Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim haksiz yere, amden (bile bile) öldürülürse velisi su üç seyden birini tercihte muhayyerdir: Ya kisas ister. Ya affeder. Yahut diyet alir. Eger dördüncü bir sey istemeye kalkarsa dinden tutun (mani olun)!" Sonra Resulullah...
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim haksiz yere, amden (bile bile) öldürülürse velisi su üç seyden birini tercihte muhayyerdir: Ya kisas ister. Ya affeder. Yahut diyet alir. Eger dördüncü bir sey istemeye kalkarsa dinden tutun (mani olun)!" Sonra Resulullah (sav), su ayeti tilavet buyurdu. (Mealen): "Kim bundan sonra tecavüz ederse ona elim bir azab vardir" (Bakara 179). Ravi: Ebu Süreyh Kaynak: Ebu Davud, Diyat 3, (4496), 4, (4504); Tirmizi, Diyat 13, (1406) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim mü'min bir kimseyi (amden) öldürürse, katil bu sebeple kisas olunur. Kim bu kisasa mani olursa Allah'in lanet ve gadabi onun üzerine olsun. Allah onun ne farz ve ne nafile hiçbir hayrini kabul etmez." [Rezin tahric etmistir. Bu manada rivayet Sünenler'in bir kisminda gelmistir. Ebu Davud, Diyat 17, (4539, 4540, 4541); Nesai, Kasame 29, (8, 40).] Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Rezin • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, aralarinda tas atismasi veya kamçi veya sopa darbi gibi durumlarda mübhem sekilde öldürülürse (bunun hükmü) hataen öldürme hükmüne tabidir, diyeti de hata diyetidir. Kim bu diyetin yerine getirilmesine mani olursa Allah'in lanet ve gadabi üzerine olsun. Onun hiçbir farz ve nafile hayri kabul edilmeyecektir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Diyat 17, (4539, 4540), 28, (4591); Nesai, Kasame 29, (8, 40) • Resulullah (sav)'a bir adam geldi, bir baskasini kayisla baglamis getiriyordu. "Ey Allah'in Resulü! Bu, kardesimi öldürdü!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Dogru mu, kardesini mi öldürdün?" diye sordu. Getiren adam: "Sayet itiraf etmezse, aleyhine beyyine getirebilirim!" dedi. Öbürü: "Evet kardesim öldürdüm!" diye itiraf etti. Aleyhissalatu vesselam: "Nasil öldürdün?" diye sordu. Adam açikladi: "O ve ben bir agaçtan yaprak çirpiyorduk, bana küfredip beni kizdirdi, ben de baltayla basina vurup öldürdüm." [Ebu Davud, su ziyadede bulundu: "Ben onu öldürmeyi düsünmemistim."] Resulullah (sav): "Kendinden ödeyecegin bir seyin var mi?" diye sordu. Adam: "Benim su elbise ve baltamdan baska bir seyim yok!" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ne dersin, kavmin seni satin alir mi (fidyeni öder mi)?" buyurdu. Adam: "Ben kavmim nazarinda o kadar kiymetli degilim ki!" dedi. Bunun üzerine (aleyhissalatu vesselam) kayistan ipi getiren adama atti ve "Al adamini!" buyurdu. Adam onu alip oradan ayrildi. Onlar dönünce Aleyhissalatu vesselam: "Eger onu öldürürse, o da onun mislidir" buyurdular. Adam geri gelip: "Ey Allah'in Resulü! "Eger onu öldürürse o da onun mislidir" dediginiz bana ulasti. Oysa ben onu sizin emriniz üzerine aldim" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Sen onun hem kendi günahi ve hem de (öldürdügü) arkadasinin günahiyla dönmesini istemiyor musun?" buyurdu. Adam: "Evet ey Allah'in Resulü!" deyince Aleyhissalatu vesselam: "Bu is böyledir!" buyurdu. Bunun üzerine adam kayisi atip, adami serbest birakti." Ravi: Vail Ibnu Hucr Kaynak: Müslim, Kasame 32, (1680); Ebu Davud, Diyat 3, (4999, 4500, 4501); Nesai, Kasame 5, (8,13-18) • Resulullah (sav) zamaninda bir adam bir adami öldürmüstü. Hadise Aleyhissalatu vesselam'a geldi. (Meseleyi tahkikten sonra) katili, maktulün velisine teslim etti. Katil: "Ey Allah'in Resulü! Ben onu öldürmeyi kasdetmemistim (kazaen öldürdüm)! " dedi. Aleyhissalatu vesselam veliye: "Eger bu sözünde sadik ise ve