HACC VE UMRE BÖLÜMÜ

Biz kurbanlarimizin etinden üç günden fazla yemezdik. Resulullah (sav) bize ruhsat tanidi ve: "Yiyin ve aziklanin dar buyurdu." Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Hacc 124, Cihad 123, Et'ime 27, Edahi 16; Müslim, Edahi 29, (1972); Nesai, Edahi 36, (7, 233

• Biz kurbanlarimizin etinden üç günden fazla yemezdik. Resulullah (sav) bize ruhsat tanidi ve: "Yiyin ve aziklanin dar buyurdu." Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Hacc 124, Cihad 123, Et'ime 27, Edahi 16; Müslim, Edahi 29, (1972); Nesai, Edahi 36, (7, 233 • Hz.Aise'ye: "Resulullah (sav) kurbanlarin etlerinden üç günden fazla yenilmesini yasakladi mi?" diye sordum. "Evet, fakat bunu insanlarin (kitlik çekip) aciktigi yilda yapti. Böylece zenginlerin fakirleri doyurmasini arzu etmisti. Biz koyunun paçasini kaldirip, on bes gece sonra yiyorduk" dedi. Ben: "Sizi buna mecbur eden sey ne idi!" deyince güldü ve: "Resulullah (sav) Allah'a kavusuncaya kadar, Muhammed ailesi üç gün üst üste doyuncaya kadar katikla ekmek yememistir" dedi. Ravi: Abis Ibnu Rebia Kaynak: Buhari, Et'ime 27, Edahi 16; Müslim, Edahi 28, (1971); Muvatta, Edahi 5; Tirmizi, Edahi 14, (1511); • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biz sizleri, kurbanlarin etinden üç günden fazla yemenizi, birçogunuza kurban eti ulassin diye yasaklamistik. Simdi, Allah Teala bolluk verdi. Artik yiyin, biriktirin ve ücret isteyin. Haberiniz olsun, bu bayram günleri yemek, içmek ve zikir günleridir." Ravi: Nübeyse Kaynak: Ebu Davud, Edahi 10, (2813); Ibnu Mace, Edahi 16 (3160) •

Resulullah (sav) hedy'ini Medine'den benimle gönderdi. Ben: "Bunlardan yolda helak olan çikarsa ben ne yapacagim?" diye sordum. "Hemen kesersin, nalinini kanina batirirsin, sonra onunla insanlar arasindan çekilirsin, yerler" dedi. Ravi: Naciye el-Huzai Kaynak:...

• Resulullah (sav) hedy'ini Medine'den benimle gönderdi. Ben: "Bunlardan yolda helak olan çikarsa ben ne yapacagim?" diye sordum. "Hemen kesersin, nalinini kanina batirirsin, sonra onunla insanlar arasindan çekilirsin, yerler" dedi. Ravi: Naciye el-Huzai Kaynak: Muvatta, Hacc 148, (1, 380); Tirmizi, Hacc 72, (910); Ebu Davud, Menasik 19, (1762); Ibnu Mace, Mena • Nafile olarak sevkedilen bir deve yolda helak olsa ve hemen kesilerek halka terkedilse, halk da bunu yese, bu nafile kurbanin sahibine bir sey gerekmez. Kendisi yese veya ondan yiyene emretse borçlanir. Ravi: Ibnu'l-Müseyyeb Kaynak: Muvatta, Hacc 149, (1, 381) • Kim Kabe'ye bir deve ihda eder, sonra (daha mahalline ulasip, kesilmeden) kaybederse veya hayvan ölürse, sayet bu bir nezir idiyse, yerine yenisini alir. Nezir degil de tetavvu idiyse, dilerse yeniler, dilerse terkeder. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Hacc 150, (1,138) •

Resulullah (sav) bir deve sevkeden birisini görmüstü ki: "Binsene ona!" dedi. Adam: "O kurbanliktir!" dediyse de Resulullah (sav) emrini tekrarladi: "Bin ona" Adam tekrar: "O kurbanliktir" diye haykirdi. Resulullah (sav): "Bin ona" diye tekrarladi ve ikinci...

• Resulullah (sav) bir deve sevkeden birisini görmüstü ki: "Binsene ona!" dedi. Adam: "O kurbanliktir!" dediyse de Resulullah (sav) emrini tekrarladi: "Bin ona" Adam tekrar: "O kurbanliktir" diye haykirdi. Resulullah (sav): "Bin ona" diye tekrarladi ve ikinci veya üçüncü seferde: "Yaziklar olsun sana diye ilavede bulundu. (Buhari'nin bir rivayetinde, Ebu Hüreyre'den naklen su ziyade vardi: "(Ravi) der ki: "Ben o adami, deveye binmis Resulullah (sav)'la beraber yürürken gördüm, devenin boynunda nalin takili idi.") Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Hacc 103, 112, Vesaya 12, Edeb 95; Müslim, Hacc 371, (1322); Muvatta, Hacc 139, (1, 337); Eb • Hz.Cabir (ra)'e; kurbanliga binme hususunda sorulmustu, su cevabi verdi: "Resulullah (sav)'i isittim söyle demisti: "Kurbanliga, mecbur kaldiysan ma'ruf üzere bin. Bir baska sirt (binek) bulunca da in." Ravi: Kaynak: Müslim, Hacc 375, (1324); Ebu Davud, Menasik 18, (1761); Nesai, Hacc 76, (5, 177) •

Resulullah (A) Medine'de iken Kabe'ye kurban sunar, ben de kurbaninin boynuna takilacak nisanlarini hazirlardim. Bu sirada Resulullah (sav) ihramlilarin sakindigi yasaklardan sakinmazdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hacc 110, Edahi 15; Müslim, 359, (1321);...

