Resulullah (sav), meyve ve ekinden çikacak olan bütün mahsulün yarisi karsiliginda Hayber'i (Yahudilere) verdi. Her sene zevcelerine, yüz vask veriyordu. Seksen vask kuru hurma, yirmi vask arpa. Hz. Ömer (ra) basa geçince, Hayber'i taksim etti ve Resulullah...
• Resulullah (sav), meyve ve ekinden çikacak olan bütün mahsulün yarisi karsiliginda Hayber'i (Yahudilere) verdi. Her sene zevcelerine, yüz vask veriyordu. Seksen vask kuru hurma, yirmi vask arpa. Hz. Ömer (ra) basa geçince, Hayber'i taksim etti ve Resulullah (sav)'in zevcelerini, kendilerine arazi ve suyu ikta etmek veya her yil almakta olduklari vasklari tazmin etme arasinda muhayyer birakti. Onlar bu teklifi benimsemede farkli kararlara vardilar. Bir kismi arazi ve suyu tercih etti, bir kismi da vasklari tercih etti. Hz. Aise ve Hz. Hafsa (ra) arazi ve suyu tercih edenlerdendi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Müzaraa 8, 9, 11, Icare 22, Sirket 11, Surut 5, Megazi 10; Müslim, Musakat 2,(1551); Ebu Dav • Müslim'in bir rivayetinde söyle denmistir: "Resulullah (sav) Hayber hurmalarini ve arazisini kendi emvalleri gibi isleyip meyvesinin yarisini Resulullah'a vermeleri sartiyla Hayberlilere geri verdi." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Müsakat 5, (1551) • Yine Müslim'in bir diger rivayetinde söyle denmistir: "Resulullah (sav) Hayber'i fethettigi zaman, Yahudiler, Resulullah'a müracaat ederek, çalisip elde edecekleri ekin ve meyve hasilatinin yarisini vermek sartiyla kendilerini arazilerinde birakmasini talep ettiler. Aleyhissalatu vesselam onlara; "Biz sizi, diledigimiz zamana kadar orada birakabiliriz" dedi ve kalmalarina müsaade etti. Hayber'in meyve hasilatinin yarisi iki hisseye taksim ediliyordu, Resulullah (sav) bu gelirin humusunu (beste birini) aliyordu." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Müsakat 4, (1551) • Ekim arazileri, Resulullah (sav) zamaninda, -tarlaya su alinan dere kenarindaki- ekin, tarla sahibinin olmasi ve ne kadar oldugunu bilmedigim bir miktarda saman verilmesi karsiliginda kiralanirdi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Nesai, Müzaraa 46, (7, 53) • Imam Malik anlatiyor: "Bana ulastigina göre, Abdurrahman Ibnu Avf (ra) bir tarlayi kiraladi. Ölünceye kadar da bu arazi elinde kaldi. Oglu dedi ki: "Ben bu araziyi uzun müddet babamin elinde kaldigi için bizim malimiz saniyordum. Babam ölecegi sirada tarlanin bize ait olmadigini söyledi ve tarlanin kirasindan ödenmesi gereken bir miktar borcun altin veya gümüs olarak ödenmesini emretti." Ravi: Kaynak: Muvatta, Kirau'l-Arz 4, (2, 712) • Kays Ibnu Müslim, Ebu Ca'fer'den naklen diyor ki: "Medine'de muhacir aileden hiçbiri yoktu ki, üçte veya dörtte bir pay ile ziraatçilik yapmasin. Hz. Ali, Sa'd Ibnu Malik, Ibnu Mes'ud (ra) da bu çesitten muzaraa akdi yapmislarda el-Kasim (Ibnu Muhammed) ve Urve'den de benzer rivayet mevcuttur. Rivayette su ziyade de var: "Ebu Bekr ailesi, Hz. Ömer ailesi, Hz. Osman'in ailesi, Ali ailesi ve Ibnu Sirin ailesi de." Ravi: Kays Ibnu Müslim Kaynak: Buhari, Muzaraa 8 (bab basligi olarak kaydedilmistir) • Yanima Züheyr geldi ve bana: "Resulullah (sav) bize faydali olan bir seyi yasakladi" dedi. Ben: "Resulullah (sav) her ne söyledi ise, mutlaka haktir!" dedim. "Muhakala'yi (tarla kiralamasini) nasil yaptigimizi sordu. Ben de: "Biz onu, dörtte bir ve kuru hurma ve arpadan vasklarla ücretlendiriyoruz" dedim, bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Öyle yapmayin! Araziyi ya kendiniz ekin veya ektirin veya (kimseye vermeyip) sahip olun!" buyurdular." Rafi der ki: "Ben de: "(Basüstüne!) dinlemek ve itaat etmek (borcumuzdur!)" dedim." Ravi: Rafi Ibnu Hadic Kaynak: Buhari, Muzaraa 18, 19; Müslim, Büyu 114, (1548); Ebu Davud, Büyu 32, (3394); Nesai, Muzaraa 45, (7, • Biz ensardan tarlasi en çok olan kimseydik ve biz, su tarla bize, su tarla onlara (ekenlere) olmak üzere kiraya verirdik. Bazan su tarla mahsul verirdi, su tarla vermezdi. Resulullah (sav) bizi bundan yasakladi. Fakat gümüs (mukabili kiralamay)a gelince onu yasaklamadi. Ravi: Rafi Ibnu Hadic Kaynak: Buhari, Müzaraa, 6, 12, 18, Surut 7; Müslim, Büyu 106, (1547); Muvatta, Kirau'l-Arz 1, (2, 713); Tir • Bizden bazi kimselerin ihtiyaçlarindan fazla arazileri vardi. Onlar: "Biz arazimizi üçte bire veya dörtte bire veya yariya kiraya verelim" dediler. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Kimin arazisi varsa bizzat eksin veya bir kardesine bagislasin; ne ücret mukabili versin ne de kiraya versin!" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Müzaraa 18, Hibe 35; Müslim, Büyu 92, (1536); Nesai, Müzaraa 45, (7, 36-38) • Resulullah (sav) (bir gün) tarlaya ugramisti, tarlada ekin ügrünüyordu. "Burasi kime ait?" buyurdular. Yanindakiler: "Falan kimse kiraya verdi" dediler. Aleyhissalatu vesselam: "Eger burayi bagislasaydi, kendisi için bunun üzerinden muayyen bir ücret almasindan daha hayirli olurdu" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Müzaraa 9, 18, Hibe 35; Müslim, Büyu 120, (1550); Nesai, Müzaraa 45, (7, 36) • Resulullah (sav) muhabereyi yasakladi. Muhabere, tarlayi yari, üçte bir veya dörtte bir karsiliginda almaktir. Ravi: Zeyd Ibnu Sabit Kaynak: Ebu Davud, Büyu 34, (3407) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Muhabereyi terketmeyen, Allah ve Resulü ile savas ilan etsin." Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Büyu 34, (3406) •