Hadis arsivi

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Gece su taraftan (dogudan) gelince, gündüz de su taraftan (batidan) gidince, günes de batinca oruçlu orucunu açmistir." Ravi: Ömer Kaynak: Buhari, Savm 43; Müslim, Siyam 51, (1100); Ebu Davud, Savm 19, (2351); Tirmizi, Savm 12,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Gece su taraftan (dogudan) gelince, gündüz de su taraftan (batidan) gidince, günes de batinca oruçlu orucunu açmistir." Ravi: Ömer Kaynak: Buhari, Savm 43; Müslim, Siyam 51, (1100); Ebu Davud, Savm 19, (2351); Tirmizi, Savm 12, (698) • Hz. Ömer ve Hz. Osman (ra), aksam namazini, gecenin karanligini (ufukta) görür görmez daha iftari açmadan kilarlar, namazdan sonra da oruçlarini açarlardi. Bunu ramazanda yaparlardi. Ravi: Humeyd Ibnu Abdirrahman Kaynak: Muvatta, Siyam 8, (1, 289) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlar iftarda ta'cile yer verdikleri müddetçe hayir üzere devam ederler." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Savm 45; Müslim, Siyam 48, (1098); Muvatta, Siyam 6, (1, 288); Tirmizi, Savm 13, (699)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlar iftarda ta'cile yer verdikleri müddetçe hayir üzere devam ederler." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Savm 45; Müslim, Siyam 48, (1098); Muvatta, Siyam 6, (1, 288); Tirmizi, Savm 13, (699) • Nübüvvet (peygamberlik) amellerinden biri de iftarin ta'cili (öne alinmasi), sahurun da te'hir edilmesidir. Ravi: Abdulkerim Ibnu Ebi'l-Muharik Kaynak: Muvatta, Kasru's-Salat 46, (1, 158) • Resulullah (sav), namaz kilmazdan önce birkaç taze hurma ile orucunu açardi. Eger taze hurma yoksa kuru hurma ile açardi. Eger kuru hurma da bulamazsa birkaç yudum su yudumlardi. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Savm 22, (2556); Tirmizi, Savm 10, (694) • Bana ulasti ki, Resulullah (sav), iftar ettigi zaman su duayi okurdu; "Allahümme leke sumtü ve ala rizkike eftartü. (Ey Allahim senin rizan için oruç tuttum ve senin rizkinla orucumu açiyorum)" Ravi: Mu'az Ibnu Zühre Kaynak: Ebu Davud, Savm 22, (2358) • Mervan Ibnu Salim, Hz. Ibnu Ömer (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) orucunu açinca söyle derdi: "Susuzluk gitti, damarlar islandi, insaallahu Teala sevap kesinlesti." (Rezin, duanin bas kismma "Elhamdülillah" kelimesini ziyade etti) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Savm 22, (2357) • Resulullah (sav) Ramazan ayinin sonunda oruçlari vasletti (yani hiç bozmadan birkaç gün ard arda devam ettirdi). Onunla birlikte halk da vasletti. Durum Resulullah'a ulasinca: "Eger Ramazan ayi bizim için uzatilsaydi biz onu öyle bir vaslederdik ki derine dalanlar (asirilar) bundan (asiriliklarindan) vazgeçmek zorunda kalirlardi. Ben sizin gibi degilim. Ben gölgelenirim, Rabbim bana hem yedirir hem de içirir. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Savm 48, Temenni 9; Müslim, Savm 57-60, (1103-1106); Tirmizi, Savm 62, (778) • Ebu Bekr Ibnu Abdirrahman'in anlattigina göre, babasi, Mervan'a "Hz. Aise ve Ümmü Seleme (ra)'nin kendisine sunu haber verdiklerini söylemistir: "Resulullah (sav) Ramazan ayinda, rüya sebebiyle olmaksizin cünüb olarak fecir vaktine ulastigi olurdu da, kalkip yikanir ve orucunu tutardi. Ravi: Ebu Bekr Ibnu Abdirrahman Kaynak: Buhari, Savm 22, 25; Müslim, Siyam 76, (1109); Muvatta, Siyam 12, (1, 291); Ebu Davud, Savm 36, (238 • Ben Resulullah (sav)'i oruçlu iken misvaklandigini sayamayacagim kadar çok gördüm. (Buhari'nin rivayeti muallaktir) Ravi: Amir Ibnu Rebi'a Kaynak: Buhari, Savm 27; Ebu Davud, Savm 26, (2364); Tirmizi, Savm 29, (725) • Oruçlu, günün basinda ve sonunda misvak kullanir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Savm 25 (bab basliginda kaydetmistir) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim yalani ve onurda ameli terketmezse (bilsin ki) onun yiyip içmesini birakmasina Allah'in ihtiyaci yoktur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Savm 8, Edeb 51; Ebu Davud, Savm 25, (2326); Tirmizi, Savm 16, (707) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz yemege davet edilince oruçlu ise; "Ben oruçluyum" desin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Siyam 159, (1150); Ebu Davud, Savm 76, (2461); Tirmizi, Savm 64, (780, 781); Ibnu Mace, Siya • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir kavme misafir olursa, onlar müsaade etmedikçe (nafile) oruç tutmasin." (Tirmizi, hadis için; "Münkerdir, Hisam Ibnu Urve disinda sika biri tarafindan rivayet edildigini görmedik" der) Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Savm 70, (789) • Resulullah (sav) yanina girmistir. Ammire yemek ikram edince, Aleyhissalatu vesselam: "Sen de ye!" demis, kadin: "Ben oruç tutuyorum" deyince Resulullah söyle buyurmustur: "Oruçlu kimse, baskasina ikramda bulunur ve yemeginden baskalari yerse, onlar yedikleri müddetçe melaike aleyhimüsselam oruçluyu rahmet duasinda bulunurlar." Bir baska rivayette söyle denmistir: "Oruçlunun yaninda oruçsuzlar yemek yiyecek olurlarsa, melekler oruçluya rahmet okurlar." Ravi: Ümmü Ammare Bintu Ka'b Kaynak: Tirmizi, Savm 67, (784, 785, 786) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadin, kocasi varken izin almadan (nafile) oruç tutmasin." (Ebu Davud'un rivayetinde, "Ramazan disinda" ziyadesi vardir.) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 84, 86; Müslim, Zekat 84, (1026); Ebu Davud, Savm 74, (2485); Tirmizi, Savm 65, (782) •

Resulullah (sav) fetih yilinda Mekke'ye müteveccihen Ramazan ayinda yola çikmisti. Küra'u'l-Gamim nam mevkiye gelinceye kadar kendisi de, beraberindekiler de oruç tuttular. Sonra orada bir bardak su istedi ve bardagi kaldirdi. Herkes bardaga bakti. Sonra sudan...

• Resulullah (sav) fetih yilinda Mekke'ye müteveccihen Ramazan ayinda yola çikmisti. Küra'u'l-Gamim nam mevkiye gelinceye kadar kendisi de, beraberindekiler de oruç tuttular. Sonra orada bir bardak su istedi ve bardagi kaldirdi. Herkes bardaga bakti. Sonra sudan içti. Bundan sonra bazilari kendisine: "Halkin bir kismi oruç tuttu" diye haber verdi. Aleyhissalatu vesselam: "Onlar asilerdir! Onlar asilerdir!" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Siyam 90, (1114); Tirmizi, Savm 18, (710); Nesai, Savm 49, (4,177) • Biz bir seferde Resulullah (sav) ile beraberdik. Aramizda bir kismi oruç tutuyor bir kismi da tutmuyordu. Sicak bir günde bir yerde konakladik. Gölgelenenlerin çogu elbisesi olanlardi. Bir kismimiz günese karsi eliyle korunuyordu. Derken oruçlular yigilip kaldilar, oruçsuzlar kalkip çadirlari kurdular, hayvanlari suladilar. Bunun üzerine, Resul-i Ekrem aleyhissalatu vesselam: "Bugün sevabi oruçsuzlar kazandi!" buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cihad 71; Müslim, Siyam 100, (1119); Nesai, Savm 52, (4,182) • Resulullah (sav) bir seferdeydi. Etrafina insanlarin toplandigi bir adam gördü, ona gölge yapiyorlardi. "Nesi var?" diye sordu. "Oruçlu biri!" dediler. Resulullah (sav): "Seferde oruç birr (Allah'i memnun edecek dindarlik) degildir!" buyurdular. (Bir rivayette: "Seferde oruç birr'den degildir" denmistir) Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Savm 36; Müslim, Siyam 92, (1115); Ebu Davud, Savm 43, (2407); Nesai, Savm 48, (4, 176) • Hamza Ibnu Amr el-Eslemi (ra), Resulullah (sav)'dan yolculuk sirasinda tutulan orucu sordu. Kendisi çok oruç tutan birisi idi. Resulullah söyle cevap verdiler: "Dilersen tut, dilersen tutma." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Savm 33; Müslim, Siyam 103, (1121); Muvatta, Siyam 24, (1, 295); Tirmizi, Savm 19, (711); Eb • Biz Resulullah (sav) ile beraber (seferde) idik. Bir kismimiz oruçlu bir kismimiz oruçsuz idi. Ne oruçlu oruçsuzu ayipliyor, ne de oruçsuz, oruçluyu kiniyordu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Savm 37; Müslim, Siyam 98, (1118); Muvatta, 23, (1, 295); Ebu Davud, Savm 42, (2405) • Biz çok siddetli sicak bir mevsimde, Ramazan ayinda Resulullah (sav) ile birlikte sefere çiktik. Hararetin siddetinden herkes elini basina koyuyordu. Aramizda oruçlu olarak sadece Resulullah (sav) ile Ibnu Ravaha vardi. Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Buhari, Savm 35; Müslim, Savm 108, (1122); Ebu Davud, Savm 44, (2409) • Bir sefer dönüsü Resulullah (sav)'i ugradim. Bana: "Ey Ebu Ümeyye, sabah yemegini bekle (beraber yiyelim)" buyurdular. Ben: "Oruçluyum" dedim. "Öyleyse gel yaklas, sana yolcudan haber vereyim (de dinle!" dedi ve devamla:) "Allah Teala Hazretleri yolcudan orucu ve namazin yarisini kaldirdi" buyurdu. Ravi: Amr Ibnu Ümeyye ed-Damri Kaynak: Nesai, Savm 50, (4, 178) • Malikogullarindan ismi Enes Ibnu Malik olan bir adamdan anlatildigina göre, demistir ki: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri, yolcudan namazin yarisini kaldirdi, oruca da yeme hususunda ruhsat tanidi. Ayrica çocuk emziren ve hamile kadinlara, çocuklari hususunda endise ettikleri takdirde, orucu yeme ruhsati tanidi." Ravi: Abdullah Ibnu Ka'b Kaynak: Ebu Davud, Savm 43, (2408); Tirmizi, Savm 21, (715); Nesai, Savm 51, (4,180-182), 62, (4,190); Ibnu • Ramazan'da Enes Ibnu Malik (ra)'in yanina geldim. Sefer hazirligi yapiyordu. Devesi hazirlandi, yolculuk elbisesini giydi. Yemek getirtip yedi. Ben kendisine: "(Yola çikarken orucu bozmak) sünnet midir?"diye sordum. "Evet!" dedi ve binegine atlayip yola çikti. Ravi: Muhammed Ibnu Ka'b Kaynak: Tirmizi, Savm 76, (799,800) • Imam Malik'e ulastigina göre, Hz. Ömer (ra) Ramazan ayinda yolcu ise ve Medine'ye günün basinda girecegini tahmin etmisse, oruçlu olarak sehre girerdi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 27, (1, 296) • Dihye Ibnu Halife (ra), Ramazan'da Dimesk'e bagli köylerden (Mizze adindaki) birinden çikip Fustat'tan Akabe köyüne olan mesafe kadar bir yol aldi. Bu mesafe üç millik bir uzaklikti. Dihye ve beraberindekilerden bir kismi (o gün) orucu yediler. Bir kismi ise orucu yemeyi uygun görmediler. Dihye köyüne dönünce; "Vallahi bugün, vukua gelecegi hiç aklimdan geçmeyen bir hadise ile karsilastim: Bir kisim kimseler Resulullah (sav)'in ve ashabi'nin sünnetini begenmediler" dedi. Bunu, o gün orucu açmayanlar için söylemisti. Dihye (ra) bu hayiflanmasini söyle noktaladi: "Allahim artik beni yanina al!" Ravi: Mansur el-Kelbi Kaynak: Ebu Davud, Savm 46, (24l3) • Ben, Resulullah (sav)'in ashabindan olan Ebu Basra el-Gifari (ra) ile Fustat'tan yola çikan bir gemide Ramazan'da beraberdim. (Iskenderiye'ye gitmek istiyordu. Ebu Basra ve beraberindekiler) gemiye çikarildi. Daha evleri tamamen geçmemisti ki sofra emretti. Sabah yemegi getirildi. Bana da: "Yaklas (beraber yiyelim)" dedi. Ben: "Evleri hala görmüyor musun?" dedim. Bana "Yoksa sen Resulullah (sav)'in sünnetinden hoslanmiyor musun?" dedi. Bunun üzerine o yedi, ben de yedim. Ravi: Ubeyd Ibnu Cübeyr Kaynak: Ebu Davud, Savm 45,(2412) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim sefer sirasinda Ramazan'a erer ve beraberinde kendisini karnini doyuracak yere götürecek bir binegi varsa nerede olursa olsun orucunu tutsun." Ravi: Seleme Ibnu'l'Muhabbak Kaynak: Ebu Davud, Savm 44, (2410, 2411) •

