KAZA (DAVA) VE HÜKÜM BÖLÜMÜ

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim insanlar arasinda kadi tayin edilmis ise, biçaksiz bogazlanmis demektir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 1, (3571, 3572); Tirmizi, Ahkam 1, (1328)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim insanlar arasinda kadi tayin edilmis ise, biçaksiz bogazlanmis demektir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 1, (3571, 3572); Tirmizi, Ahkam 1, (1328) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadi üçtür: Biri cennetlik, ikisi cehennemliktir. Cennetlik olan, hakki bilip öyle hükmedendir. Hakki bilip hükmünde (bile bile) adaletsiz davranan cehennemliktir. Halka cahilane hükümde bulunan da cehennemliktir." Ravi: Büreyde Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 2, (3673) • Osman Ibnu Affan, Ibnu Ömer radiyallahu anhüm'e: "Git insanlar arasinda hükmet!" dedi. Abdullah: "Ey mü'minlerin emiri, beni bu vazifeden affetmez misiniz?" diye ricada bulundu. Hz. Osman radiyallahu anh: "Bundan niye kaçiyorsun? Senin baban da kadi idi" diye israr etmek istedi. Ancak Abdullah dedi ki: "Dogru da, ben Resulullah (sav)'in: "Kim kadi olur ve adaletle hükmederse, bu kimse basabas (sevap ve günahi esit) ayrilmaya liyakat kazanmistir" dedigini isittim. Artik (Resulullah'in bu sözünden) sonra ne ümid edebilirim?" [Hz. Osman bunun üzerine Ibnu Ömer'e teklifte bulunmadi.]" Ravi: Abdullah Ibnu Mevhib Kaynak: Tirmizi, Ahkam 1, (1322) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kadilik talep eder ve bunun gerçeklesmesinde sefaatçilere bas vurursa (is) kendisine yikilir (Allah'in yardimi olmaz). Kime de o is zorla verilirse, Allah onu dogruya sevkedecek bir melek gönderir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kadilik talep eder ve bunun gerçeklesmesinde sefaatçilere bas vurursa (is) kendisine yikilir (Allah'in yardimi olmaz). Kime de o is zorla verilirse, Allah onu dogruya sevkedecek bir melek gönderir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 3, (3678); Tirmizi, 1, (1323,1324) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim Müslümanlarin kadilik hizmetini talep edip elde etse, sonra adaleti zulmüne galebe çalsa cennete girer. Zulmü adaletine galebe çalsa, ates onundur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 2, (3575) • Resulullah (sav) buyurdular ki: Kadi zulmetmedikçe, Allah Teala hazretleri onunla birliktedir (yardimcisidir). Zulme yer verdigi zaman onu terkeder, artik seytan onunla beraber olur." Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Evfa Kaynak: Tirmizi, Ahkam 4, (1330) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hakim içtihad eder ve isabet ederse kendisine iki ücret (sevap) verilir. Eger içtihad eder ve hata edese ona bir ücret vardir." Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Itisam 21; Müslim, Akdiye 15, (1716); Ebu Davud, Akdiye 2,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hakim içtihad eder ve isabet ederse kendisine iki ücret (sevap) verilir. Eger içtihad eder ve hata edese ona bir ücret vardir." Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Buhari, Itisam 21; Müslim, Akdiye 15, (1716); Ebu Davud, Akdiye 2, (3574); Tirmizi, Ahkam 2, (1326); • Ebu'd-Derda, Selman-i Farisi (ra)'ye: "Arz-i Mukaddese'ye gel!" diye yazmisti. Selman ona söyle cevap yazdi: "Arz kimseyi takdis etmez. Insani mukaddes kilan sey amelidir. Bana ulastigina göre, sen orada tabib kilinmissin ve hastalari tedavi ediyormussun. Eger tedavi edebiliyorsan ne mutlu sana. Eger mütetabbib isen, insanlari öldürüp cehennemlik olmaktan sakin!" Ebu'd-Derda (ra) iki kisi arasinda hükmedince, onlar yanindan ayrildiklari vakit onlara bakar ve: "Vallahi mütetabbibdir. Bana geri donun. Kissanizi bana iade edin (meselenizi iyice tetkik edeyim)!" derdi. Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Vasiyyet 7, (2,769) •

