TAHARET BÖLÜMÜ

Resulullah (sav)'la bir seferde beraber idik. Beyda nam mevkiye veya Zatul-Ceys denen yere gelmistik ki benim bir kolyem kop(up kaybol)du. Resulullah (sav) onu aramak için kaldi, O'nunla birlikte herkes orada kaldi. Bir su basinda da degillerdi. Üstelik...

• Resulullah (sav)'la bir seferde beraber idik. Beyda nam mevkiye veya Zatul-Ceys denen yere gelmistik ki benim bir kolyem kop(up kaybol)du. Resulullah (sav) onu aramak için kaldi, O'nunla birlikte herkes orada kaldi. Bir su basinda da degillerdi. Üstelik beraberlerinde su da yoktu. Halk Hz. Ebu Bekr (ra)'e ugrayip: "Aise'nin yaptigini gördüm mü! Hem Resulullah'i, hem de herkesi burada oyaladi. Bir su basinda degiller, beraberlerinde su da yok!" demisler. Resulullah basini dizlerimin üzerine koymus uyurken Ebu Bekr (ra) çikageldi. "Sen Resulullah (sav)'i da halki da, burada hapsettin. Bir su basinda degiller, beraberlerinde su da yok!" diyerek, babam beni azarladi ve Allah'in diledigince baska seyler de söyledi. (Öfkesini daha da yenemeyip) eliyle bögrüme bögrüme dürterek (canimi yakti). Resulullah'in basi dizimin üzerinde oldugu için kimildamamaya çalistim. Resulullah (sav) sabaha kadar, susuz olarak uyudu. Sabah olunca Allah Teala Hazretleri, teyemmüm ayeti'ni inzal buyurdu: "...Su bulamazsaniz temiz topraga teyemmüm edin, yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin. Allah size zorluk yapmak murad etmez, bilakis sizi temizlemek, ve üzerinizdeki nimetim tamamlamak ister, ola ki sükredersiniz" (Maide 6). Üseyd Ibnu Hüdayr -ki (Akabe biatina katilan) nakiblerden biridir- dedi ki: "Ey Ebu Bekr ailesi! Bu, sizin ilk bereketiniz degildir." (Hz. Aise) sözüne devam ederek) dedi ki: "Bindigim deveyi dürtüp kaldirdim. (Kaybolan) kolya altinda çikti." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Teyemmüm 2, Fedailu'l-Ashab 5, 30, Tefsir, Nisa 10, Maide 3, Nikah 65, 125, Libas 52, Hudud • Ebu Davud'un rivayetinde Hz. Aise (ra) der ki: "Resulullah (sav) Üseyd Ibnu Hüdayr (ra)'la Hz. Enes'i, Hz. Aise (ra)'nin kaybettigi kolyeyi aramaya gönderdi. Bu esnada namaz vakti girdi. Abdestsiz namaz kildilar. Gelip durumu Resulullah (sav)'a, haber verdiler. Bunun üzerine teyemmüm ayeti indirildi. Bir rivayette su ziyade gelmistir: "Üseyd, Hz. Aise'ye: "Allah rahmetini bol kilsin, senin basina hoslanmadigin her ne gelmis ise onda Allah senin için de müslümanlar için de bir ferec (sikintidan kurtulma) kilmistir" dedi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (317) • Resulullah (sav), beraberinde Hz. Aise'nin de bulundugu bir seferinde, Ulafu'l-Ceys nam mevkide geceleyin istirahat molasi vermisti. Bu esnada Hz.Aise (ra)'nin Yemen boncugundan mamul kolyesi koptu. Bunun aranmasi, askerleri yolundan alikoydu ve sabah aydinligi girdi, insanlarin yaninda su yoktu. Hz. Ebu Bekr (ra) Aise'ye kizdi ve hatta: "Herkesi yolundan alikoydun, yanlarinda su da yok!" diye çikisti. Derken Allah Teala Hazretleri, Resulullah (sav)'a, temiz toprakla temizlenme ruhsatini indirdi. Bunun üzerine müslümanlar, Resulullah (sav)'la kalkip ellerini kaldirdilar. Topraktan hiçbir sey almadilar, yüzlerini ve omuzlarina kadar ellerini meshettiler. Ellerinin içlerinden de koltuk altlarina kadar meshettiler." Ebu Davud su ziyadede bulunmustur: "Bir hadiste Ibnu Sihab der ki: "Alimler bu hadise itibar etmediler." Ebu Davud der ki: "Hadisi, Ibnu Ishak da böyle rivayet etti ve rivayette Ibnu Abbas (ra)'dan onun "iki vurus zikrettigini" kaydetti." Nesai'nin bir rivayetinde "Topraktan hiçbir sey çirpmadilar" denmistir. Ravi: Ammar Ibnu Yasir Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 320); Nesai, Taharet 196,197,198, (1, 166-168) • Ashab, Resulullah'la birlikte sabah namazi için toprakla meshlendiler. Bu maksadla avuçlarini topraga vurup toprakla yüzlerine bir defa meshettiler. Sonra tekrar dönüp avuçlarini topraga bir kere daha vurup, ellerinin tamami ile ellerinin içlerinden koltuk altlarina, omuzlarina kadar meshettiler." Ebu Davud'un bir diger rivayetinde, Ibnu'l-Leys: "Dirseklerinin yukarisina kadar." demistir. Ravi: Ammar Ibnu Yasir Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 320) • Ben, Abdullah Ibnu Mes'ud ile Ebu Musa (ra) arasinda idim. Ebu Musa, Ibnu Mes'ud'a: "Ey Ebu Abdirrahman! Bir adam cünüb olsa ve bir ay boyu su bulamasa ne yapar, namazi nasil kilar, ne dersin?" diye sordu. "Suyu bir ay bulamasa da teyemmüm etmez!" dedi. Ebu Musa: "Pekala Maide süresindeki su ayete ne dersin? "...Su bulamazsaniz temiz bir toprakta teyemmüm edin, yüzlerinizi, ellerinizi onunla meshedin" (Maide, 6). Abdullah su cevabi verdi: "Bu ayette Ashaba ruhsat verilmis olsaydi çok geçmeden su soguyunca da toprakla teyemmüm etmeye yeltenirlerdi." Ebu Musa da ona: "Siz teyemmümü bu sebeple mi hos bulmuyorsunuz?" dedi. Ibnu Mes'ud "Evet!" deyince, Ebu Musa, Abdullah'a: "Sen Ammar'in Hz. Ömer (ra)'e ne dedigini duymadin mi?" Dedi ki: "Resulullah (sav) beni bir vazifeyle yola çikarmisti. Sefer esnasinda cünüb oldum. Su da bulamadim. Bunun üzerine hayvanlarin bulanmasi gibi ben de topraga bulandim. Sonra Resulullah (sav)'a gelip durumu kendisine arzettim. Bana: "Sana söyle yapman kafi idi!" dedi (ve gösterdi), iki avucuyla yere bir vurdu, sonra avuçlarini çirpti, sonra soluyla (sag) avucunun sirtini veya sol avucunun sirtini (sag) avucuyla meshetti. Sonrada onunla yüzünü de meshetti." Ravi: Sakik Kaynak: Buhari, Teyemmüm 7, 4, 5, 8; Müslim, Hayz 110 (368); Ebu Davud, Taharet 123 (321); Nesai, Taharet 20 • Müslim'in rivayetinde [Resulullah (sav) söyle demis olmali]: "Ellerinle söyle yapman sana yeterdi." Sonra (bizzat göstererek) ellerini bir kere yere vurdu. Sonra soluyla sagini, yani avucunun içini ve disini meshetti. Abdullah da: "Görmedin mi, Ömer (ra), Ammar (ra)'in sözüne kanaat getiremedi" dedi." Ravi: Kaynak: Müslim, Taharet 110, (368) • Bir diger rivayette söyle geldi: "Resulullah (sav): "Senin söyle yapman sana yeterdi" buyurdular ve (göstermek için) ellerini yere vurup çirpti, yüzünü ve avuçlarini meshetti." (Bu Sahiheyn'in ibaresidir.) Ravi: Kaynak: Buhari, Teyemmüm 6; Müslim, Hayz 111, (368) • Bir adam Hz. Ömer (ra)'e gelerek: "Ben cünüb oldum, su da bulamadim (ne yapayim)?" diye sordu. Hz. Ömer: "Namaz kilma!" diye cevap verdi. (Orada bulunan Ammar (ra) söze girip): "Ey mü'minlerin emiri! Hatirliyor musun? Ben ve sen bir seriyyede beraberdik. Cenabet olduk ve su bulamadik. O zaman sen namaz kilmamis, ben ise topraga bulanarak kilmistik. (Sonra da bu durumu kendisine açinca), Aleyhissalatu vesselam bana: "Ellerini yere vurup sonra üfleyip sonra onlarla yüzünü ve ellerini meshetmen sana kafi idi" buyurdular" dedi. Hz. Ömer (ra): "Ey Ammar Allah'tan kork!" dedi. Ammar: "Dilersen bu hadisi kimseye söylemiyeyim!" deyince, Hz. Ömer "(Vallahi asla! Bu meselede) seni altina girdigin sorumlulukla basbasa birakiyorum" diye cevap verdi." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebza Kaynak: Buhari, Teyemmüm 4, 5, 7, 8; Müslim, Hayz 112 (368); Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 322, 323, 32 • Ebu Davud'da rivayet söyledir: "...Sana söyle yapman yeterlidir (dedi ve göstermek için) ellerini yere vurdu, sonra onlara üfürüp elleriyle yüzünü ve kollarinin yansina kadar ellerini meshetti." Yine Ebu Davud'un bir baska rivayetinde: "...sonra ellerini yere vurdu, sonra birbirine vurarak (yapisan toprak parçalarini) çirpti, sonra yüzünü ve kol kemiginin ortasina kadar kollarini meshetti, dirsege ulasmadi (bütün bu mesh ameliyesini yere) bir vurusta (yapti)." Bir diger rivayette: "...dirsege kadar" denmistir. Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebza Kaynak: Ebu Davud, Taharet 123, (318, 319, 322, 323, 324, 325, 326, 327, 328) • Bu hadisten Tirmizi, su kismi tahric etmistir: "Resulullah (sav) kendisine (Ammar'a), yüze ve ellere teyemmüm yapmasini emretti." (Tirmizi) der ki: "Ammar'in söyle söyledigi rivayet edildi: "Biz Resulullah (sav)'la birlikte omuzlara ve koltuk altlarina kadar teyemmüm ettik." Ravi: Abdurrahman Ibnu Ebza Kaynak: Buhari, Teyemmüm 4, 5, 7, 8; Müslim, Hayz 112 (368); Nesai, Taharet 196,199, 200, (1, 165-170) • Resulullah (sav), bir kenara çekilmis halkla birlikte namaz kilmayan bir adam gördü. "Ey fülan! Halkla birlikte niye namaz kilmiyorsun?" diye sordu. Adam: "Ey Allah'in Resulü, cenabet oldum, su da yok" deyince: "Topragi kullan. o sana yeterlidir" buyurdular. Ravi: Imran Ibnu Husayn Kaynak: Buhari, Teyemmüm 6,8, Menakib 25; Müslim, Mesacid 317, (682); Nesai, Taharet 203, (1, 171) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "On yil boyu su bulamasa da, temiz toprak müslümanin abdest suyudur. Suyu bulunca, bedenini onunla meshlesin, zira bu daha hayirlidir." Ravi: Ebu Zerr Kaynak: Ebu Davud, Taharet 125, (332, 333); Tirmizi, Taharet 92, (124); Nesai, Taharet 204, (1, 171) • Ibnu Abbas (ra)'a teyemmümden sorulmustu. Dedi ki: "Allah Teala Hazretleri, Kitab-i Mübîn'de, abdesti zikrederken söyle buyurmustur: "Yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yikayin." Teyemmüm hakkinda da söyle buyurdu: "Yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin" (Yine ayet-i kerime'de Cenab-i Hakk) söyle buyurdular: "Erkek ve kadin hirsizin elini kesin." Hirsizin elini kesmede sünnet (bilekten itibaren) avuç kismi kesmektir (bilek- dirsek arasi kesilmez), öyleyse, teyemmüm yapilacak kisim yüz ve (bilege kadar) ellerdir. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Taharet 110, (145) • Bir adam cünüb oldu ve namaz kilmadi. Sonra Resulullah'a gelerek, durumu O'na arzetti. Aleyhissalatu vesselam: "Isabetli davranmissin!" buyurdular. Bir diger zat da cünüb olmustu, teyemmüm edip namazini kildi. Sonra o da Resulullah'a gidip durumunu arzetti. Aleyhissalatu vesselam ona da ayni seyi söyledi, yani ""isabetli davranmissin!" dedi. Ravi: Tarik Kaynak: Nesai, Taharet 205, (1, 172) • Resulullah (sav) zamaninda bir adam yaralanmis, sonra da ihtilam olmustu. Kendisine yikanmasi emredildi. Adam yikandi ve öldü. Onun haberi Resulullah (sav)'a ulasmisti. (Öfke ile) sunlari söyledi: "Onu öldürmüsler, Allah da onlarin canini alsin! Madem bilmiyorlardi, niye sormadilar? Bilgisizligin sifasi sualdir. Ona, teyemmüm yeterliydi. Yarasina bir bez sarilmali ve üzerinden meshedilmeli, sonra da bedeninin geri kalan kismi yikanmaliydi." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Taharet 127, (337); Ibnu Mace, Taharet 93, (572) • Zatu's-Selasil Gazvesi'nde, soguk bir gecede ihtilam oldum. Yikandigim taktirde helak olacagimdan korktum. Böylece teyemmüm yapip, arkadaslarima sabah namazini kildirdim. Bu hadiseyi Resulullah (sav)'a anlattilar. Bana: "Ey Amr! Sen cünüb oldugun halde arkadaslarina namaz mi kildirdin?" diye sordu. Ben de yikanmama mani olan durumu haber verdim ve dedim ki: "Ben Allah'in söyle söyledigini isittim: "Kendinizi öldürmeyin, Allah sizlere karsi rahimdir." (Nisa 29). Resulullah (sav) güldüler ve hiçbir sey söylemediler. Ravi: Amr Ibnu'l-As Kaynak: Ebu Davud, Taharet 126, (334, 335) • Iki kisi bir sefere çiktilar. Derken namaz vakti girdi. Beraberlerinde su olmadigi için temiz toprakla teyemmüm ettiler ve namazlarini kildilar. Sonra vakti içinde su buldular. Bunlardan biri, abdesti de namazi da iade etti, digeri iade etmedi. Sonra Resulullah (sav)'a gelince durumu anlattilar, Resulullah (sav), iade etmeyene: "Sünnete isabet ettin, namazin sana yeterlidir!" dedi, Abdesti ve namazi iade eden zata da: "Sana iki kat ücret var!" ferman buyurdu. Ravi: Ebu Said Kaynak: Ebu Davud, Taharet 128, (338, 339); Nesai, Gusl 27 (1, 213) • Cüruf nam mevkideki tarlasindan dönüyordu. Mirbedu'n-Ne'am (denen deve agilindan) geçerken namaz vakti girdi. Hemen teyemmüm edip namazini kildi. Sonra Medine'ye döndügünde günes henüz yüksekteydi (ve namazin vakti çikmamisti). Ama namazini iade etmedi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Teyemmüm 3, [önceki rivayet bab basliginda muallak (senetsiz) olarak zikredilmistir]; Muvatt • Bir baska rivayette, (bu hadiseyi) Nafi' rahimehullah söyle anlatir: "Ben ve Ibnu Ömer (ra), Cüruf nam mevkiden beraber dönüyorduk. Mirbed'e gelince Abdullah devesinden inip, temiz toprakla teyemmüm yapti, yüzüne dirseklerine kadar ellerine meshetti, sonra namaz kildi." Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Teyemmüm 3, [önceki rivayet bab basliginda muallak (senetsiz) olarak zikredilmistir]; Muvatt •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkek, kadinin dört uzvu arasina çöker ve kadina mübaseret ederse gusül vacib olur." Bir rivayette de su ziyade var: "...Inzal olmasa bile." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak:

