyu 75, (1320) • Resulullah (sav) söyle buyurur: "Allah, satistaki müsamahayi, satin alistaki müsamahayi, ödemedeki müsamahayi sever" Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Büyu 75 (1319) • Resulullah (sav)'in söyle söyedigini isittiklerini anlatirlar; "Sizden önce yasamis olan birisine, ruhunu kabzetmek üzere melek gelmis idi, sordu: "Bir hayir isledin mi?" Adam: "Bilmiyorum" diye cevapladi. Kendisine tekrar: "Hele bir düsün (belki hatirlarsin) dendi. Adam: "Bir sey hatirlamiyorum, ancak dünyada iken, insanlarla alis-veris yapardim. Bu muamelelerimde zengine ödeme müddetini uzatir, fakire de (ödeme islerinde müsamaha ve bazi eksikliklerini bagislamak suretiyle) kolaylik gösterirdim" dedi. Allah onu (bu kadarcik iyiligi sebebiyle affedip) cennetine koyduk. Ravi: Huzeyfe ve Ebu Mes'ud el-Bedri Kaynak: Buhari, Büyu 17-18, Enbiya 50, Istikraz 5; Müslim, Müsakat 26-31, (1560) • Bir adam bir meyve bahçesinin meyvelerini toptan satin aldi. Meyveyi toplayip miktarini tayin edince, tahmin edilenden noksan buldu. Bahçe sahibini görerek eksik çikan kismi hesaptan düsmesini veya alim-satim akdinden dönmesini taleb etti. Fakat adam teklif edilenleri kabul etmemeye yemin etti. Bunun üzerine müsterinin annesi, Hz. Peygamber (sav)'e müracaat ederek durumu arzetti. Resulullah (sav): "O adam, hayir yapmamaya yemin etmistir" buyurdu. Bu sözü isiten bahçe sahibi Hz. Peygamber (sav)'e gelerek: "Ey Allah'in Resulü, talebini kabul ettim" dedi. Ravi: Amra Bintu Abdirrahman Kaynak: Muvatta, Büyu 15, (2, 621); Buhari, Sulh 10; Müslim, Müsakat 19, (1557) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kim bir Müslümanm ikalesini (yani alim-satim akdini feshetmesini) kabul ederse, Allah da onu düsmekten kurtarir" Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Büyu 54, (3460); Ibnu Mace, Ticarat 26, (2199) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Ser'i hukuku ödemek için) vezin'de Mekke halkinin vezn'i esastir, keyl'de de Medine halkinin keyl'i esastir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Büyu 8, (3340); Nesai, Büyu 54, (7, 284)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Ser'i hukuku ödemek için) vezin'de Mekke halkinin vezn'i esastir, keyl'de de Medine halkinin keyl'i esastir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Büyu 8, (3340); Nesai, Büyu 54, (7, 284) • Resulullah (sav)'in su sözünü nakletti: "Yiyeceklerinizi kile ile ölçün, sizin için mübarek kilinsin." Ravi: Mikdam Ibnu Ma'dikerb Kaynak: Buhari, Büyu 52 • Hz. Peygamber (sav) mikyal (ölçek) ve mizan (terazi) kullananlara söyle hitab etti: "Sizler bizden önce gelip geçen kavimleri helak eden iki isi uzerinize almis bulunmaktasiniz" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Büyu 9, (1217) • Ümmü Habib Bintü Züeyb Ibnu Kays el-Müzenniyye, bize (ölçüm islerinde kullanilan) bir sa' bagisladi. Ümmü Habib bize rivayet etti ki, kendisine, Ibnu Ahi Safiyye'den geldigine göre, Resulullah (sav)'in zevce-i pakleri Safiyye validemiz (ra) bagislanan bu sa'in, Hz.Peygamber (sav)'nin kullandigi sa' oldugunu söylemistir. Ravilerden Enes Ibnu Iyaz der ki: "Ben bu sa'i denedim, (kontrol ettim) gördüm ki bu sa', Emevi Halifesi Hisam Ibnu