Resulullah (sav), hükümde rüsvet alan ve rüsvet veren [ve aracilik eden] kimseyi lanetlemistir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ahkam 9, (1336)

• Resulullah (sav), hükümde rüsvet alan ve rüsvet veren [ve aracilik eden] kimseyi lanetlemistir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ahkam 9, (1336) • Resulullah (sav) beni Yemen'e göndermisti. (Hareket edip) yürüdügüm zaman arkamdan birini göndererek geri çagirdi. (Yanina varinca): "Sana niye adam gönderip (geri çagirdigimi) biliyor musun?" buyurdular ve ilave ettiler: "Benim iznim olmadan hiçbir sey almayacaksin. Zira bu gulüldür (hirsizlik). Kim gulül yaparsa, aldigi seyle kiyamet günü (Allah'in huzuruna gelir). Iste bu (hususu tenbih etmek için) seni çagirdim, artik isine gidebilirsin." Ravi: Muaz Ibnu Cebel Kaynak: Tirmizi, Ahkam 8, (1335) •

Resulullah (sav) beni Yemen'e kadi olarak gönderdi. O siralarda henüz yasim küçüktü, kazayi (hüküm vermeyi) bilmiyordum (Beni takviye için): "(Sen tereddüt etme, git! Bu vazife için) Allah kalbine hidayet koyacak ve delili de sabit kilacak. Yanina iki hasim...

• Resulullah (sav) beni Yemen'e kadi olarak gönderdi. O siralarda henüz yasim küçüktü, kazayi (hüküm vermeyi) bilmiyordum (Beni takviye için): "(Sen tereddüt etme, git! Bu vazife için) Allah kalbine hidayet koyacak ve delili de sabit kilacak. Yanina iki hasim geldigi vakit, birinciyi dinledigin gibi, digerini de dinlemeden sakin hüküm verme. Böyle yapman (daha isabetli) karar vermen için gereklidir!" buyurdular. Hz. Ali devamla der ki: "Ondan sonra hep kadilik yaptim. Henüz, bir kerecik olsun hükümde tereddüde düsmedim." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 6, (3582); Tirmizi, Ahkam 6, (1331); Ibnu Mace, Ahkam 1, (2310) • Resulullah (sav), iki hasmin da kadi'nin önüne oturmasina hükmetmistir. Ravi: Ibnu'z-Zübeyr Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 8, (3588) • Anlattigina göre, Sicistan'da kadilik yapan oglu Abdullah'a söyle yazmistir: "Iki kisi arasinda, öfkeli oldugun zaman hüküm verme. Zira, ben Resulullah (sav)'tn söyle söyledigini isittim: "Kimse, öfkeli iken iki kisi arasinda hüküm vermesin." Ravi: Ebu Bekre Kaynak: Buhari, Ahkam 13; Müslim, Akdiye 16, (1717); Tirmizi, Ahkam 7, (1334); Ebu Davud, Akdiye 9, (3589); • Resulullah (sav) iki kisi arasinda bir hükümde bulunmustu. Hasimlar ayrildiklari vakit, aleyhine hükmedilen kimse: "Hasbiyallahu ve ni'mel-vekil (Allah bana yeterlidir, O ne iyi vekildir)!" dedi. (Bu sözü isiten) Aleyhissalatu vesselam: "Allah Teala Hazretleri aczi levmediyor (kötülüyor). Fakat sana akillilik düser. Ama bir sey sana galebe çalacak olursa o zaman "hasbiyallahu ve ni'mel-vekil" de!" buyurdular. Ravi: Avf Ibnu Malik Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 28, (3624) • Hz. Ömer, Hz. Ali ve diger bir kisim Ashab (ra) demislerdir ki: "Kadi ve hakim mescidde hüküm verebilir. Sayet bir haddle ilgili hüküm vermislerse, bunun icrasi mescidin disinda yapilir." Ravi: Kaynak: Buhari, bab basligi olarak kaydetmistir, Ahkam 19 •