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Erkek, kadinin dört uzvu arasina çöker ve kadina mübaseret ederse gusül vacib olur." Bir rivayette de su ziyade var: "...Inzal olmasa bile." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: • Hitan, hitani geçince gusül vacib olur, ben ve Resulullah böyle yaptik ve yikandik" denmistir. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 28; Müslim, Hayz 87, (348); Muvatta, Taharet 71, (1, 45, 46); Ebu Davud, Taharet 84, (2 • Resulullah (sav) Ensar'dan birine adam göndererek, yanina çagirtti. Ensari basindan sular damlaya damlaya geldi. Aleyhissalatu vesselam: "Herhalde sana acele ettirdik?" buyurdu. Ensari: "Evet ey Allah'in resulü!" deyince: "Acele ettirilir ve inzal olmazsan gusletmen gerekmez. Sadece abdest gerekir" buyurdular. Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Vudu 34; Ebu Davud, Taharet 84, (217) • Müslim'in bir diger rivayetinde: "Resulullah (sav): "Suyu (yikanmayi), su (meninin gelmesi) gerektirir" buyurdu" denmistir. Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 81-83, (343-345) • Resulullah: "Su, sudan dolayidir" buyurmustur. Ravi: Ebu Eyyub Kaynak: Nesai, Taharet 132, (1,115) • Su, sudan gerekir" hükmü Islam'in bidayetinde bir ruhsatti. Sonra bundan nehyedildi." Übeyy ilaveten der ki: "Su, sudan gerekir" hükmü ihtilam hakkinda muteberdir." Ravi: Übeyy Ibnu Ka'b Kaynak: Ebu Davud, Taharet 84, (214, 215); Tirmizi, Taharet 81, (110,111) • Resulullah'a, "bir kimse elbisesinde islaklik bulsa, ancak ihtilam oldugunu hatirlamasa (yikanmasi gerekir mi?)" diye sorulmustu. "Evet, yikanmalidir!" diye cevap verdi. Sonra, ihtilam oldugunu görüp de, yaslik göremeyen kimseden soruldu: "Ona gusül gerekmez" dedi. Ümmü Süleym (ra) sordu: "Bunu kadin görecek olursa, kadina gusül gerekir mi?" Buna da: "Evet! kadinlar, erkeklerin emsalleridir!" diye cevap verdi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 95, (236); Tirmizi, Taharet 82, (113) • Ümmü Süleym (ra) Resulullah (sav)'a: "Rüyasinda, erkegin gördügünü gören kadin hakkinda sorarak, gusül gerekip gerekmeyecegini ögrenmek istedi. Aleyhissalatu vesselam: "Evet!, suyu görürse!" cevabini verdi. Aise (ra) [Ümmü Süleym'e yönelip:] "Allah hayrini versin(neler söylüyorsun)? diye ayipladi. Resulullah (sav) [Aise'ye yönelerek]: "Ey Aise, birak onu, (diledigini sorsun!) öyle olmasa (çocuklarda anne tarafina) benzerlik olur mu? Kadinin suyu erkegin suyuna üstün gelirse, çocuk dayilarina benzer; erkegin suyu kadininkine üstün gelirse, çocuk amcalarina benzer" buyurdular. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 33, (314); Muvatta, Taharet 84, (1, 51); Ebu Davud, Taharet 96, (237); Nesai, Taharet 1 • Müslim'in bir diger rivayetinde su ziyade var: ".. Erkegin suyu koyu ve beyazdir. Kadinin suyu sari ve akiskandir. Bunlardan hangisi üstün olur veya öne geçerse benzerlik hasil olur." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 30, (311); Buhari, Menakibu'l-Ensar, 49 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her bir kilin dibinde cünüblük vardir. Saçlari yikayin, deriyi paklayin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Taharet 98, (248); Tirmizi, Taharet 78, (106) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, yikamadan tek bir saç kilinin dibini kuru birakirsa, ateste nice nice azablara duçar olacaktir." Hz. Ali (ra) der ki: "Bu(nu isitmem) sebebiyle basima düsman oldum. Bu sebeple basima düsman oldum. Bu sebeple basima düsman oldum." (Nitekim Hz. Ali saçlarini keserdi.) Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 98, (249) • Resulullah (sav)'a cenabetten temizlenmek hususunda sorulmustu. Buyurdular ki: "Erkek ise, saçini açsin ve su killarin dibine varincaya kadar yikasin. Kadin ise, saçini(n örgüsünü) açmamasinin ona bir zarari yok. Basina elleriyle üç kere su avuçlayip döksün." Ravi: Sevban Kaynak: Ebu Davud, Taharet 100, (255) • Resulullah (sav) cenabetten gusledince önce ellerini yikamaktan baslardi, sonra namaz abdesti gibi abdest alirdi. Sonra parmaklarini suya batirir, onlarla saç diplerim hilallerdi. Deriyi islattigi kanaati hasil olunca tepesinden üç kere su dökerdi. Sonra da bedeninin geri kalan kisimlarini yikardi. En sonra da ayaklarini yikardi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Bir diger rivayette: "...Suya sokmazdan önce ellerini yikayarak baslardi" denmistir. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Bir baska rivayette: "Sag elini yikayarak baslar, onun üzerine su döker, sonra sag eliyle vücudundaki ezanin üzerine su döker, sol eliyle de onu yikardi..." denmistir. (Bu Sahiheyn'in lafzidir.) Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Ebu Davud'un bir rivayetinde söyle gelmistir: "Hz. Aise (ra) der ki: "Resulullah (sav), basi üzerine üç kere su dökerdi. Biz ise, örmelerimiz sebebiyle bes kere dökerdik." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Sahiheyn'in bir rivayetinde söyle denir: "Resulullah (sav), cenabetten yikandigi zaman (süt sagilan kab gibi) bir kab(ta su) isterdi. Onu eliyle tutar, basinin sag tarafini yikayarak baslar, sonra da sol kismini yikardi. Sonra iki avucuyla su alir, onlarla basina dökerdi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Buhari'nin diger bir rivayetinde (Hz.Aise) söyle demistir: "(Resulullah'in zevcelerinden) birimiz cenabet oldugu vakit, eliyle üç kere basinin üzerine su döker, sonra eliyle üç kere sag tarafina su döker, diger eliyle de sol tarafina dökerdi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 1, 15,19; Müslim, Hayz 35, (316); Muvatta, Taharet 67, (1, 44), 80, (1, 45); Ebu Davud, • Resulullah (sav) cenabetten yikanirken ben O'na perde oldum, (söyle yikanmisti): Önce ellerini yikadi. Sonra sag eliyle (kaptan) solu üzerine su dökerek fercini ve (meniden) bulasanlari yikadi. Sonra elini duvara -veya yere- sürdü. Sonra namaz abdesti gibi abdest aldi. Ancak ayaklarini yikamayi terketti. Sonra üzerine su döktü. Sonra ayaklarini çekip yikadi. Aleyhissalatu vesselamin cenabetten guslü iste böyledir. Ravi: Meymüne Kaynak: Buhari, Gusl 1, 5, 7, 8, 10, 11, 16, 18, 21; Müslim, Hayz 4, (317); Ebu Davud, Taharet 98 (245); Tir • (Babam) Ömer (ra) Resulullah (sav)'a, cenabetten nasil yikanacagini sordu. Aleyhissalatu vesselam dedi ki: "(Kisi) sag eli üzerine su dökerek baslar, iki veya üç kere döker (ve ovalayip yikar). Sonra sag elini kaba sokar (avuçladigi suyu) ferci üzerine bosaltir, bu sirada sol eli ferci üzerindedir. Dökülen su ile aralarindaki (meni bulasigi)ni temizleninceye kadar yikar. Sonra isterse elini topraga koyar, sonra sol eli üzerine, temizleninceye kadar su döker. Sonra üç kere ellerini yikar. Istinsakta bulunur (burnuna su çekip yikar). Mazmaza yapar (agzina su alip yikar). Yüzünü ve kollarini üçer kere yikar. Basina sira gelince meshetmez, suyu döker (ve bedeninin geri kalan kismini yikar)." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Gusl 18, (1, 205, 206) • (Bir gün) "ey Allah'in Resulü!" dedim. "Ben çok örgüsü olan bir kadinim. Hayiz ve cenabetten yikanirken örgüleri çözeyim mi?" "Hayir!" buyurdular, basinin üzerine, ellerine üç kere su avuçlayip dökmen, sonrada bedenine su döküp yikanman sana yeterlidir." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Hayz 58, (330); Ebu Davud, Taharet 100, (251, 252); Tirmizi, Taharet 77, (105); Nesai, Tahar • Hz. Aise (ra)'ye, Abdullah Ibnu Ömer'in, kadinlara yikandiklari zaman örgülerini açmalarini emrettigi haberi ulasmisti, söyle dedi: "Ibnu Ömer'e hayret dogrusu! Kadinlara baslarini çözmelerini emrediyormus, bir de tras olmalarini emretmiyor mu? Ben ve Resulullah (sav) ayni kaptan (beraberce) yikanirdik. Ben, basima üç kere su dökmekten baska birsey yapmazdim (da Resulullah müdahale edip "örgülerini de çöz" demezdi)." Ravi: Ubeyd Ibnu Umayr el-Leysi Kaynak: Müslim, Hayz 59, (331) • Hz. Enes (ra)'in bize anlattigina göre, Resulullah (sav)'in tek bir gusülle bütün hanimlarini dolastigi olmustur. Ravi: Katade Kaynak: Buhari, Gusl 12,24, Nikah 4, 102; Ebu Davud, Taharet 75, (218); Tirmizi, Taharet 106, (140); Nesai, • Resulullah (sav), bir gün bütün hanimlarina ugradi. Her birisinin yaninda ayri ayri yikandi. Kendisine: "Ey Allah'in Resulü" dedim, "en sonunda bir kere yikansaniz olmaz mi?" "(Olmasina olur, ancak) böyle yapmak daha temiz daha hos ve daha paktir!" buyurdular. Ravi: Ebu Rafi Kaynak: Ebu Davud, Taharet 86, (219) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz ehline temas eder sonra tekrar etmek dilerse ikisi arasinda abdest alsin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Müslim, Hayz 27, (308); Ebu Davud, Taharet 86, (220); Tirmizi, Taharet 107, (141); Nesai, Taharet 10 • Resulullah (sav) yikanir, (sabahtan önce) iki rekat namazla sabah namazini kilardi. Gusülden sonra Aleyhissalatu vesselam'in bir de abdest aldigini zannetmiyorum. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Taharet 79, (107); Nesai, Taharet 162, (1, 137); Ebu Davud, Taharet 99, (250) • Ben ve Resulullah (sav), farak denen tek bir kaptan beraber guslederdik. Süfyan der ki: "Bir farak üç sa'dir." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 2; Müslim, Hayz 41, 42, (319, 320); Muvatta, Taharet 68, (1, 44, 45); Ebu Davud, Tahare • Hz. Aise (ra)'nin yanina girmistim. Yanimda Hz. Aise'nin süt kardesi vardi. Kendisine, Resulullah (sav)'in cenabetten nasil yikandigini sorduk. Bir sa' miktarinda bir kap getirtti ve onunla yikandi. Aise ile aramizda bir perde vardi. (Yikanirken) üzerine üç kere su döktü ve dedi ki: "Resulullah (sav)'in zevceleri, saçlari kulak memesi civarinda olmasi için saçlarinin baslarini alirlardi. Ravi: Ebu Seleme Kaynak: Buhari, Gusl 2; Müslim, Hayz 41, 42, (319, 320); Muvatta, Taharet 68, (1, 44, 45); Ebu Davud, Tahare • Hz. Cabir (ra)'in yaninda idik. Yaninda gusülden soran bir grup insan vardi. Söyle cevap verdi: "Bir sa' su sana yeter!" Bir adam: "Bana kafi gelmez" diye itiraz etti. Hz. Cabir: "Ama, saçi senden daha çok ve senden daha hayirli olan zata yetiyordu!" dedi. Onun burada kasdettigi "hayirli zat" Resulullah (sav) idi. (Ibnu Hacer, bu rivayetin Müslim'de bulunmadigim söyler). Ravi: Muhammed el-Bakir Kaynak: Buhari, Gusl 3, 4; Nesai, Taharet 144, (1, 128) • Ben ve Resulullah (sav) saridan mamul bir kaptan su alarak yikanirdik. Ravi: Aise Kaynak: Nesai, Taharet, 47, (98, 99) • Resulullah (sav) açikta (izarsiz) yikanan bir adam görmüstür. Derhal minbere çikarak, Allah'a hamd ve senada bulunduktan sonra: "Allah diridir ve ayiplari örtücüdür, hayayi ve örtünmeyi sever. Öyleyse biriniz yikaninca örtünsün" buyurdu. Ravi: Ya'la Ibnu Ümeyye Kaynak: Ebu Davud, Hamam 2; Nesai, Gusl 7, (1, 200) • Resulullah (sav)'a hizmet ediyordum. Yikanmak isteyince: "Bana enseni dön!" derdi. Ben de ensemi dönerdim. Böylece ona perde olurdum. Ravi: Ebu's-Semh Kaynak: Nesai, Taharet 143, (1, 126) • (Mekke'nin) Fethi gününde Resulullah (sa}'in yanina gittim. O'nu yikanir buldum. Kizi Fatima da bir giyecekle ona perde yapiyordu. Ravi: Ümmü Hani Bintu Ebi Talib Kaynak: Müslim, Hayz 70, (336) • Resulullah (sav) yikanmisti. (Kurulanmasi için) bir havlu getirildi. Onunla kurulanmayip: "Su(yun) islakligi ile böyle (daha iyi) buyurdular." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Taharet 162, (1, 138) • Namaz elli vakitli, cenabetten gusül de yedi defa idi. Elbiseden sidigin yikanmasi da yedi defa idi. Resulullah (sav) (azaltilmasini Cenab-i Hakk'tan) taleb ede ede namaz bes'e, cenabetten gusül bire, elbiseden sidigin temizlemesi bir kereye indirildi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Taharet 98, (247) • Bazen Resulullah (sav) cenabetten yikanir, sonra (üsümüs olarak gelip) bana sokulup benim isitmami isterdi, ben de 0'nu bagrima bastinp isitiyordum. Bundan dolayi ben ayrica yikanmiyordum. Ravi: Aise Kaynak: • Resulullah (sav) cenabetten yikanirken basini hitmi (denen otla) yikardi. Bununla yetinir, (hitmili su) üzerine ayrica su dökmezdi. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 101, (256) • Biz Resulullah (sav)'in beraberinde ihramli ve ihramsiz her iki durumda da bulunduk. Bu esnada saçlarimiz yapistirilmis bulundugu halde yikanirdik. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Taharet 100, (254) • Resulullah (sav), cünüb olmadikça her halimizde bize Kur'an okutup talim ederdi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 91, (229); Tirmizi, Taharet 111, (146); Nesai, Taharet 171, (1, 144) • Resulullah (sav) heladan çikinca Kur'an okur, bizimle et yerdi. Cenabet halinden baska hiçbir sey O'nunla Kur'an arasina perde olmazdi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 91, (229); Tirmizi, Taharet 111, (146); Nesai, Taharet 171, (1, 144) • Ibnu Abbas (ra)'dan rivayet edildigine göre, O cünüb kimsenin Kurban okumasinda bir beis görmezdi." [Rezin tahric etmistir. Buhari bab basliginda muallak olarak kaydetmistir) Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, (Hayz 7) • Resulullah (sav), cünübken uyumak istedigi takdirde fercini yikar ve namaz abdestiyle abdest alirdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Gusl 27, 25; Müslim, Hayz 21, (305, 307); Muvatta, Taharet 77, (1, 47, 48); Ebu Davud, Tahar • Müslim'in bir rivayetinde: "...Yemek veya uyumak istedigi zaman namaz abdestiyle abdest alirdi" denmistir. Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 21, (305, 307) • Hz. Aise (ra)'ye Resulullah (sav)'in vitir namazindan sordum..." Hadisi zikreder. Hadiste su ibare de var: "Hz. Aise'ye: "Resulullah cünübken ne yapardi, uyumadan önce yikanir miydi. Veya yikanmadan önce uyur muydu?" diye sordum? Bana su cevabi verdi: "Bunlarin hepsini yapardi. Bazan yikanir ve sonra uyurdu, bazan abdest alir ve uyurdu." Bunu isitince: "Bu meselede genislik koyan Allah'a hamdolsun!" dedim. Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Kays Kaynak: Müslim, Hayz 21, (305, 307) • Hz. Aise (ra)'ye sordum:"Resulullah (sav) cenabetten gecenin basinda mi yikanirdi sonunda mi?" "Bazan basinda, bazan da sonunda yikanirdi" dedi. Ben: "Allahu ekber! bu meselede genislik veren Allah'a hamdolsun." dedim ve tekrar sordum. "Vitir namazini gecenin evvelinde mi kilardi, ahirinde mi?" "Bazan evvelinde bazan ahirinde kilardi" dedi. Ben: "Allahu ekber! Bu meselede genislik veren Allah'a hamdolsun!" dedim ve tekrar sordum: "Resulullah (sav) Kur'an'i açiktan mi okurdu sessiz mi okurdu?" "Bazan açiktan okur bazan da sessiz okurdu" dedi. Ben: "Allahu ekber!" dedim. "Bu meselede kolaylik koyan Allah'a hamdolsun!" Ravi: Gudayf Ibnu Haris Kaynak: Ebu Davud, Taharet 88, 90 (222, 223, 224, 226, 228), Salat 343, (1437) • Tirmizi ve Ebu Davud'un bir rivayetinde de söyle gelmistir: "Resulullah (sav) cünübken uyur ve hiç suya dokunmazdi." Tirmizi der ki: "Hz. Aise'den, Aleyhissalatu vesselam'in uyumazdan önce abdest aldigi da rivayet edilmistir ve bu rivayet en sahih olanidir." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Taharet 88, 90 (222, 223, 224, 226, 228), Salat 343, (1437); Tirmizi, Taharet 87, (118, 1 • Nesai'nin bir riveyetinde: "Resulullah (sav) yemek veya içmek istedigi zaman ellerini yikar sonra yer içerdi." denmistir. Ravi: Kaynak: Nesai, Taharet 163, 164, 165, 166 (1, 138-139), Gusl 4, 5, (1, 199) • Ömer Ibnu'l-Hattab (ra), geceleyin cünüb oldugunu, (ne yapmasi gerektigini) sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Abdest al, uzvunu yika, sonra uyu." buyurdular. [Bu metin Sahîheyn'e aittir.] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Gusl 27, 25; Müslim, Hayz 25, (306); Muvatta, Taharet 76, (1, 47); Ebu Davud, Taharet 87 (22 • Ibnu Ömer (ra), cünübken uyumak veya yemek istedigi zaman, yüzünü ve dirseklerine kadar ellerini yikar, basini mesheder, sonra yer veya uyurdu. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Taharet 78, (1, 48) • Resulullah (sav) Medine sokaklarindan birinde kendisine rastlamistir. Ebu Hüreyre bu sirada cünüb oldugu için, Aleyhissalatu vesselam'in nazarindan sivisarak gidip yikanir gelir. Gelince Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ebu Hüreyre neredeydin ?" diye sorar. "Ben cunübtüm, pis pis sizinle oturmak istemedim" cevabinda bulunur. Aleyhissalatu vesselam: "Sübhanallah! (bilmez misin ki) müslüman pis olmaz!" ferman eder. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Gusl 23, 24; Müslim, Hayz 115, (371); Ebu Davud, Taharet 97, (231); Tirmizi, Taharet 89, (12 • Resulullah (sav)'la bir gün karsilastigimizda cünüb idim, hemen yolumu çevirip gidip yikandim. Bilahare gelince: "(Böyle sizi görünce alelacele sivismamin sebebi) cünüb olmam idi!" dedim. Aleyhissalatu vesselam: "Müslüman (cenabetle) pis olmaz ki!" buyurdular. Ravi: Huzeyfe Ibnu'l'Yeman Kaynak: Müslim, Hayz 116, (372); Ebu Davud, Taharet 92, (230); Nesai, Taharet 172, (1, 145) • Nesai'nin rivayetinde hadis söyledir: "Resulullah (sav) Ashabindan bir erkekle karsilasinca onu mesheder ve ona dua ediverirdi. Bir gün erken vakitte Aleyhisalatu vesselam'i (sokakta) gördüm. Hemen yolumu ondan çevirdim. (Eve gidip yikandiktan sonra) günes yükselince yanina geldim. Bana: "(Sabahleyin) seni görmüstüm, hemen yolunu benden çevirdin" buyurdular. Ben de açikladim: "Çünkü ben cünübtüm (bu halde) bana dokunmanizdan korktum." "Surasi muhakkak ki" dedi Aleyhissalatu vesselam, "mü'min necis olmaz." Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 116, (372); Ebu Davud, Taharet 92, (230); Nesai, Taharet 172, (1, 145) • Namaza kalkilip saflar düzlenmisti ki, Resulullah (sav) geldi, namazgahina geçti. O anda cünüb oldugunu hatirladi. Bize: "Yerinizde durun" deyip, hemen ayrilip yikanmaya gitti. Gusledip dönünce basindan henüz su damliyordu. Tekbir getirdi, namaza durdu. Beraber namaz kildik... Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Gusl 17, Ezan 24, 25; Müslim, Mesacid 157, (605); Muvatta, Taharet 79, (1, 48); Ebu Davud, T • Resulullah (sav), sabah namazini kildirmak üzere (mescide) girmisti. Eliyle "Yerinizde durun!" diye isaret buyurdu (ve çikti). Sonra basindan su damladigi halde geri geldi ve cemaate namazlarini kildirdi. Ravi: Ebu Kekre Kaynak: Buhari, Gusl 17, Ezan 24, 25; Müslim, Mesacid 157, (605); Muvatta, Taharet 79, (1, 48); Ebu Davud, T • Bir rivayette: "...Namazi tamamlayinca: "Ben de bir insanim. (Ilk geldigimde) cünübtüm" buyurdu" denmistir. Ravi: Ebu Kekre Kaynak: Buhari, Gusl 17, Ezan 24, 25; Müslim, Mesacid 157, (605); Muvatta, Taharet 79, (1, 48); Ebu Davud, T • Hz. Ömer (ra) halka sabah namazini kildirdi ve arkadan Cüruf nam mevkideki arazisine gitti. Orada, elbisesinde meni bulasigi gördü. "Biz" dedi, "yagli yeyince, damarlarimiz gevsedi (bu yüzden ihtilam olduk)." Derhal yikandi ve elbisesinde gördügü meni bulasigini da yikadi. Sonra, namazini iade etti," Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Taharet 80, 81, 82, (1, 49) • Bir baska rivayette "meni" kelimesinden sonra su ibare yer alir: "Halkin isini üzerime alalidan beri ihtilam olmaya basladim" dedi. Derhal yikanip elbisesinde gördügü bulasigi yikadi. Sonra kuslukta günes tam olarak yükselince namazini kildi." Ravi: Süleyman Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Taharet 80, 81, 82, (1, 49) •