Abdi'l-Melik'in kullandigi müdd'le iki buçuk müdd miktarinda idi" Ravi: Ibnu Harmele Kaynak: Ebu Davud, Eyman 18, (3279) • Hz. Peygamber (sav) devrinde bir sa' bugün sizlerin kullanmakta oldugunuz müdd'le, bir müdden üçte bir müdd miktarinda fazla idi. Ancak bu miktara Ömer Ibnu Abdilaziz merhum zamaninda ilave bulunuldu. Ravi: es-Saib Ibnu Yezid Kaynak: Buhari, I'tisam 16, Kefarat 5; Nesai, Zekat 44, (5, 54) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sattigin zaman tart, satin alinca tarttir." Ravi: Osman Kaynak: Buhari, Büyu 51 •

Resulullah (sav) buyurdular: "Allah'in en çok sevdigi yerler mescidlerdir. Allah'in en ziyade nefret ettigi yerler de çarsi ve pazarlardir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Mescid 288, (671)

• Resulullah (sav) buyurdular: "Allah'in en çok sevdigi yerler mescidlerdir. Allah'in en ziyade nefret ettigi yerler de çarsi ve pazarlardir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Mescid 288, (671) • Elinden geliyorsa, çarsiya ilk giren olma. Oradan son çikan da olma. Çünkü çarsi, seytanin, (insanlari sasirtmak için kiyasiya) savas verdigi yerdir, bayragi da orada dalgalanir." Ravi: Selman Kaynak: Müslim, Fedailu's-Sahabe 100, (2451) • Bizim çarsimizda dini bilen kimseler saticilik yapsin buyurmustur. Ravi: Ömer Kaynak: Tirmizi, Vitr 21, (487) • Ben, Sam'daki Ümeyye Camii'nin merdivenlerinde bir dükkan sahibi olup, her gün elli dinar kazanip Allah yolunda harcamak ve bu esnada namazlarimi da hep cemaatle kilmak, Allah'in helal kildiklarini da haram etmemek sartlarini arzulamaktan ziyade, Allahu Tealanin, haklarinda: "...o kimseler ki ne bir ticaret ne de bir alis veris onlari Allah'i zikretmekten alikoymaz" (Nur, 36) övgüsünü kullandigi kimselerden olmamaktan korkarim." Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Rezin •

Mekke'nin fethedildigi sene Hz. Peygamber (sav)'i Mekke'de isittim, söyle buyuruyordu: "Cenab-i Allah içki, ölmüs hayvan, domuz ve putun alim-satimini yasakladi." Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü "ölmüs hayvanlarin iç yagi hakkinda ne buyurursunuz, zira...

• Mekke'nin fethedildigi sene Hz. Peygamber (sav)'i Mekke'de isittim, söyle buyuruyordu: "Cenab-i Allah içki, ölmüs hayvan, domuz ve putun alim-satimini yasakladi." Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü "ölmüs hayvanlarin iç yagi hakkinda ne buyurursunuz, zira onunla gemiler yaglanir, derilere sürülür, kandiller aydinlatilir" dendi. Cevaben: "O (nun satisi) haramdir" buyurdu ve ilave etti: "Allah Yahudilerin canini alsin. Allah onlara ölmüs hayvanlarin iç yagini haram kildigi vakit bu yagi erittiler, sonra satip parasini yediler." Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Büyu 112, Megazi 50; Müslim, Müsakat 71, (1581); Ebu Davud, Büyu 66, (3486); Tirmizi, Büyu 6 • bnu Abbas (ra)'dan üzüm sirasi hakkinda sorunca ondan su cevabi almistir: "Adamin biri Resulullah (sav)'a bir sarap dagarcigi hediye etmisti, kendisine "Allah'in bunu haram kildigini bilmiyor musun?" dedi. Adam: "Hayir bilmiyorum" cevabini verdi ve yaninda bulunan birisine birseyler fisildadi. Resulullah (sav) adama "Ona ne fisildadin?" diye sorunca adam: "Onu satmasini emrettim" dedi. Resulullah (sav), "içilmesi haram olanin satilmasi da haramdir" buyurdu ve iki sarap dagarciginin agizlarini açarak içlerini bosaltti." Ravi: Abdurrahman Ibnu Va'le'nin Kaynak: Müslim, Musakat 68, (1579); Muvatta, Esribe 12, (2, 846); Nesai, Büyu 90, (7, 307-308) • Hz. Peygamber (sav)'i Kabe'nin yaninda otururken gördüm. Bir ara basini semaya kaldirarak güldü ve sunu söyledi: "Allah Yahudilere lanet etsin, Allah Yahudilere lanet etsin, Allah Yahudilere lanet etsin! Allah onlara (ölmüs hayvanlarin) iç yagini yasaklamisti tutup bunu sattilar ve parasini yediler. Halbuki Allah bir millete bir seyin yenmesini haram etti mi, onun parasini da haram etti demektir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Büyu 66 (3488) • Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kim içki satarsa, hinzir kasapligi da yapsin." Ravi: el-Mugire Kaynak: Ebu Davud, Büyu 66, (3489) • Resulullah (sav)'dan "içkiye varis olan yetimler" hakkinda sormustur. Resulullah (sav): "Dök onu!" emretmistir. Ebu Talha: "Sirke yapsam olmaz mi?" deyince de "Hayir!" diye cevap vermistir. (Tirmizi'nin rivayetinde: "Sarabi dök, küplerini de kir" buyurmustur) Ravi: Ebu Talha Kaynak: Ebu Davud, Esribe 3 (3675); Tirmizi, Büyu 58, (1293) •

Hz. Peygamber (sav) söyle demistir: "Bir yiyecek satin alan kimse, onu kabzetmeden önce satamaz." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 49, 51, 54, 55, Hudud 42; Müslim, Büyu 29, 35, 40, 41, (1525-1526-1528-1529); Nesai, Bü

• Hz. Peygamber (sav) söyle demistir: "Bir yiyecek satin alan kimse, onu kabzetmeden önce satamaz." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 49, 51, 54, 55, Hudud 42; Müslim, Büyu 29, 35, 40, 41, (1525-1526-1528-1529); Nesai, Bü • Biz hayvanla gelenlerden tartmadan göz karariyla yiyecek satin alirdik. Sonra Hz. Peygamber (sav) satin aldigimiz bu seyleri baska yere naklederek yerini degistirmeden satmamizi yasakladi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, (1527) • Ey Allah'in Resulü dedim, "bana gelip, birseyler almak isteyenler oluyor. Halbuki istenen sey bende yoktur. Bu durumda bilahere çarsidan satin alarak teslim etmek üzere istenen seyi satayim mi?" "Hayir" dedi, yaninda mevcut olmayan seyi satma." Ravi: Hakim Ibnu Hizam Kaynak: Nesai, Büyu 60, (7, 289), Ebu Davud, Büyu 70 (3503); Tirmizi, Büyu 19, (1232); Ibnu Mace, Ticarat 20 • Resulullah (sav) bir kimsenin, yiyecek maddesini tam olarak kabzetmis olmadan satmasini yasakladi. Tavus derki: "Ibnu Abbas'a "Bu nasil olur?" diye sordum da bana su cevabi verdi: "Bu dirhemlerin dirhemlerle alinip satilmasidir, yiyecek maddesi ise tehir edilmistir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Büyu 49, 51, 54, 55, Hudud 42; Müslim, Büyu 29, 35, 40, 41, (1525-1526-1528-1529); Nesai, Bü • Ebu Hüreyre (ra) Mervain Ibnu'l-Hakem'e: "Sen faiz ticaretini helal kildin" dedi. Mervan: "Ne yapmisim?" diye sordu. Ebu Hüreyre tekrar: "Sen sened satisini helal addetmissin. Halbuki Resulullah (sav), tam olarak kabzedilmezden önce yiyecek satisim yasakladi", dedi. Ravi der ki: "Bu konusma üzerine Mervan halka hitab ederek sened satisini yasakladi." Süleyman ilave etti: "Ben muhafizlarin bu senedleri, halkin elinden topladiklarini