KESB (KAZANÇ) BÖLÜMÜ

Resulullah (sav) (bir gün) söyle hitap ettiler: "Ey insanlar! Allah Teala hazretleri tayyibtir, tayyibten baska bir sey kabul etmez. Allah'in mü'minlere emrettigi seyler, peygambere emretmis olduklarinin aynisidir. Nitekim Allah Teala hazretleri...

• Resulullah (sav) (bir gün) söyle hitap ettiler: "Ey insanlar! Allah Teala hazretleri tayyibtir, tayyibten baska bir sey kabul etmez. Allah'in mü'minlere emrettigi seyler, peygambere emretmis olduklarinin aynisidir. Nitekim Allah Teala hazretleri (peygamberlere): "Ey Peygamberler, temiz olanlardan yiyin de salih amel isleyin" (Mü'minun 51) emretmis, mü'minlere de: "Ey iman edenler, size rizik olarak verdiklerimizin temizlerinden yiyin" (Bakara 172) diye emirde bulunmustur." Sonra seferi uzatip, saçi basi daginik, toz-toprak içinde kalan ve elini semaya kaldirip: "Ey Rabbim, ey Rabbim" diye dua eden bir yolcuyu zikredip, dedi ki: "Bu yolcunun yedigi haram, içtigi haram, giydigi haramdir ve (netice itibariyle) haramla beslenmektedir. Peki böyle bir kimsenin duasina nasil icabet edilir?" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Zekat 65, (1015); Tirmizi, Tefsir, Bakara,(2992) • Resulullah (sav)'i isittim. Söyle buyurmuslardi: "Bir kisim insan vardir, Allah'in mülkünden haksiz bir surette mal elde etmeye girisirler. Halbuki bu, kiyamet günü onlara bir atestir, baska degil." Ravi: Havle el-Ensariyye Kaynak: Buhari, Hums 7; Tirmizi, Zühd 41, (2375) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Surasi muhakkak ki, haramlar apaçik bellidir, helaller de apaçik bellidir. Bu ikisi arasinda (haram veya helal oldugu) süpheli olanlar vardir. Insanlardan çogu bunlari bilmez. Bu durumda, kim süpheli seylerden kaçinirsa, dinini de, irzini da tebrie etmis olur. Kim de süpheli seylere düserse harama düsmüs olur, tipki korulugun etrafinda sürüsünü otlatan çoban gibi ki, her an koruluga düsebilecek durumdadir. Haberiniz olsun, her melikin bir korulugu vardir, Allah'in korulugu da haramlaridir. Haberiniz olsun, cesette bir et parçasi var ki, eger o saglikli olursa cesedin tamami saglikli olur, eger o bozulursa, cesedin tamami bozulur. Haberiniz olsun bu et parçasi kalptir." Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Iman 39, Büyu 2; Müslim, Müsakat 107, (1599); Ebu Davud, Büyu 3, (3329, 3330); Tirmizi, Büyu • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Helal, Allah Teala hazretlerinin kitabinda helal kildigi seydir. Haram da Allah Teala hazretlerinin kitabinda haram kildigi seydir. Hakkinda sükut ettigi sey ise affedilmistir. Onun hakkinda sual külfetine girmeyiniz." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Selman el-Farisi ve Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Libas 6, (1726); Ibnu Mace, Et'ime 60, (3367) • Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "(Beni Adem'den) hiç kimse elinin emeginden daha hayirli bir taami asla yememistir. Allah'in peygamberi Davud aleyhisselam elinin emegini yerdi." Ravi: Mikdam Ibnu Ma'dikerb Kaynak: Buhari, Büyu 15 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Öyle bir devir gelecek ki, insanoglu, aldigi seyin helalden mi, haramdan mi oduguna hiç aldirmayacak." [Rezin su ziyadede bulunmustur: "Böylelerinin hiç bir duasi kabul edilmez."