• Resulullah (A) Medine'de iken Kabe'ye kurban sunar, ben de kurbaninin boynuna takilacak nisanlarini hazirlardim. Bu sirada Resulullah (sav) ihramlilarin sakindigi yasaklardan sakinmazdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hacc 110, Edahi 15; Müslim, 359, (1321); Muvatta, Hacc 51, (1, 340); Tirmizi, Hacc 69 (908); • Hz. Cabir (ra)'in anlattigina göre: "Ashabdan Medine'de Hz. Peygamber (sav) ile kalanlardan bir kismi Kabe'ye kurbanliklar göndermis, bunlardan dileyen ihrama girmis, dileyen de girmemistir." Ravi: Cabir Kaynak: Nesai, Hacc 71, (5,174) • Ravi, Irak'ta elbiseden soyunmus bir adam görür ve sebebini sorar. Kendisine, bu adamin Kabe'ye kurbanlik gönderdigi, bu sebeple elbiseleri attigi belirtilir. Rebia der ki: "Sonra ben Abdullah Ibnu Zübeyr'le karsilastim ve bu durumu ona anlattim. Bana: "Kabe'nin Rabbine kasem olsun bu bid'attir" dedi." Ravi: Rebia Ibnu Abdillah Ibni'l-Hüdeyrin Kaynak: Muvatta, Hacc 53, (1, 341) •

Bedene (yolda) doguracak olursa, yavrusu da götürülüp annesiyle birlikte kesilir. Yavruyu tasiyacak bir mahmel (tasiyici) bulunmazsa annesine yükletilir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Hacc 143, (1, 378)

• Bedene (yolda) doguracak olursa, yavrusu da götürülüp annesiyle birlikte kesilir. Yavruyu tasiyacak bir mahmel (tasiyici) bulunmazsa annesine yükletilir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Hacc 143, (1, 378) • Babam Hz.Ömer, necib (denen çok muteber cinsten bir deveyi) Kabe'ye kurban olarak bagislamisti. (O ara necibe) üç yüz dinar verdiler. Resulullah (sav)'a gidip sordu: "Ben necibi Kabe'ye bagislamistim. Bu ara bazilari gelip üç yüz dinar verip satin almak istediler. Bunu satip yerine bir baska deve alayim mi?" "Hayir," dedi. "Baskasini degil, onu keseceksin." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Menasik 16, (1756) • Resulullah (sav) Hudeybiye senesinde, Kabe'de kesilmek üzere birçok deveyi kurban kildi. Bunlar arasinda (vaktiyle) Ebu Cehl'e ait olan, basinda gümüsten -bazi raviler altindan der- mamul bir büre bulunan deve de vardi. Bununla, müsrikleri öfkelendiriyordu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Menasik 13, (1749) • Ibnu Ömer (ra), kurbanlik devesine kabati ketenden, yünden mamul renkli kilimlerden, iki parçali takimlardan çul sarar, sonra bunu Kabe'ye yollardi. Bunlarla orada Kabe'ye örgü yapilirdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 146, (1, 379, 380) • Resulullah (sav), (beni göndererek), kurbanlik develeriyle ilgilenmemi, onlarin etlerini, derilerini, çullarini tasadduk etmemi, bunlardan kasaba bir (ücret) vermememi tenbih etti." Hz. Ali (ra) der ki: "Kasaba ücretini kendimizden öderdik." Ravi: Ali Kaynak: Buhari, Hacc 122, 112, 120, 122, Vekalet 1; Müslim, Hacc 348, (1317); Ebu Davud, Menasik 20, (1769); • Resulullah (sav) kurbanligini (Mekke ile Medine arasinda bir mevki olan) Kudeyd'de satin almisti. Ibnu Ömer (ra) de aynen öyle yapti. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Hacc 68, (907) •

(Biz Hudeybiye'de iken), Resulullah (sav) yanima geldi. O sirada ben tenceremin altini yakiyordum. Yüzümde de bitler kaynasiyordu. Resulullah (sav) bana: "Basindaki su böcekler seni rahatsiz etmiyor mu?" diye sordu. Ben: "Evet! Ediyor!" dedim. Bana: "Öyleyse...