Haris Ibnu Amr Ibni Ahi'l-Mugire Ibni Su'be, Muaz (ra)'dan naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) Muaz'i Yemen'e gönderdigi zaman kendisine sorar: "Sana bir dava geldigi vakit nasil hükmedeceksin?" "Allah'in kitabiyla hükmedecegim" der Muaz. "(Meseleyi...

• Haris Ibnu Amr Ibni Ahi'l-Mugire Ibni Su'be, Muaz (ra)'dan naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) Muaz'i Yemen'e gönderdigi zaman kendisine sorar: "Sana bir dava geldigi vakit nasil hükmedeceksin?" "Allah'in kitabiyla hükmedecegim" der Muaz. "(Meseleyi Kitabullah'ta) bulamazsan?" "Resulullah'in sünnetiyle hükmedecegim!" "Ne Kitabullah'ta ve ne de Resulullah'in sünnetinde bulamazsan?" "Kendi re'yimle ictihad edecegim, (hüküm vermekten) geri durmayacagim." Hz. Muaz der ki: "Bu cevabim üzerine Resulullah (sav) (memnun kaldi), gögsüme eliyle vurup: "Allah'in elçisinin elçisini, Allah'in elçisini memnun edecek usulde muvaffak kilan Allah'a hamdolsun!" buyurdular." Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 11, (3592, 3593); Tirmizi, Ahkam 3, (1327,1328) • Resulullah (sav), odasinin kapisinda bir münakasa isitmisti. Yanlarina çikip: "Ben bir beserim. Bana ihtilaflilar gelir. Bunlardan biri, digerine nazaran daha belagatli (ikna edici) olur. Ben de onun dogru söyledigini zanneder, lehine hükmederim. Ancak kime bir Müslümanin hakkini vermis isem, bunun atesten bir parça oldugunu bilsin. O atesi ister yüklensin, ister terketsin (kendisi bilir)" buyurdular. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Muvatta, Akdiye 1, (2, 719); Ebu Davud, Akdiye 7, (3583, 3584); Tirmizi, Ahkam 11, (1339); Nesai, Ku • Sahiheyn'in bir rivayetinde hadis söyledir: "Ben de sizin gibi bir insanim. Siz davalarinizin halli için bana geliyorsunuz. Bazinizin hüccet yönüyle, diger bazisindan daha ikna edici olmasi, böylece benim, isittigime dayanarak onun lehine hükmetmem mümkündür. Kimin lehine, kardesinin hakkindan bir sey hükmetmissem (bilsin ki), onun için cehennemden bir ates parçasi kesmis oluyorum." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Sehadat 27, Mezalim 16, Hiyel 9, Ahkam 20, 29, 31; Müslim, Akdiye 5, (1713) • Anlattigina göre, Humus'tan bir köleyi Abdullah'tan yirmi bin (dirhem)e satin almis ve Abdullah kölenin bedelini almak üzere kenisine bir adam göndermistir. Adam gelince: Es'as: "Ben onu on bine satin aldim" dedi. Abdullah da: "Öyleyse seninle benim arama (hakem olacak) bir kimse tayin et!" dedi. Es'as: "Benimle kendi aranda sen hakem ol!" dedi. Bunun üzerine Abdullah: Ben Resulullah (sav)'in: "Alis-veris yapan iki kisi ihtilafa düserlerse ve aralarinda da delil yoksa, mal sahibinin söyledigi esas alinir veya (alis-verisi) terkederler" dedigini isittim" dedi. [Nesai'de sadece müsned (Resulullah'a ait) kisim kaydedilmistir.] Ravi: Es'as Ibnu Kays Kaynak: Ebu Davud, Büyu 74, (3511); Nesai, Büyu 82, (7, 302, 303) •