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Büyu 7, 23; Nesai, Büyu 2, (7, 243) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhakkak ki yediginizin en temizi kendi kesbinizden olandir. Muhakkak ki evladlariniz da kendi kesbinizdendir." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Büyu 79; Tirmizi, Ahkam, 22, (1358); Nesai, Büyu 1, (7, 249); Ibnu Mace, Ticarat 1,...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhakkak ki yediginizin en temizi kendi kesbinizden olandir. Muhakkak ki evladlariniz da kendi kesbinizdendir." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Büyu 79; Tirmizi, Ahkam, 22, (1358); Nesai, Büyu 1, (7, 249); Ibnu Mace, Ticarat 1, (2137 • Sanki Mudar kabilesine mensup uzun boylu bir kadin ayaga kalkip: "Ey Allah'in Resulü! Biz (kadin)lar babalarimiz ve evladlarimiz ve kocalarimiz üzerine yüküz. Onlarin mallarinda emirleri disinda, tasarrufu bize helal olan nedir?" diye sualde bulundu. Aleyhissalatu vesselam: "Size helal olan "taze"dir. Ondan hem yiyin, hem de hediye edin!" buyurdular." Ebu Davud der ki: "Tazeden maksad ekmek, sebze ve taze meyve gibi fazla kalinca bozulan yiyecekleridir." Ravi: Sa'd Ibnu Ebi Vakkas Kaynak: Ebu Davud, Zekat 44, (1686) • Ebu Süfyan'in karisi Hind, (Bir gün gelerek) "Ey Allah'in Resulü" dedi. "Ebu Süfyan cimri bir adamdir. Bana ve çocuguma yetecek miktarda (nafaka) vermiyor. Durumu idare için, onun bilmez tarafindan, almam gerekiyor! (Ne yapayim?)" Aleyhissalatu vesselam: "Örfe göre sana ve çocuguna kifayet edecek miktarda al!" buyurdular." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Büyu 95, Mezalim 1, Nafakat 5, 9, 14, Eyman 3, Ahkam 14, 180; Müslim, Akdiye 7, (1714); Ebu • Bir adam Ibnu Abbas (ra)'a: "Yanimda bir devesi olan bir yetim var. Devesinin sütünden içebilir miyim?" diye sormustu. Ibnu Abbas su cevabi verdi: "Eger deve kaybolunca ariyor, katran vesairesini sürerek tedavisini yapiyor, su yalagini onariyor, sulama gününde suyunu içiriyorsan yavruya zarar vermeden ve memeyi tamamen kurutmadan içebilirsin." Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Sifatu'n-Nebi 33, (2, 934) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Üzerine ücret almada en hakli oldugunuz sey Kitabullah'tir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Icare 16 (muallak olarak kaydetmistir), Tibb 34 • Anlatildigina göre, kendisine mushaf yazmanin ücreti hakkinda sorulmustu. Su cevapta bulundu: "Bunda bir beis yok. Onlar, bu iste, ressam durumundadirlar, ellerinin emegini yemektedirler." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Rezin • Hz. Ebu Bekr (ra) halife seçildigi zaman: "Kavmim biliyor ki, benim meslegim ailemin nafakasini te'minden aciz degildir. Ancak simdi Müslümanlarin isleriyle mesgulüm. Bu sebeple Ebu Bekr'in ailesi beytü'l-malden yiyecek, o da Müslümanlar için çalisacak" dedi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Büyu 15 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biz kimi bir ise tayin eder, bir rizik tahsis edersek, bu tahsis edilenden maada aldigi gulüldür (devlet malindan hirsizliktir)." Ravi: Büreyde Kaynak: Ebu Davud, Haraç 10, (2943) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bize memur olursa, kendine bir zevce edinsin. Hizmetçisi yoksa bir de hizmetçi edinsin. Meskeni yoksa bir mesken edinsin." Hz. Ebu Bekr (radiyallahu anh) dedi ki: "Resulullah aleyhissalatu vesselamim söyle buyurduklari bana haber verildi: "Kim bunun disinda bir sey edinirse, bu