gördüm Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Müslim, Büyu 40 (1528) • Bir sefer sirasinda Hz. Peygamber (sav)'le beraber bulunuyorduk. Ben Hz. Ömer'e ait, yüke yeni alistirilan henüz zabti zor bir devenin üzerindeydim. Deve dik baslilik edip cemaatin önüne önüne giderdi. Babam Ömer (ra) devenin bu davranisindan üzülür, onu tekrar geriye atardi. Bana da: "Devene sahib ol, Resulullah (sav)'in önüne geçmesin" derdi. Sonunda Resulullah (sav): "Ey Ömer, onu bana sat" dedi. "Pekala o senin olsun ey Allah'in Resulü" dedi. Böylece deveyi Hz. Peygamber (sav) ondan satin almis oldu. Sonra da Resulullah (sav) bana dönerek: "Ey Abdullah, deveyi sana bagisladim, artik o senindir, onu istedigin gibi kullan" dedi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 47, Hibe 25 •

Hz. Peygamber (sav) söyle emretti: "Agaçlarin üzerinde o yilin meyve" leri (olgunlasmaya) salih oldugu (kizarmak, sararmak suretiyle) zahir olana kadar, meyveleri satmayin. Yas hurmayi kuru hurma karsiliginda da satmayin." Yüce Abdullah Ibnu Ömer, Zeyd Ibnu...

• Hz. Peygamber (sav) söyle emretti: "Agaçlarin üzerinde o yilin meyve" leri (olgunlasmaya) salih oldugu (kizarmak, sararmak suretiyle) zahir olana kadar, meyveleri satmayin. Yas hurmayi kuru hurma karsiliginda da satmayin." Yüce Abdullah Ibnu Ömer, Zeyd Ibnu Sabit'in söyle dedigim rivayet etmistir: Resulullah (sav) yas hurmayi kurusu ile degistirmeyi yasakladiktan sonra, ariyyenin (muayyen bir agacin basindaki yas hurmayi) yerdeki yas veya kuru hurma ile tebdiline müsaade buyurdu. Bu çesit bir degis tokusa baska alim-satimlarda müsaade buyurmadi." Ibnu Ömer'e meyvenin salih olarak ortaya çikmasi nedir? diye sorulunca su cevabi verirdi: "Meyvenin afete ugrayarak zarar görme tehlikesini atlatmasidir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 82-87, Müsakat 17, Selem 4; Müslim, Büyu 51, 59, 79, (1534-1535-1539); Ebu Davud, Büyu • Hz. Peygamber (sav) olgunlasmazdan önce meyvenin agacin basinda iken satilmasini yasakladi. Kendisine (sav) meyvenin olgunlasmasi ile ne kastediliyor? diye sorulunca: "Onun kizarmasi ve sararmasidir" diye açikladi ve ilave etti: "Cenab-i Hakk bir afet vererek meyveye mani olacak olsa, kardesinden aldigin parayi nasil helal addedeceksin?" Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Büyu 83, Selem 4; Müslim, Müsakat 15-17 (1555), Büyu 49, 50 (1534-1554); Muvatta, Büyu 11 (2 • Hz. Peygamber (sav) alacalanmazdan önce meyvenin satilmasini yasakladi. "Meyvenin alacalanmasi nedir?" diye sorulanca: "Kizarmasi, sararmasi ve yenir hale gelmesidir" diye açikladi. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Büyu 83, Zekat 58; Müslim, Büyu 53 (1536); Ebu Davud, Büyu 23, (3370-3373); Nesai, Büyu 28, • Resulullah (sav) siyahlanmazdan önce üzümün, sertlesmezden önce hububatin satilmasini yasakladi." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Büyu 23, (3371); Tirmizi, Büyu 15 (1228); Ibnu Mace, Ticarat 32, (2217) • Anlattigina göre ravinin babasi, Süreyya yildizi dogmadikça meyve satmazdi. Ravi: Harice Ibnu Zeyd Kaynak: Muvatta, Büyu 13, (2,619) • Hz. Peygamber (sav) yas hurmayi kuru hurma ile degistirmeyi yasakladi ve "Bu riba'dir, buna müzabene denir" buyurdu. Ancak ariyye satisini bundan istisna etti. Ariyye bahçe sahibinin ayirdigi bir veya iki hurma agacidir. Onlarin basindaki meyvenin kuruyunca ne kadar olacagini göz karariyla tahmin eder. Bunun bedelince yas hurma (satin alip) yer" (Tirmizi bir baska rivayette su ilaveyi kaydeder: "Resulullah (sav) yas üzümü kuru üzümle her meyveyi, meyve cinsinden tahmini karsiligiyla satmayi yasakladi." Yahya Ibnu Said ariyye'yi söyle açikladi: "Kisinin ailesine yedirmek maksadiyla birkaç hurma agacinin yas meyvesini, - miktarini tahmin yoluyla takdir edip - kuru hurma karsiliginda satin almasidir.") Ravi: Sehl Ibnu Ebi Hasme Kaynak: Buhari, Büyu 83, Sürb 17; Müslim, Büyu 64, (1540); Ebu Davud, Büyu 20, (3363); Tirmizi, Büyu 64, (13 • Hz. Peygamber (sav), kuru hurma vererek, tahmin yoluyla ariyyelerin satin alinmasina, bes vask veya bes vasktan az miktar için izin verdi." Ravilerden biri, "bes vask" mi dedi, yoksa "bes vasktan az" mi dedi diye süphe etmistir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Büyu, 83 (Sürb 17); Müslim, Büyu 71, (1541); Ebu Davud, Büyu 21, (8364); Nesai, Büyu 35, (7, • Hz. Peygamber (sav) müzabene ve muhakala'yi yasakladi. Müzabene, yeni meyvenin daha hurma, agacinin basinda iken satin alinmasidir. Imam Malik "... kuru hurma vererek" ziyadesini kaydetti. Muhakala da bugday karsiliginda tarlanin kiralanmasidir. Ravi: Ebu Sa'id Kaynak: Buhari, Büyu 82; Müslim, Büyu 105, (1546); Muvatta, Büyu 23-25 (2, 625); Nesai, Müzara'a 45, (7, 39) • Resulullah (sav) müzabene'yi yasakladi. Müzabene, yas hurmayi, ölçege vurarak kuru hurma mukabili satmaktir, keza taze üzümü ölçege vurarak kuru üzüm karsiligmda satmaktir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 75, 82; Müslim, Büyu 74 (1542); Ebu Davud, Büyu 18, (3361); Nesai, Büyu 33, (7, 266); T • Resulullah (sav) ekini, ölçekli olarak bugdayla satmaktan yasakladi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Büyu 19, (3361) • Resulullah (sav) muhabere ve muhakale'yi yasakladi. Ata der ki: Cabir bize su açiklamayi yapti: Muhabere: Bos araziyi, sahibi bir baskasina verir. Alan adam bütün masraflari karsilayarak tarlayi eker. Tarla sahibi mahsulden hisse alir, Müzabene'ye gelince, bunun "daha agaçta iken yas hurmayi, kuru hurma ile ölçekle satmak" oldugunu söyledi. Muhakale ise, ekinden cari bir alis-veris, müzabene'ye benzer, ekinin ölçekle bugday mukabili satilmasidir. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Sürb 17; Müslim, Büyu 53, (1536); Tirmizi, Büyu 55, (1290), 72, (1313); Ebu Davud, Büyu 24, • Hz. Peygamber (sav) muhakale, müzabene, muaveme ve muhabere suretiyle yapilan ahs-verisleri yasakladi. - Ravi der ki: Muaveme, birkaç yili içine alan bir satistir.- Keza, sünya'yi da yasakladi" Sünen müellifleri su ziyadeyi kaydederler, "...bilinme durumu hariç" Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Büyu 85, (1536) •

Hz. Ömer (ra) buyurdu ki: "Efendisinden çocuk doguran cariyeyi efendisi artik satamaz, hibe edemez, miras olarak da birakamaz. Hayatta kaldigi müddetçe ondan istifade eder. Ölecek olursa cariye hür olur." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Itk 6, (2, 776)