Resulullah (sav) bana dedi ki: "Beyyine davaci üzerine, yemin de davali uzerine düser." Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Tirmizi, Ahkam 12, (1341)

• Resulullah (sav) bana dedi ki: "Beyyine davaci üzerine, yemin de davali uzerine düser." Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Tirmizi, Ahkam 12, (1341) • Iki kadin bir odada deri dikiyorlardi. Bunlardan biri avucuna biz batirilmis olarak disari çikti. Bunu digerinin yaptigini iddia etti. Dava Ibnu Abbas (ra)'a götürüldü, Ibnu Abbas dedi ki: "Resulullah (sav) söyle buyurmuslardi: "Eger insanlara sirf iddialariyla (delil olmadan) talep ettikleri verilseydi, insanlar baskalarinin kan ve mallarini istemeye kalkarlardi. Ancak iddia sahibine beyyine gerekmektedir. Iddiayi inkar edene de yemin gerekmektedir. (Bu kadina) Allah'i (yalan yere yemin etmenin günahini) hatirlatin. Ona su ayeti okuyun: "Allah'in ahdini ve yeminlerini az bir pahaya degisenler, iste bunlar için ahirette hiçbir nasib yoktur" (Al-i Imran 77). Kadina bu hatirlatildi. Bunun üzerine kadin suçunu itiraf etti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Tefsir, Al-i Imran 3, Rükun 6; Müslim, Akdiye 2, (1711); Ebu Davud, Akdiye 23, (3619); Tirmi • Resulullah (sav) (iddia sahibi iki sahid bulamazsa) bir yemin ve bir sahid(in yeterli olacagin)a hükmetmistir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Akdiye 3, (1712); Ebu Davud, Akdiye 21, (3608) • Beni Süheyb (ra), Mervan nezdinde, iki ev ve bir odanin kendilerine ait oldugunu, bunlari (babalari) Süheyb'e Resulullah (sav)'in verdigini iddia ettiler. Mervan: "Söylediginiz seye sahidiniz var mi?" dedi. Onlar: "Ibnu Ömer!" dediler. Mervan Ibnu Ömer'i çagirdi. O, Resulullah (sav)'in Süheyb (ra)'e iki ev ve bir oda verdigini söyledi. Mervan sadece onun sehadetiyle onlar lehine hükmetti. Ravi: Abdullah Ibnu Ubeydillah Ibni Ebi Müleyke Kaynak: Buhari, Hibe 30 • Resulullah (sav) zamaninda iki kisi bir deve hakkinda iddiada bulundular. Her biri, iki tane sahid getirdi. Bunun üzerine (sav) deveyi ikiye bölerek aralarinda taksim etti." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 22, (3613, 3614, 3615); Nesai, Kudat 34, (8, 248) • Resulullah (sav) (bir mal hususunda ihtilaf eden, fakat beyyineleri olmayan) bir kavme yemin teklif etti. (Iki taraf da) birden yemin etmeye kostu. Bunun üzerine (önce) yemin (edecek tarafin tesbiti için) kur'a çekilmesini emretti." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Sehadat 24; Ebu Davud, Akdiye 22, (3616, 3617, 3618) • Zeyd Ibnu Sabit ve Ibnu Muti aralarindaki bir ev sebebiyle (Medine valisi) Mervan'a dava açtilar. Mervan, minberde yemin etmesi sartiyla, evin Zeyd Ibnu Sabit'e ait olduguna hükmetti. Zeyd: "Ben onun için su yerimde yemin ederim!" dedi. Mervan da: "Hayir! Hukukun kesinlestigi yerde yemin edeceksin!" dedi. Bunun üzerine Zeyd "Hakkim haktir" diye yemin etmeye basladi ve minberde yemin etmekten imtina etti. Mervan bu duruma hayret etti. Ravi: Ebu Gatafan Ibnu Tarif el Mürri Kaynak: Muvatta, Akdiye 12, (2,728) • Resulullah (sav), yemin teklif ettigi bir adama: "Kendinden baska ilah bulunmayan Allah'in adiyla, o kimsenin yani dava sahibinin senin yaninda mali olmadigina yemin et!" buyurdu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 24, (3620) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hain erkek ve haine kadinin, zani erkek ve zaniye kadinin, kardesine kin tasiyan kimsenin sehadeti caiz degildir." [Tirmizi'de Hz. Aise'den yapilan bir rivayette, haine kelimesinden sonra su ziyade vardir: "Hadd-i hazfla celde...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hain erkek ve haine kadinin, zani erkek ve zaniye kadinin, kardesine kin tasiyan kimsenin sehadeti caiz degildir." [Tirmizi'de Hz. Aise'den yapilan bir rivayette, haine kelimesinden sonra su ziyade vardir: "Hadd-i hazfla celde tatbik edilenin, sehadette (yalani) tecrübe edilmis olanin, ev halkina hizmet edenin, kendisini nisbet ettigi mevla ve akrabalari hususlarinda müttehem olan (gerçek nesebini, gizleyen)in."] Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 16, (3600, 3601); Ibnu Mace, Ahkam 30, (2366); Tirmizi, Sehadet 1, (2299) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bedevinin, köylü aleyhindeki sehadeti caiz degildir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 17, (3602); Ibnu Mace, Ahkam 30, (2367) • Resulullah (sav): "Yalan sehadet Allah'a sirkle bir tutulmustur!" buyurdular ve su ayeti okudular. (Mealen): "...Putlara tapmak gibi bir pislikten ve yalan sözden de kaçinin." (Hacc 30). Ravi: Eymen Ibnu Hureym Ibni Fatih Kaynak: Tirmizi, Sehadet 3, (2300, 2301); Ebu Davud, Akdiye 15, (3599); Ibnu Mace, Ahkam 32, (2372) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size sahidlerin en hayirlisini haber vermeyeyim mi: O kendisine taleb edilmezden önce sehadet etmeye gelendir." Ravi: Zeyd Ibnu Halid Kaynak: Müslim, Akdiye 19, (1719); Muvatta, Akdiye 3, (2, 720); Ebu Davud, Akdiye 13, (3596); Tirmizi, Sehad • Resulullah (sav) bir bedeviden bir at satin almisti. Aleyhissalatu vesselam, onu eve kadar getirivermesini ve orada parasini almasini söyledi. Bu sirada kendisi hizli hizli yürüdü; bedevi ise agir agir yürüyordu. (Aralarinda epeyce bir mesafe hasil oldu. Bu sirada) bazi kimseler bedeviye gelip at üzerinde pazarlik yapmaya basladilar. Onu Resulullah (sav)'in satin almis oldugunu kimse bilmiyordu. Bedevi, Aleyhissalatu vesselam'a seslenip: "Su ati alacaksan al, degilse sattim!" dedi. Resulullah (sav) bedevinin bu sözünü isitince adama yönelip; "Ben onu zaten senden satin aldim ya!" buyurdular. Ama bedevi: "(Bu ne demek?) Vallahi ben onu sana satmadim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Bilakis! Ben onu senden aldim" dedi. Bunun üzerine bedevi: "Bir sahit getir!" demeye basladi. Hemen Huzeyme alinip: "Ben sehadet ederim, siz onu satin aldiniz!" dedi. Aleyhissalatu vesselam, Huzeyme'ye gelerek: "Ne ile sehadet ediyorsun?" diye sordu. Huzeyme: "Sana olan tasdikim ile, Ey Allah'in Resulü!" dedi. bunun üzerine (sav) Huzeyme'nin sehadetini iki kisinin sehadeti yerine koydu. [Rezin su ziyadeyi ilave etti: "Bedevi: "Bu, Resulullah mi?" dedi. Ebu Hüreyre kendisine: "Peygamberini tanimaman cahillik olarak sana yeter, Allah Teala Hazretleri dogru söyledi: "Bedeviler küfür ve nifak yönünden daha siddetli ve Allah'in Resulü'ne indirdigi emir ve yasaklari bilmemeye daha müsaitdirler" (Tevbe 97). Bedevi bunun üzerine ati sattigini itiraf etti."] Ravi: Huzeyme Ibnu Sabit Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 20, (3607); Nesai, Büyu 91, (7, 302) • Söyle hitab etmistir: "Ey Müslümanlar! Peygamberiniz (sav)'e indirilen kitap, Allah'in en yeni kitabi ve içine hiçbir sey karismamis oldugu halde, onu okuyup durdugunuz halde, nasil olur da Ehl-i Kitab'a (seri) birsey sormaktasiniz? Halbuki Allah Teala Hazretleri, Ehl-i Kitab'in Allah'in kitabini degistirip elleriyle yeni bir kitap yazdiklarini, sonra da az bir menfaati satin almak için: "Bu, Allah katindandir" dediklerini haber vermektedir. Bilesiniz, size gelen ilim, onlara soru sormanizi men etmektedir. Hayir! Vallahi onlardan bir kisinin bile sizen inen kitaptan sizlere bir sey sordugunu görmüyoruz." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, I'tisam 25, Sehadat 29, Tevhid 42 • Müslümanlardan birine, Dakuka'da ölüm geldi. Vasiyetine sahidlik edecek hiçbir Müslüman bulamadi. Bunun üzerine Ehl-i Kitap'tan iki kisiyi vasiyetine sahid kildi. Bunlar Kufe'ye geldiler. Ebu Musa el-Es'ari'yi bulup durumu haber verdiler. Bunlar ölenin tereke ve vasiyetini beraberlerinde getirmislerdi. Ebu Musa (ra) onlara: "Bu hadise, Resulullah (sav) devrinden sonra hiç görülmeyen bir hadisedir" dedi. Ikindi namazindan sonra onlara, ihanet etmedikleri, yalan söylemedikleri, vasiyeti tebdil etmedikleri, gizlemedikleri, degistirmedikleri, söylediklerinin o adamin vasiyeti, getirdiklerinin de terikesi olduguna dair yemin ettirdi. Sonra sehadetlerini(n geregini yerine getirip) uygulamaya koydu. Ravi: Sa'bi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 19, (3605) •