• (Biz Hudeybiye'de iken), Resulullah (sav) yanima geldi. O sirada ben tenceremin altini yakiyordum. Yüzümde de bitler kaynasiyordu. Resulullah (sav) bana: "Basindaki su böcekler seni rahatsiz etmiyor mu?" diye sordu. Ben: "Evet! Ediyor!" dedim. Bana: "Öyleyse tras ol ve üç gün oruç tut veya alti fakiri, her birine yarim sa' vermek suretiyle doyur veya bir kurban kes. (Bunlardan hangisini yaparsan olur)" dedi. Ancak bu saydiklarinin önce hangisini zikretmisti bilemiyorum" diye cevap verdi. Tam o sirada su ayet nazil oldu: "Artik içinizden kim hasta olur, yahud basindan bir eziyeti bulunursa ona oruçtan, ya sadakadan, yahud da kurbandan biriyle fidye vacib olur..." (Bakara 196). Ravi: Ka'b Ibnu Ucre Kaynak: Buhari, Muhsar 5, 6, 7, 8, Megazi 35, Tefsir, Bakara 32, Merda 16, Tibb 16; Müslim, Hac 80, (1201); • Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Kimin (bir bacagi) kirilir veya sakatlanirsa ihramdan çikar (ve memleketine döner ve müteakip sene yeniden hacc yapar." Ravi: el-Haccac Ibnu Amr el-Ensdri Kaynak: Tirmizi, Hacc 96, (940); Ebu Davud, Menasik 44 (1862); Nesai, Hacc 102, (5,198, 199) • Efendisi Abdullah Ibnu Ca'fer'le beraber Medine'den çiktilar. Sükya'da hasta olan Hüseyin Ibnu Ali (ra)'ye ugradilar, Abdullah Ibnu Ca'fer, Hz. Hüseyin'le ilgilenmek için yaninda kaldi. Haccin fevte ugramasindan (o sene kaçirmaktan) korkarak Medine'de mukim Hz. Ali ve (zevcesi) Esma Bintu Umeys (ra)'e haber gönderdi, bunlar derhal yanina geldiler. Hz. Hüseyin (ra) (agridan sikayet ederek) basina isaret etti. Hz. Ali (ra) basinin tras edilmesini emretti. Sonra onun adina Sükya'da kurban kesilmesini emretti ve bir deve kesildi. Yahya Ibnu Said der ki: "Bu seferinde Hz. Hüseyin (hacc maksadiyla) Mekke'ye müteveccihen Hz. Osman (ra)'la birlikte yola çikmisti." Ravi: Ebu Esma Mevla Abdillah Ibni Ca'fer Kaynak: Muvatta, Hacc 165, (1, 388) • (Umre yapmak üzere ihrama girdikten sonra) Zatu's-Sukuk denen yere varinca orada kendisini yilan sokar. Arkadaslari, bu meseleyi sorabilecekleri bir kimseyle karsilasmak üzere, (herkesin gelip geçtigi ana) yola çikarlar. Derken Ibnu Mes'ud (ra) karsilarina çikar. Onlara su fetvayi verir: "Hemen bir hedy (kurbanlik) veya onun degeri miktarinca nakit parayi (Mekke'ye) gönderin. Onunla kendi araniza bir günlük alamet koyun, hedy kesildi mi ihramdan çiksin. Ayrica, bu umreyi de bilahere kaza etmen gerekir." (Rezin tahriç etmistir.) Ravi: Amr Ibnu Said en-Nehai Kaynak: Rezin •

Resulullah (sav), (Hudeybiye'de) engellenmisti. Basini tras etti, kurbanini kesti, hanimlarina temasta bulundu, müteakip sene umresini yapti." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Muhsar 1

• Resulullah (sav), (Hudeybiye'de) engellenmisti. Basini tras etti, kurbanini kesti, hanimlarina temasta bulundu, müteakip sene umresini yapti." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Muhsar 1 • (Hudeybiye'de) kurbanliklarin önü kesildigi zaman Hz. Peygamber (sav)'a gelerek: "Ey Allah'in Resulü! Kurbanligi benimle gönder, onu Harem'de keseyim!" dedim. Bana: "Bunu nasil yapacaksin?" dedi. Ben: "Onlarin göremeyecekleri yerlerden ve vadilerden götürürüm" dedim. Resulullah (sav) müsaade etti. Ben de onu götürüp Harem'de kestim. Resulullah (sav), Harem'de kesilmesi için benimle göndermisti. Çünkü (Mekkeli müsrikler) kendisine mani olmuslardi." [Rezin'in ilavesidir (Ibnu Hacer, bu rivayeti Nesai'den naklen Fethu'l-Bari'de kaydeder (4, 382).] Ravi: Naciye Ibnu Cündüb Kaynak: Rezin • Imam Malik (rh) demistir ki: "Kisi (haccda) düsman sebebiyle engellenirse, her nerede engele maruz kaldi ise, orada tras olup ihramdan çikar. Kendisine yeniden bunu kaza etmesi gerekmez. Zira Resulullah (sav) ve Ashabi (ra), kurbanligi Hudeybiye'de kestiler. Beytullah'ta kesilmek üzere gönderilen kurbanliklar mahalline varmazdan ve tavaf yapmazdan önce tras olup, her çesit ihram yasaklarindan çiktilar. Ve dahi, Resulullah (sav)'in birisine umre mensikinden) bir sey yapmasi veya (o anda yapmadigini) sonradan yapmasini emrettigi de sahih degilir." Ravi: Kaynak: Muvatta, Hacc 98, (1, 360); Buhari, Muhsar 4 (Bab basliginda) •

Ebu Eyyüb el-Ensari (ra) hacc yapmak üzere yola çikti. Mekke yolu üzerindeki Badiye'ye gelince develerini kaybetti. Yevm-i nahrde Hz. Ömer (ra)'e gelerek, durumu ona anlatti. Hz. Ömer (ra) kendisine: "Önce umre yapiyorsun gibi hareket et. Sonra ihramdan çik....