Ensardan bir kadin, Resulullah, (sav)'a hayizdan nasil yikanacagini sordu. Bunun üzerine, Aleyhissalatu vesselam da nasil yikanacaksa öyle emretti ve dedi ki: "Miske bulanmis bir (bez, pamuk vs.) parçasi al. Onunla temizlen!" "Onunla nasil temizlenecegim?"...

• Ensardan bir kadin, Resulullah, (sav)'a hayizdan nasil yikanacagini sordu. Bunun üzerine, Aleyhissalatu vesselam da nasil yikanacaksa öyle emretti ve dedi ki: "Miske bulanmis bir (bez, pamuk vs.) parçasi al. Onunla temizlen!" "Onunla nasil temizlenecegim?" diye kadin tekrar sordu. Resulullah: "Onunla temizlen!" buyurdu. Kadin tekrar etti: "Nasil?" Resulullah: "Sübhanallah! Temizlen!" dedi. (Baktim ki anlamiyor;) kadini kendime çektim ve: "O parçayi, kan bulasigina tatbik et!" dedim... Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 13, 14, I'tisam 24; Müslim, Hayz 60, 61, (332); Ebu Davud, Taharet 122, (314, 315, 316) • Diger bir rivayette: "...misklenmis bir parça al, üç kere yika!" buyurdu. Sonra Aleyhissalatu vesselam utanarak yüzünü çevirdi" denmistir. (Bu Sahîheyn'in metnidir.) Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 13, 14, I'tisam 24; Müslim, Hayz 60, 61, (332) • Müslim'in diger bir rivayetinde metin söyledir: "Esma -ki Bintu Seker'dir- (ra), Resulullah aleyhissalatu vesselam'a, hayizdan nasil yikanacagini sormustu. Söyle cevap verdi: "Sizden biri, suyunu ve sidresini alir, sonra temizlenir, ve temizligini de güzel yapar. Sonra basina suyu döker, basini siddetli sekilde eliyle ovalar, ta ki su saçin diplerine kadar ulassin. Sonra üzerine su döker. Sonra misklenmis bir (bez) parçasi alir, onunla temizlenir!" Esma: "Onunla nasil temizlenir?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Sübhanallah! Onunla temizlen!" dedi. Hz. Aise radiyallahu anha -sanki sözünü gizlemek isteyerek (fisil dayarak)- kadina: "Onu kan bulasigina tatbik et" dedi. Esma der ki: "Cenabetten yikanma hususunda da sordum. Bana: "Su al, temizlen ve temizligi güzel kil veya temizligi mübalagali yap, sonra basina su dök ve onu ovala, ta su saç diplerine varincaya kadar. Sonra üzerine su dök!" dedi. Aise radiyallahu anha devamla der ki: "Ensar kadinlari ne iyi kadinlardi, haya onlarin dinlerini ögrenmelerine mani olmadi." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 61, (332) • Ümeyye Bintu Ebi's-Salt, Beni Gifarli -isminde zikrettigi- bir kadindan nakleder ki, kadin söyle demistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, beni devesinin dösüne serilen örtünün üzerine bindirdi." Kadin devamla der ki: "Allah'a yemin olsun, sabahleyin indi ve deveyi ihtirdi. Ben de terkiden indim... Örtüde benden bulasan kan vardi. Bu benim ilk hayiz kanim idi. Görünce deveye dogru siçradim ve utandim... Resulullah aleyhissalatu vesselam bendeki bu hali farkedip, kani da görünce: "Neyin var? Belki de hayiz oldun" buyurdular. Ben "Evet!" dedim. Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse (hayiz görenlerin tedbirlerine basvurarak) kendine çekidüzen ver. Sonra da bir su kabi al, içerisine tuz at. Sonra örtüye degen kani yika, sonra binegine dön!" ferman buyurdular. Resulullah (sav) Hayber'i fethettigi zaman ganimetten bize de bagista bulundu. (Ümeyye Bintu Ebi's-Salt) der ki: "(Gifarli Sahabiyye), suyuna tuz katmadan hayiz kanini yikamazdi. Öldügü zaman cenazesinin yikanacagi suya da tuz atilmasini vasiyet etmistir." Ravi: Ümeyye Bintu Ebi's-Salt Kaynak: Ebu Davud, Taharet 122, (313) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cuma guslü her muhtelime (buluga erene) vacibtir. Misvaklanmasi, buldugu taktirde koku sürünmesi de öyle." Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Cuma 2, 3, 12, Ezan 161, Sehadat 18; Müslim, Cuma 5, (846); Muvatta, Cuma 4, (1, 102);...