kimse haindir, hirsizdir." Ravi: Müstevrid Ibnu Seddad Kaynak: Ebu Davud, Haraç 10, (2945) • Hilafeti sirasinda Hz. Ömer'in yanina geldim. Hz. Ömer: "Bana haber verildigine göre, sen Müslümanlarin islerinden bir kismini üzerine almissin ve sana maas verilince almaktan kaçinmissin (dogru mu)?" diye sordu. Ben de: "Evet!" dedim. Bunun üzerine Hz. Ömer: "Bundan maksadin ne?" dedi. Ben de: "Benim atlarim var, kölelerim var (halim vaktim iyidir), hayir üzereyim. Ben maasimin Müslümanlara sadaka olmasmi istiyorum" dedim. Hz. Ömer: "Hayir! Böyle yapma! Çünkü (bir ara ben de senin gibi düsünmüs), senin arzu ettigin seyi arzu etmistim. Resulullah (sav) bana ihsanda bulunuyordu. Ben de: "Bu parayi ona benden daha çok muhtaç olan birine ver!" diyordum. Hatta bir seferinde (aleyhissalatu vesselam) yine bana mal vermisti. Ben yine: "Bunu, onu benden daha çok muhtaç olan kimseye ver!" demistim. Aleyhissalatu vesselam: "Onu al, kendi malin yap, sonra tasadduk et! Bu maldan, sen talep etmeden, bekler vaziyeti almadan, gelen olursa onu al. Böyle olmayana gönlünü baglama!" buyurdular." Ravi: Abdullah Ibnu Amr es-Sa'di Kaynak: Buhari, Ahkam 17; Müslim, Zekat 111, (1045); Nesai, Zekat 94, (5,103) • Resulullah (sav) Hadramevt'te bulunan bir araziyi ikta' etti. O sirada Hz. Muaviye orada emir idi. Kendisine o araziyi bana vermesi için yazdi." Ravi: Vail Ibnu Hucr Kaynak: Ebu Davud, Haraç 36, (3058, 3059); Tirmizi, Ahkam 39, (1381) • Babasindan, o da ceddi (ra)'tan anlatiyor: "Resulullah (sav), Bilal Ibnu Haris el-Müzeni'ye Kabaliyye madenlerini, yüksekte olanlari ve alçakta olanlariyla, (Necid'de bulunan) Kuds daginda ekine elverisli olan yerlerle birlikte ikta' kildi. Ancak ona hiçbir Müslümanin hakkini vermedi. (Bu ikta' beratini) ona söyle yazdi: "Bismillahirrahmanirrahim. Bu Allah'in Resulü Muhammed'in Bilal Ibnu'l-Haris'e verdigi(nin berati)dir. Ona, el-Kabaliyye mintikasinin, alçak ve yüksek (yerlerinin) madenlerini vermistir." [Bir rivayette su ziyade var: "(Medine'ye dört beridlik mesafede yer alan Zatu'n-Nusub ve (Necd'de yer alan) Kuds mevkiinin ekime elverisli olan kismini da verdi. Hiçbir Müslümanin hakkini vermedi. (Bu berat metnini Resulullah'in emriyle, katibi) Übey Ibnu Ka'b yazdi."] Ravi: Kesir Ibnu Abdillah Ibnu Amr Ibni Avf el-Müzeni Kaynak: Ebu Davud, Haraç 36, (3062, 3063); Muvatta, Zekat 8, (1, 248) • Resulullah (sav), Zübeyr (ra)'e atinin kostugu yer(e kadar olan mesafeyi) ikta' kildi. (Söyle ki): "Zübeyr ati (mecali kesilip) duruncaya kadar kosturdu. At durunca Zübeyr kamçisini atti. [Resulullah (sav):] "Kamçisinin ulastigi yere kadar (o mintikayi) ona verin" emrettiler. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Harac 36, (3072) • Resulullah (sav) Medine'de yayini ile bir ev plani çizdi ve: "Sana daha da artirayim mi, artirayim mi?" diye sordu." Ravi: Amr Ibnu Hureys Kaynak: Ebu Davud, Harac 36, (3060) • Resulullah (sav) hacamat oldu ve haccama ücretini verdi. Eger bu (hacamat ücreti) haram olsaydi vermezdi. Ayrica efendisine konustu, o da vergisini hafifletti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Icare 18, Büyu 39, Tibb 9; Müslim, Müsakat 66 (1202); Ebu Davud, Büyu 39, (3423) • Resulullah (sav)'in muhacir ashabindan bir adamin anlattigina göre, Resulullah (sav) söyle buyurdular: "Müslümanlar üç seyde ortaktirlar: Su, ot ve ates." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 62, (3477) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir Müslümanm henüz ulasmadigi (ot, odun, su, gibi) bir seye önce ulasan kimse ona sahip olur." Bunun üzerine halk çikip, (mubah seyleri sahiplenmek maksadiyla) birbirleriyle hizlica isaretleme yarisina girdiler. Ravi: Esmer Ibnu Mudarris Kaynak: Ebu Davud, Imaret 36, (3071) •

