İLİM BÖLÜMÜ

Resulullah (sav)'a biri abid digeri alim iki kisiden bahsedilmisti. "Alimin Abide üstünlügü, benim sizden en basitinize olan üstünlügüm gibidir" buyurdu. Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Tirmizi, Ilm 19, (2686)

• Resulullah (sav)'a biri abid digeri alim iki kisiden bahsedilmisti. "Alimin Abide üstünlügü, benim sizden en basitinize olan üstünlügüm gibidir" buyurdu. Ravi: Ebu Ümame Kaynak: Tirmizi, Ilm 19, (2686) • Yine Tirmizi'nin bir rivayetinde söyle gelmistir: "...Aleyhissalatu vesselam sonra buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri, melekleri, semavat ehli, deligindeki karincaya, denizindeki baliklara varincaya kadar arz ehli, halka hayri ögretene magfiret duasinda bulunun" Ravi: Kaynak: Tirmizi, Ilm 19 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Tek bir fakih, seytana bin abidden daha yamandir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Ilm 19, (2083) • Resulullah (sav)'a Allah indinde en efdal insanin kim oldugu sorulmustu: "Allah indinde en kiymetlileri en muttaki olanlardir!" buyurdular. "Biz bunu sormadik!" demeleri üzerine: "Öyleyse o, Halilullah'in oglu, Nebiyyullah'in oglu Nebiyyullah'in oglu Yusuftur" buyurmustu. Yine itirazla: "Hayir, bunu da sormadik" dediler. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Siz bana Arap hanedanlarindan mi soruyorsunuz" dedi. "Evet (Ey Allah'in Resulü!)" dediler. "Onlarin cahiliye dönemindeki hayirlilari, fikih ögrendikleri takdirde, Islam'da da en hayirlilaridir!" cevabini verdi. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Enbiya 8, 14, 19, Menakib 1, 25, Tefsir, Yusuf 1; Müslim, Fezail 168, (2378) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Dinde fakih (bilgili) olan kimse ne iyi kimsedir! Kendisine muhtaç olununca faydali olur, Kendisine ihtiyaç olmayinca ilmini artirir." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, benden sonra öldürülmüs olan bir sünnetimi ihya ederse beni seviyor demektir. Beni seven de benimle beraberdir." [Rezin tahric etmistir] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Resulullah (sav)'in söyle dedigini isittim: "Kim bir ilim ögrenmek için bir yola süluk ederse Allah onu cennete giden yollardan birine dahil etmis demektir. Melekler, ilim talibinden memnun olarak kanatlarini (üzerlerine) koyarlar. Semavat ve yerde olanlar ve hatta denizdeki baliklar alim için istigfar ederler. Alimin abid üzerindeki üstünlügü dolunayli gecede kamerin diger yildizlara üstünlügü gibidir. Alimler peygamberlerin varisleridir. Peygamberler, ne dinar ne dirhem miras birakirlar, ama ilim miras birakirlar. Kim de ilim elde ederse, bol bir nasib elde etmistir." Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Ilm 1, (3641); Tirmizi, Ilm 19, (2683); Ibnu Mace, Mukaddime 17, (223) •

Hz. Muaviye (ra)'yi isittim demisti ki: "Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Allah kimin için hayir murad ederse onu dinde fakih kilar." Ravi: Humeyd Ibnu Abdirrahman Kaynak: Buhari, Farzu'l-Humus 7, Ilm 13, I'tisam 10; Müslim, Imaret 98, (1038),...