• Hz. Ömer (ra) buyurdu ki: "Efendisinden çocuk doguran cariyeyi efendisi artik satamaz, hibe edemez, miras olarak da birakamaz. Hayatta kaldigi müddetçe ondan istifade eder. Ölecek olursa cariye hür olur." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Itk 6, (2, 776) • Biz Hz. Peygamber (sav) ve Hz. Ebu Bekir (sav) zamaninda ümmü veled'i satardik. Hz. Ömer bu alis-veristen bizi yasaklayinca terk ettik." Ibnu'l-Esir: "Bu rivayeti ana kaynaklarda (Usul) göremedim" der. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Itk 8, (3953); Ibnu Mace, Itk 2, (2517) • Resulullah (sav) vela'nin alim-satimini ve hibe edilmesini yasakladi." (Bazi alimler, hadisteki "... hibe edilmesini..." kisminin, Hz. Peygamber (sav)'in sözü olamayacagni iddia etmislerdir.) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Itk 10, Feraiz 21; Müslim, Itk 16, (1506); Ebu Davud, Feraiz 14, (2919); Tirmizi, Büyu 20 (1 • Hz. Peygamber (sav)'nin suyun satilmasini yasakladigini rivayet etmistir. Ravi: Ilyas Ibnu Abdillah Kaynak: Ebu Davud, Büyu 63, (3478); Tirmizi, Büyu 44, (1271); Nesai, Büyu 88, (7, 307); Ibnu Mace, Ruhun 18, • Resulullah (sav) suyun fazlasini satmayi yasaklamistir. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Musakat, 34 (1565); Nesai, Büyu 89, (307); Ibnu Maice, Ruhun 18, (2477) • Resulullah (sav)'in: "Ot satmak maksadiyla suyun fazlasi satilmaz" dedigini rivayet etmistir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Sürb 2, Hiyel 5; Müslim, Musakat 38, (1566); Ibnu Mace, Ruhun 19, (2478) • Ota mani olmak maksadiyla suyun fazlasina mani olmayin. Ravi: Kaynak: Buhari, Müsakat 2, Hiyel 5; Müslim, Musakat 37, (1566); Muvatta, Akdiye 29, (2, 744); Ebu Davud, Büy • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Kuyu suyunun fazlasi yasaklanamaz" Ravi: Amra Bintu Abdirrahman Kaynak: Muvatta, Akdiye 30, (2, 745); Ibnu Mace, Ruhun 19, (2479) • Muhacirlerden bir kisi sunu anlatmistir: Hz. Peygamber (sav)'le birlikte üç defa gazveye katildim. Onun söyle söyledigini isittim: "Müslümanlar üç seyde ortaktirlar: Suda, otda ve ateste." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 62, (3477); Ibnu Mace, Ruhun 16, (2473) • Babam, Resulullah (sav)'dan izin isteyerek kendisi ile kamisi arasina girdi. Resulullah (sav)'i öpüyor ve kucakliyordu. Sonra: "Ey Allah'in Rasülü yasaklanmasi yasak olan sey nedir? bana söyle" dedi. Resulullah (sav): "Tuz!" dedi. Babam tekrar sordu: "Baska ne var?" Resulullah (sav): "Ates!" dedi. Sonra tekrar sordu: "Ey Allah'in Resulü yasaklanmasi, helal olmayan sey nedir?" Resulullah (sav): "Hayir yapman kendine hayirdir" cevabini verdi. Ravi: Büheysetu'l-Fezariyye Kaynak: Ebu Davud, Büyu 62, (3476) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sarkici cariyeleri satmayin, satin da almayin. Onlara (musiki) de ögretmeyin. Onlari alip satmak sartiyla yaptiginiz ticarette hayir yoktur, onlar için ödenen para haramdir" Resulullah (sav) ilave etti: "Su ayet bu gibiler hakkinda nazil olmustur: "Insanlardan bazilari, bir bilgisi olmadigi halde, Allah yolundan saptirmak için bos sözlere müsteri çikarlar. Allah yolunu alaya alirlar, iste bunlara alçaltici bir azab vardir." (Lokman 6) Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Tirmizi, Büyu 