• Ebu Eyyüb el-Ensari (ra) hacc yapmak üzere yola çikti. Mekke yolu üzerindeki Badiye'ye gelince develerini kaybetti. Yevm-i nahrde Hz. Ömer (ra)'e gelerek, durumu ona anlatti. Hz. Ömer (ra) kendisine: "Önce umre yapiyorsun gibi hareket et. Sonra ihramdan çik. Sonra müteakip senenin haccina yetisirsen hacc yap, kolayina giden bir de kurban kes." Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Hacc 153, (1, 383) • Hebbar Ibnu'l-Esved, yevm-i nahrde kurban kesmekte olan Hz. Ömer (ra)'e gelerek: "Ey mü'minlerin emiri, hesapta yanildik. Biz bugünü arefe günü diye hesapliyorduk" dedi. Hz. Ömer: "Öyleyse Mekke'ye git, sen ve beraberindekiler tavaf edin, beraberinizde kurban getirdiyseniz bir kurban kesin. Sonra tras olun veya saçinizi kisa kesin ve (artik memleketinize) dönün. Gelecek yil yeniden hacc yapin, kurban kesin. Kurbanlik bulamayan, üç gün hacc sirasinda, yedi gün de dönüste olmak üzere (on gün) oruç tutsun." Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Hacc 154, (1, 383) •

Hz. Ali ve Hz. Ibnu Abbas (ra) demislerdir ki: "Ihsarliya ayet-i kerimede "...kolayiniza gelen kurbani..." ifadesiyle emredilmis bulunan kurbandan (Bakara 196) maksad bir koyundur." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Muvatta, Hacc 158

• Hz. Ali ve Hz. Ibnu Abbas (ra) demislerdir ki: "Ihsarliya ayet-i kerimede "...kolayiniza gelen kurbani..." ifadesiyle emredilmis bulunan kurbandan (Bakara 196) maksad bir koyundur." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Muvatta, Hacc 158 • (Ihsarliya kolayina gelen bir hedy terettüp eder) ayetinden sorulmus, o da su cevabi vermistir: "Bundan maksad ya bir deve veya bir sigir veya yedi koyundur. Bir koyun kesmem, bana oruç tutmamdan veya bir deveye ortak olmamdan daha hos gelir." (Muvatta'da hadisin, "sigir" kelimesine kadar olan kismi mezkurdur. Geri kalan kismim Rezin zikretmistir) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Hacc 160 • Saçlari örtülü Yemenli bir kimse Ibnu Ömer (ra)'e gelip: "Ey Ebu Abdirrahman, ben müstakil bir umre yapmak üzere geldim" dedi. Abdullah Ibnu Ömer (ra): "Ben seninle olsaydim da bana sormus bulunsaydin, sana hacc-i kiran yapmani emrederdim" dedi. Adam: "Bu zaten öyleydi (ancak kaçirdim)" dedi. Ibnu Ömer (ra): "Basindaki saçlardan su uçusanlari al (kes) ve kurban kes!" dedi. (Orada bulunan) Irakli bir kadin söze karisti: "Kurbani da neymis ey Ebu Abdirrahman?" "Kurbani dir!" Kadin tekrar sordu. "Kurbani nedir?" Ibnu Ömer (ra) su cevabi verdi: "Sadece bir koyun bulabilsem, onu kurban etmem bana oruç tutmamdan daha hos gelir." Ravi: Sadaka Ibnu Yesar el-Mekki Kaynak: Muvatta, Hacc 162, (1, 386-387) •

Resulullah (sav), Mekke'ye Keda'dan Batha'nin yanindaki yukari yoldan girdi ve asagi yoldan da çikti. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 41, 15; Müslim, Hacc 223 (1257); Ebu Davud, Menasik 45, (1866, 1867); Nesai, 105, (5, 2