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cuma guslü her muhtelime (buluga erene) vacibtir. Misvaklanmasi, buldugu taktirde koku sürünmesi de öyle." Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Cuma 2, 3, 12, Ezan 161, Sehadat 18; Müslim, Cuma 5, (846); Muvatta, Cuma 4, (1, 102); Ebu D • Cuma günü gusletmek, her muhtelim'e (buluga ermis kimseye) tipki cenabet guslü gibi vacibtir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Muvatta, Cuma 2, (1, 101) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Müslümanlarin cuma günü yikanmalari, üzerlerine hak olmustur. Her biri ailesinin kokusundan sürünsün. (Koku) bulamazsa, su onun sürünme maddesi olsun. Yani hem yikansin hem koku sürünsün, koku yoksa, artik, su (yikanma) ile yetinsin." Ravi: Bera Ibnu Azib Kaynak: Tirmizi, Salat 381, (525) • Resulullah (sav) cumalardan birinde söyle buyurmustur: "Ey müslümanlar! Bu öyle bir gündür ki, Allah Teala Hazretleri onu (sizlere) bayram kilmistir. Öyleyse yikanin. Kimin yaninda bir tiyb (sürünme maddesi) varsa ondan sürünmesinde bir zarar yoktur. Size misvaki da tavsiye ediyorum." (Ibnu Mace'de rivayet mevsuktur) Ravi: Ubeydullah Ibnus-Sebbak Kaynak: Muvatta, Taharet 113, (1, 65-66); Ibnu Mace, Ikametu's-Salat 83, (1098) • Cuma günü, Ömer Ibnu'l-Hattab hutbe verirken, Osman Ibnu Affan mescide girdi. Ömer radiyallahu anh minberden ona seslendi. "Vaktin farkinda misin, (niye cumaya geciktin?)" Hz. Osman: "Bugün mesguliyetim vardi. Eve gelir gelmez ezani isittim. Abdest almanin disinda bir oyalanmam da olmadi!" açiklamasinda bulundu. Hz. Ömer radiyallahu anh: "Keza abdest(le yetinmen de bir eksiklik). Biliyorsun, Resulullah (sav) bize yikanmayi da emretmisti." Ravi: Ibnu Ömer ve Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cuma 4; Müslim, Cuma 3, (845); Muvatta, Cuma 3, (1, 101,102); Ebu Davud, Taharet 129, (340); • (Hz. Ömer, Hz. Osman'a:) "Resulullah (sav)'in: "Biriniz cumaya giderken yikansin" dedigini duymadin mi?" demistir. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Cuma 4; Müslim, Cuma 3, (845); Muvatta, Cuma 3, (1, 101,102); Ebu Davud, Taharet 129, (340); • Iraklilardan bir grup kimse Ibnu Abbas (ra)'a gelerek: "Cuma günü gusletmek vacib midir ne dersin?" diye sordu. Ibnu Abbas su açiklamayi yapti: [Farz degil], ancak temizlige çok uygundur ve gusleden için pek hayirlidir. Yikanmayan üzerine de vacib degildir. Ben size guslün nasil basladigini anlatayim: "Insanlar mesakkatli isler yapiyorlar ve yünlü elbiseler giyiyorlardi. Çalismalari çogunlukla sirtlarinda yük tasimak seklinde oluyordu. Mescidleri dardi ve tavan alçakti, yani aris (denen üzeri hurma dallariyla örtülmüs çardak) seklindeydi. Sicak bir günde Resulullah aleyhissalatu vesselam (minbere) çikti. Cemaat yün elbiselerin içinde terlemisti. (Terleri sebebiyle) onlardan çikan kokular ortaligi sardi ve herkesi rahatsiz etti. Koku Resulullah (sav)'a da uzaninca "Ey insanlar, bugün yikanin. Ayrica herkes, bulabildigi en güzel kokuyu sürünsün!" buyurdular." Ibnu Abbas açiklamasina devam etti: "Bilahare Cenab-i Hakk'in lütfu yetisti (bolluk artti), herkes yünlüden baska elbiseler giydiler, çalismalari hafifledi, mescidleri genisletildi. Birbirlerini rahatsiz eden terlerin bir kismi ortadan kalkti." Ravi: Ikrime Kaynak: Ebu Davud, Taharet 130, (353) • Ibnu Abbas radiyallahu anhümaya sordum: "Halk, Resulullah (sav)'in "Cuma günü yikanin, baslarinizi da yikayin, cünüb olmasaniz dahi! Ayrica koku da sürünün!" buyurdugunu söylüyorlar, (ne dersiniz, dogru mudur?)" Ibnu Abbas su cevabi verdi: "Guslü emretmesi dogrudur. Kokuya gelince, o hususta bir sey bilmiyorum!" Ravi: Tavus Kaynak: Buhari, Cuma 6; Müslim, Cuma 8, (848) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cuma günü kim abdesi alirsa bununla (o, sünneti yerine getirmis, fazilete ermis) olur ve (sünneti yapmis olma) nimetine erer. Ama cuma günü kim de guslederse (bilsin ki) gusül daha faziletlidir." Ravi: Semüre Ibnu Cündeb Kaynak: Ebu Davud, Taharet 130, (354); Tirmizi, Salat 357, (497); Nesai, Cuma 9, (3, 94) • Bana ulastigina göre, Resulullah (sav) söyle buyurmustur: "Sizler, günlük is takiminizdan hariç bir de cuma takiminiz olsa ne kaybedersiniz?" Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Cuma 17, (1, 110); Ebu Davud, Salat 219, (1078); Ibnu Mace, Ikametu's-Salat 83, (1095) • Ibnu Ömer (ra) ihramli olmadikça yaglanip kokulanmadan cumaya gitmezdi. Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Cuma 17, (1, 110) • Ibnu Ömer (ra)'nin, Fitir bayraminda, musallaya gitmezden önce yikandigi rivayet edilmistir. Ravi: Kaynak: Muvatta, Iydeyn 2, (1,177) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Her müslüman yedi günde bir kere yikanmalidir, bu gün de cuma günü olmalidir." Ravi: Cabir Kaynak: Nesai, Cuma 8, (3, 93) •

Resulullah (sav), kizi (Zeyneb radiyallahu anha) vefat ettigi zaman yanimiza girdi ve: "Onu sidreli su ile üç veya bes veya gerek görürseniz- daha fazla yikayin. Sonuncu yikamaya kafur koyun. Yikama isini bitirdiginiz mi bana haber verin!" buyurdu. Isimiz...