51, (1282), Tefsiri-Kur'an, Lokman, (3193); Ibnu Mace, Ticarat 11, (2168) • Resulullah (sav) taksimden önce ganimetin satilmasini yasakladi. Ravi: Ebu Said Kaynak: Tirmizi, Siyer 14, (1563) • Cahiliye insanlari, devenin etini, karnindakinin hamileligi vaktine satarlarda "karnindakinin hamileligi" devenin karnindakini dogurmasi, doganin da büyüyüp hamile kalmasidir. Resulullah (sav) bu alis-verisi yasakladi." Buharfnin bir rivayetinde "...sonra karnindaki de dogar" denir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 61, Menakibu'l-Ensar 26, Selem 8; Müslim, Büyu 6-6, (1514); Tirmizi, Büyu 16, (1229); E • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Ödemenin, karnindakinin dogumuna tehiri riba (faiz)dir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Büyu 67, (7.293) • Resulullah (sav) erkek deveye (parayla) çekmeyi yasakladi." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Müsakat 35, (1565); Nesai, Büyu 94, (7, 310) • Hassan (ra), Ebu Talha (ra)'nin tasadduk ettigi Beyruha adli bahçeden hissesine düsen kismi (Hz. Muaviye'ye yüzbin dirheme) satmisti. Kendisine: "Ebu Talha'nin sadakasini satiyor musun?" dediler. Su cevabi verdi: "Yani bir sa' hurmayi, bir sa' para mukabilinde satmayayim mi?" Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Vesaya 17 •

Bir adam, Resulullah (sav)'a gelerek alis-veriste aldatildigini söyledi. Resulullah (sav) kendisine: "Alis-veris yaptigin kimseye; Aldatmaca yok! de" buyurdu. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 48, Istikraz 19, Husümat 3, Hiyel 7; Müslim, Büyu 48, (1533);...

• Bir adam, Resulullah (sav)'a gelerek alis-veriste aldatildigini söyledi. Resulullah (sav) kendisine: "Alis-veris yaptigin kimseye; Aldatmaca yok! de" buyurdu. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Büyu 48, Istikraz 19, Husümat 3, Hiyel 7; Müslim, Büyu 48, (1533); Ebu Davud, Büyu 68, (3500 • Bana, el-Adda Ibnu Halid (ra): "Resulullah (sav)'nin bana yazdigi bir mektubu sana okuyayim mi?" dedi. Ben: "Memnuniyetle!" deyince bir mektup çikardi. Mektupta sunlar yazili idi: "Bu, el-Adda Ibnu Halid Ibni Zehve'nin Muhammed (sav)'den satin aldigi seyi tevsik eder, el-Adda ondan bir köle veya cariye satin aldi. Kölede, ne herhangi bir hastalik, ne (zina, hirsizlik, kaçma gibi) bir düskünlük ne de (satisini gayr-i mesru kilan hürr asilli bulunmak, emanet ve rehin olarak verilmis olmak gibi) haramlik yoktur. Bu Müslümanin Müslümana satisidir." Ravi: Abdülmecid Ibnu Vehb Kaynak: Tirmizi, Büyu 8, (1216); Buhari, (senetsiz olarak kaydetmistir) Büyu, 19; Ibnu Mace, Ticarat 47, (22 • Bir adam çarsiya satmak üzere mal koydu. Müslümanlardan biri alici çikinca, onu ikna için, "senin vermedigin parayi ödedim" diye Allah'a kasem etmisti. Bunun üzerine su ayet nazil oldu: "Allah'in ahdini ve yeminlerini az bir degere degisenler var ya, iste onlarin ahirette bir paylari yoktur. Allah, kiyamet günü, onlara hitab etmeyecek, onlara bakmayacak, onlari temize çikarmayacaktir. Elem verici azab onlar içindir" (Al-i Imran, 77) Ravi: Ibnu Ebi Evfa Kaynak: Buhari, Büyu 27, Tefsir 3, 3 • Nevvas adinda biri vardi. Yaninda su içme hastasi bir deve vardi, Ibnu Ömer (ra) bu deveyi ortagindan satin