• Resulullah (sav), Mekke'ye Keda'dan Batha'nin yanindaki yukari yoldan girdi ve asagi yoldan da çikti. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 41, 15; Müslim, Hacc 223 (1257); Ebu Davud, Menasik 45, (1866, 1867); Nesai, 105, (5, 2 • Ravi'den anlatildigina göre kendisi, iki dag yolu arasindaki Zu-Tuva nam mevkide geceyi geçirir, sonra Mekke'nin yukari yolundan sehre girerdi. Hacc veya umre yapmak niyetiyle Mekke'ye geldigi vakit, devesini dogruca Beytullah'in kapisinin yaninda ihdirirdi. Sonra (hayvandan iner) Mescid-i Haram'a girer, Haceru'l-Esved rüknüne gelir, oradan baslayarak yedi kere Beyt'i tavaf eder, ilk üçünde kosar, dördünde de yürürdü. Sonra tavaftan çikar, evine dönmezden önce iki rek'at namaz kilar, Safa ile Merve arasinda da tavafta (say) bulunurdu. Hacc ve umreden çiktigi zaman, Zülhuleyfe'deki Batha'da devesini ihtirirdi. Orada Resulullah (sav) da devesini ihtirirdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 38, 29, 148, 149; Müslim, Hacc 226 (1259); Muvatta, Hacc 6, (1, 324); Ebu Davud, Menasi • Ibnu Ömer (ra) Muhassab'da ögle, ikindi, aksam, yatsi namazlarini kilar, bir miktar uyurdu. Ibnu Ömer (ra), Resulullah (sav)'in böyle yaptigini söylerdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Hacc 149; Müslim, Hacc 337, (1310); Muvatta, Hacc 207; Tirmizi, Hacc 81, (921); Ebu Davud, M • Müslim'in bir rivayetinde: "Ibnu Ömer (ra) tahsib'i (Muhassab'da konaklamayi) sünnet bilirdi" denir. Ravi: Kaynak: • Tahsib (menasike dahil olan) bir sey degildir, o, Resulullah (sav)'in konakladigi bir konaklama yeridir. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 147; Müslim, Hacc 341, (1312); Tirmizi,Hacc 81, (921) • Resulullah (sav), oraya inmistir, çünkü orasi, yola çikmaya daha uygundur. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hacc 147; Müslim, 339, (1311); Tirmizi, Hacc 82, (923); Ebu Davud, Menasik 87, (2008) • Resulullah (sav) Mina'dan ayrildigi zaman Ebtah'a inmemi emretmedi. Fakat ben önceden gelip oraya bir çadir kurdum. Sonra O (sav) da gelip oraya indi." Ravi: Ebu Rafi' Kaynak: Müslim, Hacc 342, (1313); Ebu Davud, Menasik 87, (2009) • Ibnu Ömer (ra) Mekke'ye girmek için guslederdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Tirmizi, Hacc 29, (852) • Bir rivayette: "Resulullah (sav) Mekke'ye girmek için gusletti" denmistir. Ravi: Kaynak: Tirmizi, Hacc 29 (852) • Mina gecelerinde, hiçbir haci, Mina Akabesi'nin gerisinde geceyi geçirmemelidir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Hacc 209, (1, 406) • Bir diger rivayet söyle: "Hz. Ömer (ra), (eyyam-i Mina'da hususi) adamlar göndererek, halkin Akabe'nin gerisine (Mina cihetine) girmelerini saglardi." Ravi: Kaynak: Muvatta, Hacc 208, (1-406) • Hz. Abbas, Kabe ile ilgili sikaye vazifesi kendi sorumlulugunda oldugu için, eyyam-i Mina'yi Mekke'de geçirmek için izin istedi. Resulullah (sav) da ona izin verdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Hacc 133, 75; Müslim, Hacc 346, (1315); Ebu Davud, Menasik 75, (1959) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhacir olanlar, mensiklerini tamamladiktan sonra Mekke'de üç gün kalirlar." Ravi: Ala Ibnu'l-Hadrami Kaynak: Buhari, Menakibu'l-Ensar 47; Müslim, Hacc 441, (1352); Tirmizi, Hacc 103, (949); Ebu Davud, Menasik • Anlatildigina göre, kendisine: "Kisi Beytullah'i görünce ellerini kaldirir mi." diye sorulunca su cevabi vermistir: "Resulullah (sav)'la haccettik. O zaman biz bunu yapardik." (Bu metin Tirmizi'ye aittir. Mevzu üzerine, Ebu Davud ve Nesai'den gelen metin müteakip rivayettedir) Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Hacc 32, (955) • Ebu Davud ve Nesai'de bu rivayet su sekildedir: "Bu hususta soruldu, su cevabi verdi: "Yahudilerden baska birisinin yaptigini görmedim. Resulullah (sav)'la birlikte haccettik, bunu yapmadik." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Menasik 46, (1870); Nesai, Hacc 122 (5, 212) • Resulullah (sav) ilerledi, Mekke'ye girdi. (Dogru Beytullah'a giderek) Hacerul-Esved'e geldi, (ilk is) onu istilam buyurdu. Sonra Beytullah'i (yedi savtta) tavaf etti. (Tavaf tamamlaninca) Safa tepesine geldi, oradan Beytullah'a bakti. Ellerini kaldirip Allah'i (tekbir, tehlil, tahmid ve tevhidlerle) zikretmeye basladi ve Allah'in zikretmesini diledigince zikretti, dua etti. Bu sirada Ensar (ra) da onun asagisinda (ayni sekilde zikir ve duada bulunuyordu). Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Menasik 46, (1872) • Ibnu Ömer (ra) Mekke'den (ayrilip Medine'ye) yönelmisti. Kudeyd'e gelmisti ki, kendisine Medine'den bir haber ulasti. Bunun üzerine, ihramsiz olarak Mekke'ye döndü. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Hacc 248 (1, 423) •

Fadl Ibnu Abbas (ra), Resulullah (sav)'in terkisinde idi. Has'ame'den bir kadin birseyler sormak istiyordu. Fadl, kadina, kadin da Fadl'a bakmaya basladi. Resulullah (sav) eliyle Fadl'in basini öbür istikamete çevirdi. Kadin: "Ey Allah'in Resulü, Allah'in...