Resulullah (sav) bir adami bir töhmet sebebiyle hapsetti, sonra da serbest birakti. Ravi: Behz Ibnu Hakim an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 29, (3630); Tirmizi, Diyat 21, (1417); Nesai, Sarik 2, (8, 67)

• Resulullah (sav) bir adami bir töhmet sebebiyle hapsetti, sonra da serbest birakti. Ravi: Behz Ibnu Hakim an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 29, (3630); Tirmizi, Diyat 21, (1417); Nesai, Sarik 2, (8, 67) • Kardesi veya amcasi, hutbe vermekte olan Resulullah (sav)'a dogrulup: "Komsularim (ve kavmim, ashabin tarafindan) niçin tutulup hapsedildiler?" dedi. Aleyhissalatu vesselam (cevap vermeyip) yüzünü çevirdi. [Adam ayni sözü tekrar edince] ikinci sefer yüzünü çevirdi. Sonra adam (saygiyi tasan) bir sey söyledi. Bunun üzerine (aleyhissalatu vesselam): "Bunun komsularini saliverin!" buyurdu. Ravi: Behz Ibnu Hakim an ceddihi Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 29, (3631) •

Ensar'dan bir erkek, hurma agaçlarini suladiklari Harre'nin su arki yüzünden Zübeyr (ra)'le ihtilafa düsüp Resulullah'in huzurunda murafaa oldular. Resulullah (ihtilaflarini dinledikten sonra) Zübeyr'e: "Ey Zübeyr (önce) sen sula, suyu sonra da komsuna sal"...