Ibnu Ömer (ra) diyor ki: "Ramazani, hastalik ve sefer sebebiyle yiyenler, onu pes pese tutarlar." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Siyam 45, (1, 304)

• Ibnu Ömer (ra) diyor ki: "Ramazani, hastalik ve sefer sebebiyle yiyenler, onu pes pese tutarlar." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Siyam 45, (1, 304) • Ebu Hüreyre ve Ibnu Abbas (ra) Ramazan orucunun kazasi hususunda ihtilaf ettiler. Biri: "Aralari açilabilir" dedi. Digeri, "açilmaz!" dedi. Ben hangisinin "açilabilir" dedigini, hangisinin de "açilamaz!" dedigini bilmiyorum. Ravi: Ibnu Sihab Kaynak: Muvatta, Savm 46, (1,304) • Üzerimde Ramazan orucu bulunurdu da ben onlari ancak Saban ayinda kaza edebilirdim. Bu, Resulullah (sav)'in mevkii sebebiyle idi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Savm 40; Müslim, Siyam 151, (1146); Muvatta, Siyam 54, (1, 308); Ebu Davud, Savm 40, (2399); • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim üzerinde oruç borcu oldugu halde ölürse, velisi ona bedel tutar." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Savm 42; Müslim, Siyam 153, (1174); Ebu Davud, Savm 41, (2400) • Bir kadin Resulullah (sav)'a gelerek: "Annem vefat etti, üzerinde de nezir orucu borcu var, kendisine bedel oruç tutabilir miyim?" dedi. Resulullah: "Annen üzerinde borç olsaydi da sen ödeyiverseydin, bu borç onun yerine ödenmis olur muydu?" diye sordu. Kadin: "Evet!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse annene bedel oruç tut!" buyurdu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Savm 42; Müslim, Savm 156, (1148); Ebu Davud, Eyman 25, (3307, 3308); Tirmizi, Savm 22, (716 • Imam Malik'e ulastigina göre Ibnu Ömer (ra), bir kimsenin diger bir kimse yerine oruç tutmasini veya bir kimsenin baska bir kimse yerine namaz kilmasini münker addederdi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 43, (1,303) • Ben ve Hafsa oruçlu idik. Bize yiyecek hediye edildi. Ondan yedik. Resulullah (sav) yanimiza girdi. Hafsa (cür'ette) babasi gibiydi, sözde benden evvel davranip: "Ey Allah'in Resulü, biz, Aise ve ben nafile oruca niyet etmis, bu niyetle sabaha kavusmustuk. Bize bir yemek hediye edildi. Biz de ondan yedik" dedi. Aleyhisalatu vesselam: "Bunun yerine bir baska gün kaza orucu tutun!" buyurdu. Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Siyam 50, (1,306); Ebu Davud, Savm 73, (2457); Tirmizi, Savm 36, (735) • Resulullah zamaninda bulutlu bir günde orucumuzu açtik. Sonra günes dogdu. Hisam'a; "Kaza emredildi mi?" diye soruldu. "Kazasiz olur mu?" diye cevap verdi. Ravi: Esma Bintu Ebi Bekr Kaynak: Buhari, Savm 46; Ebu Davud, Savm 23, (2359) • Ömer bunu, yani kazayi yerine getirdi ve dedi ki: "Bu is basittir, içtihadda bulunduk." Ravi: Eslem Kaynak: Muvatta, Siyam 44, (1,303) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ramazan ayinda, hasta veya ruhsat sahibi olmaksizin kim bir günlük orucunu yerse, bütün zaman boyu oruç tutsa bu orucu kaza edemez." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Savm 29; Tirmizi, Savm 27, (723); Ebu Davud, Savm 38, (2396) •

Resulullah (sav)'a bir adam geldi ve: "Ey Allah'in Resulü, helak oldum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Seni helak eden sey nedir?" diye sorunca: "Oruçlu iken hanimima temas ettim" dedi. Bunun üzerine Resulullah'la aralarinda su konusma geçti: "Azad edecek bir...

• Resulullah (sav)'a bir adam geldi ve: "Ey Allah'in Resulü, helak oldum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Seni helak eden sey nedir?" diye sorunca: "Oruçlu iken hanimima temas ettim" dedi. Bunun üzerine Resulullah'la aralarinda su konusma geçti: "Azad edecek bir köle bulabilir misin?" "Hayir!" "Üst üste iki ay oruç tutabilir misin?" "Hayir!" "Altmis fakiri doyurabilir misin?" "Hayir!" "Öyleyse otur!" Biz bu minval üzere beklerken, Aleyhissalatu vesselam'a içerisinde hurma bulunan bir büyük sepet getirildi. "Soru sahibi nerede ?"diyerek adami aradi. Adam: "Benim! Buradayim!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Su sepeti al, tasadduk et!" dedi. Adam: "Benden fakirine mi? Allah'a yemin ediyorum. Medine'nin su iki kayaligi arasinda benden fakiri yok!" cevabini verdi. Bunun üzerine Resulullah güldüler ve: "Öyleyse bunu ehline yedir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Savm 29, 31, Hibe 20, Nafakat 13, Edeb 68, 95, Kefaretu'l-Eyman 3, 4, Hudud 26; Müslim, Siya • Imam Malik'e ulastigina göre, Enes Ibnu Malik (ra) yaslaninca oruç tutamaz oldu. O zaman orucu yedi ve oruca bedel fidye ödedi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 51, (1, 307) • Imam Malik'e ulastigina göre, Abdullah Ibnu Ömer (ra)'e "Hamile kadin, karnindaki çocuk için endiseye düsecek olur ve oruç da kendisine agir gelmeye baslarsa ne yapmali?" diye sorulmustu. Su cevabi verdi: "Orucu yer, her gün için bir fakire, Resulullah (sav)'in müddü ile bir müdd bugday verir." Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 52, (1, 308) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, üzerinde Ramazan ayinin orucu oldugu halde ölecek olursa, (ölünün velisi) her bir gün yerine, bir fakire yiyecek versin." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Savm 23, (718) • Üzerinde Ramazan borcu olan kimse, kaza edecek güç ve kuvvette oldugu halde, müteakip Ramazan gelinceye kadar bunu tutmamis ise, her bir gün yerine bir fakire bir müdd bugday vermeli ve orucu aynca kaza etmelidir. Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Siyam 53, (1, 308) •

Resulullah (sav), (ölen) çocugu için aglamakta olan bir kadina rastlamisti: "Allah'tan kork ve sabret" buyurdu. Kadin (izdirabindan kendisine hitab edenin kim olduguna bile bakmadan): "Benim basima gelenden sana ne?" dedi. Resulullah (sav) uzaklasinca,kadina:...

• Resulullah (sav), (ölen) çocugu için aglamakta olan bir kadina rastlamisti: "Allah'tan kork ve sabret" buyurdu. Kadin (izdirabindan kendisine hitab edenin kim olduguna bile bakmadan): "Benim basima gelenden sana ne?" dedi. Resulullah (sav) uzaklasinca,kadina: "Bu Resulullah idi!" dendi. Bunun üzerine, kadin çocugun ölümü kadar da söyledigi sözden dolayi (utanip) üzüldü. (Özür dilemek için) dogru Aleyhissalatu vesselamin kapisina kostu. Ama kapida bekleyen kapicilar görmedi, dogrudan huzuruna çikti ve: "Ey Allah'in Resulü, (o yakisiksiz sözü) sizi tanimadan sarfettim (bagislayin)" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Makbul sabir, musibetle karsilastigin ilk andakidir" buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cengiz 43, 7, 32, Ahkam 11; Müslim, Cengiz 14, (626); Ebu Davud, Cenaiz 27, (3124); Tirmizi, • Resullah (sav)'i sunlari söylerken isittim: "Kendisine bir musibet gelen müslüman Allah'in emrettigi: "Innalillahi ve inna ileyhi raci'un, allahümme ecirni fi musibeti vahluf li hayran minha: "Biz Allah'iniz ve ancak O'na dönecegiz. Bana bu musibetim için ücret ver. Ve bana bunun arkasindan daha hayirlisini ver" derse Allah o musibeti alir ve mutlaka daha hayirlisini verir." Ümmü Seleme der ki: "Ebu Seleme (ra) vefat ettigi zaman ben: "Ebu Seleme'den daha hayirli olan hangi müslümar var? Resulullah (sav)'la ilk hicret eden hane, onun hanesiydi" dedim. Ben bunu söyledikten sonra Allah, onun yerine bana Resullah (sav)'i verdi. Söyle ki: Resulullah (sav), bana Hatib Ibnu Ebi Belte'a'yi göndererek kendisi için beni istetti. Ben: "Benim (küçük) bir kiz çocugum var, ayrica ben kiskanç bir kadinim. (Resulullah'in ise birçok hanimi var, imtizacsizliktan korkarim)" diye cevap verdim. Resullah (sav): "Kiz çocuguna gelince, Allah'a dua ederiz, onu kendisinden müstagni kilar, kiskançligi için de Allah'a gidermesini dua ederim" buyurdular. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Cenaiz 3, (918); Muvatta, Cenaiz 42, (1, 236); Ebu Davud, Cenaiz 22, (3119); Tirmizi, Da'ava • Oglum Sinan'i defnettigimde kabrin kenarinda Ebu Talha el-Havlani oturuyordu. Defin isinden çikinca bana: "Sana müjde vermeyeyim mi?" dedi. Ben: "Tabii, söyle!" dedim. "Ebu Musa el-Es'ari (ra) bana anlatti" diye söze baslayip Resulullah'in su sözlerini nakletti: "Bir kulun çocugu ölürse, Allah meleklere söyle söyler: "Kulumun çocugunu kabzettiniz mi?" "Evet" derler. "Yani kalbinin meyvesini elinden mi aldiniz?" Melekler yine: "Evet" derler. Allah tekrar sorar: "Kulum (bu esnada) ne dedi?" "Sana hamdetti ve istircada bulundu" derler. Bunun üzerine Allah Teala hazretleri söyle emreder: "Öyleyse, kulum için cennette bir kösk insa edin ve bunu Beytu'l-Hamd (hamd evi) diye isimlendirin." Ravi: Ebu Sinan Kaynak: Tirmizi, Cenaiz, 36, (1021) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri söyle demistir: "Ben kimin iki sevdigini almissam ve o da sevabini umarak sabretmisse, ona cennet disinda bir mükafaat vermeye razi olmam." [Buhari'deki ibare söyle: "Hz. Enes (ra) anlatiyor: "Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Allah Teala hazretleri buyurdu ki: "Ben kulumu iki sevdigiyle imtihan edersem o da sabir gösterir (ve sevap umarsa) onlara bedel cenneti veririm." (Buradaki "iki sevdigi" ile gözlerini kastediyor. Dogruyu Allah bilir.")] Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Zühd 58, (2403); Buhari, Marza 7 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'min kul, arz ahalisi içindeki has sevdigi (evladi) dinden alindigi zaman sabreder ve mükafaat umarsa Allah o kulu için cennetten asagi bir mükafaata razi olmaz." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibnu'l-As Kaynak: Nesai, Cenaiz 23, (4, 23) • Ibnu Abbas (ra) bana: "Sana cennet ehlinden bir kadin göstereyim mi?" dedi. Ben de; "Evet göster" dedim. "Iste" dedi, "su siyah kadin var ya, o, Resulullah'a gelip: "Ben saraliyim, (nöbet gelince) üstümü basimi açiyorum, Allah'a benim için dua ediver (hastaliktan kurtulayim) dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Dilersen sabret, sana cennet verilsin, dilersen sana sifa vermesi için Allah'a dua edivereyim" dedi. Kadin: "Öyleyse sabredecegim, ancak üstümü basimi açmamam için dua ediver" dedi. Resulullah da ona öyle dua etti." Ravi: Ata Ibnu Ebi Rabah Kaynak: Buhari, Marza 6; Müslim, Birr 54, (2576) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kul hastalandigi zaman Allah Teala hazretleri ona iki melek gönderir ve onlara: "Gidin bakin, kulum yardimcilarina ne diyor bir dinleyin!" der. Eger o kul, melekler geldigi zaman Allah'a hamdediyor ve senalarda bulunuyor ise, onlar bunu, her seyi en iyi bilmekte olan Allah'a yükseltirler. Allah Teala hazretleri, bunun üzerine söyle buyurur: "Kulumun ruhunu kabzedersem, onu cennete koymam kulumun benim üzerimdeki hakki olmustur. Sayet sifa verirsem, onun etini daha hayirli bir etle, kanini daha hayirli bir kanla degistirmem ve günahlarini da affetmem üzerimdeki hakki olmustur." Ravi: Ata Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Ayn 5, (2, 940) • Resulullah (sav) Ka'be'nin gölgesinde bir bürdeye yaslanmis otururken, gelip (müsriklerin yaptiklarindan) sikayette bulunduk: "Bize yardim etmiyor musun, bize dua etmiyor musun?" dedik. Su cevabi verdi: "Sizden önce öyleleri vardi ki, kisi yakalaniyor, onun için hazirlanan çukura konuyor, sonra getirilen bir testere ile basinin ortasindan ikiye bölünüyordu. Bazisi vardi, demir taraklarla taraniyor, vücudunda sadece et ve kemik kaliyordu. Bu yapilanlar onlari dininden çeviremiyordu. Allah'a kasem olsun Allah bu dini tamamlayacaktir. Öyle ki, bir yolcu devesine bindi mi San'a'dan kalkip Hadramevt'e kadar gidecek, Allah'tan baska hiçbir seyden korkmayacak, koyunu için de sadece kurttan korkacak. Ancak siz acele ediyorsunuz." Ravi: Habbab Ibnu'l-Eret Kaynak: Buhari, Menakibu'l-Ensar 29, Menakib 25, Ikrah 1; Ebu Davud, Cihad 107, (2649); Nesai, Zinet 98, (8, • Resulullah (sav)'in kizi (Zeyneb), babasina birisini göndererek "Oglum ölmek üzere, son nefesini verirken yaninda hazir ol" diye rica etti. Resulullah (sav), adami geri çevirirken: "Selamimi söyle ve sunu hatirla!: Alan da Allah'tir, veren de Allah'tir. Her seyin O'nun yaninda muayyen bir eceli vardir.Sabretsin ve Allah'in (sabredenlere verecegi) mükafaati düsünsün!" Ravi: Üsame Ibnu Zeyd Kaynak: Buhari, Cenaiz 33, Marza 9, Kader 4, Eyman 9, Tevhid 2, 25; Müslim, Cenaiz 11, (923); Ebu Davud, Cen • Ebu Talha'nin bir oglu hastalandi. Sonunda Ebu Talha evde yokken vefat etti. Çocugun öldügünü bilmiyordu. Hanimi, çocugun öldügünü görünce (çocugun defni için gerekli) hazirligi yapti, onu evin bir kenarina koydu. Ebu Talha (aksam olup) eve gelince: "Çocuk nasil oldu?" diye sordu. Hanimi, "Sükunete erdi, istirahate kavusmus olmasini umarim" (diye yuvarlak bir) cevapta bulundu. Ebu Talha haniminin dogru söyledigini zannetti. Sonra hanimi, aksam yemegini getirdi. Yatagini hazirladi. (Sonra kocasi için süslendi. Ebu Talha temasta bulundu.) Sabah olunca Ebu Talha gusletti. Evden çikacagi zaman hanimi çocugun ölümünü haber verdi. Ebu Talha, Resulullah (sav)'la sabah namazi kildi. Sonra kadinin yaptigini bir bir anlatti. Resulullah (sav): "Allah gecenizi hakkinizda mübarek kilmis olsun" buyurdular. Sonra onlara (Allah Teala Hazretleri) dokuz evlat verdi, hepsi de Kur'an'i okudular. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 42, Akika 1 • Hanimim vefat etmisti. Bana, Muhammed Ibnu Ka'b el-Kurazi, ta'ziye (bas sagligi dilemek) maksadiyla ugradi. Ve sunu anlatti: "Beni Israil'de fakih, alim, abid, gayretli bir adam vardi. Onun çok sevdigi bir karisi vefat etmisti. Onun ölümüne adam çok üzüldü, öyle ki, bir odaya çekilip kapiyi arkadan kapatti, yalnizliga çekildi, kimse yanina giremedi. Onun bu halini, Beni Israil'den bir kadin isitti. Yanina gelip: "Benim onunla bir meselem var, kendisine bizzat sormam lazim" dedi. Halk oradan çekildi. Kadin kapida kalip: "Mutlaka görüsmem lazim" dedi. Birisi adama seslendi: "Burada bir kadin var, senden bir seyler sormak istiyor, "mutlaka bizzat görüsmem lazim, bizzat sormam lazim" diyor. Herkes gitti kapida sadece o kadin var ve ayrilmiyor." Içerdeki adam: "O'na müsaade edin gelsin" dedi. Kadin yanina girdi. Ve: "Sana birsey sormak için geldim" dedi. Adam: Nedir o? deyince kadin anlatti: "Ben komsumdan iareten bir gerdanlik almistim. Onu bir müddet takindim ve iareten kullandim. Sonra onu benden geri istediler. Bunu onlara geri vereyim mi?" Adam: "Evet, vallahi vermelisin!" dedi. Kadin: "Ama o epey bir zaman benim yanimda kaldi. (Onu çok da sevdim)" dedi. Adam: "Bu hal senin, kolyeyi onlara iade etmeni daha çok hakli kiliyor, zira onu iare edeli çok zaman olmus" demisti(ki, bu cevabi bekleyen kadin) atildi: "Allah iyiligini versin! Sen Allah'in sana önce iare edip, sonra senden geri aldigi seye mi üzülüyorsun? O, verdigi seye senden daha çok hak sahibi degil mi?" dedi. Adam bu nasihat üzerine içinde bulundugu duruma bakti (ve kendine geldi). Böylece Allah, kadinin sözlerinden adamin istifade etmesini sagladi." Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Cenaiz 43, (1, 237) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Isittigi seyin verdigi ezaya aziz ve celil olan Allah'tan daha sabirli kimse yoktur. Çünkü O'na sirk kosulur, evladlar nisbet edilir. O, yine de onlara afiyet ve rizik vermeye devam eder." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Edeb 71, Tevhid 3; Müslim, Sifatu'l-Münafikin 49, (2803) • Ben, peygamberlerden (as) birinin acikli bir hikayesini anlatmis olan Resulullah (sav)'i su anda sanki tekrar seyrediyor gibiyim. Demisti ki: "Kavmi ona siddetle vurup yaralamisti. O hem akan kanlarini siliyor, hem de: "Allah'im, kavmimi magfiret et, çünkü onlar bilmiyorlar" demisti." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Istitabe 4, Enbiya 60; Müslim, Cihad 105, (1792) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Benim (yoklugumdan hasil olan) musibet, müslümanlari musibetlerinde teselli etmelidir." (Bir baska rivayette söyle denmistir: "Kim bir musibete ugrarsa, benim yoklugum sebebiyle maruz kaldigi musibetini hatirlasin. Çünkü bu, en büyük musibettir.") Ravi: Abdurrahman Ibnu'l-Kasim Kaynak: Muvatta, Cenaiz 41, (1, 236) • Yahya Ibnu Vessab, Resulullah (sav)'in Ashabindan bir yaslidan naklediyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlara karisip onlarin ezalarina katlanan müslüman, onlara karismayip, ezalarina katlanmayandan hayirlidir." Ravi: Yahya Ibnu Vessab Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 56, (2509); Ibnu Mace, Fiten 23, (4032) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sidk insani birr'e (Allah'i razi edecek iyilige) götürür, birr de cennete götürür. Kisi, dogru söyler ve dogruyu arar da sonunda Allah'in indinde siddik (dogru sözlü) diye kaydedilir. Yalanda kisiyi haddi asmaya götürür. Haddi...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sidk insani birr'e (Allah'i razi edecek iyilige) götürür, birr de cennete götürür. Kisi, dogru söyler ve dogruyu arar da sonunda Allah'in indinde siddik (dogru sözlü) diye kaydedilir. Yalanda kisiyi haddi asmaya götürür. Haddi asmak da atese götürür. Kisi yalan söyler ve yalani arastirir da sonunda Allah'in indinde yalanci diye kaydedilir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Buhari, Edeb 69; Müslim, Birr 102, 103, (2606, 2607); Muvatta, Kelam 16, (2, 989); Ebu Davud, Edeb 8 • Hasan Ibnu Ali (ra)'ye: "Resulullah (sav)'dan ne ezberledin?"diye sordum. Su cevabi verdi: "Aleyhissalatu vesselamdan "Sana süphe veren seyi terket, emin oldugun seye ulasincaya kadar git. Zira sidk (dogruluk) kalbin itminanidir, yalan süphedir." Ravi: Ebi'l-Cevzai Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 61, (2520); Nesai, Esribe 50, (8, 327, 328) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Temiz seylerinden kim ne tasadduk ederse -ki Allah sadece temizi kabul eder- Rahman onu sag eliyle alir -ki O'nun her iki eli de sagdir- bu sadaka bir tek hurma bile olsa. O, Rahman'in avucunda dagdan daha iri oluncaya kadar...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Temiz seylerinden kim ne tasadduk ederse -ki Allah sadece temizi kabul eder- Rahman onu sag eliyle alir -ki O'nun her iki eli de sagdir- bu sadaka bir tek hurma bile olsa. O, Rahman'in avucunda dagdan daha iri oluncaya kadar büyür, tipki sizin bir tayi veya bir bodugu büyütmeniz gibi (O da sadakanizi büyütür)." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 8; Müslim, Zekat 63, (1014); Muvatta, Sadakat 1, (2, 995); Tirmizi, Zekat 28, (661); N • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir adam bos bir arazide giderken bulut içinden gelen bir ses isitti: "Falancanin bahçesini sula!" diyordu. O bulut uzaklasarak suyunu bir ketire (kayaliga) bosaltti. Derken oradaki sel yollarindan biri bu sularin tamamini akitmaya basladi. Adamda suyun istikametini takiben yürüdü. Bir müddet sonra, suyu bahçesine çevirmek üzere elinde bir kürek, çalisan bir adam gördü. Ona: "Ey Allah'in kulu ismin ne?"diye sordu. "Falan" dedi. Bu isim, adamin buluttan isittigi isimdi. Bu sefer o sordu: "Ben sana su suyu getiren buluttan bir ses isitmistim, senin ismini söyleyerek "Falanin bahçesini sula!" diyordu. Sen bahçede ne yapiyorsun?" "Madem ki sordun söyleyeyim. Ben bu bahçeden çikan mahsule nezaret ederim. Ondan çikan mahsulün, üçte birini tasadduk ederim. Üçte birini ben ve ailem yeriz, üçte birini de bahçeye iade ederim" dedi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zühd 45, (2984) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir dirhem, yüzbin dirhemi geçmistir." "Bu nasil olur, ey Allah'in Resulü?" diye sordular. Su cevabi verdi. "Bir adamin iki dirhemi vardi. Bunlardan daha iyisini tasadduk etti. Digeri ise, malinin yanina varip, malindan yüzbin dirhem çikardi ve onu tasadduk etti." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Nesai, Zekat 49, (5, 59) • Ravinin anlattigina göre, kendisine bir dilenci gelmis o da dilenciye sormustur: "Allah'tan baska ilah olmadigina ve Muhammed (sav)'in O'nun elçisi olduguna sehadet ediyor musun?" Adam, "Evet!" deyince tekrar sormustur. "Oruç tutuyor musun?" Adam tekrar "Evet!" demistir. Bunun üzerine Ibnu Abbas: "Sen istedin, isteyenin bir hakki vardir. Bizim de isteyene vermek, üzerimize vazifedir" der ve ona bir elbise verir. Sonra ilaveten der ki: "Resulullah (sav)'i isittim söyle demisti: "Bir müslümana elbise giydiren her müslüman mutlaka Allah'in hifzi altindadir, ta o giydirdiginden bir parça onun üzerinde bulundukça." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Kiyamet 42, (2485) • Bir bedevi gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Bana hicretten haber ver!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Vay sana! O agir bir istir. Senin develerin var mi?" dedi. Adam, "Evet!" deyince: "Zekatlarini veriyor musun?" diye sordu. Adam yine "Evet!" deyince: Ö"yleyse sen o uzaklarda kal ve çalis, zira Allah senin amelinden hiçbir seyi eksiltmeyecektir" buyurdu. Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Zekat 36, Edeb 95; Müslim, Imaret 87, (1865); Ebu Davud, Cihad 1, (2477); Nesai, Bey'a 11, ( • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadaka Rabbin öfkesini söndürür ve kötü ölümü bertaraf eder." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Zekat 28, (664) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kullarin sabaha erdigi her günde iki melek semadan iner ve bunlardan biri söyle dua eder: "Ey Ilahimiz! Infak edene halef (devam) ver." Digeri de söyle dua eder: "Ey Ilahimiz! Cimriye de telef ver." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 28; Müslim, Zekat 57, (1010) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman olan bir kul, sahib oldugu her bir maldan Allah yolunda bir çiftini infak öderse, cennetin kapicilari onu mutlaka karsilar ve her biri kendi bekledigi kapidan girmesi için davet eder." "Bu nasil olur?" diye sorulmustu, söyle cevap verdi; "Diyelim ki mali deve cinsindendir, iki deve; sigir cinsindendir, iki sigir (infak eder)." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Nesai, Cihad 45, (6, 48-49) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir dinar var Allah yolunda harcadin, bir dinar var köle azad etmede harcadin, bir dinar var fakirler için tasadduk ettin, yine bir dinar var onu da ailen için harcadin, iste (hep hayirda harcanan) bu dinarlarin sana en çok sevap getirecek olani ehlin için harcadigindir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zekat 39, (995) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman kisi, ailesinin nafakasi için harcar ve bundan sevap umarsa bu ona sadaka olur." Ravi: Ebu Mes'ud el-Bedri Kaynak: Buhari, Nafakat 1, Iman 41; Müslim, Zekat 48, (1002); Nesai, Zekat 60, (5, 69); Tirmizi, Birr 42, (1 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim ailesine Asura günü genis (cömert) davranirsa Allah da ona senenin geri kalan günlerinde genis davranir." Süfyan Sevri derki: "Biz bunu denedik ve öyle bulduk." [Rezin tahric etmistir. (Cami'üs-Sagir (Serhi Feyzu'l-Kadir)de mevcuttur) 6, (235).] Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Rezin •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadaka verin. Kisinin eline parayi alip sadaka olarak vermek üzere çiktigi ve fakat kendisine bagista bulunulan kimsenin "Bunu dün getirmis olsaydin kabul ederdim, ama su anda ona ihtiyacim yok" diye cevap verecegi ve böylece...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadaka verin. Kisinin eline parayi alip sadaka olarak vermek üzere çiktigi ve fakat kendisine bagista bulunulan kimsenin "Bunu dün getirmis olsaydin kabul ederdim, ama su anda ona ihtiyacim yok" diye cevap verecegi ve böylece sadakasini kabul edecek bir kimseyi bulamadan sadakasi elinde oldugu halde geri dönecegi zaman yakindir." Ravi: Harise Ibnu Vehb Kaynak: Buhari, Fiten 24, Zekat 9; Müslim, Zekat 58, (1011); Nesai, Zekat 64, (5, 77) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhakkak ki insanlar üzerine öyle bir zaman gelecek ki, o vakit kisi altindan sadaka ile (çarsi pazar) dolasir da bunu kendisinden sadaka olarak kabul edecek tek kisi bulamaz. O zaman, tek bir erkege kirk tane kadinin tabi oldugunu ve kadinlarin çoklugu ve erkeklerin azligi sebebiyle ona sigindiklarini görürsün." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Zekat 9; Müslim, Zekat 69, (1012) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadaka vermede acele edin. Çünkü bela sadakanin önüne geçemez." [Rezin tahriç etmistir. (Camiu's-Sagir serhi Feyzu'l-Kadir'de mevcuttur) 3, (195)] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah arzi yarattigi zaman, arz sallanmaya (tipki bir hurma agaci gibi saga sola) yalpalar yapmaya basladi, bunun üzerine daglarla onu sabitlestirdi ve böylece arz istikrarini buldu. Melekler daglarin siddetine hayrette kaldilar. "Ey Rabbimiz!" dediler, "daglardan daha siddetli bir mahluk yarattin mi?" "Evet," buyurdu. "Demiri yarattim." "Demirden daha siddetli bir sey yarattin mi?" dediler. Hak Teala: Evet" dedi. "Atesi yarattim" "Atesten daha agir bir sey yarattin mi?" diye yine sordular. Hak Teala: "Evet," dedi, "suyu yarattim!" "Sudan daha siddetli bir sey yarattin mi?" dediler. Hak Teala tekrar cevap verdi: "Evet, rüzgari yarattim." "Rüzgardan daha siddetli birsey yarattin mi?" diye yine sordular. Hak Teala: "Evet insanoglunu yarattim" dedi ve devam etti: "Eger o, sag eliyle sadaka verir, sol eli görmeyecek kadar gizlerse (daha siddetlidir)." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Muavvizateyn 2, (3366) • Resulullah (sav) minberde, sadakadan ve dilenmeye tevessül etmemekten bahsettigi sirada: "Üstteki el, alttaki elden hayirlidir!" buyurdu. "Üstteki" infak eden, "alttaki" de dilenen demektir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Zekat 18; Müslim, Zekat 94, (1033); Muvatta, Sadaka 8, (2, 998); Ebu Davud, Zekat 28, (1648) • Resulullah (sav): "Yarim hurma ile de olsa kendinizi atesten koruyun" buyurdu. Ravi: Adiyy Ibnu Hatim Kaynak: • Bir rivayette de: "Sizden kim, bir yarim hurma ile de olsa atesten korunabilirse, bunu yapsin" buyurmustur. Ravi: Kaynak: Buhari, Zekat 10, 9, Menakib 25, Edeb 34, Rikak 49, 51, Tevhid 24, 36; Müslim, Zekat 66-67, (1016); • Bir gün: "Ey Allah'in Resulü! dendi, "hangi sadaka daha üstündür?" "Fakirin cömertligidir. Sen bakimiyla mükellef olduklarindan basla." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Zekat 40, (1677) • Sa'd Ibnu Ubade (ra), Resulullah (sav)'a gelerek sordu: "Senin hosuna giden sadaka hangisidir." "Su!" cevabini verdi. Ravi: Said Ibnu'l Müseyyeb Kaynak: Ebu Davud, Zekat 41, (1679-1680) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Dilenci at üzerinde de gelse ona sadaka verin." Ravi: Zeyd Ibni Eslem Kaynak: Muvatta, Sadaka 3, (2, 992) • Ebu Davud'daki bir rivayette: "Dilenci için bir hak vardir, at üzerinde gelse bile" buyurmustur. Ravi: Zeyd Ibni Eslem Kaynak: Ebu Davud, Zekat 33, (1666) • Resulullah (sav) buyurdular ki: 1. "Mal sadaka ile eksilmez." 2. "Allah affi sebebiyle kulun izzetini artirir," 3. "Allah için mütevazi olan bir kimseyi Allah yüceltir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr, 69, (2588); Tirmizi, Birr 82, (2030); Muvatta, Sadaka 12, (2,1000) • Resulullah (sav), hurma mahsulünden her on vask miktara, fakirler için, bir salkim hurmanin mescide asilmasini emretti. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Zekat 32,(1662) • Resulullah (sav), bir gün elinde asasi oldugu halde çikti. Adamin biri çürüklü bir hurma salkimi asmis idi. Aleyhissalatu vesselam salkima degnegini dürtüyor ve: "Bu sadakanin sahibi, keske bundan daha iyisini tasadduk etmek isteseydi. Bu sadakanin sahibi, Kiyamet günü çürük hurma yiyecek" diyordu. Ravi: Avf Ibnu Malik Kaynak: Ebu Davud, Zekat 16, (1608); Nesai, Zekat 27, (5, 43, 44) • Resulullah (sav)'a üstü basi yok, ayaklari çiplak, sadece kaplan postu gibi çizgili bedevi pestamali -veya abalarina- sarinmis, kiliçlari boyunlarinda asili olduklari halde hepsi de Mudarli olan bir grup geldi. Onlarin bu fakir ve sefil halini görmekten Resulullah (sav)'in yüzü degisti. Odasina girdi, tekrar geri geldi. Hz. Bilal'e ezan okumasini söyledi. O da ezan okudu, sonra ikamet getirdi. Namaz kilindi. Aleyhissalatu vesselam namazdan sonra cemaate hitabetti ve: "Ey insanlar! Sizi tek bir nefisten yaratip, ondan zevcesini halk eden ve ikisinden de pek çok erkek ve kadin var eden Rabbinizden korkun. Kendisi adina birbirinizden dilekte bulundugunuz Allah'in ve akrabanin haklarina riayetsizlikten de sakinin. Allah süphesiz görüp gözetmektedir." (Nisa 1) ayetini okudu. Bundan sonra Hasir süresindeki su ayeti okudu: "Ey insanlar, Allah'tan korkun. Herkes yarina ne hazirladigina baksin. Allah'tan korkun, çünkü Allah islediklerinizden haberdardir" (Hasr 18). Resulullah sözüne devamla: "Kisi dinarindan, dirheminden, giyeceginden, bir sa' bugdayindan, bir sa' hurmasindan tasaddukta bulunsun. Hiçbir seyi olmayan, yarim hurma da olsa mutlaka bir bagista bulunmaya gayret etsin" buyurdu. Derken Ensar'dan bir zat, nerdeyse tasiyamayacagi kadar agir bir bohça ile geldi. Sonra halk sökün ediverdi (herkes bir sey getirmeye basladi). Öyle ki, az sonra biri yiyecek, digeri giyecek maddesinden mütesekkil iki yiginin meydana geldigini gördüm. Resulullah (sav) memnun kalmisti, yüzünün yaldizlanmis gibi parladigini gördüm. Söyle buyurdular: "Islam'da kim bir hayirli yol açarsa, ona bu hayrin ecri ile, kendisinden sonra o hayri isleyenlerin ecrinin bir misli verilir. Bu, onlarin ecrinden hiçbir sey eksiltmez de. Kimde Islam'da kötü bir yol açarsa, ona bunun günahi ile, kendinden sonra onu isleyenlerin günahi da verilir. Bu da onlarin günahindan hiçbir eksilmeye sebep olmaz." Ravi: Cerir Kaynak: Müslim, Zekat 69, (1017); Nesai, Zekat 64, (5, 75-76) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir adam: "Bu gece mutlaka bir sadaka verecegim!" deyip, sadakasiyla çikti. Fakat (farkina varmadan) onu bir hirsizin avucuna sikistirdi. Sabah olunca herkes: "Bu gece bir hirsiza sadaka verilmis!" diye dedikodu yapti. Adam: "Ya Rabbi bir hirsiza sadaka verdigim için sana hamdediyorum" dedi ve ilave etti: "Ancak mutlaka bir sadaka daha verecegim!" Yine sadakasiyla çikti. (Gece karanligindan bu sefer de) bir zaniyenin avucuna