• Fadl Ibnu Abbas (ra), Resulullah (sav)'in terkisinde idi. Has'ame'den bir kadin birseyler sormak istiyordu. Fadl, kadina, kadin da Fadl'a bakmaya basladi. Resulullah (sav) eliyle Fadl'in basini öbür istikamete çevirdi. Kadin: "Ey Allah'in Resulü, Allah'in kullarina yazdigi hacc farizasi yasli ve ihtiyar babama ulasti. Ancak o, binegin üzerinde durabilecek halde bile degil. Ben ona bedel hacc yapabilir miyim?" dedi. Resulullah (sav): "Evet." dedi. Bu hadise, Veda Haccinda cereyan etti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 1, Cezfi-u's-Sayd 23, 24, Isti'zan 2; Müslim, Hacc, 407, 408, (1334, 1335); Muvatta, Ha • Bir adam Resulullah (sav)'a gelerek: "Kizkardesim haccetmeye nezretti. Ancak bunu ifa etmeden öldü, (ne yapmak gerekmektedir?)" diye sordu. Resulullah (sav): "Üzerinde baska borcu var miydi, sen bunu ödeyiverdin mi?" buyurdu. Adam: "Evet!" deyince: "Öyleyse Allah'a olan borcunu da ödeyiver. O, (celle sanuhu) borç ödenmeye daha layiktir" dedi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Eyman 30, Ceza-u's-Sayd 22, Itisam 12; Nesai, Hacc 7, 8, (5,116); Müslim, Nezr 1, (1638) • Resulullah (sav), bir adamin: "Sübrüme adina lebbeyk!" dedigini isitir. "Sübrüme de kim?" diye sorar. Adam: "Bir kardesim veya bir yakinim!" diye cevap verir. Resulullah (sav): "Sen kendi hesabina hacc yapmis misin?" diye sorar. "Hayir!" cevabini alinca: "Öyleyse önce kendi adina hacc yap, sonra Sübrüme adina yaparsin!" der. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Menasik 26, (1811); Ibnu Mace, Menasik 9, (2903) •

Hz. Ömer (ra) yevm-i nahrin sabahinda gündüz biraz yükselince çikip tekbir getirdi. Onun tekbiriyle birlikte halk da tekbir getirdi. Ayni gün, gündüzün tamamen yükselmesinden sonra ikinci defa çikip tekbir getirdi, halk da onunla birlikte tekbir getirdi. Sonra...

• Hz. Ömer (ra) yevm-i nahrin sabahinda gündüz biraz yükselince çikip tekbir getirdi. Onun tekbiriyle birlikte halk da tekbir getirdi. Ayni gün, gündüzün tamamen yükselmesinden sonra ikinci defa çikip tekbir getirdi, halk da onunla birlikte tekbir getirdi. Sonra günesin zeval vaktinde çikip tekrar tekbir getirdi, halk da onunla birlikte tekbir getirdi. (Getirilen) bu tekbir Mescid-i Haram'a kadar ulasti ve halk: "Hz. Ömer tekbir getirdi" deyip tekbir getirdiler. Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Hacc 205, (1, 404) • Ibnu Ömer (ra)'den anlatildigina göre, "O, çadirinin içinde tekbir getirirdi." (Tercüme'de muallak olarak kaydeder. Ancak Buhari, bunu Ibnu Ömer'e degil, Hz. Ömer'e nisbet eder.) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Iydeyn 12 • Meymune (ra)'den anlatildigina göre, Yevm-i nahrde tekbir getirir, kadinlar da Eban Ibnu Osman'in arkasindan tekbir getirirlerdir. Ravi: Meymune Kaynak: Buhari, Iydeyn 12 •

Biz Mina'da iken Resulullah (sav) bize hitab etti. Kulaklarimiz öylesine açildi ki, sanki her ne söylese bulundugumuz yerden (rahat) isitiyorduk. Bir ara, halka menasikini ögretmeye basladi. Böylece taslama yerine kadar geldi. (Konusurken) sehadet ve orta...

• Biz Mina'da iken Resulullah (sav) bize hitab etti. Kulaklarimiz öylesine açildi ki, sanki her ne söylese bulundugumuz yerden (rahat) isitiyorduk. Bir ara, halka menasikini ögretmeye basladi. Böylece taslama yerine kadar geldi. (Konusurken) sehadet ve orta parmagini (kulaklarina) koymustu. (Atilacak taslarin nohut büyüklügündeki) firlatma tasi oldugunu söyledi. Muhacirlerde emrederek Mescidin ön kisminda konaklamalarini, Ensar'a da Mescid'in arka kisminda konaklamalarini söyledi." Ravi der ki: "Iste bundan sonradir ki herkes (bineklerinden inip) yerlesti." Ravi: Abdurrahman Ibnu Muaz Kaynak: Ebu Davud, Menasik 70, (1951); Nesai, Hacc 189, (5, 249) • Resulullah (sav)'i Mina'da halka hitab ederken gördüm. Vakit kaba kuslukta ve efendimiz, boz bir disi katirin üzerindeydi. Hz. Ali (ra) de, Resulullah (sav)'in sözlerini rahat isitebilecegi bir mesafede durup, eksiltip artirmadan halka tekrar ediyordu. Halkin kimisi ayakta idi, kimisi de oturuyordu. Ravi: Rafi' Ibnu Amr el-Müzeni Kaynak: Ebu Davud, Menasik 73, (1956) •

Resulullah (sav) Ravha'da bir grup yolcuya rastladi. Onlardan bir kadin kendisine bir çocugu kaldirip: "Bunun için de hacc caiz olur mu?" diye sordu. Resulullah (sav): "Evet olur ve sana da sevab vardir" buyurdu." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Hacc 409,...

