Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kim nefsinden emin, bedeni sihhatli ve günlük yiyecegi de mevcut ise sanki dünyalar onun olmustur." Ravi: Ubeydullah Ibnu Mihsan el-Hutami Kaynak: Tirmizi, Zühd 34, (2347); Ibnu Mace, Zühd 9, (4141)
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden kim nefsinden emin, bedeni sihhatli ve günlük yiyecegi de mevcut ise sanki dünyalar onun olmustur." Ravi: Ubeydullah Ibnu Mihsan el-Hutami Kaynak: Tirmizi, Zühd 34, (2347); Ibnu Mace, Zühd 9, (4141) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ademoglunun su üç sey disinda (temel) hakki yoktur, ikamet edecegi bir ev, avretini örtecegi bir elbise, katiksiz bir ekmek ve su." Ravi: Osman Kaynak: Tirmizi, Zühd 30, (2342) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Islam hidayeti nasip edilen ve yeterli miktarda maiseti olup, buna kanaat edene ne mutlu!" Ravi: Fadale Ibnu Ubeyd Kaynak: Tirmizi, Zühd 35, (2350) • Ensar (ra)'dan bazi kimseler, Resulullah (sav)'dan bir seyler talep ettiler. Aleyhissalatu vesselam da istediklerini verdi. Sonra tekrar istediler, o yine istediklerini verdi. Sonra yine istediler, o isteklerini yine verdi. Yaninda mevcut olan sey bitmisti; söyle buyurdular: "Yanimda bir mal olsa, bunu sizden ayri olarak (kendim için) biriktirecek degilim. Kim iffetli davranir (istemezse), Allah onu iffetli kilar.Kim istigna gösterirse Allah da onu gani kilar. Kim sabirli davranirsa Allah ona sabir verir. Hiç kimseye sabirdan daha hayirli ve daha genis bir ihsanda bulunulmamistir." [Rezin rahimehullah su ziyadede bulunmustur: "Islam'a girip, yeterli miktarla riziklandirilan ve verdigi bu miktara Allah'in kanaat etmeyi nasip ettigi kimse kurtulusa ermistir."] Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Buhari, Zekat 50, Rikak 20; Müslim, Zekat 124, (1053); Muvatta, Sadaka 7, (2, 997); Ebu Davud, Zekat • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ey ademoglu! Eger fazla malini Allah yolunda harcarsan bu senin için daha hayirlidir. Kendine saklarsan senin için zararlidir. Kefaf (yeterli miktar) sebebiyle levm edilmezsin. (Harcamaya), bakimlari üzerinde olanlardan basla. Üstteki el (yani veren), alttaki elden (yani alandan) daha hayirlidir." Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Müslim, Zekat 97, (1036); Tirmizi, Zühd 32, (2344) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Siz Allah'a hakkiyla tevekkül edebilseydiniz, sizleri de, kuslari riziklandirdigi gibi riziklandiridi: Sabahleyin aç çikar, aksama tok dönerdiniz." Ravi: Ömer Kaynak: Tirmizi, Zühd 33, (2345) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zenginlik mal çokluguyla degildir. Bilakis zenginlik göz tokluguyladir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Rikak 15; Müslim, Zekat 120, (1051); Tirmizi, Zühd 40, (2374) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Hakiki) fakir, kapi kapi dolasirken verilen bir iki lokmanin veya bir iki hurmanin geri çevirdigi kimse degildir. Fakat gerçek fakir, ihtiyacim giderecek bir sey bulamayan ve halini anlayip kendisine tasaddukta bulunacak biri çikmayan, (buna ragmen) kalkip halktan birsey istemeyen kimsedir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Zekat, 53, Tefsir, Bakara 48; Müslim, Zekat 102, (1039); Muvatta, Sifatu'n-Nebiyy 7, (2, 923 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri, mal ve yaratilisça kendisinden üstün olana kakinca, nazarini bir de kendisinden asagida olana çevirsin. Böyle yapmak, Allah'in üzerinizdeki nimetini, küçük görmemeniz için gereklidir." [Rezin bir rivayette su ziyadede bulundu: "Avn Ibnu Abdillah Ibnu Utbe rahimehullah dedi ki: "Ben zenginlerle düsüp kalkiyordum. O zaman benden daha heveslisi yoktu. Bir binek görsem benimkinden daha iyi görürdüm; bir elbiseye baksam, benimkinden daha iyi olduguna hükmederdim. Ne zaman ki bu hadisi isittim, fakirlerle düsüp kalktim ve rahata erdim."] Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Rikak 30; Müslim, Zühd 8, (2963); Tirmizi, Kiyamet 59, (2515) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri dilenmeye devam ettigi takdirde yüzünde bir parça et kalmamis halde Allah'a kavusur." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Zekat 52; Müslim, Zekat 103, (1040); Nesai, Zekat 83, (5, 94) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Istemeler bir nevi cirmalamalardir. Kisi onlarla yüzünü cirmalamis olur. Öyle ise, dileyen (hayasini koruyup) yüz suyunu devam ettirsin, dileyen de bunu terketsin. Su var ki, kisi, zaruri olan (seyleri) iktidar sahibinden istemelidir." Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Ebu Davud, Zekat 26, (1639); Tirmizi, Zekat 38, (681); Nesai, Zekat 92, (5, 100) • Bir adam Resulullah (sav)'dan birseyler istedi. Aleyhissalatu vesselam da verdi. Adam dönmek üzere ayagini kapinin esigine basar basmaz, Aleyhissalatu vesselam: "Dilenmede olan (kötülükleri) bilseydiniz kimse kimseye birsey istemek için asla gitmezdi!" buyurdular. Ravi: Aiz Ibnu Amr Kaynak: Nesai, Zekat 83, (5, 94, 95) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisinin iplerini alip daga gitmesi, oradan sirtinda bir deste odun getirip satmasi, onun için, insanlara gidip dilenmesinden daha hayirlidir, insanlar istedigini verseler de vermeseler de." Ravi: Zübeyr Kaynak: Buhari, Zekat 60, Büyu 15 • Resulullah (sav) (bir gün): "Cenneti garanti etmem mukabilinde, insanlardan hiçbir sey istememeyi kim garanti edecek?" buyurdular. Sevban (ra) atilip: "Ben, (Ey Allah'in Resulü!)" dedi. Sevban (bundan böyle) hiç kimseden birsey istemezdi. Ravi: Sevban Kaynak: Ebu Davud, Zekat 27, (1643); Nesai, Zekat 86, (5,96) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Istemede israr etmeyin. Vallahi, kim benden bir sey ister, ben ona vermek arzu etmedigim halde, israri (sebebiyle) bir sey kopartirsa, verdigim o seyin bereketini görmez." Ravi: Muaviye Kaynak: Müslim, Zekat 99, (1038); Nesai, Zekat 88, (5, 97, 98) • Ibnu'l-Firasi'nin anlattigina göre, babasi (ra): "Ey Allah'in Resulü! (ihtiyacimi baskasindan) isteyeyim mi?" diye sormus, Aleyhissalatu vesselam da: "Hayir, isteme! Ancak istemek zorunda kalmissan, bari salihlerden iste!" buyurmuslardir. Ravi: Ibnu'l-Firasi Kaynak: Ebu Davud, Zekat 28, (1646); Nesai, Zekat 84, (5, 95) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, kendisini müstagni kilacak miktarda mali oldugu halde isterse, kiyamet günü, istedigi sey suratinda bir tirmalama veya soyulma veya isirma yarasi olarak gelir!" Yaninda bulunanlar: "Kisiyi müstagni kilan (miktar) nedir?" diye sordular. "Kirk dirhem altin veya o kiymette bir baska sey" buyurdular. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Ebu Davud, Zekat 23, (1626); Tirmizi, Zekat 22, (650); Nesai, Zekat 87, (5, 97); Ibnu Mace, Zekat 26 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim (malini artirmak için) insanlardan dilenirse, o mutlak surette ates talep etmis olur. Öyleyse ister azla yetinsin isterse çogaltmayi istesin, (artik kendisi bilir}!" Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Zekat 105, (1041) • Sulh için diyet (hamale) ödemeyi kabullenmistim. Bu hususta yardim istemek için Resulullah (sav)'i aradim ve karsilastik. (Meseleyi açinca): "Bekle, bize sadaka mali gelecek. O zaman ondan sana da verilmesini emrederim" buyurdular. Sonra da: "Ey Kabisa! Istemek, üç kisi disinda hiç kimseye helal olmaz: Sulh diyeti (hamale) kabullenen kimse. Buna, gereken miktari buluncaya kadar, istemegi helaldir. Ama o miktara ulasinca, artik istemez. Afete ugrayip malini kaybeden kimse. Buna da maisetini temin edecek miktari elde edinceye kadar istemesi helaldir. Fakirlige ugrayan adam. Eger kavminden üç kisi, "Falancaya fakirlik isabet etti" diye ittifak ederlerse, geçimine yetecek miktari elde edinceye kadar istemesi helaldir. Bunlar disinda istemek, ey Kabisa haramdir." Ravi: Kabisa Ibnu Muharik Kaynak: Müslim, Zekat 109, (1044); Ebu Davud, Zekat 26, (1640); Nesai, Zekat 86), (5, 96, 97) • Ensari bir zat gelip Resulullah (sav)'dan birseyler istemisti. "Evinde hiçbir sey yok mu?" buyurdular. Adam: "Evet," dedi. "Bir çulumuz var. Bir kismiyla örtünüp, birkismini da yaygi olarak yere seriyoruz! Bir de su içtigimiz kabimiz var." "Onlari bana getir!" diye emrettiler. Adam gidip getirdi. Aleyhissalatu uesselam esyalari eline alip: "Sunlari satin alacak yok mu?" buyurdular. Bir adam: "Ben bir dirheme satin aliyorum" dedi. Resulullah (sav): "Bir dirhemden fazla veren yok mu?" dedi ve iki üç sefer tekrarlayarak (açik artirmaya çikardi). Orada bulunan bir adam: "Ben onlara iki dirhem veriyorum" dedi. Aleyhissalatu vesselam esyalari ona satti, iki dirhemi alip Ensariye verdi ve: "Bunun biriyle ailen için yiyecek al, ailene ver. Digeriyle de bir balta al bana getir!" buyurdular. Adam gidip bir balta alip getirdi. Resulullah (sav), ona eliyle bir saplik geçirdi. Sonra: "Git, odun eyle, sat ve on bes gün bana gözükme!" buyurdu. Adam aynen böyle yapti, sonra yanina geldi. Bu esnada on dirhem kazanmis, bunun bir kismiyla giyecek, bir kismiyla da yiyecek satin almisti. Resulullah (sav): "Bak, bu senin için, kiyamet günü alninda dilenme lekesiyle gelinenden daha hayirlidir!" buyurdu ve sözlerine söyle devam etti: "Dilenmek, sersefil, fakra düsmüs veya rüsvay edici borca batmis veya elem verici kana bulasmis inanlar disinda, kimseye caiz degildir." Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Zekat 26, (1641); Tirmizi, Büyu 10, (1218); Ibnu Mace, Ticarat 25, (2198) • Resulullah (sav) Arafat'ta vakfede iken bir bedevi gelerek ridasinin bir ucundan tutup, ondan bunu istedi. Aleyhissalatu vesselam da onu ona verdi. Adam ridayi beraberinde alip gitti. Tam o sirada dilenmek haram kilindi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Sadaka zengine helal degildir; sagligi yerinde güç kuvvet sahibine de helal degildir. O, sersefil edici, fakre düsen, haysiyeti kirici borca giren, eleme bogan kana bulasan kimseler disinda hiç kimseye helal degildir. Öyleyse, kim malini artirmak için insanlara el açarsa, bu, kiyamet günü suratinda cirmalama yaralarina ve cehennemde yiyecegi kizgin taslara dönüsür. Öyleyse (buyursun) dileyen azla yetinsin, dileyen de çogaltmaya çalissin." [Rezin merhum su ziyadede bulunmustur: "Ben, bir adama ihsanda bulunurum. Adam da onu koltugunun altina koyarak alip gider veya yiyip midesine indirir. Halbuki bu, (eger layik degilse) o adam için atesten baska bir sey degildir. Resulullah'in bu sözü üzerine Hz. Ömer (ra): "Ey Allah'in Resulü! Öyleyse ates olan bir seyi niye veriyorsunuz?