• Hz. Muaviye (ra)'yi isittim demisti ki: "Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Allah kimin için hayir murad ederse onu dinde fakih kilar." Ravi: Humeyd Ibnu Abdirrahman Kaynak: Buhari, Farzu'l-Humus 7, Ilm 13, I'tisam 10; Müslim, Imaret 98, (1038), Zekat 98.100, (1038); Tirmiz • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ilim talebi için yola çikan kimse dönünceye kadar Allah yolundadir." Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Ilm 2, (2649); Ibnu Mace, Mukaddime 17, (227) • Aleyhissalatu vesselam: "Kim ilim taleb ederse, bu isi, geçmisteki günahlarina kefaret olur" buyurmustur. Ravi: Sahbere Kaynak: Tirmizi, Ilm 2, (2650) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Zancilardan önce, ilim ögrenin, yani zanlariyla konusanlardan önce." [Rezin tahric etmistir. Buhari de bunu bir bab basliginda muallak (senetsiz) olarak kaydetmistir. (Feraiz 2).] Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Feraizi ve Kur'an'i ögrenin ve halka da ögretin, zira benim ruhum kabzedilecek (ve ben aranizdan gidecegim)." (Ibnu Mes'ud (ra)'dan ayni ma'nada bir rivayet yapilmistir. Rezin su ziyadede bulunmustur: "Feraizi bilmeyen alimin misali, bas kismi olmayan bürnus gibidir.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Feraiz 2, (2092) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mü'min, sonu cennet oluncaya kadar hayir isitmekten asla doymayacak." Ravi: Ebu Said Kaynak: Tirmizi, Ilm 19, (2687) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Hikmetli söz mü'minin yitigidir. Onu nerede bulursa, onu hemen almaya ehaktir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ilm 19, (2688) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ilim üçtür. Bunlardan fazlasi fazilettir. Muhkem ayet, kaim sünnet, adil taksim." Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Feraiz 1, (2285); Ibnu Mace, Mukaddime 8, (54) • Resulullah (sav) mescidde otururken üç kisi çikti geldi, ikisi Resulullah (sav)'a, yönelerek önünde durdular. Bunlardan biri, bir aralik bularak hemen oraya oturdu. Digeri de onun gerisine oturdu. Üçüncü kimse ise, geri dönüp gitti. Resulullah (sav) (dersinden) bosalinca buyurdular: "Size üç kisiden haber vereyim mi? Bunlardan biri Allah'a iltica etti. Allah da onu himayesine aldi. Digeri istihyada bulundu, Allah da onun istihyasini kabul etti. Üçüncüsü ise geri döndü, Allah da ondan yüz çevirdi." Ravi: Ebu Vakid el'Leysi Kaynak: Buhari, Ilm 8, Salat 84; Müslim, Selam 26, (2176); Muvatta, Selam 4, (2, 960, 961); Tirmizi, Isti'za •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, bir ilimden sorulur, o da bunu ketmedip söylemezse (kiyamet günü) atesten bir gem ile gemlenir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Ilm 9, (3658); Tirmizi, Ilm 3, (2651)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, bir ilimden sorulur, o da bunu ketmedip söylemezse (kiyamet günü) atesten bir gem ile gemlenir." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Ilm 9, (3658); Tirmizi, Ilm 3, (2651) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Vallahi, senin hidayetinle bir tek kisiye hidayet verilmesi, senin için kiymetli develerden mütesekkil sürülerden daha hayirlidir." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Ebu Davud, Ilm 10, (3661); Buhari, Ashabu'n-Nebi 9; Müslim, Fedailu'l-Ashab 34, (2046) • Biz Ebu Said el-Hudri (ra)'a ugradik. O bize: "Resulullah (sav)'in (bize) vasiyetine merhaba" (derdi ve ilave ederdi): Resulullah (sav) demisti ki: "Insanlar (dinde) size tabidirler. Size (aktar-i alemden yani) dünyanin her tarafindan bir kisim erkekler gelip Islam dinini ögrenecekler. Onlar geldikleri vakit, onlara hep hayri tavsiye edin." Ravi: Ebu Harun el-Abdi Kaynak: Tirmizi, Ilm 10, (3661) • Ey Allah'in Resulü! dedim, "ben senden pek çok hadis isittim. Ancak bunlardan, sonradan isittiklerimin, önceden isittiklerimi unutturacagindan korkuyorum. Bana (hepsinin yerini tutacak) cami bir kelime söyle!" "Bildiklerinde Allah'a karsi müttaki ol (bu sana yeter)!" buyurdular. (Rezin su ziyadeyi yapti: "...ve onunla amel et!") Ravi: Yezid Ibnu Beleme el-Cüft Kaynak: Tirmizi, Ilm 19, (2684) • Yaninda bir miktar ilim olan kimseye, nefsini zayi etmesi münasib düsmez. Ravi: Rebi'a Ibnu Ebi Abdirrahman Kaynak: Buhari, bab basliginda kaydetmistir (Ilm 21) •

Ibnu Abbas (ra) dedi ki: "Insanlara haftada bir kere hadis anlat. Buna uymazsan iki kere olsun. Daha çok yapmak istersen üç olsun. Sakin halki su Kur'an'dan usandirma! Halk kendi meselelerini konusurken, senin onlara gelip, sözlerini keserek, bir seyler...