• Resulullah (sav) Ravha'da bir grup yolcuya rastladi. Onlardan bir kadin kendisine bir çocugu kaldirip: "Bunun için de hacc caiz olur mu?" diye sordu. Resulullah (sav): "Evet olur ve sana da sevab vardir" buyurdu." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Hacc 409, (1336); Muvatta, Hacc 244, (1, 422); Ebu Davud, Menasik 8, (1736) • Babam (ra) bana, Veda hacci sirasinda Resulullah (sav)'la birlikte hacc yaptirdi. Ben o zaman yedi yasinda idim." Ravi: Saib Ibnu Yezid Kaynak: Buhari, Cezau's-Sayd 25; Tirmizi, Hacc 83, (925) • Biz, kadin ve çocuklara bedel, telbiye getiriyorduk. Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Hacc 84, (927); Ibnu Mace, Menasik 68, (3038) •

Resulullah (sav) Subaa Binti'z-Zübeyr (ra)'in yanina girdi: "Herhalde sen hacc yapmak istiyorsun?" dedi. Subaa: "Vallahi kendimi hasta buluyorum" diye cevap verince: "Hacca çik, fakat sart kos ve de ki: "Ya Rabbi, beni nerede hapsedersen orasi (ihramdan çikip...

• Resulullah (sav) Subaa Binti'z-Zübeyr (ra)'in yanina girdi: "Herhalde sen hacc yapmak istiyorsun?" dedi. Subaa: "Vallahi kendimi hasta buluyorum" diye cevap verince: "Hacca çik, fakat sart kos ve de ki: "Ya Rabbi, beni nerede hapsedersen orasi (ihramdan çikip hacet birakma) yerimdir." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Nikah 15; Müslim, Hacc 104, (1207); Nesai, Hacc 60, (5, 168) • Tirmizi'de der ki: "Ibnu Ömer (ra), haccda sart kosmayi reddeder ve söyle derdi: "Size Hz. Peygamber (sav)'in sünneti kifayet etmiyor mu?" Nesai'nin rivayetinde su ziyade yer alir: "O, hiçbir zaman sart kosmamistir. Eger sizden biri bir maniden dolayi haccini tamamlayamazsa, Beytullah'a giderek tavaf etsin, Safa ve Merve arasinda sa'yetsin, sonra tras olsun yahut saçini kisalttirsin. Böylece ihramdan çikmis olur ve gelecek sene hacc yapincaya kadar her sey kendisine helal olur." (Sarihler, bu hadisi Ibnu Abbas (ra)'dan rivayet eden Tavus ile Said Ibnu Cübeyr'in de bununla amel etmediklerini belirtirler. Esasen hacci tamamlamaya mani bir engelle karsilasacak olanlarin tabi olacaklari ihsar ahkami varken, önceden kosulan sart, yeni bir hak getirmiyor) Ravi: Kaynak: •

Ibnu Ömer (ra)'in ayaginin çukuruna, Mina'da mizragin uç demiri isabet etti. Haccac, Ibnu Ömer (ra)'a geçmis olsun ziyaretine geldi, Ibnu Ömer (ra)'e: "Keske sana bunu isabet ettireni bilseydik (de cezalandirsaydik)" dedi. Ibnu Ömer (ra): "Bana onu sen isabet...

• Ibnu Ömer (ra)'in ayaginin çukuruna, Mina'da mizragin uç demiri isabet etti. Haccac, Ibnu Ömer (ra)'a geçmis olsun ziyaretine geldi, Ibnu Ömer (ra)'e: "Keske sana bunu isabet ettireni bilseydik (de cezalandirsaydik)" dedi. Ibnu Ömer (ra): "Bana onu sen isabet ettirdin" dedi. Öbürü: "Nasil olur?" deyince, Ibnu Ömer (ra): "Silah tasinmasi yasak olan bir günde sen silah tasidin. Harem'e silah soktun. Halbuki Harem'e silah sokulmaz" dedi. Ravi: Ibnu Cüreyc Kaynak: Buhari, Iydeyn 9 • Resulullah (sav) Hudeybiye'de Mekkelilerle, sehre, silahin sadece cülübbanindan yani içindekileriyle dagarciktan baska bir sey sokmamak sartiyla anlastilar. Ravi: Bera Ibnu Azib Kaynak: Buhari, Sulh 6, Umre 3, Cezau's-Sayd 17, Cizye 19, Megazi 43; Müslim, Cihad 90, (1783); Ebu Davud, M •

Resulullah (sav)'a zemzem suyu verdim, ayakta içti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 76, Esribe 16; Müslim, Esribe 117, (2027); Tirmizi, Esribe 12, (1883)