• Resulullah (sav), kizi (Zeyneb radiyallahu anha) vefat ettigi zaman yanimiza girdi ve: "Onu sidreli su ile üç veya bes veya gerek görürseniz- daha fazla yikayin. Sonuncu yikamaya kafur koyun. Yikama isini bitirdiginiz mi bana haber verin!" buyurdu. Isimiz bitince Resulullah aleyhissalatu vesselam'i çagirdik. Bize kendi izarini verdi ve: "Ona, önce bunu sarin!" dedi." Ravi: Ümmü Atiyye el-Ensariye Kaynak: Buhari, Cenaiz 12, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17; Müslim, Cenaiz 36, (939); Muvatta, Cenaiz 2, (1 • Bir diger rivayette: "Onu üç, bes, yedi ve daha fazla olmak üzere tek olarak yikayin. Sag tarafindan ve abdest uzuvlarindan yikamaya baslayin" buyurdu demistir. Ayni rivayette Ümmü Atiyye radiyallahu anha: "Yikayan kadinlar, Resulullah (sav)'in kizinin basina üç örgü yaptilar. (Söyle ki): önce saçinin örgülerini bozdular sonra yikadilar, en sonda tekrar üç örgü yaptilar." Süfyan der ki: "Örgünün ikisi yanda biri alninda idi." Ravi: Ümmü Atiyye el-Ensariye Kaynak: Buhari, Cenaiz 12, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17; Müslim, Cenaiz 36, (939); Muvatta, Cenaiz 2, (1 • Bir diger rivayette: "Biz saçina üç örgü yaptik ve örgüleri arkasina koyduk" denmistir. Ravi: Ümmü Atiyye el-Ensariye Kaynak: Buhari, Cenaiz 12, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17; Müslim, Cenaiz 36, (939); Muvatta, Cenaiz 2, (1 • Oglum ölmüstü. Bu sebeble çok üzüldüm. Onu yikayan kimseye: "Oglumu soguk su ile yikama, oglumu öldüreceksin!" dedim. Bunun üzerine Ukkase Ibnu Mihsan radiyallahu anh hemen Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gidip benim söylediklerimi haber verdi. Resulullah tebessüm buyurup: "Böyle mi söylüyor! Onun ömrü uzadi." Biz, onun gibi uzun yasayan bir baska kadin bilmiyoruz. Ravi: Ümmü Kays Bintu Mihsan Kaynak: Nesai, Cenaiz 29, (4,29) • Resulullah (sav): "Kim ölü yikarsa, yikansin" buyurdular." Ebu Davud'un rivayetinde: "Kim de cenaze tasirsa abdestlensin" ziyadesi mevcuttur. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Cengiz 39, (3161); Tirmizi, Cenaiz 17, (993) • Hz. Ali radiyallahu anh dedi ki: "Ebu Talib ölünce Resulullah (sav)'a gelip: "Dalalette olan ihtiyar amcan öldü" dedim. Bana: "Git babani göm! Sonra, bana gelinceye kadar hiçbir sey yapma!" buyurdular. Ben de gidip gömdüm ve Resulullah (sav)'a gelip haber verdim. Bunun üzerine bana yikanmami emir buyurdular ve yikandim... Sonra bana dua ediverdi [ancak duayi ezberleyemedim]." Ravi: Naciye Ibnu Kab Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 70, (3214); Nesai, Taharet 128, (1, 110), Cenaiz 84, (4, 79) • Resulullah, dört seyden dolayi guslederlerdi: "Cenabet, cuma, hacamat, ölü yikamak." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Cengiz 39, (3160) • Ibnu Ömer (ra), Said Ibnu Zeyd'in bir oglunu mübasereten tahnit yapti ve (kabre) tasidi. Sonra mescide girip, abdest almaksizin namaz kildi. Ravi: Nafi' Kaynak: Buhari, Cengiz 8, Bab basliginda senetsiz olarak rivayet etmistir; Muvatta, Taharet 18, (1, 25) • Hz. Ebu Bekr'in hanimi Esma Bintu Umeys radiyallahu anhüma vefat ettigi zaman Hz. Ebu Bekr'i yikadi. Sonra (disari) çikip, cenazenin yaninda hazir bulunan muhacirlere: "Ben oruçluyum. Su gün de, çok soguk bir gün. Bana gusül gerekir mi?" diye sordu. Hepsi birden, "Hayir!" dediler. Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Bekr Ibni Muhammed Ibni Amr Ibni Hazm Kaynak: Muvatta, Cenaiz 3, (1, 223) •

Müslüman olmak arzusuyla Resulullah (sav)'a gelmistim. Bana su ve sidre ile yikanmami emir buyurdu. (Tirmizi ve Nesai'nin bir rivayetinde: "(Kays) müslüman oldu, (Resulullah) ona yikanmayi emretti" denmistir.) Ravi: Kays Ibnu Asim Kaynak: Ebu Davud, Taharet...

• Müslüman olmak arzusuyla Resulullah (sav)'a gelmistim. Bana su ve sidre ile yikanmami emir buyurdu. (Tirmizi ve Nesai'nin bir rivayetinde: "(Kays) müslüman oldu, (Resulullah) ona yikanmayi emretti" denmistir.) Ravi: Kays Ibnu Asim Kaynak: Ebu Davud, Taharet 131, (355); Tirmizi, Salat 429, (605); Nesai, Taharet 127, (1, 109) • Anlattigina göre (ceddi Küleb), Resulullah (sav)'a gelerek: "Müslüman oldum!" der. Resulullah (sav): "Üstünden küfür saçini at!" der ve tras olmasini söyler. Useym'in babasi dedi ki: "Bana bir baska (sahabi)nin bildirdigine göre Aleyhissalatu vesselam, beraberinde olan bir digerine de: "Üzerindeki küfür tüyünü at ve sünnet ol!" buyurmustu." Ravi: Useym Ibnu Kesir Ibni Küleyb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Taharet 131, (356) •

Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinlari da erkekleri de hamama girmekten nehyetmisti. Sonradan, izarlarina sarinmis olarak erkeklerin girmesine izin verdi." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4009, 4010); Tirmizi, Edeb 43, (2803, 2804)

• Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinlari da erkekleri de hamama girmekten nehyetmisti. Sonradan, izarlarina sarinmis olarak erkeklerin girmesine izin verdi." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4009, 4010); Tirmizi, Edeb 43, (2803, 2804) • Bir baska rivayette söyle denmistir: "Hz. Aise radiyallahu anha'nin yanina, Samli kadinlardan bir grup girmisti. Hz. Aise: "Sizler herhalde, hanimlari hamamlara giren bölgedensiniz!" dedi. Kadinlar: "Evet!" diye cevap verdiler. Hz. Aise: "Ama ben Resulullah (sav)'in: "Elbisesini evinden hariç bir yerde çikaran her kadin, mutlaka Allah'la kendi arasindaki perdeyi yirtmis olur" dedigini isittim" buyurdu. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4009, 4010); Tirmizi, Edeb 43, (2803, 2804) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Size Acem diyarinin fethi müyesser olacak. Oralarda hammam denen evlere rastlayacaksiniz. Sakin ola erkekler onlara izarsiz girmesinler. Nifas veya hastalik hali disinda kadinlarin oralara girmesine izin vermeyin." Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibnu'l-As Kaynak: Ebu Davud, Hammam 1, (4011) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah ve ahiret gününe inanan kimse izarsiz hammama girmesin. Kim Allah'a ve ahirete inaniyorsa, bir özrü olmadan hanimim hammama sokmasin. Kim Allah'a ahirete, inaniyorsa üzerinde içki bulunan sofraya oturmasin." Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Edeb 43, (2802); Nesai, Gusl 2, (1,198) •

Yahudilerin söyle bir adeti vardi: Içlerinde bir kadin adet görmeye baslayinca, onunla beraber yiyip içmezler, evlerde beraber oturup kalkmazlardi. Bu durumu Ashab (ra) Resulullah (sav)'a sordular. Bunun üzerine Cenab-i Hakk su ayeti inzal buyurdu. (Mealen):...