• Ensar'dan bir erkek, hurma agaçlarini suladiklari Harre'nin su arki yüzünden Zübeyr (ra)'le ihtilafa düsüp Resulullah'in huzurunda murafaa oldular. Resulullah (ihtilaflarini dinledikten sonra) Zübeyr'e: "Ey Zübeyr (önce) sen sula, suyu sonra da komsuna sal" buyurdular. Ensari bu hükme kizdi ve: "Böyle hükmetmen, o senin halaoglun olmasindandir!" dedi. Resulullah bu söze çok kizdi, yüzü renk renk oldu ve: "Ey Zübeyr! Önce sen sula, sonra duvara ulasincaya kadar da suyu tut!" dedi. Zübeyr dedi ki: "Vallahi öyle zannediyorum ki su ayet bu hadise ile ilgili olarak indi. (Mealen): "Hayir öyle degil! Rabbine and olsun ki, onlar aralarinda kimi oraya kimi buraya çektikleri (kavga ettikleri) seylerde seni hakem yapip sonra da verdigin hükümden yürekleri hiçbir sikinti duymadan tam bir teslimiyetle teslim olmadikça iman etmis olmazlar" (Nisa 65)." Ravi: Ibnu'z-Zübeyr Kaynak: Buhari, Sirb 6, 7, 8, Sulh 12, Tefsir, Nisa 12; Müslim, Fezail 129, (2357); Ebu Davud, Akdiye 31, (3 • Kureys'ten bir adamin BenI Kureyza'da bir payi vardi. Suyunu paylastiklari Mehzur ve Müzeynib vadisinin suyu hususunda ihtilafa düserek Aleyhissalatu vesselam'a müracaat ettiler. Resulullah aralarinda: "Su hakki topuklara kadardir. Üstteki alttakine bundan fazlasina mani olmaz" diye hükmetti. Ravi: Sa'lebe Ibnu Ebi Malik Kaynak: Muvatta, Akdiye 28, (2, 744); Ebu Davud, Akdiye 31, (3638); Ibnu Mace, Ruhun 20, (2481) • Bera Ibnu Azib (ra)'e ait bir at, Ensar'dan bir zatin bahçesine girdi ve zarar meydana getirdi. Resulullah (sav), bunun üzerine: "Mal sahibinin, malini gündüzleyin; hayvan (mevasi) sahibinin de hayvanini geceleyin muhafaza etmesine hükmetti." Ravi: Haram Ibnu Sa'd Ibnu Muhaysa Kaynak: Muvatta, Akdiye 37, (2, 747, 748); Ebu Davud, Büyu 92, (3569, 3670); Ibnu Mace, Ahkam 13, (2332) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim baskasinin tarlasina onlarin izni olmadan ekim yaparsa, ektiginde hiçbir hakka sahip olamaz, ona sadece nafakasi verilir." Ravi: Rafi Ibnu Hadic Kaynak: Tirmizi, Ahkam 29, (1366); Ebu Davud, Büyu 33, (3403); Ibnu Mace, Ruhun 13, (2466) • Iki kisi, bir hurma agacinin harimi hususunda ihtilaf ederek Resulullah (sav)'a basvurdular. Resulullah (sav) agacin ölçülmesini emir buyurdular. Yedi veya bes zira' oldugu tesbit edildi. Aleyhissalatu vesselam (harimin) o kadar olmasina hükmetti. Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Akdiye 31, (3640) •