• Ibnu Abbas (ra) dedi ki: "Insanlara haftada bir kere hadis anlat. Buna uymazsan iki kere olsun. Daha çok yapmak istersen üç olsun. Sakin halki su Kur'an'dan usandirma! Halk kendi meselelerini konusurken, senin onlara gelip, sözlerini keserek, bir seyler anlatip onlari biktirdigini görmeyecegim. Onlar konusurken süs ve dinle. Onlar sana gelip "Konus!" diye talebte bulununca, istiyorlar demektir, o zaman konusursun. Dua'da seci meselesine dikkat et ve ondan kaçin. Zira ben, Resulullah (sav) ve Ashab-i Kiram'in devrinde yasadim, bunu yapmiyorlardi." Ravi: Ikrime Kaynak: Buhari, Da'avat 20 • Insanlara anlayacaklari seyleri anlatin. Allah ve Resulünün tekzib edilmelerini ister misiniz? Ravi: Ali Kaynak: Buhari, Ilm 49 • Sen bir cemaate akillarinin almayacagi bir sey söylersen mutlaka bu, bir kismina fitne olur. Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Müslim, Mukaddime 5 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Benden bir sey isitip onu (artirip eksiltmeden) isittigi sekilde baskasina ulastiran kimsenin (kiyamet günü) Allah yüzünü taze kilsin. Zira, kendisine ulastirilan öyleleri var ki, bizzat isitenden daha iyi kavrar." Ravi: Ibnu...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Benden bir sey isitip onu (artirip eksiltmeden) isittigi sekilde baskasina ulastiran kimsenin (kiyamet günü) Allah yüzünü taze kilsin. Zira, kendisine ulastirilan öyleleri var ki, bizzat isitenden daha iyi kavrar." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Ilm 7, (2658) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir ayet bile olsa benden baskasina götürün. Beni Israil (hikayelerin)den de rivayet edin, bunda bir mahzur yok. Ancak kim bile bile bana yalan nisbet ederse cehennemdeki yerini hazirlasin." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Buhari, Enbiya 50; Tirmizi, Ilm 13, (2671) • Resulullah (sav)'in ben bes yaslarinda iken, evimizin kuyusunun kovasindan agzina aldigi suyu yüzüme püskürttügünü hatirliyorum. Ravi: Mahmud Ibnu'r-Rebi Kaynak: Buhari, Ilm 18; Müslim, Mecacid 54 (33) • Resulullah (sav)'dan iki kap ilim hifzima aldim. Bunlardan birini aranizda nesrettim. Ama digerini söyleyecek olsam su girtlagimi kesersiniz. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Ilm 42 • Eger kilinci suraya koysaniz -eliyle ensesini göstermistir- ben bu esnada, Resulullah (sav)'dan isitmis bulundugum bir hadisi, sizin isimi bitirmezden önce söyleyebilecegime kanaatim gelse onu mutlaka söylerim. Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Buhari, Ilm 10 •

Ben Resulullah (sav)'dan isittigim her seyi yaziyordum. Kureys bu isten beni men etti. Dediler ki: "Sen her (isittigin) seyi yaziyorsun, halbuki Resulullah (sav) bir insandir, memnun ve öfkeli halde de konusur." Bunun üzerine yazmaktan vazgeçtim. Sonra durumu...