• Yahudilerin söyle bir adeti vardi: Içlerinde bir kadin adet görmeye baslayinca, onunla beraber yiyip içmezler, evlerde beraber oturup kalkmazlardi. Bu durumu Ashab (ra) Resulullah (sav)'a sordular. Bunun üzerine Cenab-i Hakk su ayeti inzal buyurdu. (Mealen): "(Ey Muhammed!) Sana kadinlarin aybasi halinden sorarlar. De ki: "O bir ezadir. Aybasi halinde iken kadinlardan uzak kalin. Temizlenmelerine kadar onlara yaklasmayin. Temizlendikleri zaman Allah'in size buyurdugu yoldan yaklasin..." (Bakara 222) ayeti üzerine Resulullah (sav): "Kadinlarinizla nikah (zevciyat muamelesi) disinda her seyi yapin!" buyurdu. Bu ruhsat yahudilere ulasinca: "Bu adam ne yapmak istiyor? Bize muhalefet etmedigi bir sey birakmadi!" dediler. (Bu sözü isiten) Üseyd Ibnu Hudayr ve Abbad Ibnu Bisr (ra) gelerek: "Ey Allah'in Resulü! yahudiler söyle söyle söylüyorlar" diye haber verdiler. "Biz kadinlarla beraber oturup kalkmiyacak miyiz?" dediler. Resulullah (sav)'in rengi öylesine degisti ki, biz onlara kizdigini zannettik. Onlar da hemen çikip gittiler. Derken onlar yolda Resulullah'a gönderilen hediye sütle karsilastilar. Resulullah o sütü hemen bunlarin pesisira içmeleri için gönderdi. Böylece anladilar ki, Aleyhissalatu vesselam kendilerine gücenmemistir. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Hayz 16, (302); Ebu Davud, Nikah 47, (2165); Tirmizi, Tefsir, Bakara, (2981); Nesai, Taharet • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim hayizlinin fercine veya bir kadinin dübürüne (arka uzvuna) temas ederse veya kahine ugrarsa Muhammed'e indirilenden teberri etmis (yüz çevirmis) olur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Taharet 102, (135); Ibnu Mace, Taharet 122, (639) • Bizden biri hayizli olur, Resulullah (sav) da onunla mübaseret etmek dilerse, ona, hayiz olur olmaz izarini baglamasini emreder, sonra mübaseret ederdi. Sizden hanginiz, nefsine, Resulullah (sav)'in nefsine hakim oldugu kadar hakim olur?" (Ebu Davud'un bir rivayetinde, "fevr" (evvelinde -ki "hayz olur olmaz" diye karsiladik-) yerine "fevh" denilmistir (ki bu da "çogunda" ve "evvelinde" ma'nasina gelir) Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 5; Müslim, Hayz 1, 4, (293, 295); Ebu Davud, Taharet 107, (267, 268, 273); Tirmizi, Tah • Ben, annem ve teyzemle birlikte Hz. Aise (ra)'nin yanina girdim. Onlar Hz. Aise ye: "Hayizli iken, sizlerle Aleyhisalatu vesselam ne sekilde mübaserette bulunurdu?" diye sordular. Aise validemiz: "Hayiz oldugumuz zaman bize, genis bir izar giymemizi emreder, sonra sine ve gögsümüze iltizamda (temasta) bulunurdu." Ravi: Cümay' Ibnu Umayr Kaynak: Nesai, Hayz 12,13, (1, 189) • Muvatta'nin rivayetinde söyledir: "Ubeydullah Ibnu Abdillah Ibni Ömer (ra), Hz. Aise'ye göndererek -kisi, hayizli olan hanimiyla mübaserette bulunabilir mi?- diye sordurdu. Hz. Aise radiyallahu anha: "Kadinin alt kismina izarini baglatsin sonra onunla mübaserette bulunsun" cevabini verdi." Ravi: Kaynak: Muvatta, Taharet 95, (1, 58) • Ebu Davud ve Nesai'nin bir rivayetinde söyle denmektedir: "Resulullah (sav) zevcelerinden bir kadinla hayizli oldugu halde mübaseret ederdi. Yeter ki, uyluklarinin ortasina kadar izari uzanmis olsun veya dizleri örtülü bulunsun." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Taharet 107, (267, 268, 273); Nesai, Hayz 12,13, (1, 189) • Bir adam, Resulullah (sav)'a sordu: "(Ey Allah'in Resulü!) Hanimim hayizli iken bana helal olan nedir?" Resulullah (sav): "Üzerine izarini baglasin, yukarisina istediginde serbestsin" Ravi: Zeyd Ibnu Eslem Kaynak: Muvatta, Taharet 93,(1, 57) • Ey Allah'in Resulü! dedim, "hanimim hayizli iken bana helal olan nedir?" "Izarin yukarisi, ancak bundan da sakinsan daha iyi olur!" buyurdular. Ravi: Muaz Kaynak: Ebu Davud, Taharet 83, (212, 213) • Resulullah (sav)'in zevcelerinden birinden naklen anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, hayizli hanimlariyla bir mübaserette bulunmak dileyince haniminin ferci üzerine bir sey örterdi..." Ravi: Ikrime Kaynak: Ebu Davud, Taharet 107, (272) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kisi, hayizli karisiyla cinsi münasebette bulunursa (hatasina kefaret olarak) yarim dinar tasadduk etsin" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Taharet 103, (136, 137); Ebu Davud, Taharet 106, (264, 265, 266); Nesai, Taharet 182, (1, 1 • Bir rivayette ise söyle denmistir: "Kisi hayizli hanimina, hayiz halinin baslangicinda, kan kirmizi renkte iken temas öderse bir dinar tasadduk etsin. Kanin kesilmeye yüz tutup akintinin sarardigi zaman temas eden, yarim dinar tasadduk etsin." (Tirmizi der ki: "Bu hadis Ibnu Abbas (ra)'dan mevkuf (kendi sözü) olarak da rivayet edilmistir.") Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Taharet 103, (136, 137) • Ebu Davud'un bir rivayetinde hayizli karisina temas eden kimse hakkinda Resulullah (sav)'in: "Bir veya yarim dinar tasadduk etsin" dedigi kaydedilmistir. Ebu Davud der ki: "Bu rivayet (yani Ibnu Abbas'in "bir veya yarim..." diyerek yaptigi rivayet) sahihtir, ( diger "...yarim dinar..." diyen rivayet bu kadar kavi degildir.)" Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Taharet 106, (264, 265, 266) • Bir rivayette söyle denmistir: "Kisi hanimina kanama halinde temasta bulunmussa bir dinar, kanin kesilme halinde temas etmisse yarim dinar tasadduk eder." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Nesai, Taharet 182, (1, 153); Ibnu Mace, Taharet 123, (640) • Ben hayizli iken Resulullah (sav)'in basini yikardim. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 2, I'tikaf 2, 3, 4, 19, Libas 76; Müslim, Hayz 10, (297); Muvatta, Taharet 102, (1, 60) • Resulullah (sav), ben hayizli iken kucagima yaslanir ve Kur'an okurdu. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 13, Tevhid 52; Ebu Davud, Taharet 103, (260); Nesai, Hayz 16, (1, 191) • Resulullah (sav), (bir gün) bana (kendisi mescidde iken) "Humra'yi bana getiriyor!" buyurdular. "Hayizliyim" diye cevap verdim. "Senin hayizin elinde degil ki!" dediler. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 11, (298); Ebu Davud, Taharet 104, (261); Tirmizi, Taharet 101, (134); Nesai, Hayz 18, • Resulullah (sav) bizden biri hayizli oldugu halde onun kucagina basini koyar, Kur'an okurdu. Bizden birimiz hayizli iken Resulullah'in humrasini mescide tasir ve yayardi. Ravi: Meymune Kaynak: Nesai, Hayz 19, (1, 192) • Kendisinden rivayete göre, cariyeleri hayizli olduklari halde ayaklarini yikarlar, humrasini kendisine verirlerdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Muvatta, Taharet 88, (1, 52) • Ben, Resulullah (sav) ile birlikte kadife bir örtünün altinda yatiyordum. Ay halimin basladigini farkettim. Hemen örtünün altindan kayip hayiz elbisemi bulup giyindim. Resulullah (sav): "Hayiz mi oldun?" buyurdular. "Evet!" dedim. Beni yanina çagirdi, örtünün altinda beraber yattik. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Buhari, Hayz 4, 21, 22, Savm 24; Müslim, Hayz 5, 1, (296); Nesai, Taharet 179, (1, 149,150) • Anlattigina göre, bir halasi kendisine Hz. Aise radiyallahu anha'dan söyle sordugunu anlatmistir: "Birimiz hayiz oldugumuz zaman kocamizla ayri yatmamiz mümkün degil, tek yatagimiz var." Hz. Aise su cevabi vermistir: "Ben sana Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaptigini anlatayim: "Bir gece eve girdi. Ben o sirada ay hali görüyordum. Mescidine geçti. -Ebu Davud der ki: "Bundan maksad evindeki namazgahidir.- (Orada namaz kildi), fakat bir türlü ayrilmadi. Derken benim gözlerim kapanmis, soguk da onu üsütmüs. Gelip "Bana yaklas!" dedi. Ben de: "Hayizliyim!" dedim. Resulullah (sav): "Öyle de olsa! Uyluklarini aç!" dedi. Uyluklarimi açtim. Gögüs ve yanagini uyluklarimin üzerine koydu. Ben de üzerine egildim. Isinip uyuyuncaya kadar böyle durduk." Ravi: Umare Ibnu Gurab Kaynak: Ebu Davud, Taharet 107, (270) • Ben hayizli iken su içer, sonra kabi Resulullah (sav)'a verirdim, O da agzini, agzimin degdigi yere koyardi. Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Hayz 14, (300); Ebu Davud, Taharet 103, (259); Nesai, Taharet 177, (1, 148) • Ebu Davud ve Nesai'de de su rivayet gelmistir: "Ben ay halinde iken etli kemigi disleyerek yer, sonra da Resulullah (sav)'a uzatirdim. O da agzini, tam agzimi koymus bulundugum yere koyar(ak yer)di." Ravi: Aise Kaynak: Nesai, Taharet 177, (1, 148); Ebu Davud, Taharet 103, (259) • Nesai'nin bir diger rivayeti söyle: "Sureyh Ibnu Hani, Hz. Aise radiyallahu anha'ya: "Bir kadin hayizli iken kocasi ile birlikte yemek yer mi?" diye sordu. Hz. Aise "Evet dedi, benim kanamam varken Resulullah aleyhissalatu vesselam beni çaginrdi, ben de onunla birlikte yerdim. (Bu sirada) etli kemigi alir, (bana uzatir, önce benim baslamam için) bana yemin verirdi. Ben de onu alir ve bir miktar disler (sonra Resulullah'a uzatirdim). O da agzini, kemikte tam benim agzimi koydugum yere koyar(ak yemeye baslar )di. Içecek bir sey istedigi olur, getirince ondan önce benim içmem için bana yemin verirdi, bunun üzerine ben de kabi alir bir miktar içer, sonra birakirdim. Bu sefer onu Aleyhissalatu vesselam alir, kabin tam benim agzimi koydugum yerine agzini koyarak içerdi." Ravi: Kaynak: Nesai, Taharet 177, (1, 148) • Resulullah (sav)'a hayizli kadinlarla beraber yemek hususunda sordum. "Onunla beraber yiyin!" buyurdular. Ravi: Abdullah Ibnu Sad el-Ensari Kaynak: Tirmizi, Taharet 100, (133) • Anlattigina göre, bir kadin kendisine: "Temizlendigimiz zaman kildigimiz mutad namaz bize yeter mi (hayizli iken kilamadiklarimizin kazasi gerekir mi?)" diye sormus, o da su cevabi vermistir: "Sen Haruriyye (Harici) misin? Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'la beraberken ay hali gördügümüzde, tutamadigimiz oruçlari kaza etmemizi söylerdi, fakat namazlarin kazasini söylemezdi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 20; Müslim, Hayz 67, (335); Ebu Davud, Taharet 105, (262, 263); Tirmizi, Taharet 97, (1 • Hacc yapmistim. Hacc sirasinda Ümmü Seleme radiyallahu anha'ya ugradim. Kendisine, "Ey mü'minlerin annesi, Semüre Ibnu Cündüb radiyallahu anh, kadinlara, hayiz sirasinda kilinmayan namazlarin kazasini emrediyor (ne dersiniz)?" diye sordum, su cevabi verdi: "Hayir, kaza etmezler. Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinlarindan biri, nifas sebebiyle kirk gece (namaz kilmadan) dururdu da, Resulullah (sav) nifas namazini kaza etmesini emretmezdi." Ravi: Ümmü Büsse Kaynak: Ebu Davud, Taharet 121, (312) • Kanama gören hamile kadin hakkinda sunu söylemistir: "Böyle bir kadin namazi birakir." Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Taharet 100, (1, 60) [Imam Malik bu rivayeti belag (senetsiz) olarak kaydetmistir.] • Ne hayizli kadin ne de cünüp kimse Kur'an'dan hiçbir sey okuyamaz. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Taharet 98, (131) •

Ümmü Habibe Bintu Cahs radiyallahu anha tam yedi yil boyu istihaze kani gördü. Ne yapacagi hususunda Resulullah'a sordu. Aleyhissalatu vesselam yikanmasini emretti ve "Bu, damar (kanidir)" dedi. Ümmü Habibe her namazda yikanirdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari,...