aldi. Ortagi kendisine ugrayinca: "Su devemiz var ya onu sattik" dedi: Ortagi "kime" deyince "su su evsafta bir yasliya" diye tarif etti. Ortagi: "Öylemi, amma da yaptin, vallahi o zat Ibnu Ömer'dir" dedi: "Sonra Ibnu Ömer (ra)'e gelerek: "Ortagim sana su içme hastasi bir deve satmis, durumunu da sana söylememis" dedi. Ibnu Ömer: "öyleyse götür onu" dedi. Adam götürmek üzere tutunca: "Birak deveyi, Resulullah (sav)'in hükmüne raziyiz, sirayet yoktur" buyurdu. Ravi: Amr Ibnu Dinar Kaynak: Buhari, Büyu 36 • Resulullah (sav) çarsida bir yiyecek yiginina rastlayinca elini yigina daldirip çikardi. Parmaklarina rutubet bulasti. Adama: "Ey satici nedir bu?" diye çikisti. Adam: "Ey Allah'in Resulü, yagmur islatti,deyince: "Bu yasligi üste getirip, herkesin görmesini sagliyamaz miydin? Kim bizi aldatirsa o bizden degildir" buyurdu. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Iman 164, (102); Tirmizi, Büyu 74, (1315); Ebu Davud, Büyu, 52, (3452); Ibnu Mace, Ticarat, • Ebu Davud ve Tirmizi'nin rivayetlerinde su ziyade mevcuttur: "Resulullah (sav)'a "elini yigina daldir" diye vahyedildi, o da elini daldirdi. Yigin islakti. "Aldatan bizden degildir" buyurdu." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Büyu, 52, (3452); Tirmizi, Büyu 74, (1315) • Müslüman bir kimsenin, bir malda kusur oldugunu bildigi halde, müsteriye haber vermeden satmasi haramdir. (Buhari, bunu bir babin basliginda kaydetmistir.) Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Büyu 19 •

Resulullah (sav) söyle buyurdular: "Deve ve koyunun memelerinde süt bekletmeyin. Kim böyle sütü bekletilmis bir sagmal hayvan satin almissa sagdiktan sonra muhayyerdir, dilerse kabul eder, dilerse bir sa' miktarinda kuru hurma da vererek iade eder." Ravi: Ebu...

• Resulullah (sav) söyle buyurdular: "Deve ve koyunun memelerinde süt bekletmeyin. Kim böyle sütü bekletilmis bir sagmal hayvan satin almissa sagdiktan sonra muhayyerdir, dilerse kabul eder, dilerse bir sa' miktarinda kuru hurma da vererek iade eder." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Büyu 64; Müslim, Büyu 11, (1524); Ebu Davud, Büyu 48, (3443), (3444), (3446); Nesai, Büyu 14 • Buhari'nin bir baska rivayetinde "...Memnun kalirsa hayvani tutar, memnun kalmazsa iade eder. Iade ettigi takdirde sagdigi süt için bir sa' kuru hurma verir" denmektedir. Ravi: Kaynak: Buhari, Büyu 69 • Müslim'in bir rivayetinde "Müsteri satin aldigi, sütü bekletilmis sagmal hayvan hakkinda üç gün muhayyerdir. Iade edecek olursa beraberinde bir sa' miktarinda yiyecek verir, bugday degil" denmektedir. (Müslim'in bir baska rivayetinde: "...bir sa' kuru hurma verir, bugday degil" denir. Buhari ve Müslim'in rivayetlerinde: "Deve ve koyunun sütü (satis sirasinda) memede bekletilmez" buyurular.) Ravi: Kaynak: Müslim, Büyu, 25 • Nesai'nin bir rivayetinde: "Kim sütü bekletilmis bir deve veya davar satin alirsa.." denir. Ravi: Kaynak: • Hz. Peygamber (sav) buyurdular ki: "Kim sütü memesinde bekletilmis bir deve satin alirsa o üç gün muhayyerdir. Sayed iade edecek olursa, hayvanla birlikte, sütü mislince veya sütunun iki mislince bugday da verir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, 48, (3446); Ibnu Mace, 42, (2240) •