sikistirdi, Sabahleyin herkes: "Bu gece bir zaniyeye sadaka verilmis!"diye dedikodu yapti. Adam: "Allah'im bir hirsiz ve zaniyeye sadaka verdigim için sana hamdolsun! Ancak yine de bir sadakada bulunacagim!" dedi, Sadakasiyla birlikte sokaga çikti. (Karanlikta) bu sefer de bir zenginin eline sikistirdi, Sabahleyin herkes: "Bu gece bir zengine sadaka verilmis!" diye dedikodu yapti. Adam: "Allah'im, bir hirsiz, bir zaniye ve bir zengine sadaka verdigim için sana hamdediyorum" dedi. (Bilahare rüyasinda ona gelip söyle denildi): "Senin sadakalarin kabul edildi. Söyle ki: (Ihlasla yani Allah rizasi için vermen sebebiyle) hirsizin hirsizliktan vazgeçip iffete gelmesi, zaniyenin zinadan vazgeçmesin zenginin ibret alip Allah'in kendine verdiklerinden tasadduk etmesi umulur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 14; Müslim, Zekat 78, (1022); Nesai, Zekat 47, (5, 55-66) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadakanin en hayirlisi zenginlik halinde verilendir. Nafakasini vermek zorunda olduklarindan baslar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 18, Nafakat 2; Ebu Davud, Zekat 39, (1676); Nesai, Zekat 63, (6, 62)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sadakanin en hayirlisi zenginlik halinde verilendir. Nafakasini vermek zorunda olduklarindan baslar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat 18, Nafakat 2; Ebu Davud, Zekat 39, (1676); Nesai, Zekat 63, (6, 62) • Resulullah (sav) bir gün sadaka (nafaka) vermeyi emretmisti. Bir adam: "Ey Allah'in Resulü," dedi "yanimda bir dinarim var!" "Onu kendine tasadduk et (kendi nafakan için harca)!" buyurdu. Adam: "Yanimda bir dinar daha var(sav)?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Onu da çocuklarina tasadduk et" buyurdular. Adam tekrar: "Bir baska dinarim daha var(sav)?" deyince: "Onu da zevcene tasaddduk et!" emrettiler. Adam bu sefer: "Baska bir dinarim daha var(sav)?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Onu da hizmetçine tasadduk et!" deyince, adam tekrar atildi: "Bir baska dinarim var(sav)?" Aleyhissalatu vesselam: "Onun nereye verilecegini sen daha iyi bilirsin" cevabini verdi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Zekat 45, (1691); Nesai, Zekat 54, (5, 62) • Resulullah (sav) sadaka vermeyi emrettigi sirada mescide, düsük kiyafetli bir adam girdi. Halk bagista bulundu. Resulullah (sav) adama iki parça giyecek verdi. Sonra halka tekrar: "Sadaka verin!" diye hitabetti. Derken o adam üzerindeki iki parçalik elbisenin bir parçasini çikarip (sadaka olarak) atti. Resulullah (sav): "Benim kilik kiyafetim düsük görerek iki parça giyecek verdigim su adami siz de görüyor musunuz? "Sadaka verin!" dedigim zaman, kendisine az önce verdigim iki parçadan birini çikanp (sadaka olarak) atti. "(Resulullah adama yönelip): "Elbiseni al!" dedi ve adami (niye böyle yapiyorsun? diye) azarladi. Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Zekat 39, (1575); Nesai, Cuma 26, (3,106), Zekat 59, (5, 63) • Adamin biri yumurta büyüklügünde bir altin getirip: "Ey Allah'in Resulü, sunu bir madende ele geçirdim, bunu alin, tasadduk ediyorum! Bundan baska birseyim de yok" dedi. Aleyhissalatu vesselam (memnuniyetsizligini ifade için) ondan yüzünü çevirdi. Sonra adam Resulullah'in sag tarafindan yaklasip ayni seyleri söyledi. Efendimiz yine adamdan yüzünü çevirdi. Adam bu sefer sol tarafindan yaklasti, ayni seyleri söyledi. Resulullah yine adamdan yüzünü çevirdi, sonra adam arka cihetinden yine yaklasip önceki sözlerini aynen tekrar etti. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam onu aldi ve adama atti. Eger degseydi canini yakacakti. Buyurdular ki: "Biriniz bütün sahib oldugu serveti getirip: "Bunu sadaka olarak veriyorum" diyor ve sonra da oturup halka avuç açiyor! Hayir. Sadakanin hayirlisi zengilikten sonrakidir." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Zekat 39, (1673) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Eger kadin, evin yiyeceginden zarar vermeyecek sekilde infak ederse, kadin infak ettigi için, erkek de kazandigi için sevaba kavusurlar, mali koruyan vekilharç için de ayni sekilde sevab vardir. Bunlardan birinin sevabi digerinin sevabindan hiçbir sey noksanlastirmaz." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Zekat 26, 17, 25, Büyu 12; Müslim, Zekat 80, (1024); Ebu Davud, Zekat 44, (1685); Tirmizi, Z • Resulullah (sav): "Kadin kocasinin evinden, onun izni olmadan infak edemez!" buyurmustu ki sordular: "Ey Allah'in Resulü! yiyecek de mi veremez?" "Evet" buyurdular, "o mallarimizin en kiymetlisidir." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Tirmizi, Zekat 34, (670) • Resulullah (sav): "Kadinin ihsanda bulunmasi, ancak kocasinin izniyle caizdir!" buyurdular. Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: • Bir rivayette söyle buyurmustur: "Koca, kadinin ismetine (nikahina) sahipse, kadinin kendi malinda da tasarrufu caiz olmaz." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Büyu 86, (3546, 3547); Nesai, Zekat 58, (5, 65, 66) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman emin vekilharç, kendisine emredilen mali, gönül hoslugu ile verdigi takdirde tasadduk edenlerden biri olur (ve sevaba istirak eder)." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Zekat 25; Müslim, Zekat 79, (1023) • Ben Allah yolunda bir at tasadduk etmis idim. Ona sahip olan kisi, hayvanin bakimini ihmal etti. Bunun üzerine ati satin almak istedim. Biraz ucuza satar diye düsünüyordum. Önce Resulullah (sav) 'a bir sorayim dedim: "Sakin ha!" buyurdu, "ne onu satin al ne de sadakana dön, hatta onu sana bir dirheme verse bile. Zira sadakasina dönen, kustuguna dönen gibidir!" buyurdular. (Muvatta'nin bir rivayetinde su ziyade vardir: "...(Sadakasina dönen) kusmuguna dönen köpek gibidir.") Ravi: Ömer Kaynak: Buhari, Zekat 59, Vesaya 31, Cihad 119, 137; Müslim, Hibat 3, (1621); Muvatta, Zekat 50, (1, 282); E • Bir adam gelerek: "Ey Allah'in Resulü, annem vefat etti. Ben onun için tasaddukta bulunsam ona faydasi olur mu?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Evet" deyince, adam: "Benim bir meyveligim var. Sizi sahid kiliyorum, onu annem için tasadduk ediyorum!" dedi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Vesaya 15, 20, 26; Ebu Davud, Vesaya 15, (2882); Tirmizi, Zekat 33, (669); Nesai, Vesaya 8, • Ey Allah'in Resulü dedim, "annem vefat etti, (onun adina) yapacagim sadakanin hangisi efdaldir?" "Su" buyurdular. Bu cevap üzerine Sa'd bir kuyu kazdi ve: "Bu kuyu Sa'd'in annesi için" dedi. Ravi: Sa'd Ibnu Ubade Kaynak: Ebu Davud, Zekat 42, (1679, 1680, 1681); Nesai, Vesayl 9, (6, 254, 255) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Rahim Ars'a asilidir, der ki: "Kim beni sila öderse Allah da ona sila etsin. Kim benden koparsa Allah da ondan kopsun." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 13; Müslim, Birr 17, (2555)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Rahim Ars'a asilidir, der ki: "Kim beni sila öderse Allah da ona sila etsin. Kim benden koparsa Allah da ondan kopsun." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Edeb 13; Müslim, Birr 17, (2555) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, rizkinin Allah tarafindan genisletilmesini, ecelinin uzatilmasini isterse sila-i rahim yapsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 12 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nesebinizden sila-i rahm yapacaklarinizi ögrenin. Zira sila-i rahim akrabalarda sevgi, malda bolluk, ömürde uzamadir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 49, (1980) • Resulullah (sav) 'dan izin almadan bir cariye azad ettim. Resulullah'in benimle kalma günü gelip, beraber oldugumuz zaman: "Ey Allah'in Resulü, cariyemi azad ettim, farkettiniz mi?" dedim. "(Sahi mi söylüyorsun), bunu yaptin mi?" dedi. Ben, "Evet!" deyince: "Keske onu dayilarina verseydin, senin için daha hayirli olacakti!" buyurdular. Ravi: Meymüne Kaynak: Buhari, Hibe 15; Müslim, Zekat 44, (999); Ebu Davud, Zekat 45, (1690) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Fakirlere yapilan tasadduk bir sadakadir, ama zi-rahm'a (yani akrabaya) yapilan ikidir; Biri sila-i rahim, digeri sadaka." Ravi: Selman Ibnu Amir Kaynak: Nesai, Zekat 82, (5, 92); Tirmizi, Zekat 26, (658); Ibnu Mace, Zekat28, (1844) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sayet ben bir insanin baska bir insana secde etmesini emredecek olsaydim, kadina, kocasina secde etmesini emrederdim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Rada' 10, (1159)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sayet ben bir insanin baska bir insana secde etmesini emredecek olsaydim, kadina, kocasina secde etmesini emrederdim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Rada' 10, (1159) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hangi kadin, kocasi kendisinden razi olarak vefat ederse, cennete girer." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Tirmizi, Rada' 10, (1161) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nefsim kudret dinde olan Zat-i Zülcelal'e yemin ederim, bir erkek hanimini yataga davet ettiginde kadin imtina edip gelmezse, kocasi ondan razi oluncaya kadar semada olan (melekler) ona gadab ederler." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 86, Bed'ü'l-Halk 6; Müslim, Nikah 120-122 (1436); Ebu Davud, Nikah 41, (2141) • Bir baska rivayette söyle denmistir: "Erkek, kadinini yatagina çagirir, kadinda gelmeye yanasmaz, erkek öfkelenmis olarak sabahlarsa, melekler sabaha kadar -bir rivayette yataga gelinceye kadar- kadina lanet okurlar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 86, Bed'ü'l-Halk 6; Müslim, Nikah 120-122 (1436); Ebu Davud, Nikah 41, (2141) • Bir baska rivayette: "Kadin küskünlükle kocasinin yatagindan ayri olarak sabahlarsa, melekler onu lanetler" denmistir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 86, Bed'ü'l-Halk 6; Müslim, Nikah 120-122 (1436); Ebu Davud, Nikah 41, (2141) • Ey Allah'in Resulü! dendi, "hangi kadin daha hayirlidir?" "Kocasi bakinca onu sürura garkeden, emredince itaat eden, nefis ve malinda, kocasinin hosuna gitmeyen seyle ona muhalefet etmeyen kadin!" diye cevap verdi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Nesai, Nikah 14, (6, 68) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkege, hanimini ne sebeple dövdügü sorulmaz." Ravi: Ömer Kaynak: Ebu Davud, Nikah 43, (2147) • Safvan Ibnu Muattal (ra)'in hanimi, yaninda Savfan da bulundugu bir anda Resulullah (sav)'a gelerek: "Ey Allah'in Resulü, namaz kildigim zaman kocam beni dövüyor, oruç tuttugum zaman da orucumu bozduruyor, günes doguncaya kadar da sabah namazini kilmiyor!" dedi. Resulullah (sav), haniminin bu söyledikleri hakkinda Safvan'a sordu. Safvan: "Ey Allah'in Resulü! "Namaz kildigim zaman dövüyor" sözüne gelince, o zaman (bir rekatte uzun) bir sure okuyor. Halbuki ben bunu yasakladim" dedi. Resulullah kadina: "Insanlara tek surenin okunmasi yeterlidir" buyurdu. Safvan devam etti: "Oruç tuttugum zaman bozduruyor" sözüne gelince, "Hanimim oruç tutup duruyor. Ben gencim, hep sabredemiyorum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Bir kadin kocasinin izni olmadan (nafile) oruç tutamaz!" buyurdular. Safvan devamla: "Günes doguncaya kadar sabah namazi kilmadigim sözüne gelince, biz (gece çalisan) bir aileyiz, bunu herkes biliyor. (Sabaha yakin yatinca) günes doguncaya kadar uyanamiyoruz" diye açiklama yapti. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Safvan, uyaninca namazini kil!" buyurdular. Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Savm 74, (2459) • Hz. Ali (ra) Ibnu Agyed'e dedi ki: "Sana kendimden ve Resulullah (sav)'in kizi Fatima (ra)'dan -ki o, babasina, ailesinin en sevgili olani idi- bahsedeyim mi?" "Evet, bahsedin!" dedim. Bunun üzerine: "Fatima (ra) degirmen çevirirdi; elinde yaralar meydana gelirdi. Kirba ile su tasirdi. Bu da boynunda yaralar açti. Evi süpürüyordu. Üstü basi toz-toprak oldu. (Bu siralarda) Resulullah'a bir kisim köleler getirilmisti. Fatima'ya: "Babana kadar gidip bir köle istesen!" dedim. Gitti. Aleyhissalatu vesselamin yaninda bazilarinin konusmakta olduklarini gördü ve döndü. Ertesi gün Resulullah Fatima'ya gelerek: "Kizim ihtiyacin ne idi?" diye sordu. Fatima sükut edip cevap vermedi. Ben araya girip: "Ben anlatayim Ey Allah'in Resulü!" dedim ve açikladim: "Fatima'nin degirmen kullanmaktan elleri yara oldu, kirba ile su tasimaktan da omuzlari incindi. Köleler gelince ben kendisine, size ugramasini, sizden bir hizmetçi istemesini ve böylece biraz rahata kavusmasini söyledim. Bu açiklamam üzerine Resulullah: "Ey Fatima, Allah'tan kork, Allah'a olan farzlarini eda et, ailenin islerini yap. Yatagina girince otuzüç kere sübhanallah, otuzüç kere elhamdülillah, otuzdört kere Allahuekber de. Böylece hepsi yüz yapar. Bu senin için hizmetçiden daha hayirlidir." buyurdular. Fatima (ra): "Allah'dan ve Allah'in Resulünden raziyim" dedi. Resulullah ona hizmetçi vermedi. Ravi: Ebu'l-Verd Ibnu Sümame Kaynak: Buhari, Fedailu'l-Ashab 9, Humus 6, Nafakat 6, 7, Da'avat 11; Müslim, 80, (2727); Tirmizi, Da'avat 2 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadinlara hayirhah olun, zira kadin bir ege kemiginden yaratilmistir. Ege kemiginin en egri yeri yukari kismidir. Onu dogrultmaya kalkarsan kirarsin. Kendi haline birakirsan egri halde kalir, öyleyse kadinlara hayirhah...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadinlara hayirhah olun, zira kadin bir ege kemiginden yaratilmistir. Ege kemiginin en egri yeri yukari kismidir. Onu dogrultmaya kalkarsan kirarsin. Kendi haline birakirsan egri halde kalir, öyleyse kadinlara hayirhah olun." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 79, Enbiya 1, Edeb 31, 85, Rikak 23; Müslim, Rada 65, (1468); Tirmizi, Talak 12, (1188 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadinlara karsi hayirhah olun. Çünkü onlar sizin yaninizda esirler gibidirler. Onlara iyi davranmaktan baska bir hakkiniz yok, yeter ki onlar açik bir çirkinlik islemesinler. Eger islerse yatakta yalniz birakin ve siddetli olmayacak sekilde dövün. Size itaat ederlerse haklarinda asiri gitmeye bahane aramayin. Bilesiniz, kadinlariniz üzerinde hakkiniz var, kadinlarinizinda sizin üzerinizde hakki var. Onlar üzerindeki hakkiniz, yataginizi istemediklerinize çignetmemeleridir, istemediklerinizi evlerinize almamalidir. Bilesiniz onlarin sizin üzerinizdeki haklari, onlara giyecek ve yiyeceklerinde iyi davranmanizdir." Ravi: Amr Ibnu'l-Ahvas Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Tevbe, (3087) • Hakim Ibnu Mu'aviye babasi Mu'aviye (ra)'den anlatiyor: "Ey Allah'in Resulü!" dedim, "bizden her biri üzerinde, zevcesinin hakki nedir?" "Kendin yiyince ona da yedirme,giydigin zaman ona da giydirmen, yüzüne vurmaman, takbih etmemen, evin içi hariç onu terketmemen." Ravi: Hakim Ibnu Mu'aviye Kaynak: Ebu Davud, Nikah 42, (2142, 2143, 2144) • Onbir kadin oturup, kocalarinin ahvalini haber vermede ve hiçbir seyi gizlemeyecekleri hususunda birbirlerine kesin söz verip anlastilar: Birincisi (zemmederek): "Benim kocam (yalçin) bir dagin basindaki zayif bir devenin eti gibidir. Kolay degil ki çikilsin, semiz degil ki götürülsün" dedi. (Yani kocasinin sert mizaçli, huysuz, gururlu olusuna, ailenin kendisinden istifade etmedigine isaret etti.) Ikincisi (de zemmederek): "Ben kocamin haberini fas etmek istemem, çünkü korkarim. Eger zikretmeye baslarsam büyük-küçük herseyini söyleyip birakmamam gerekir, (bu ise kolay degil)" dedi. (Bu sözüyle kocasimn çok kötü olduguna isaret etti). Üçüncüsü (zemmederek): "Benim kocam uzun boyludur, konusursam bosanirim, konusmazsam muallakta birakilirim" dedi. (Bu da kocasinin akilca kit oldugunu belirtmek istedi). Dördüncüsü (överek) "Kocam Tihame gecesi gibidir. Ne sicaktir, ne soguktur. Ne korkulur, ne usanilir" dedi. Besincisi: "Kocam içeri girince pars, disari çikinca arslan gibidir. Bana biraktigi (ev islerinden hesap) sormaz" dedi. Altincisi: Kocam yedi mi (üst üste katlayip) çok yer, içti mi sömürür, yatti mi sarinir. Benim kederimi anlamak için (elbiseme) elini sokmaz." (Bu da kocasimn kendisiyle ilgilenmedigim, yiyip içmekten baska birsey düsünmedigini söylemek ister.) Yedincisi: "Kocam tohumsuzdur (erlik yapmaktan acizdir). Her dert onundur (vücudunda çesitli hastaliklar var). Basimi yarar, vücudumu yaralar, (bunlari yapmak için) herseyi toplar, (her eline geçeni kullanir, vurur)" dedi. Sekizincisi: "Onun (vücuduna) dokunmak tavsana dokunmak gibi (yumusak)tir. Güzel kokulu bitki gibi hos kokar"dedi. Dokuzuncusu: "Kocamin diregi yüksektir (evi rahattir), kilicinin kini uzundur (boylu posludur), ocaginin külü çoktur, evi meclise yakin (misafirperver) bir adamdir" dedi. Onuncusu: "Kocam maliktir, hem de ne malik! Artik akil ve hayalinizden geçen her hayra maliktir. Onun çok devesi vardir. Develerin çökecek yerleri çok, yaylaklari azdir. Çalgi sesini duydular mi helak olacaklarini anlarlar. (Yani develer yayilmaya salinmaz, kesilmek üzere bekletilir, çalgi ve eglence sesi duyunca kesileceklerini anlarlar demektir.) Onbirincisi: "Kocam Ebu Zer'dir. Amma ne Ebu Zer'dir! Anlatayim: Kulaklarimi zinetlerle doldurdu, bazularimi yagla tombullastirdi. Beni hosnut kildi, kendimi bahtiyar ve yüce bildim. O beni Sikk denen bir dag kenarinda bir miktar davarla geçinen bir ailenin kizi olarak buldu. Beni atlari kisneyen, develeri bögüren, ekinleri sürülüp daneleri harmanlanan müreffeh ve mesud bir cemiyete getirdi. Ben onun yaninda söz sahibiyim, hiç azarlanmam. (Aksam) yatar sabaha kadar uyurum. Doya doya süt içerim. Ebu Zer'in annesi de var: Ümmü Ebu Zer. Ama o ne annedir! Onun zahire anbarlari büyük, hararlari iri, evi genistir. Ebu Zer'in oglu da var. Ama ne nezaketli gençtir o. Onun yattigi yer, kilici çekilmis kin gibidir. Onu dört aylik bir kuzunun tek budu doyurur (az yer). Ebu Zer'in bir de kizi var. Ama o ne terbiyelidir. Babasina itaatkardir. Anasina da itaatkardir. Vücudu elbisesini doldurur. Endamiyla (kuma ve akranlarini) çatlatir. Ebu Zer'in bir de cariyesi var. O ne sadakatli, ne iyi cariyedir. Aile sirrimizi kimseye söylemez, evimizin azigini asla ifsad ve israf etmez, evimizde çer çöp birakmaz, temiz tutar. Namusludur, eve kir getirmez. Bir gün Ebu Zer evden çikti. Her tarafta süt tulumlari yag çikarilmak için çalkalanmakta idi. Yolda bir kadina rastladi. Kadinin, beraberinde, pars gibi çevik iki çocugu vardi, koltugunun altindan kadinin memeleriyle oynuyorlardi. (Kocam bu kadini sevmis olacak ki) beni birakti, onunla evlendi. Ondan sonra ben de seref sahibi bir adamla evlendim. O da güzel ata binerdi. Hatti mizragini alir ve aksam üzeri deve ve sigir nev'inden birçok hayvan sürer, bana getirirdi. Getirdigi her çesit hayvandan bana bir çift verirdi. (Bu kocam da bana): "Ey Ümmü Zer! Ye, iç ve akrabalarina ihsanda bulun!" derdi. Ümmü Zer der ki: "Buna ragmen, ben bu ikinci kocamin bana verdiklerinin hepsini bir araya toplasam, Ebu Zer'in en küçük kabini dolduramaz." Bu hadisi rivayet eden Hz. Aise der ki: "Resulullah (sav) (gönlümü almak için): "Ey Aise," buyurdular, "ben sana Ebu Zer'in Ümmü Zer'e nisbeti gibiyim, (su farkla ki Ebu Zer Ümmü Zer'i bosamistir, ben seni bosamadim. Biz beraber yasayacagiz.)" Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Nikah 82; Müslim, Fedailü's-Sahabe 92, (2448) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir mü'min erkek, bir mü'min kadina bugzetmesin. Çünkü onun bir huyunu begenmezse baska bir huyunu begenir." Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Rada' 61, (1469) • Resulullah (sav): "(Ey kadinlar toplulugu!) Ben, akil sahiplerine akli ve dini nakis olanlardan galebe çalan sizin kadarini hiç görmedim!" demisti. Içlerinden dirayetli bir kadin: "Bizim aklimizin ve dinimizin noksanligi nedir?" diye sordu. "Aklinizin noksanligi, sahidlikte, iki kadinin sehadetinin bir erkek sehadetine denk olmasidir. Dindeki noksanlik ise, (ay hali sebebiyle) ramazanda oruç yemeniz ve bazi günler namaz kilmamanizdir" cevabini verdi. (Bu, Sahiheyn'de geçen uzunca bir hadisten bir parçadir) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 16, (4679); Müslim, Iman 132, (79); Buhari, Hayz 6; Ibnu Mace, Fiten 19, (4003) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkeklere kendimden sonra kadinlardan daha zararli bir fitne birakmadim." Ravi: Üsame Ibnu Zeyd Kaynak: Buhari, Nikah 17; Müslim, Zikr 97, (2740); Tirmizi, Edeb 31, (2781) • Ravinin anlattigina göre, bu zatin iki hanimi vardi. Bunlardan birinin yanindan çikmisti. Geri dönünce, hanimi: "Falan hanimin yanindan geliyor olmalisin!" dedi. Mutarrif: "Hayir," dedi "Imran Ibnu Husayn'in yanindan geliyorum. O bana Resulullah'in su sözünü nakletti: "Cennet sakinlerinin en azi kadinlardir." Ravi: Mutarrif Ibnu Abdillah Kaynak: Müslim, Zikir 95, (2738) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Süphesiz ki Kiyamet günü, Allah'in en çok ehemmiyet verecegi emanet, kadin-koca arasindaki emanettir. Kadinla koca birbiriyle içli disli olduktan sonra, kadinin esrarini erkegin nesretmesi, o gün en büyük ihanettir." Ravi: Ebu Said Kaynak: Müslim, Nikah 123, (1437); Ebu Davud, Edeb 37, (4870) • Resulullah (sav), bana: "Ben senin bana kizdigin ve benden razi oldugun zamanlari biliyorum" buyurdular. Ben: "Bunu nereden anliyorsunuz?" diye sordum: "Benden razi oldun mu bana: "Hayir Muhammed'in Rabbine yemin olsun!" diyorsun. Bana öfkeli olunca: "Hayir! Ibrahim'in Rabbine yemin olsun!" diyorsun" dedi. Ben: "Dogru, ey Allah'in Resulü, ben sadece senin adini terkederim?" dedim. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Nikah 108, Edeb 63; Müslim, Fedailü's-Sahabe, 90, (2439) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin zanna yer vermeyin. Zira zan, sözlerin en yalanidir. Tecessüs etmeyin, haber koklamayin, rekabet etmeyin, hasedlesmeyin, birbirinize bugzetmeyin, birbirinize sirt çevirmeyin, ey Allah'in kullari, Allah'in emrettigi...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sakin zanna yer vermeyin. Zira zan, sözlerin en yalanidir. Tecessüs etmeyin, haber koklamayin, rekabet etmeyin, hasedlesmeyin, birbirinize bugzetmeyin, birbirinize sirt çevirmeyin, ey Allah'in kullari, Allah'in emrettigi sekilde kardes olun. Müslüman müslümanin kardesidir. Ona (ihanet etmez), zulmetmez, onu mahrum birakmaz, onu tahkir etmez. Kisiye ser olarak, müslüman kardesini tahkir etmesi yeterlidir. Her müslümanin mali, kani ve irzi diger müslümana haramdir. Allah sizin suretlerinize ve kaliblariniza bakmaz, fakat kalplerinize ve amellerinize bakar. Takva suradadir -eliyle gögsünü isaret etti- : Sakin ha! Birinizin satisi üzerine satis yapmayin. Ey Allah'in kullari kardes olun. Bir müslümanin kardesine üç günden fazla küsmesi helal olmaz." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 45, Edeb 57, 58, Feraiz 2; Müslim, Birr 28-34, (2563-2564); Ebu Davud, Edeb 40, 56, (4 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslümanin, müslüman üstündeki hakki bestir: "Selamim almak, hasta ziyaretine gitmek, cenazesine katilmak, davetine icabet etmek, hapsirinca yerhamukallah demek." (Müslim'in bir rivayetinde su ziyade vardir: "Eger seni davet ederse icabet et, senden nasihat taleb ederse ona nasihat et") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cenaiz 2; Müslim, Selam 4, (2162); Ebu Davud, Edeb 98, (5030); Tirmizi, Edeb 1, (2738); Nesa • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Aç'i doyurun, hastayi ziysiret edin, esirleri hürriyetine kavusturun." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Marda 4, Cihad 171, Nikah 71, Ahkam 23; Ebu Davud, Cenaiz 11, (3105) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ey Ebu Zerr! Marufdan (iyilik) hiç bir seyi hakir görme, hatta bir kardesini güler bir yüzle karsilaman bile (basit bir sey degildir). Et satin aldigin veya bir tencere kaynattigin zaman suyunu artir, ondan komsuna bir avuç (kadar da olsa) ver." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Tirmizi, Et'ime 30, (1834) •

Resulullah (sav) (bir gün): "Sakin yollarda oturmayin!" buyurmustu. "Ya Resulullah" dediler, "oturmadan edemeyiz, oralarda (oturup) konusuyoruz." "Mutlaka oturacaksiniz, bari yola hakkini verin!" buyurdu. Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü, onun hakki nedir?"...

• Resulullah (sav) (bir gün): "Sakin yollarda oturmayin!" buyurmustu. "Ya Resulullah" dediler, "oturmadan edemeyiz, oralarda (oturup) konusuyoruz." "Mutlaka oturacaksiniz, bari yola hakkini verin!" buyurdu. Bunun üzerine: "Ey Allah'in Resulü, onun hakki nedir?" diye sordular. "Gözlerinizi kismak, (gelip geçeni) rahatsiz etmemek, selama mukabele etmek, emr bi'l-ma'ruf nehy-i ani'l-münker yapmaktir!" dedi. (Hz. Ömer'den yapilan bir baska rivayette su ziyade var: "Yardim isteyen mazluma yardim edersiniz, yolunu kaybedene rehber olursunuz.") Ravi: Ebu Said el-Hudri Kaynak: Buhari, Isti'zan 2, Mezalim 22; Müslim, Libas 114, (2121); Ebu Davud, Edeb 13, (4815) • Resulullah {sa) buyurdular ki: "Üç kisi beraberken, ikisi aralarinda hususi konusmasinlar, bu öbürünü üzer." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Isti'zan 45; Müslim, Selam 36, (2183); Muvatta, Kelam 13, (2, 988, 989); Ebu Davud, Edeb 29, • Resulullah (sav)'dan daha sevgili kimse yoktu. Buna ragmen Aleyhissalatu vesselam'i gördükleri zaman ayaga kalkmazlardi, çünkü O'nun bundan hoslanmadigini biliyorlardi. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Edeb 13, (2755) • Bir gün Resulullah (sav) yanimiza geldi, elinde bir asa (degnek) vardi. Biz ayaga kalktik. "Yabancilarin birbirlerini büyüklemek için ayaga kalkmalari gibi ayaga kalkmayin!" buyurdu. Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Ebu Davud, Edeb 165, (5230) • Hz. Muaviye (ra), Ibnu'z-Zübeyr ve Ibnu Amir (ra)'in yanlarina geldi. Ibnu Amir ayaga kalkti, Ibnu'z-Zübeyr oturdu (kalkmadi). Hz. Muaviye (ra), Ibnu Amir'e: "Otur, zira Resulullah (sav)'in : "Insanlarin kendisi için ayaga kalkmalarindan hoslanan kimse atesteki yerini hazirlasin" buyurdugunu isittim" dedi. Ravi: Ebu Miclez Kaynak: Ebu Davud, Edeb 165, (5229); Tirmizi, Edeb 13, (2756) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kimse, bir baskasini yerinden kaldirip sonra da oraya oturmasin. Ancak (halkayi) genisletin, yer açin, Allah da size genislik versin." Birisi yerinden kalkacak olsa, Abdullah Ibnu Ömer (ra), oraya oturmazdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Isti'zan 31, Cuma 20; Müslim, Selam 27, (2177); Tirmizi, Edeb 9, (2750,2751); Ebu Davud, Ede • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse ihtiyaci için çikar, sonra geri dönerse, önceki yerine oturmaya (herkesten ziyade) hak sahibidir." Ravi: Vehb Ibnu Huzeyfe Kaynak: Tirmizi, Edeb 10, (2752) • Resulullah (sav) 'a geldigimiz zaman, (halkanin) sonuna otururduk. Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 16, (4825); Tirmizi, Isti'zan 29, (2723) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimsenin, izin almadan iki kisinin arasina oturmasi helal olmaz." [Tirmizi'nin rivayetinde: "Izinleri olmadan iki kisinin arasini açmasi kisiye helal olmaz" seklinde gelmistir.] Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Edeb 24, (4844, 4845); Tirmizi, Edeb 11, (2753) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Meclislerin en hayirlisi genis olanidir." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Edeb 14, (4820) • Bir adam halkanin ortasina oturmustu. Huzeyfetu'bnul-Yeman (ra) dedi ki: "Halkanin ortasinda oturan, Muhammed (sav) diliyle lahetlenmistir." Ravi: Ebu Miclez Kaynak: Ebu Davud, Edeb 17, (4826); Tirmizi, Edeb 12, (2754) • Resulullah (sav) mescide girince cemaati bir kisim halkalar halinde gördü ve: "Sizleri niye böyle daginik gruplar halinde görüyorum?" buyurdu. Ravi: Cabir Ibnu Semüre Kaynak: Müslim, Salat 119, (430); Ebu Davud, Edeb 16, (4823) • Amr Ibnu's-Serid, babasindan (ra) anlatiyor: "Ben oturdugum sirada, Resulullah (sav) bana ugradi. O sirada sol elimi sirtimin gerisine koymus, (sag) elimin kabasi üzerine dayanmistim. Bana: "Gadaba ugramislarin oturusuyla mi oturuyorsun" dediler. Ravi: Amr Ibnu's-Serid Kaynak: Ebu Davud, Edeb 26, (4848) • Resulullah (sav) oturdu mu, etrafina biz de otururduk. Kalkar, (fakat geri) dönmeyi arzu ederse ayakkabilarini veya üzerinde olan (rida, sarik gibi) bir seyi çikarir (yerine koyar)di. Böylece ashabi (geri gelecegini) bilir ve yerlerinde otururlardi. Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Edeb 30, (4854) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz güneste olunca -bir rivayette gölgede olunca- gölge ondan kalkar da, yarisi gölgede kalacak olursa oradan kalksin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Edeb 15, (4821) • Kays, babasindan naklediyor: "(Bir seferinde mescide) gelmisti, ki, Resulullah (sav) hutbe irad ediyordu. (Konusmayi dinlemek üzere) günese dikildi. Ancak Resulullah (sav) , kendine gölgede durmasini emretti ve gölgeye geçti. Ravi: Kays Kaynak: Ebu Davud, Edeb 15, (4822) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iyi arkadasla kötü arkadasin misali, misk tasiyanla körük çeken insanlar gibidir. Misk sahibi ya sana kokusundan verir veya sen ondan satin alirsin. Körük çekene gelince ya elbiseni yakar yahut da sen onun pis kokusunu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Iyi arkadasla kötü arkadasin misali, misk tasiyanla körük çeken insanlar gibidir. Misk sahibi ya sana kokusundan verir veya sen ondan satin alirsin. Körük çekene gelince ya elbiseni yakar yahut da sen onun pis kokusunu alirsin." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Büyu 38, Zebaih 31; Müslim, Birr 146, (2628) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Su üçü hariç bütün meclisler emniyettedir; "Haram kan dökülen meclis, haram ferc bulunan meclis, haksiz mal taksimi yapilan meclis." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Edeb 37, (4869); Buhari, Büyu 38, Zebaih 31; Müslim, Birr 146, (2628) • Resulullah (sav) beni, bir ihtiyaci için göndermisti. Bu yüzden anneme dönmekte geciktim. Eve gelince annem: "Niçin geciktin?" diye hesaba çekti. "Resulullah", dedim, "beni bir is için göndermisti." "Ne isiydi o?" diye annem sordu. "O sirdir söyleyemem!" deyince, annem: "Resulullah (sav)'in sirrini sakin kimseye açmayasin!" dedi. (Metin Müslim'e aittir.) Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Isti'zan 46; Müslim, Fedailu's-Sahabe 145, (2482) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nefsim yed'i kudretinde olan zata yemin ederim ki, iman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe iman etmis olmazsiniz! Yaptiginiz takdirde birbirinizi seveceginiz seyi haber vereyim mi? Aranizda selami...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Nefsim yed'i kudretinde olan zata yemin ederim ki, iman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe iman etmis olmazsiniz! Yaptiginiz takdirde birbirinizi seveceginiz seyi haber vereyim mi? Aranizda selami yayginlastirin!" Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Iman 93, (54); Ebu Davud, Edeb 142, (5193); Tirmizi, Isti'zan 1, (2589) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamette, birbirlerine sefkatte mü'minlerin misali, bir bedenin misalidir. Ondan bir uzuv rahatsiz olsa, diger uzuvlar uykusuzluk ve hararette ona istirak ederler." Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Edeb 27; Müslim, Birr 66, (2586) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz kardesini (Allah için) seviyorsa ona sevdigini söylesin." Ravi: Mikdam Ibnu Madikerib Kaynak: Ebu Davud, Edeb 122, (5124); Tirmizi, Zühd 54, (2393) • Resulullah (sav)'in yaninda bir adam vardi. Derken oradan birisi geçti (Aleyhissalatu vesselam'in yanindaki): "Ey Allah'in Resulü!" dedi, "ben su geçeni seviyorum." "Pekiyi kendisine haber verdin mi?" diye Aleyhissalatu vesselam sordu. "Hayir!" deyince, "Ona haber ver!" dedi. Adam kalkip, gidene yetisti ve: "Seni Allah için seviyorum!" dedi. Adam da: "Kendisi adina beni sevdigin Zat da seni sevsin!" diye mukabelede bulundu. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Edeb 122, (5125) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse, bir baskasiyla kardeslestigi zaman, ilk is ismini, babasinin ismini ve kimlerden oldugunu sorsun. Çünkü böyle yapmak, sevginin artmasina daha uygundur." Ravi: Yezid Ibnu Nu'ame ed'Dabi Kaynak: Tirmizi, Zühd 54, (2394) • Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Dostunu severken ölçülü sev, günün birinde düsmanin olabilir. Düsmanina da bugzunu ölçülü yap, günün birinde dostun olabilir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 60, (1998) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Aziz ve Celil olan Allah Teala hazretleri Kiyamet günü söyle diyecek: "Benim celalim adina sevisenler nerede? Gölgemden baska hiçbir gölgenin bulunmadigi su günde onlari gölgemde gölgelendireyim." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Birr 37, (2566); Muvatta, Si'r 13, (2952) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala hazretleri buyuruyor ki: "Benim celalim adina birbirlerini sevenler var ya! Onlar için nurdan öyle minberler vardir ki, peygamberler ve sehidler bile onlara gibta ederler." Ravi: Mu'az Ibnu Cebel Kaynak: Tirmizi, Zühd 53, (2391) • Ebu Idris el-Havlani, Mu'az Ibnu Cebel (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Tebareke ve Teala Hazretleri söyle hükmetti: "Benim rizam için birbirlerini sevenlere, benim için bir araya gelenlere, benim için birbirlerini ziyaret edenlere ve benim için birbirlerine harcayanlara sevgim vacip olmustur." Ravi: Ebu Idris el-Havlani Kaynak: Muvatta, Si'r 16, (2, 963, 954) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Amellerin en faziletlisi Allah için sevmek, Allah için bugzetmektir." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Sünnet 3, (4599) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'in kullari arasinda bir grup var ki, onlar ne peygamberlerdir ne de sehidlerdir. Üstelik Kiyamet günü Allah indindeki makamlarinin yüceligi sebebiyle peygamberler de, sehidler de onlara gipta ederler." Orada bulunanlar sordu: "Ey Allah'in Resulü! Onlar kim, bize haber ver!" "Onlar aralarinda ne kan bagi ne de birbirlerine bagisladiklari bir mal olmadigi halde, Allah'in ruhu (Kur'an) adina birbirlerini sevenlerdir, Allah'a yemin ederim, onlarin yüzleri mutlaka nurdur. Onlar bir nur üzeredirler. Halk korkarken, onlar korkmazlar, insanlar üzülürken, onlar üzülmezler. Ve su ayeti okudu: "Haberiniz olsun Allah'in dostlari var ya! Onlara ne korku var ne de onlar üzülecekler" (Yunus 62). Ravi: Ömer Kaynak: Ebu Davud, Büyu 78, (3527) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah bir kulu sevdi mi Hz. Cebrail aleyhisselam'a: "Allah falani seviyor, onu sen de sev!" diye seslenir. Onu Cebrail de sever. Sonra o, sema ehline: "Allah falani seviyor, onu siz de sevin!" diye nida eder, derken, bütün sema ehli de onu sevmeye baslar. Sonra onun için arz (halki arasina hüsn-ü kabul) konur. (Hadisin Müslim'deki rivayetlerinde su ziyade var: "Allah Celle Celaluhu, bir kula da bugzetti mi Cebrail Aleyhisselam'a: "Ben falancaya bugzettim sen de bugzet!" diye seslenir, Ona Cebrail de bugzetmeye baslar. Sonra Cibril sema ehline nida eder: "Allah Celle Celaluhu falan kimseye bugzetti, siz de bugzedin." Sonra yeryüzüne onun için bugz vazedilir.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Tevhid 33, Edeb 41; Müslim, Birr 157; Muvatta, Si'r 15; Tirmizi, Tefsir, Meryem (3160) • Ey Allah'in Resulü! dedim. "Kisi, bir kavmi sever, fakat onlarin amelini isleyemezse, (sonu ne olacak)?" "Ey Ebu Zerr," buyurdu, "sen sevdiginle berabersin!" Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Buhari, Edeb 96; Müslim, Birr 165, (2640); Ebu Davud, Edeb 122, (5126) • Tirmizi'nin bir rivayetinde: "Kisi sevdigiyle beraberdir" denmistir. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Tirmizi, Zühd 50, (2388) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ruhlar toplanmis cemaatler (gibidir). Onlardan birbiriyle (önceden) tanisanlar kaynasir, tanismayanlar ayrilirlar." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Enbiya 2; Müslim, Birr 159, (2638); Ebu Davud, Edeb 19, (4834) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman müslümanin kardesidir. Ona zulmetmez, onu tehlikede yalniz birakmaz. Kim, kardesinin ihtiyacini görürse Allah da onun ihtiyacini görür. Kim bir müslümani bir sikintidan kurtarirsa, Allah da o sebeple onu Kiyamet...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslüman müslümanin kardesidir. Ona zulmetmez, onu tehlikede yalniz birakmaz. Kim, kardesinin ihtiyacini görürse Allah da onun ihtiyacini görür. Kim bir müslümani bir sikintidan kurtarirsa, Allah da o sebeple onu Kiyamet gününün sikintisindan kurtarir. Kim bir müslümani örterse, Allah da onu kiyamet günü örter." (Rezin bir rivayette sunu ilave etti: "Kim, hakki sübut buluncaya kadar mazlumla birlikte otursa, ayaklarin kaydigi günde Allah onun ayagini Siratta sabit kilar.") Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edeb 46, (4893); Tirmizi, Hudud 3, (1426); Buhari, Mezalim 3, Ikrah 7; Müslim, Birr 58, ( • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir mü'minin dünyevi kederlerinden birini giderirse, Allah da onun Kiyamet günü kederlerinden birini giderir. Kim bir fakire kolaylik gösterirse, Allah da ona dünyada ve ahirette kolaylik gösterir. Kim bir müslümani örterse, Allah da onu dünya ve ahirette örter. Kisi kardesinin yardiminda oldugu müddetçe, Allah da onun yardimindadir. Kim ilim aramak düsüncesiyle bir yola düserse, Allah onun cennete olan yolunu kolaylastirir. Bir grup, Allah'in kitabini okumak ve aralarinda tedris etmek üzere Allah'in evlerinden birinde toplanirsa, üzerlerine mutlaka sekme iner ve onlari rahmet kaplar, melekler onlari sarar. Allah da onlari yaninda bulunan mukarreb meleklere anar. Bir kimseyi ameli yavaslatirsa, nesebi hizlandiramaz." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zikr 38, (2699); Ebu Davud, Edeb 68, (4946); Tirmizi, Hudud 3, (1425), Birr 19, (1931), Kira • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Din nasihatten (hayirhahliktan) ibarettir!" Yanindakiler sordu: "Kimin için ey Allah'in Resulü?" "Allah için, kitabi için, Resulü için, müslümanlarin imamlari ve hepsi için! Müslüman müslümanin kardesidir. Ona yardimini kesmez, ona yalan söylemez, ona zulmetmez. Herbiriniz, kardesinin ayinesidir, onda bir rahatsizlik görürse bunu ondan izale etsin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Birr 17,18, (1927,1928,1930); Müslim, Iman 95, (55) • Hz. Enes (ra)'e "Sana Resulullah (sav)'in: "Islam'da dayanisma akdi (hilf) yoktur!" dedigi ulasti mi?" diye sordum. Su cevabi verdi. "Kureys'le Ensar arasinda, benim evimde dayanisma antlasmasi yapti." (Ebu Davud'un rivayetinde: "Resulullah, bizim evde Ensarla Muhacir arasinda iki veya üç kere dayanima akdi yapti" seklindedir.) Ravi: Asim el-Ahvel Kaynak: Buhari, Edeb 67, Kefalet 2, I'tisam 16; Müslim, Fedailu's-Sahabe 204, (2529); Ebu Davud, Feraiz 17, • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kardesine zalim de olsa mazlum da olsa yardim et" "Mazlumsa yardim ederim, zalim nasil yardim ederim?" diye sorulmustu. "Onu zulümden alikoyarsin, bu da ona yardimdir" buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Mezalim 4, Ikrah 7; Tirmizi, Fiten 68, (2256) • Resulullah(sav): "Kim kardesinin irzini mudafaa ederse, kiyamet günü Allah, onun yüzünden atesi çevirir." Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Tirmizi, Birr 20, (1932) • Resulullah (sav) , bir ihtiyaç taleb eden kimse gelince arkadaslarina yönelir ve: "Sefaat edin, ecir kazanin! Allah da Resulünün diliyle diledigine hükmetsin!" derdi. Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Edeb 37, Salat 88, Mezalim 5; Müslim, Birr 145, (2627); Ebu Davud, Edeb 126, (5131); Tirmizi • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Su hususlar da Allah'i büyüklelemenin birer subesidir: Bir müslüman yasliya ikramda bulunmak. Içindekiyle amel hususunda ölçüyü asmayan ve ondan uzaklasmayan Kur'an hamiline (hafizina) ikramda bulunmak. Adil olan iktidar sahibine ikram." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Ebu Davud, Edeb 23, (4843) • Resulullah (sav) buyurdular: "Bir genç, ihtiyar bir kimseye yasi sebebiyle ikramda bulunursa, Allah yasliliginda ona ikram edecek kimseleri mutlaka takdir eder." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Birr 75, (2023) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Küçüklerimize merhamet, büyüklerimize sayi göstermeyen bizden degildir." Bir rivayette su ziyade gelmistir: "...Ma'rufu emretmeyen, münkerden nehyetmeyen (de bizden degildir)." Ravi: Kaynak: Tirmizi, Birr 15, (1920) • Anlattigina göre, kendisine bir dilenci ugramistir, o da bir parça ekmek vermistir. (Bir müddet sonra) üstü basi düzgün, kiyafeti yerinde bir dilenci daha ugramistir. Hz. Aise onu oturtup yemek yedirmistir. Kendisine bunun sebebi sorulunca su açiklamayi yapmistir: "Resulullah (sav): "Insanlara mevkilerine göre ikramda bulunun" buyurmustur." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Edeb 23, (4842) •