• Ümmü Habibe Bintu Cahs radiyallahu anha tam yedi yil boyu istihaze kani gördü. Ne yapacagi hususunda Resulullah'a sordu. Aleyhissalatu vesselam yikanmasini emretti ve "Bu, damar (kanidir)" dedi. Ümmü Habibe her namazda yikanirdi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Hayz 26; Müslim, Hayz 64, 66, (334); Ebu Davud, Taharet 111, (288, 289, 290, 291); Tirmizi, • Müslim'in bir rivayeti söyledir: "Ümmü Habibe radiyallahu anha -ki Abdurrahman Ibnu Avf'in nikahi altinda idi- Resulullah (aleyhissalatu vesselam'a, kanamasindan sikayet etti. Ona su tavsiyede bulundu: Hayiz (müddetin normalde ne kadar devam ediyor ve) seni bekletiyor idiyse o müddetçe bekle, sonra yikan!" Ümmü Habibe her namazda yikanirdi." Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 64, 66, (334) • Müslim'in bir diger rivayetinde söyle gelmistir: "Hz. Aise dedi ki: "Ümmü Habibe, kiz kardesi Zeyneb Bintu Cahs'in hücresinde bir legenin içinde yikanirdi. Kanin kizilligi (bazan) suya galebe çalardi." Ravi: Kaynak: Müslim, Hayz 64, 66, (334) • Nesai'nin rivayeti söyledir: "Ümmü Habibe müstehaze idi (devamli kanamasi olurdu), hiç temiz olmazdi. Durumu Resulullah (aleyhissalütu vesselam)'a söylenmisti. Söyle buyurdular: "Bu, hayiz degildir, rahimin bir rahatsizligidir. Normal zamanda hayiz kaninin geldigi kirlilik müddetine baksin. (Her ay) o müddet boyunca namazini terketsin. Sonra bu müddet çikinca her namaz vaktinde yikansin." Ravi: Kaynak: Nesai, Hayz 2, 3, 4, (1, 181, 182) • Nesai'nin bir diger rivayeti söyle: "Ümmü Habibe radiyallahu anha'ya Resulullah (sav), (Her ayda) hayiz olup kirli bulundugu kadar namazi terketmesini, sonra yikanip namazini kilmasini emretti. O, her namaz vaktinde yikanirdi. Ravi: Kaynak: Nesai, Hayz 2, 3, 4, (1, 181, 182) • Ben, kizkardesim Zeyneb Bintu Cahs radiyallahu anha'nin yanindaydim, istihaze kanamam vardi. Resulullah aleyhissalatu vesselam'a: "Ey Allah'in Resulü! Ben çok siddetli sekilde istihaze kanamasina maruzum, bu hususta ne tavsiye edersiniz? Bu hal benim namaz ve orucuma mani oluyor" dedim. Bana: "Sana pamugu vasfeyliyeyim: O, kani gidericidir (fercine pamuk koy)" buyurdular. Ben: "Ama akinti pamugun mani olacagi miktardan çok fazla!" dedim. Resulullah (sav): "Öyleyse bez kullan!" buyurdular. Ben: "Akinti bezin durduracagi miktardan da fazla! Saril saril akiyor" dedim. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam dedi ki: "Sana iki sey söyleyecegim, hangisini yaparsan, digerinin de yerine geçer, ikisini de yapabilecek durumdaysan birini seçmek sana ait, diledigini seç! Bu kanama, seytanin tekmelerinden bir tekme(si yani zarar vermesi)dir. Sen kendini Allah'in ilminde alti yedi gün hayizli bil (orucu ve namazi terket). Sonra yikan ve kendini hayizdan temizlenmis bil ve yirmiüç veya yirmidört gece ve gündüz namaz kil, (bu esnada farz veya nafile) oruç tut Bu, sana yeterlidir. Kadinlarin her ay hayiz görmeleri, hayizli ve temizlik günlerinin olmasi gibi, bu sekilde senin de hayiz ve temizlik günlerin olacak. (Bu, sana söyleyecegim iki seyden birincisidir, ikinci hususa gelince, o da sudur): Eger ögleyi tehir ve ikindiyi de ta'cil edip, ikisi için gusletmeye gücün yeterse ögle ile ikindiyi birlestir. Keza aksami geciktirip yatsiyi tacil etmek, sonra da gusletmek suretiyle de bu iki namazi birlestir. Sabah için de ayrica guslet Bu sekle gücün yeterse orucunu da böylece tutarsin." Resulullah (sav), (birini seçmede beni muhayyer biraktigi bu iki tarzi zikrettikten sonra) ilaveten dedi ki: "Bu, (ikincisi, zikrettigim) tarz, benim daha çok hosuma gidenidir." Ravilerden biri dedi ki: "Hamne radiyallahu anha dedi ki: "Bu, iki tarzdan benim daha çok hosuma gidenidir. Ravi böylece, bu sözün Resulullah'a ait olmayip Hamne'ye ait oldugunu ifade etmis oldu. Ravi: Hamne Bintu Cahs Kaynak: Ebu Davud, Taharet 1100, (287); Tirmizi, Taharet 95, (125) • Ey Allah'in Resulü! dedim, "Fatima Bintu Ebi Hubeys, su su kadar zamandan beri kanama geçiriyor, namazi birakti!" (Bu sözün üzerine Aleyhissalatu vesselam): "Sübhanallah! (hiç namaz birakilir mi?) Bu seytandan (bir oyun. Kapilmamaliydi. Söyleyin ona), bir legene (su koyup içine) otursun. Eger suyun üstünde (kanamadan hasil olan) bir sarilik görürse, ögle ve ikindi için tek bir gusül yapsin; aksam ve yatsi için de tek bir gusül yapsin. Sabah için de ayri bir gusül yapsin. Bu arada (kilacagi namazlar için) abdest alsin" buyurdular." Ibnu Abbas radiyallahu anhüma der ki: "(Her namaz için) gusletmek, kadincagiza zor gelmeye baslayinca iki namazin arasini birlestirmeyi emretmistir." Ravi: Esma Bintu Umeys Kaynak: Ebu Davud, Taharet 116, (296) • Resulullah (sav) zamaninda bir kadinin kanamasi vardi. Ümmü Seleme radiyallahu anha, onun adina, hükmü, Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan soruverdi. Resulullah: "Istihaze kani baslamazdan önce, bir ay içerisinde, kaç gün ve gece hayiz kani gelmekte olduguna haksin, her ay o kadar müddette namazi terketsin. Bu zaman çikinca hemen yikansin ve (fercine pamuk koyup) bir bezle sargi yaparak namazini kilsin." Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Muvatta, Taharet 105, (1, 62); Ebu Davud, Taharet 108, (274, 275, 276, 277, 278); Nesai, Hayz (1, 18 • Ka'ka ve Zeyd Ibnu Eslem, beni, Said Ibnu Meseyyeb rahimehullah'a gönderip müstehazenin nasil yikanacagini sordular. Said söyle açikladi: "Müstehaze, ögleden ögleye yikanir ve her namaz için abdest alir. Sayet kan galebe çalacak olursa bir bezle sargi yapar." Ravi: Sümeyy Mevla Ibnu Ebi Bekr Ibni Abdirrahman Kaynak: Ebu Davud, Taharet 114, (301) • Müstehaze, hayiz müddeti sona erince her gün yikanir. Üzerine tereyagi veya zeytinyagi sürülmüs bir yün kullanir. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Taharet 115, (302) • Bir kadin, Ibnu Ömer radiyallahu anhüma'ya söyle sordu: "Kabe'yi ziyaret maksadiyla gelmistim. Tam Mescid-i Haram'm kapisina geldigim sirada kanamam basladi ve derhal geri dönüp, kanama duruncaya kadar bekledim. Sonra yikandim. Tekrar tavaf için geldigimde, kapinin yamnda yine kan geldi. Ayni sekilde geri döndüm, size geldim." Abdullah su cevabi verdi: "Bu seytandan gelen bir zarardir. Bu durumda yikan. Pamuk tikayarak bir bez bagla, sonra da tavafini yap!" Ravi: Abdullah Ibnu Süfyan Kaynak: Muvatta, Hacc 124, (1, 371) • Ümmü Habibe radiyallahu anha müstehaze idi. Kocasi ona temasta bulunurdu. Ayni hal Hamne Bintu Cahs radiyallahu anha için de mevzubahis idi. Ravi: Ikrime Kaynak: Ebu Davud, Taharet 120, (309) • (Hayiz müddetimiz dolup) temizlik dönemi basladiktan sonra görülen bulanik ve sari akintiyi ciddiye almazdik. Ravi: Ümmü Atiyye Kaynak: Ebu Davud, Taharet 119, (307, 308); Nesai, Hayz 7, (1, 186, 187) • Kadinlar Hz. Aise radiyallahu anha'ya içerisinde pamuk bulunan bez (veya kap) gönderirlerdi. Bu pamuklar hayiz kaniyla sari lekeler tasirdi. (Bu safhada) namaz kilinip kilinmayacagini sorarlardi. Hz. Aise radiyallahu anha: "Beyaz akintiyi görünceye kadar acele etmeyin!" diye cevap verirdi. Beyaz akintidan temizligi kastederdir. Ravi: Mercane Mevla Aise Kaynak: Muvatta, Taharet 97, (1, 59); Buhari, bab basliginda senetsiz olarak kaydetmistir (Hayz 19) • Zeyd Ibnu Sabit'in kizindan nakledildigine göre, kulagina, bir kisim kadinlarin gece yarisi, temizliklerini kontrol için, lamba getirtir olduklari haberi ulasir. O, bu davranistan dolayi kadinlari ayiplar ve: "(Sahabe) kadinlari böyle yapmazlardi" der. Ravi: Zeyd Ibnu Sabit Kaynak: Muvatta, Taharet 98, (1, 59); Buhari, bab basligi olarak (senetsiz) kaydetmistir. (Hayz 19) • Resulullah (sav) devrinde, nifas olan kadinlar nifaslarindan sonra kirk gün kirk gece otururlardi. Biz yüzlerimize vers -yani kelef alarak- sürerdik... Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Ebu Davud, Taharet 121, (311); Tirmizi, Taharet 105, (139) •