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Allah benim cimri olmami kabul etmedi, insanlar da benden istememeyi kabul etmedi!" cevabini verdi. Orada bulunanlar: "Dilenmeyi haram kilan zenginlik nedir?" diye sordular. Aleyhissalatu vesselam: "Sabah veya aksam yetecek kadar yiyecektir!" buyurdular."] Ravi: Habesi Ibnu Cünade es-Selüli Kaynak: Tirmizi, Zekat 23, (653) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kendisine gelen bir fakirligi hemen halka intikal ettirirse (yani onlara açarak dilenmeye kalkarsa), onun fakirliginin önüne geçilmez. Kime de fakirlik gelir, o da bunu Allah'a açarsa, Allah ona er veya geç rizkiyla imdat eder." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Zühd 18, (2327); Ebu Davud, Zekat 28, (1645) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlarin en serlisi, "Allah rizasi için" diyerek dilenip de, istedigi verilmeyen kimsedir." Ibnu Abbas derdi ki: "Allah rizasi için" diyerek istekte bulunmayin. Bu tabiri sadece Allah'tan isterken kullanin." [Rezin tahric etti. Hadis Suyuti'nin el-Camiu's-Sagir'inde mevcuttur. (Feyzu'l-Kadir serhi 4, 159); Nesai'de de, hadisin birinci kismi, uzun bir rivayetin bir parçasi olarak geçer. (Zekat 74, (5, 83-84)] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Rezin • Anlatildigina göre, arafe günü (dilenerek) insanlardan (sadaka) isteyen bir adam görür ve: "Yani su günde, su yerde Allah'tan baskasindan mi istiyorsun?" der ve adama çubugunu vurur. [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Söyle hitap etmistir: "Ey insanlar! Bilin ki tamahkarlik fakirliktir, yeis (tamahkar olmamak) zenginliktir. Kisi bir seye tamah göstermezse ondan müstagni olur." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ömer Kaynak: Rezin • (Babasi) Ömer Ibnu'l-Hattab (ra) dedi ki: "Resulullah (sav), (zaman zaman) bana ihsanda bulunuyordu. (Her seferinde ben): "(Ey Allah'in Resulü!) bunu, buna benden daha muhtaç olan birine verseniz!" diyordum. Resulullah (sav) da: "Al bunu! Bu maldan, sen istemedigin ve gelmesini bekler durumda olmadigin halde gelen birsey otursa onu al ve temellük et (yani kendi malin kil, malin olduktan sonra) dilersen ye, dilersen sadaka olarak bagisla. (Bu vasifta) olmayan mala nefsini baglama!" buyurdular. (Hadisi Ibnu Ömer'den rivayet eden) Salim der ki: "Bu (hadis) sebebiyle Abdullah, kimseden bir sey istemezdi, (kendiliginden) gelen bir sey olursa onu da reddetmezdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Ahkam 17, Zekat 51; Müslim, Zekat 110, (1045); Nesai, Zekat 94, (6, 106) • Resulullah (sav)'a bir mal -veya bir sey- getirilmisti. Hemen onu taksim edip dagitti. (Ancak, bunu yaparken) bir kismina verdi, bir kismina vermedi. Kendilerine verilmemis olan kimselerin, sonradan hakkinda dedikodu yaptiklari kulagina geldi. Bunun üzerine, (uygun bir firsatta, halka hitap etmek üzere dogruldu). Allah'a hamd ve sena ettikten sonra: "Sadede gelince; vallahi ben, birine verip digerine vermedigim olur (bu dogrudur, ancak) vermedigim, nazarimda, verdigimden daha çok sevgiye mazhardir. Ben birkisim insanlara, kalplerinde gördügüm sabirsizlik ve hirs sebebiyle veririm; birkismini da, Allah Teala'nin kalplerine koymus bulundugu zenginlik ve hayra havale eder (ve onlara bir sey vermem). Iste bunlardan biri Amr Ibnu Taglib'dir!" buyurdular. Amr devamla der ki: "Vallahi, Resulullah (sav)'in (hakkimda telaffuz buyurdugu) bu kelamina bedel kirmizi develerim olsaydi bu kadar sevinmezdim." Ravi: Amr Ibnu Taglib Kaynak: Buhari, Cum'a 29, Humus 19, Tevhid 49 •