dogruyu söylüyorsa, bu durumda onu öldürdügün takdirde atese gidersin!" buyurdu. Bunun üzerine veli, adami saliverdi. Adam bir kayisla bagli idi, kayisim sürüyerek uzaklasti. Bundan sonra kendisine zu'n-nis'a (kayisli) adi takildi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Tirmizi, Diyat 13, (1407); Ebu Davud, Diyat 3, (4493); Nesai, Kasame 5, (8,13) • Resulullah (sav)'in, oglu sebebiyle babaya kisas uyguladigina, fakat ogluna, babasi sebebiyle, kisas uygulamadigina sahid oldum. Ravi: Süraka Ibnu Malik Kaynak: Tirmizi, Diyat 9,(1399) • Babamla birlikte Resulullah (sav)'a gittik. Resulullah (sav) babama: "Bu, oglun mu?" diye sordu. Babam: "Ka'be'nin Rabbine yemin olsun oglum!" dedi. Resulullah tekrar: "Hakikaten mi?" buyurdular. Babam: "Sehadet ederim oglumdur!" deyince, Resulullah (sav), babamin yemini ve benim babama benzerligimin fazlaligi sebebiyle tebessüm buyurdular ve sonra: "Bilesin! O senin cinayetinle sorumlu tutulamaz. Sen de onun cinayetinden sorumlu olmazsin" buyurdular ve su ayeti tilavet ettiler. (Mealen): "Hiçbir günahkar, baskasinin günahini yüklenmez" (Enam 164). Ravi: Ebu Rimse Kaynak: Ebu Davud, Diyat 2, (4496); Nesai, Kasame 39, (8, 53) • Bir oglan, hile (suikast) suretiyle öldürülmüstü. Hz. Ömer (ra): "Bunun öldürülmesine San'a ahalisi istirak etmis olsaydi, bu tek kisi yüzünden bütün San'a ahalisini öldürürdüm!" dedi. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Diyat 21; Muvatta, Ukul 13, (2, 871) • Bir baska rivayet: "Dört kisi bir çocugu öldürmüstü, Hz. Ömer dedi ki..." diye baslar, yukandaki gibi devam eder. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Diyat 21; Muvatta, Ukul 13, (2, 871) • Imam Malik anlatiyor: Hz. Ömer (ra), tek bir kisi için bes veya yedi kisiyi öldürttü. Bunlar hile ile birini öldürmüslerdi. Hz. Ömer talimatinda sunu da ilave etmisti: "Bu tek kisinin öldürülmesine bütün San'a halki katilmis olsaydi, hepsinin öldürülmesine hükmederdim." Ravi: Kaynak: Muvatta, Ukul 13, (2,871) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim kölesini öldürürse, biz de onu öldürürüz. Kim de kölesini (burnunu, kulagini keserek) sakatlarsa, biz de onun (burnunu, kulagini keserek) sakatlariz." [Nesai'nin rivayetinde su ziyade var: "Kim kölesini igdis ederse, biz de onu igdis ederiz."] Ravi: Semüre Kaynak: Ebu Davud, Diyat 7, (4515 , 4516, 4517, 4518); Tirmizi, Diyat 18, (1414); Nesai, Kasame 9, (8, 21) • Hz. Ali (ra)'ye: "Ey mü'minlerin emiri! Yaninizda, Kur'an'da bulunmayan yazili bir sey var mi?" diye sormustum. Söyle cevap verdi: "Hayir! Daneyi yar(ip ondan filizi çikar)an ve insani yaratan Zata kasem olsun! Bildigim seyler, Allah'in, Kur'an'da olani anlamak üzere kisiye verdigi anlayis ve bir de su sahifede bulunanlardir. "Pekiyi bu sahifede ne var?" dedim. "Diyetle ilgili ahkam), esirlerin hürriyete kavusturulmasi (ile ilgili tavsiye ve tesvik), kafir mukabilinde Müslümanin öldürülmeyecegi!" cevabini verdi. Ravi: Ebu Cuheyfe Kaynak: Buhari, Diyat 31, Ilm 39, Cihad 171; Tirmizi, Diyat 16, (1412); Nesai, Kasame 12, (8, 23) • Ben ve el-Ester en-Nehai, Hz. Ali (ra)'nin yanina gittik. Kendisine; "Resulullah (sav), bütün insanlara samil olmayan hususi bir talimde bulundu mu?" dedik. Bize: "Hayir! Ama su sahifede bulunanlar var!" dedi ve kilincinin kabzasindan bir sahife çikardi, içerisinde sunlar vardi: "Mü'minlerin kani esittir. Onlar kendilerinden baskalarina karsi tek bir el gibidirler. Onlar içlerinden en adilerinin verdigi emana uyarlar. Haberiniz olsun: Mü'min, kafir mukabilinde öldürülmez; ahd (antlasma) sahibi de anlasma müddeti esnasinda (küfrü sebebiyle) öldürülmez. Kim bir cinayet islerse sorumlulugu kendine aittir (baskasini ilzam etmez). Kim bir cinayet isler veya caniyi himaye ederse, Allah'in, meleklerin ve bütün insanlarin laneti üzerine olsun!" Ravi: Kays Ibnu Ubad Kaynak: Ebu Davud, Diyat 11, (4530); Nesai, Kasame 8, (8,19) • Mervan, Hz. Muaviye Ibnu Ebi Süfyan (ra)'a: "Kendisine bir adami öldürmüs olan bir deliyi getirdiklerini" yazarak hükmünü sormustu, su cevabi aldi: "Onu hapset, kisas yapma, çünkü deliye kisas yoktur." Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Ukul 3, (2, 851) • Imam Malik'e ulastigina göre, Mervan, Hz. Muaviye (ra)'ye yazarak: "Kendisine adam öldüren bir sarhos getirildigini" bildirir ve hükmünü sorar. Hz. Muaviye: "Onu öldür (kisas uygula)!" cevabini verir. Ravi: Kaynak: Muvatta, Ukul 15, (2,872) • Bir Yahudi kadin Resulullah (sav)'a setimde bulunuyor, hakaretler ediyordu. Bir adam onu bogarak öldürdü. Resulullah (sav) kadinin kanini batil kildi. Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Hudud 2, (4362) • Ama, yani gözleri kör bir zat, ümmü veled olan cariyesini, Resulullah (sav)'a setmettigi için öldürdü. Resulullah (sav) cariyenin kanini heder addetti." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Hudud 2, (4361); Nesai, Tahrim 16, (7,107,108) • Ensardan bir grup insan gelip: "Ey Allah'in Resulü! Sunlar Beni Sa'lebe Ibnu Yerbu'dur. Cahiliye devrinde falan kimseyi öldürdüler!" dedi. Aleyhissalatu vesselam sesini yükselterek: "Bir kimse digerinin cinayetinden sorumlu olmaz" buyurdular. Ravi: Sa'lebe Ibnu Zehdem el-Yerbui Kaynak: Nesai, Kasame 39, (8, 53) • Ey Allah'in Resulü; Sunlar, cahiliye devrinde falancayi öldüren Beni Sa'lebe kabilesidir. Onlardan intikamimizi aliver! dedi. Bu söz üzerine (sav), ellerini öylesine kaldirdi ki, koltuk altlarinin beyazligini gördüm. Söyle diyordu: "Anne çocugu adina cinayet islemez (cinayeti kendi adinadir)!" Resulullah bu sözü iki kere tekrar ettiler. Ravi: Tarik el-Muharibi Kaynak: Nesai, Kasame 39, (8, 55) • Sam ehlinden bir kimse, haniminin yaninda bir erkek yakalamisti. Erkegi de kadini da öldürdü. Muaviye (ra), katil hakkinda hüküm vermekte zorluk içinde kaldi. Meseleyi Ali Ibnu Ebi Talib'e sormasi için Ebu Musa (ra)'ya yazdi. Hz. Ali (ra): "Bu benim diyarimda (Irak'ta) vaki olmayan bir hadisedir, hükmünü bana sizin söylemenizi istiyorum!" dedi. Ebu Musa (ra) da: "Bu hususta sana sormam için bana Muaviye (ra) yazmista" dedi. Hz. Ali (ra): "Ben Ebu'l-Hasan'im! Eger katil dört sahid getiremezse ipiyle (maktul tarafa) verilir (kisas yapilir)" buyurdu. Ravi: Said Ibnu'l-Müseyyeb Kaynak: Muvatta, Akdiye 18, (2,737) • Bir Yahudi, gümüs takilari için bir cariyeyi tasla öldürmüstü. Cariye Resulullah (sav)'a getirildi. Henüz canini teslim etmemisti. Kadincagiza (birkisim isimler sayilarak): "Seni falanca mi öldürdü?" diye soruldu. Basiyla: "Hayir!" diye isaret etti. "Seni falan mi öldürdü?" diye bir baska isim zikredildi. Kadincagiz yine: "Hayir!" manasinda basiyla isaret etti. Üçüncü kere sordu. Bu sefer: "Evet!" dedi ve basiyla isaret etti. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam, adami (yakalatti, adam suçunu itiraf etti) o da iki tasla öldürdü, basini iki tas arasinda ezdi." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Diyat 7, 4, 5, 12, 13, Husumat 1, Vesaya 5; Müslim, Kasame 15, (1672); Ebu Davud, Diyat 10, • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim sahte doktorluk yapar ve kendisinden tedavi olunmazsa bu kimse (sebep olacagi neticeyi) tazmin eder." Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi) Kaynak: Ebu Davud, Diyat 25, (4586); Nesai, Kasame 38, (8, 52-53); Ibnu Mace, Tibb 16, (3466) • Yahudilerden bir kadin Resulullah (sav)'a zehir katilmis bir koyun hediye etti, Resulullah (sav), (bidayette) kadina dokunmadi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Ebu Davud, Diyat 6, (4509) •