Resulullah (sav) köpegin semenini, fahisenin mehrini ve kahinin ücretini yasakladi. Ravi: Ebu Mes'ud Kaynak: Buhari, Büyu 113, Icare 20, Talak 51, Tib 46; Müslim, Müsakat 39, 1567; Muvatta, Büyu 68, (2, 656);

• Resulullah (sav) köpegin semenini, fahisenin mehrini ve kahinin ücretini yasakladi. Ravi: Ebu Mes'ud Kaynak: Buhari, Büyu 113, Icare 20, Talak 51, Tib 46; Müslim, Müsakat 39, 1567; Muvatta, Büyu 68, (2, 656); • Resulullah (sav) kan mukabilinde alinan semenden, köpek semeninden, fuhus kazancindan men etti. Dövme yapani, dövme yaptirani, faiz yiyeni, faiz yedireni ve musavverleri lanetledi. Ravi: Ebu Cuheyfe Kaynak: Buhari, Büyu 113, 25, Talak, Libas 86, 96; Ebu Davud, Büyu 65, (3483) • Resulullah (sav) cariyenin kesbini nehyetti. [Ebu Davud, Rafi Ibnu Hadiç'ten yaptigi rivayette su ziyadeyi kaydeder: "..Kazancin nereden oldugunu bilinceye kadar..."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Icare 20, Talak 61; Ebu Davud, Büyu 40, (3425) • Çocuklari kesbe mecbur etmeyin. Siz onlari kesbe mecbur ettiginiz zaman hirsizlik yaparlar. San'at sahibi olmayan cariyeleri de kesbe zorlamayin. Zira siz onlari kesbe zorladiginiz takdirde ferçleriyle kazanirlar. Onlarin getirecegi paraya karsi istigna gösterin ki, Allah da sizi müstagni kilsin. Size temiz olan yiyecekler yarasir. Ravi: Osman Kaynak: Muvatta, Isti'zan 42, (2,981) • Hz. Ebu Bekr (ra)'in bir kölesi vardi. Bu köle çalisip kendisine belli bir haraç ödüyordu. Hz. Ebu Bekr onun kazancindan yiyordu. Bir gün yine bir seyler getirdi. Ebu Bekr (ra) bundan da yedi. Ancak kölesi: "Bu yedigin nedir, biliyor musun?" dedi. Hz. Ebu Bekir: "Neymis o?" deyince köle açikladi: "Ben cahiliye devrinde kahinlik yapardim. Aslinda bu isin ehli de degildim. Bu sebeple (kafadan atip bir) adam aldatmistim. (Bugün yolda) bana rastladi ve (kahinligimden kalma eski) bir borcunu ödedi. Yediginiz iste bu idi!" Bunun üzerine Ebu Bekr elini bogazina atip, midesinde her ne varsa kusup çikardi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Menakibu'l-Ensar, 26 • Resulullah (sav) köpegin semeninden nehiy buyurdular. Eger (sahibi, öldürülen) köpegin semenini istemeye gelirse, avucunu toprakla doldurun. (Metin Ebu Davud'a, aittir.) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Büyu 68, (3482); Nesai, Büyu 91, (7,309) • Resulullah (sav), av köpegi hariç, köpegin semenini yasakladi. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Büyu 50, (1281) • Resulullah (sav) kedinin yenmesini ve semenini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Büyu 64, (3480); Tirmizi, Büyu 49, (1280) • Babasindan anlattigina göre, babasi Muhayyisa haccamin kiralanmasi hususunda izin istedi. Resulullah onu menetti. Muhayyisa'nin haccam bir azadlisi vardi. Sorup izin istemeye ara vermedi. Sonunda (sav) kendisine: "Onunla deveni ve köleni besle, (kendin yeme!)" buyurdular. Ravi: Ibnu Muhayyisa el-Ensari Kaynak: Muvatta, Isti'zan 28 (2, 970); Ebu Davud, Büyu 28, (3422); Tirmizi, Büyu 47, (1277); Ibnu Mace, Tica • Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Ben teyzeme bir köle bagisladim ve ben onun teyzem hakkinda mübarek olmasini diliyorum. Teyzeme: "Onu haccama teslim etme, kuyumcuya ve kasaba da teslim etme!" dedim." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 49, (3430) • Kilab kabilesinden bir adam, Resulullah'a damizlik hayvanin suyundan (para almayi) sordu. Aleyhissalatu vesselam yasakladi. Adam: "Ey Allah'in Resulü! Biz damizligi astiriyoruz da bize ikramda bulunuyorlar!" dedi. Aleyhissalatu vesselam ikramda bulunmaya ruhsat verdi. Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Büyu 46, (1274); Nesai, Büyu 94, (7, 360) • Resulullah (sav) (bir gün bize): "Kusameden sakinin!" buyurdular. Biz: "Kusame de nedir?" dedik. "Bir cemaatin basinda bulunan bir kimse (birsey taksim ettigi zaman) berikinin ve ötekinin hisselerinden bir seyler alir(sa, iste bu aldigi sey kusamedir)." Ravi: el-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Cihad 179, (2783,2784) • Bir adam kendisine on dinar borçlu olan bir alacaklisinin pesine düstü ve: "Vallahi borcunu ödeyinceye veya bana bir kefil getirinceye kadar arkani birakmayacagim!" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam o borcu üzerine aldi. Sonra adam, üzerine aldigi miktari Resulullah (sav)'a getirdi. Aleyhissalatu vesselam adama: "Bu parayi nereden buldun?" diye sordu. Adam: "Madenden!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse bizim buna ihtiyacimiz yok! Onda hayir da yok" buyurdu ve borcu ona bedel ödeyiverdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Büyu 2, (3328); Ibnu Mace, Sadakat 9, (2406) • Hz. Ömer (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) bana ihsanda bulunurdu. Ben de: "Siz, bunu benden daha muhtaca verin" diyordum. Aleyhissalatu vesselam da; "Al bunu! Sen beklemez ve istemez oldugun halde sana geleni al! Bu sekilde gelmezse, nefsini pesine takma!" buyurdu." [Bir rivayette su ziyade gelmistir: "Bu sebeple Ibnu Ömer (ra), ne bir sey isterdi, ne de kendine ihsan edilen bir seyi reddederdi."] Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni's-Sa'di Kaynak: Buhari, Ahkam 17, Zekat 51; Müslim, Zekat 110, (1045) • Bir diger rivayette söyle denmistir: "Hz. Ömer (ra) beni, zekat (toplama isine) tayin etti. Bu isi tamamlayinca bana ücret verilmesini emretti. Ben: "Ben Allah rizasi için çalistim, ücretim Allah üzerinedir!" dedim. Hz. Ömer: "Sen, sana verileni al. Nitekim ben de Resulullah (sav) zamaninda çalismistim. Bana ücret verdi. Hatta (ilk seferinde) ben de senin söyledigini söyledim. Bunun üzerine (sav) bana: "Sen istemedigin halde sana birseyler verilirse, onu al, ye ve tasadduk et!" buyurdular" dedi. Ravi: Kaynak: • Babasindan naklen anlatiyor: "Bir adamin söyle söyledigini isittim: "Resulullah (sav)'in [Veda hacci sirasinda hutbede] söyle söyledigini isittim: "Ey insanlari ihsanlari, onlar ihsan kaldigi müddetçe alin! Ne zaman, Kureys saltanat kavgasina düser ve ihsan dininizden rüsvet mukabili otursa, o zaman onu birakin ve almayin!" Ravi: Selim Ibnu Mutayr Kaynak: Ebu Davud, Haraç 17, (2958,2959) • Resululah (sav) iki yarisçinin yemegini nehyetti: Müsabaka ve kumar. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Et'ime 7, (3754) • Resulullah (sav)'in: "Cennete meks sahibi girmeyecektir!" dedigini isittim. Ravi: Ukbe Ibnu Amir Kaynak: Ebu Davud, Haraç 7, (2937) •