ORUÇ BÖLÜMÜ

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlar iftarda ta'cile yer verdikleri müddetçe hayir üzere devam ederler." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Savm 45; Müslim, Siyam 48, (1098); Muvatta, Siyam 6, (1, 288); Tirmizi, Savm 13, (699)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Insanlar iftarda ta'cile yer verdikleri müddetçe hayir üzere devam ederler." Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Savm 45; Müslim, Siyam 48, (1098); Muvatta, Siyam 6, (1, 288); Tirmizi, Savm 13, (699) • Nübüvvet (peygamberlik) amellerinden biri de iftarin ta'cili (öne alinmasi), sahurun da te'hir edilmesidir. Ravi: Abdulkerim Ibnu Ebi'l-Muharik Kaynak: Muvatta, Kasru's-Salat 46, (1, 158) • Resulullah (sav), namaz kilmazdan önce birkaç taze hurma ile orucunu açardi. Eger taze hurma yoksa kuru hurma ile açardi. Eger kuru hurma da bulamazsa birkaç yudum su yudumlardi. Ravi: Enes Kaynak: Ebu Davud, Savm 22, (2556); Tirmizi, Savm 10, (694) • Bana ulasti ki, Resulullah (sav), iftar ettigi zaman su duayi okurdu; "Allahümme leke sumtü ve ala rizkike eftartü. (Ey Allahim senin rizan için oruç tuttum ve senin rizkinla orucumu açiyorum)" Ravi: Mu'az Ibnu Zühre Kaynak: Ebu Davud, Savm 22, (2358) • Mervan Ibnu Salim, Hz. Ibnu Ömer (ra)'den naklediyor: "Resulullah (sav) orucunu açinca söyle derdi: "Susuzluk gitti, damarlar islandi, insaallahu Teala sevap kesinlesti." (Rezin, duanin bas kismma "Elhamdülillah" kelimesini ziyade etti) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Savm 22, (2357) • Resulullah (sav) Ramazan ayinin sonunda oruçlari vasletti (yani hiç bozmadan birkaç gün ard arda devam ettirdi). Onunla birlikte halk da vasletti. Durum Resulullah'a ulasinca: "Eger Ramazan ayi bizim için uzatilsaydi biz onu öyle bir vaslederdik ki derine dalanlar (asirilar) bundan (asiriliklarindan) vazgeçmek zorunda kalirlardi. Ben sizin gibi degilim. Ben gölgelenirim, Rabbim bana hem yedirir hem de içirir. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Savm 48, Temenni 9; Müslim, Savm 57-60, (1103-1106); Tirmizi, Savm 62, (778) • Ebu Bekr Ibnu Abdirrahman'in anlattigina göre, babasi, Mervan'a "Hz. Aise ve Ümmü Seleme (ra)'nin kendisine sunu haber verdiklerini söylemistir: "Resulullah (sav) Ramazan ayinda, rüya sebebiyle olmaksizin cünüb olarak fecir vaktine ulastigi olurdu da, kalkip yikanir ve orucunu tutardi. Ravi: Ebu Bekr Ibnu Abdirrahman Kaynak: Buhari, Savm 22, 25; Müslim, Siyam 76, (1109); Muvatta, Siyam 12, (1, 291); Ebu Davud, Savm 36, (238 • Ben Resulullah (sav)'i oruçlu iken misvaklandigini sayamayacagim kadar çok gördüm. (Buhari'nin rivayeti muallaktir) Ravi: Amir Ibnu Rebi'a Kaynak: Buhari, Savm 27; Ebu Davud, Savm 26, (2364); Tirmizi, Savm 29, (725) • Oruçlu, günün basinda ve sonunda misvak kullanir. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Savm 25 (bab basliginda kaydetmistir) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim yalani ve onurda ameli terketmezse (bilsin ki) onun yiyip içmesini birakmasina Allah'in ihtiyaci yoktur." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Savm 8, Edeb 51; Ebu Davud, Savm 25, (2326); Tirmizi, Savm 16, (707) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Biriniz yemege davet edilince oruçlu ise; "Ben oruçluyum" desin." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Müslim, Siyam 159, (1150); Ebu Davud, Savm 76, (2461); Tirmizi, Savm 64, (780, 781); Ibnu Mace, Siya • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir kavme misafir olursa, onlar müsaade etmedikçe (nafile) oruç tutmasin." (Tirmizi, hadis için; "Münkerdir, Hisam Ibnu Urve disinda sika biri tarafindan rivayet edildigini görmedik" der) Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Savm 70, (789) • Resulullah (sav) yanina girmistir. Ammire yemek ikram edince, Aleyhissalatu vesselam: "Sen de ye!" demis, kadin: "Ben oruç tutuyorum" deyince Resulullah söyle buyurmustur: "Oruçlu kimse, baskasina ikramda bulunur ve yemeginden baskalari yerse, onlar yedikleri müddetçe melaike aleyhimüsselam oruçluyu rahmet duasinda bulunurlar." Bir baska rivayette söyle denmistir: "Oruçlunun yaninda oruçsuzlar yemek yiyecek olurlarsa, melekler oruçluya rahmet okurlar." Ravi: Ümmü Ammare Bintu Ka'b Kaynak: Tirmizi, Savm 67, (784, 785, 786) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kadin, kocasi varken izin almadan (nafile) oruç tutmasin." (Ebu Davud'un rivayetinde, "Ramazan disinda" ziyadesi vardir.) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Nikah 84, 86; Müslim, Zekat 84, (1026); Ebu Davud, Savm 74, (2485); Tirmizi, Savm 65, (782) •

Resulullah (sav) fetih yilinda Mekke'ye müteveccihen Ramazan ayinda yola çikmisti. Küra'u'l-Gamim nam mevkiye gelinceye kadar kendisi de, beraberindekiler de oruç tuttular. Sonra orada bir bardak su istedi ve bardagi kaldirdi. Herkes bardaga bakti. Sonra sudan...

• Resulullah (sav) fetih yilinda Mekke'ye müteveccihen Ramazan ayinda yola çikmisti. Küra'u'l-Gamim nam mevkiye gelinceye kadar kendisi de, beraberindekiler de oruç tuttular. Sonra orada bir bardak su istedi ve bardagi kaldirdi. Herkes bardaga bakti. Sonra sudan içti. Bundan sonra bazilari kendisine: "Halkin bir kismi oruç tuttu" diye haber verdi. Aleyhissalatu vesselam: "Onlar asilerdir! Onlar asilerdir!" buyurdular. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Siyam 90, (1114); Tirmizi, Savm 18, (710); Nesai, Savm 49, (4,177) • Biz bir seferde Resulullah (sav) ile beraberdik. Aramizda bir kismi oruç tutuyor bir kismi da tutmuyordu. Sicak bir günde bir yerde konakladik. Gölgelenenlerin çogu elbisesi olanlardi. Bir kismimiz günese karsi eliyle korunuyordu. Derken oruçlular yigilip kaldilar, oruçsuzlar kalkip çadirlari kurdular, hayvanlari suladilar. Bunun üzerine, Resul-i Ekrem aleyhissalatu vesselam: "Bugün sevabi oruçsuzlar kazandi!" buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cihad 71; Müslim, Siyam 100, (1119); Nesai, Savm 52, (4,182) • Resulullah (sav) bir seferdeydi. Etrafina insanlarin toplandigi bir adam gördü, ona gölge yapiyorlardi. "Nesi var?" diye sordu. "Oruçlu biri!" dediler. Resulullah (sav): "Seferde oruç birr (Allah'i memnun edecek dindarlik) degildir!" buyurdular. (Bir rivayette: "Seferde oruç birr'den degildir" denmistir) Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Savm 36; Müslim, Siyam 92, (1115); Ebu Davud, Savm 43, (2407); Nesai, Savm 48, (4, 176) • Hamza Ibnu Amr el-Eslemi (ra), Resulullah (sav)'dan yolculuk sirasinda tutulan orucu sordu. Kendisi çok oruç tutan birisi idi. Resulullah söyle cevap verdiler: "Dilersen tut, dilersen tutma." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Savm 33; Müslim, Siyam 103, (1121); Muvatta, Siyam 24, (1, 295); Tirmizi, Savm 19, (711); Eb • Biz Resulullah (sav) ile beraber (seferde) idik. Bir kismimiz oruçlu bir kismimiz oruçsuz idi. Ne oruçlu oruçsuzu ayipliyor, ne de oruçsuz, oruçluyu kiniyordu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Savm 37; Müslim, Siyam 98, (1118); Muvatta, 23, (1, 295); Ebu Davud, Savm 42, (2405) • Biz çok siddetli sicak bir mevsimde, Ramazan ayinda Resulullah (sav) ile birlikte sefere çiktik. Hararetin siddetinden herkes elini basina koyuyordu. Aramizda oruçlu olarak sadece Resulullah (sav) ile Ibnu Ravaha vardi. Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Buhari, Savm 35; Müslim, Savm 108, (1122); Ebu Davud, Savm 44, (2409) • Bir sefer dönüsü Resulullah (sav)'i ugradim. Bana: "Ey Ebu Ümeyye, sabah yemegini bekle (beraber yiyelim)" buyurdular. Ben: "Oruçluyum" dedim. "Öyleyse gel yaklas, sana yolcudan haber vereyim (de dinle!" dedi ve devamla:) "Allah Teala Hazretleri yolcudan orucu ve namazin yarisini kaldirdi" buyurdu. Ravi: Amr Ibnu Ümeyye ed-Damri Kaynak: Nesai, Savm 50, (4, 178) • Malikogullarindan ismi Enes Ibnu Malik olan bir adamdan anlatildigina göre, demistir ki: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah Teala Hazretleri, yolcudan namazin yarisini kaldirdi, oruca da yeme hususunda ruhsat tanidi. Ayrica çocuk emziren ve hamile kadinlara, çocuklari hususunda endise ettikleri takdirde, orucu yeme ruhsati tanidi." Ravi: Abdullah Ibnu Ka'b Kaynak: Ebu Davud, Savm 43, (2408); Tirmizi, Savm 21, (715); Nesai, Savm 51, (4,180-182), 62, (4,190); Ibnu • Ramazan'da Enes Ibnu Malik (ra)'in yanina geldim. Sefer hazirligi yapiyordu. Devesi hazirlandi, yolculuk elbisesini giydi. Yemek getirtip yedi. Ben kendisine: "(Yola çikarken orucu bozmak) sünnet midir?"diye sordum. "Evet!" dedi ve binegine atlayip yola çikti. Ravi: Muhammed Ibnu Ka'b Kaynak: Tirmizi, Savm 76, (799,800) • Imam Malik'e ulastigina göre, Hz. Ömer (ra) Ramazan ayinda yolcu ise ve Medine'ye günün basinda girecegini tahmin etmisse, oruçlu olarak sehre girerdi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 27, (1, 296) • Dihye Ibnu Halife (ra), Ramazan'da Dimesk'e bagli köylerden (Mizze adindaki) birinden çikip Fustat'tan Akabe köyüne olan mesafe kadar bir yol aldi. Bu mesafe üç millik bir uzaklikti. Dihye ve beraberindekilerden bir kismi (o gün) orucu yediler. Bir kismi ise orucu yemeyi uygun görmediler. Dihye köyüne dönünce; "Vallahi bugün, vukua gelecegi hiç aklimdan geçmeyen bir hadise ile karsilastim: Bir kisim kimseler Resulullah (sav)'in ve ashabi'nin sünnetini begenmediler" dedi. Bunu, o gün orucu açmayanlar için söylemisti. Dihye (ra) bu hayiflanmasini söyle noktaladi: "Allahim artik beni yanina al!" Ravi: Mansur el-Kelbi Kaynak: Ebu Davud, Savm 46, (24l3) • Ben, Resulullah (sav)'in ashabindan olan Ebu Basra el-Gifari (ra) ile Fustat'tan yola çikan bir gemide Ramazan'da beraberdim. (Iskenderiye'ye gitmek istiyordu. Ebu Basra ve beraberindekiler) gemiye çikarildi. Daha evleri tamamen geçmemisti ki sofra emretti. Sabah yemegi getirildi. Bana da: "Yaklas (beraber yiyelim)" dedi. Ben: "Evleri hala görmüyor musun?" dedim. Bana "Yoksa sen Resulullah (sav)'in sünnetinden hoslanmiyor musun?" dedi. Bunun üzerine o yedi, ben de yedim. Ravi: Ubeyd Ibnu Cübeyr Kaynak: Ebu Davud, Savm 45,(2412) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim sefer sirasinda Ramazan'a erer ve beraberinde kendisini karnini doyuracak yere götürecek bir binegi varsa nerede olursa olsun orucunu tutsun." Ravi: Seleme Ibnu'l'Muhabbak Kaynak: Ebu Davud, Savm 44, (2410, 2411) •

Ibnu Ömer (ra) diyor ki: "Ramazani, hastalik ve sefer sebebiyle yiyenler, onu pes pese tutarlar." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Siyam 45, (1, 304)

• Ibnu Ömer (ra) diyor ki: "Ramazani, hastalik ve sefer sebebiyle yiyenler, onu pes pese tutarlar." Ravi: Nafi' Kaynak: Muvatta, Siyam 45, (1, 304) • Ebu Hüreyre ve Ibnu Abbas (ra) Ramazan orucunun kazasi hususunda ihtilaf ettiler. Biri: "Aralari açilabilir" dedi. Digeri, "açilmaz!" dedi. Ben hangisinin "açilabilir" dedigini, hangisinin de "açilamaz!" dedigini bilmiyorum. Ravi: Ibnu Sihab Kaynak: Muvatta, Savm 46, (1,304) • Üzerimde Ramazan orucu bulunurdu da ben onlari ancak Saban ayinda kaza edebilirdim. Bu, Resulullah (sav)'in mevkii sebebiyle idi. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Savm 40; Müslim, Siyam 151, (1146); Muvatta, Siyam 54, (1, 308); Ebu Davud, Savm 40, (2399); • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim üzerinde oruç borcu oldugu halde ölürse, velisi ona bedel tutar." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Savm 42; Müslim, Siyam 153, (1174); Ebu Davud, Savm 41, (2400) • Bir kadin Resulullah (sav)'a gelerek: "Annem vefat etti, üzerinde de nezir orucu borcu var, kendisine bedel oruç tutabilir miyim?" dedi. Resulullah: "Annen üzerinde borç olsaydi da sen ödeyiverseydin, bu borç onun yerine ödenmis olur muydu?" diye sordu. Kadin: "Evet!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Öyleyse annene bedel oruç tut!" buyurdu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Savm 42; Müslim, Savm 156, (1148); Ebu Davud, Eyman 25, (3307, 3308); Tirmizi, Savm 22, (716 • Imam Malik'e ulastigina göre Ibnu Ömer (ra), bir kimsenin diger bir kimse yerine oruç tutmasini veya bir kimsenin baska bir kimse yerine namaz kilmasini münker addederdi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 43, (1,303) • Ben ve Hafsa oruçlu idik. Bize yiyecek hediye edildi. Ondan yedik. Resulullah (sav) yanimiza girdi. Hafsa (cür'ette) babasi gibiydi, sözde benden evvel davranip: "Ey Allah'in Resulü, biz, Aise ve ben nafile oruca niyet etmis, bu niyetle sabaha kavusmustuk. Bize bir yemek hediye edildi. Biz de ondan yedik" dedi. Aleyhisalatu vesselam: "Bunun yerine bir baska gün kaza orucu tutun!" buyurdu. Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Siyam 50, (1,306); Ebu Davud, Savm 73, (2457); Tirmizi, Savm 36, (735) • Resulullah zamaninda bulutlu bir günde orucumuzu açtik. Sonra günes dogdu. Hisam'a; "Kaza emredildi mi?" diye soruldu. "Kazasiz olur mu?" diye cevap verdi. Ravi: Esma Bintu Ebi Bekr Kaynak: Buhari, Savm 46; Ebu Davud, Savm 23, (2359) • Ömer bunu, yani kazayi yerine getirdi ve dedi ki: "Bu is basittir, içtihadda bulunduk." Ravi: Eslem Kaynak: Muvatta, Siyam 44, (1,303) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ramazan ayinda, hasta veya ruhsat sahibi olmaksizin kim bir günlük orucunu yerse, bütün zaman boyu oruç tutsa bu orucu kaza edemez." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Savm 29; Tirmizi, Savm 27, (723); Ebu Davud, Savm 38, (2396) •

Resulullah (sav)'a bir adam geldi ve: "Ey Allah'in Resulü, helak oldum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Seni helak eden sey nedir?" diye sorunca: "Oruçlu iken hanimima temas ettim" dedi. Bunun üzerine Resulullah'la aralarinda su konusma geçti: "Azad edecek bir...

• Resulullah (sav)'a bir adam geldi ve: "Ey Allah'in Resulü, helak oldum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Seni helak eden sey nedir?" diye sorunca: "Oruçlu iken hanimima temas ettim" dedi. Bunun üzerine Resulullah'la aralarinda su konusma geçti: "Azad edecek bir köle bulabilir misin?" "Hayir!" "Üst üste iki ay oruç tutabilir misin?" "Hayir!" "Altmis fakiri doyurabilir misin?" "Hayir!" "Öyleyse otur!" Biz bu minval üzere beklerken, Aleyhissalatu vesselam'a içerisinde hurma bulunan bir büyük sepet getirildi. "Soru sahibi nerede ?"diyerek adami aradi. Adam: "Benim! Buradayim!" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Su sepeti al, tasadduk et!" dedi. Adam: "Benden fakirine mi? Allah'a yemin ediyorum. Medine'nin su iki kayaligi arasinda benden fakiri yok!" cevabini verdi. Bunun üzerine Resulullah güldüler ve: "Öyleyse bunu ehline yedir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Savm 29, 31, Hibe 20, Nafakat 13, Edeb 68, 95, Kefaretu'l-Eyman 3, 4, Hudud 26; Müslim, Siya • Imam Malik'e ulastigina göre, Enes Ibnu Malik (ra) yaslaninca oruç tutamaz oldu. O zaman orucu yedi ve oruca bedel fidye ödedi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 51, (1, 307) • Imam Malik'e ulastigina göre, Abdullah Ibnu Ömer (ra)'e "Hamile kadin, karnindaki çocuk için endiseye düsecek olur ve oruç da kendisine agir gelmeye baslarsa ne yapmali?" diye sorulmustu. Su cevabi verdi: "Orucu yer, her gün için bir fakire, Resulullah (sav)'in müddü ile bir müdd bugday verir." Ravi: Kaynak: Muvatta, Siyam 52, (1, 308) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim, üzerinde Ramazan ayinin orucu oldugu halde ölecek olursa, (ölünün velisi) her bir gün yerine, bir fakire yiyecek versin." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Savm 23, (718) • Üzerinde Ramazan borcu olan kimse, kaza edecek güç ve kuvvette oldugu halde, müteakip Ramazan gelinceye kadar bunu tutmamis ise, her bir gün yerine bir fakire bir müdd bugday vermeli ve orucu aynca kaza etmelidir. Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Muvatta, Siyam 53, (1, 308) •