• Ben Resulullah (sav)'dan isittigim her seyi yaziyordum. Kureys bu isten beni men etti. Dediler ki: "Sen her (isittigin) seyi yaziyorsun, halbuki Resulullah (sav) bir insandir, memnun ve öfkeli halde de konusur." Bunun üzerine yazmaktan vazgeçtim. Sonra durumu Resulullah (sav)'a anlattim. Parmagi ile agzina isaret ederek: "Yaz, nefsimi elinde tutan zata yemin olsun, ondan haktan baska bir sey çikmaz!" buyurdu. Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Ilm 3, (3646) • Ensardan bir zat Resulullah (sav)'a (hafizasini) sikayet ederek dedi ki: "Ey Allah'in Resulü! Ben senden hadis isitiyorum, çok hosuma gidiyor, ancak hafizamda tutamiyorum. Resulullah (sav) ona su cevabi verdi: "Sag elini yardima çagir!" ve eliyle yazma isareti yapti." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ilm 12, (2668) • Resulullah (sav) (bir gün, halka) hitabetti, (Ebu Hüreyre, hadisin vürudu ile ilgili) bir kissa anlatti (hadiste su ibare de vardi): "Ebu Sah dedi ki: "Ey Allah'in Resulü! (bu hutbeyi) bana yaziverin!" Bu taleb üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Evet Ebu Sah'a yaziverin!" emir buyurdular. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Ilm 12, (2669); Buhari, Ilm 39, Lukata 7, Diyat 8; Ebu Davud, Ilm 3, (3649) • Resulullah (sav)'in Ashabi arasinda Ibnu Amr hariç, benden daha çok hadis bilen yoktu. (Onun beni geçmesi suradan ileri geliyordu:) O hadisleri yaziyordu, ben ise yazmiyordum. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Ilm 39; Tirmizi, Ilm, (2670) • Resulullah (sav) bana emretti, ben de onun için, Süryanice (yahudi) yazisini ögrendim. Söyle demisti: "Allah'a yemin olsun , ben yazi isinde yahudiye emniyet edemiyorum!" (Zeyd) der ki: "Allah'a yemin olsun bir ayin yarisi geçmeden, o yaziyi ögrendim ve hazakat kazandim, Resululah'in onlara olan mektuplarini yaziyor, onlarin gönderdiklerini de ona okuyordum." Ravi: Zeyd Ibnu Sabit Kaynak: Buhari, Ahkam 40; Ebu Davud, Ilm 2, (3645); Tirmizi, Isti'zan 22, (2716) • Zeyd Ibnu Sabit Hz. Muaviye (ra)'nin yanina girmisti. Hz. Muaviye ona bir hadisten sual etti. Zeyd de hadisi ona söyledi. Hz. Muaviye (orada hazir bulunan bir adama) hadisi yazmasini emretti. Zeyd müdahalede bulunarak Resulullah (sav)'in hadislerinden hiçbir sey yazmamamizi emretmisti" dedi. Bunun üzerine Hz. Muaviye yazilani derhal imha etti. Ravi: el-Muttalib Ibnu Abdillah Ibni Hantab Kaynak: Ebu Davud, Ilm 3, (3647) • Resulullah (as) söyle emrettiler: "Benden Kur'an disinda bir sey yazmayin. Kim, Kur'an'dan baska bir sey yazmis ise, onu imha etsin." Ravi: Ebu Said'l-Hudri Kaynak: Müslim, Zühd 72, (3004) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah ilmi [verdikten sonra], insanlarin [kalbinden] zorla söküp almaz. Fakat ilmi, ülemayi kabzetmek suretiyle alir. Ulema kabzedilir, öyle ki, tek bir alim kalmaz. Halk da cahilleri kendine reis yapar. Bunlara meseleler...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah ilmi [verdikten sonra], insanlarin [kalbinden] zorla söküp almaz. Fakat ilmi, ülemayi kabzetmek suretiyle alir. Ulema kabzedilir, öyle ki, tek bir alim kalmaz. Halk da cahilleri kendine reis yapar. Bunlara meseleler sorulur, onlar da ilme dayanmaksizin [kendi reyleriyle] fetva verirler, böylece hem kendilerini hem de baskalarini dalalete atarlar." Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Buhari, Ilm 34, I'tisam 7; Müslim, Ilm 13, (2573); Tirmizi, Ilm 5, (2654) • Resulullah (sav) ile beraberdik. Gözünü semaya dikti. Sonra: "Su anlar, ilmin insanlardan kapip kaçirildigi anlardir. Öyle ki, bu hususta insanlar hiçbir seye muktedir olamazlar!" buyurdular. Ziyad Ibnu Lebid el-Ensari araya girip: "Bizler Kur'an'i okuyup dururken ilim bizlerden nasil kapip kaçirilir? Vallahi biz onun hem okuyacagiz, hem de çocuklarimiza, kadinlarimiza okutacagiz!" dedi. Resulullah da: "Anasiz kalasin, ey Ziyad, ben seni Medine fakihlerinden sayiyordum. (Bak) iste Tevrat ve Incil, yahudilerin ve nasranilerin elinde, onlarin ne isine yariyor (sanki onunla amel mi ediyorlar)?" buyurdu. Cübeyr der ki: "Ubade Ibnu's-Samit (ra)'e rastladim. "Kardesin Ebu'd-Derda ne söyledi, isittin mi?" dedim. Ve ona, Ebu'd'Derda'nin söyledigini haber verdim. Bana: "Ebu'd-Derda dogru söylemis, dilersen kaldirilacak olan ilk ilmin ne oldugunu sana haber vereyim: Insanlardan kaldirilacak olan ilk ilim husudur. Büyük bir camiye girip husu üzere olan tek sahsi göremeyecegin vakit yakindir!" dedi. Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Tirmizi, Ilm 5, (2655) • Nakledildigine göre, (Medine valisi) Ebu Bekr Ibnu Hazm'a söyle yazmistir: "Bak, Resulullah (sav)'in hadisinden ne varsa yaz. Zira ben, ilmin kaybolmasindan ve ülemanin gitmesinden korkuyorum. Resulullah (sav)'in hadisinden baska bir sey kabul etme. Alimler ilmi yaysinlar, ilim için (herkese açik yerlerde) halkalar teskil etsinler, ta ki bilmeyenler de böylece ögrensin. Zira ilim, gizli kalmazsa helak olmaz." Ravi: Ömer Ibnu Abdilaziz Kaynak: Buhari, Ilm 34 •