• Resulullah (sav)'a zemzem suyu verdim, ayakta içti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Hacc 76, Esribe 16; Müslim, Esribe 117, (2027); Tirmizi, Esribe 12, (1883) • Resulullah (sav) (Hudeybiye Antlasmasi) sirasinda bir Kureysliye, Hudeybiye'ye zemzem suyu getirmesini söyledi. Adam getirdi. Resulullah (sav) onu Medine'ye götürdü. [Rezin'in ilavesidir.] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Rezin •

Ey Allah'in Resulü, Mina'da, seni günese karsi gölgeleyecek bir bina yapmayalim mi? demistim, bana: "Hayir!" dedi. "Orasi oraya gelenlere develerini ihdirma yeridir!" Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik 90, (2019); Tirmizi, Hacc 51, (881); Ibnu Mace, Menasik...

• Ey Allah'in Resulü, Mina'da, seni günese karsi gölgeleyecek bir bina yapmayalim mi? demistim, bana: "Hayir!" dedi. "Orasi oraya gelenlere develerini ihdirma yeridir!" Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Menasik 90, (2019); Tirmizi, Hacc 51, (881); Ibnu Mace, Menasik 52, (3006, 3007) • Resulullah (sav)'i dinledim. Veda haccinda zevcelerine söyle demistir: "Size bu (farziniz!) bundan sonra hasirlarin arkalari!" Ravi: Ebu Vakid el'Leysi Kaynak: Ebu Davud, Menasik 1, (1722) • Babasi tarikiyle dedesinden rivayet ediyor: "Hz. Ömer (ra), yaptigi en son haccinda Resulullah (sav)'in zevcelerine izin verdi. Onlarla birlikte Abdurrahman Ibnu Avf ve Osman Ibnu Affan (ra)'i gönderdi." (Berkani der ki: "(Hadisi rivayet eden) Ibrahim'den maksad: Ibrahim Ibnu Abdirrahman Ibni Avf'tir." Humeydi ise: "Bu açiklama isabetli gözükmüyor. Derim ki: O, Ibrahim Ibnu Abdirrahman Ibni Abdillah Ibni Ebi Rebia el-Mahzumi'dir. Dogruyu Allah bilir) Ravi: Ibrahim Kaynak: Buhari, Cezau's-Sayd 26 • Resulullah (sav)'a: "Gerçek haci kimdir?" diye soruldu da su cevabi verdi: "Saçini düzenleyip yikamayi ve koku sürünmeyi çoktan terketmis kimsedir." Kendisine tekrar: "Hangi hacc efdaldir?" diye sorulunca: "Yüksek sesle telbiye getirilen ve kurban kesilen" dedi, "(Hacda ilgili ayette geçen) sebil nedir?" diye soruldu. "Zad (nafaka) ve rahile (binek) dir." cevabini verdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Al-i Imran, (3001); Ibnu Mace, Menasik 6, (2896) • Bir adam: "Ey Allah'in Resulü! Bana hacc farz oldu. Borcum da var (önce hangisini ödeyeyim?" diye sordu. Resulullah (sav): "Önce borcunu öde" dedi. (Rezin'in ilavesidir) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Rezin • Hz.Enes (ra), cimri olmadigi halde havidli bir devenin üzerinde haccini yapti." [Hz. Enes (ra): "Resulullah (sav) da yol esyasini yükledigi havidli bir deve üzerinde hacc yapti" demistir.] Ravi: Sümame Kaynak: Buhari, Hacc 3 (Muallak senetsiz olarak kaydetmis) • Ibnu Ömer (ra)'e "Seni dört sey yaparken görüyorum. Bunlari arkadaslarindan bir baskasinin yaptigini görmedim" dedim. Bana: "Ey Ibnu Cüreyc, onlar nedir?" diye sordu. Ben de saydim: "Sen Kabe'nin rükünlerinden sadece iki Yemani rükne (rükn-i Yemani ve rükn-i Hacer) temasta bulunuyor, digerlerine temas etmiyorsun. Keza senin tüysüz deriden ma'mul nalin giydigini görüyorum. Keza senin (saç ve sakalini) sariya boyadigini görüyorum. Keza seni Mekke'de gördüm, herkes (Zilhicce) hilalini görünce ihrama girdikleri halde sen terviye günü (8 Zilhicce) ihrama girdin!" Bana su açiklamayi yapti: "Rükünlere temasa gelince; ben Resulullah (sav)'in, sadece iki rükne temas ettigini gördüm. Tüyü yolunmus nalina gelince; ben Resulullah (sav)'in nalinlarinda hiç tüy görmedim. Ayaklari onlarin içinde iken abdest alirdi. Ben onu giymeyi seviyorum. Sariya gelince; ben Resulullah (sav)'in onunla boyandigini gördüm. Ben onunla boyanmayi seviyorum, ihrama girmeye gelince, ben Resulullah (sav)'in devesi, onu yola koyuncaya kadar telbiye çektigini görmedim." Ravi: Ubeyd Ibnu Cüreyc Kaynak: Buhari, Vudu' 30; Müslim, Hacc 25, (1187); Muvatta, Hacc 31, (1, 333); Ebu Davud, Menasik 21, (1772) •