İSİM VE KÜNYE BÖLÜMÜ

Resulullah (sav) buyurdu ki: "Sizler kiyamet günü isimlerinizle ve babalarinizin isimleriyle çagirilacaksiniz öyleyse isimlerinizi güzel yapin" Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Edeb 69, (4948)

• Resulullah (sav) buyurdu ki: "Sizler kiyamet günü isimlerinizle ve babalarinizin isimleriyle çagirilacaksiniz öyleyse isimlerinizi güzel yapin" Ravi: Ebu'd-Derda Kaynak: Ebu Davud, Edeb 69, (4948) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah'in en ziyade sevdigi isimler Abdullah ve Abdurrahman'dir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Adab, 2, (2132); Ebu Davud, Edeb 69, (4949); Tirmizi, Edeb 64, (2835) • Resullullah (sav) buyurdular ki: "Peygamberlerin isimleriyle isimlenin. Allah'in çok sevdigi isimler Abdullah, Abdurrahman'dir. En sadik olanlari da Haris ve Hemmam isimleridir. En çirkinleri de Harb ve Mürre isimleridir." (Metin Ebu Davud'a aittir, Nesai'de muhtasar olarak kaydedilmistir [Hayl 3 (6, 218, 219)]) Ravi: Ebu Vehb el-Cüsemi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 69, (4950) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah katinda en düsük (ahna') isim Melikü'l-emlak (mülklerin maliki) ismidir. Allah'tan baska Malik yoktur." Süfyan merhum dedi ki: Sahan Sah bunun örnegidir. Ahmed Ibnu Hanbel merhum dedi ki: "Ebu Amr merhum'a, ahna' ne demek diye sordum, bana "en düsük" diye cevap verdi." Müslim'in bir diger rivayetinde söyle buyrulmustur: "Kiyamet günü, Allah'in en ziyade kizacagi en kötü kimse, adi Melikü'l-emlak (Sehinsah) olan kimsedir. Allah'tan baska Malik yoktur." (Adab 21) Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 114; Müslim, Edeb 20, (2143); Ebu Davud, Edeb 70, (4961); Tirmizi, Edeb 65, (2839) • Hz. Peygamber (sav) Ya'la, Bereket, Eflah, Yesar, Nafi' ve benzeri isimlerin kullanilmasini yasaklamayi arzu etmisti. Sonra onun bu mevzuda sükut ettigini gördüm. Sonra da yasaklamadan vefat etti." Ebu Davud'un rivayetinde su ziyade mevcuttur: "...Zira kisi "Bereket burada mi?" diye sorar da "hayir yok!" diye cevap verirler. (Hadisin metni Müslim'e aittir) Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Adab 13, (2138); Ebu Davud, Edeb, 70, (4960) • Hz. Ömer (ra), bir oglunu Ebu Isa künyesini kullandigi için dövdü. Öte yandan Mugire Ibnu Su'be (ra), Ebu Isa künyesini kullaniyordu. Hz. Ömer (ra) ona "Ebu Abdillah künyesini kullanman sana yetmez mi?" dedi. Mugire: "Bana Ebu Isa künyesini takan Hz. Peygamber (sav)'dir" cevabini verilice, Hz. Ömer: "Hz. Peygamer (sav)'in geçmis gelecek bütün günahlari affedilmistir. Biz ise bundan böyle sikintidayiz" dedi. Ölünceye kadar Mugire'yi "Ebu Abdillah" diye künyeledi. Ravi: Eslem (Ömer (ra)'in azadli kölesi) Kaynak: Ebu Davud, Edeb 72, (4963) • Hz. Peygamber (sav) bol sütlü bir deve hakkinda: "Bunu kim sagacak?" diye sordu. Bir adam ayaga kalkmisti ki Hz. Peygamber (sav) "Ismin ne?" dedi. Adam: "Mürre (aci)!" deyince, ona; "Otur!" dedi. Hz. Peygamber (sav) tekrar "Bunu kim sagiverecek?" diye sordu. Bir baskasi ayaga kalkti, ben sagacagim diyecekti. Hz. Peygamber (sav) ona da: "ismin nedir?" diye sordu. Adam: "Harb" diye cevap verdi. Ona da "Otur" dedi. Resulullah (sav): "Bu deveyi kim bize sagiverecek?" diye sormaya devam etti. Bir adam daha kalkti. Ona da ismini sordu. "Ya'is (yasiyor!)" cevabini alinca ona: "Sen sag" diyerek müsaade etti." Ravi: Yahya Ibnu Sa'id Kaynak: Muvatta, Isti'zan 24 (2, 973) •

Hz. Peygamber (sav) Fatima (ra) annemizin evine ugramisti. Hz. Ali (ra)'yi evde bulamayina: "Amca oglun nerede?" diye sordu. Fatima (ra): "Aramizda bir sekerlenme oldu. Bunun üzerine bana kizdi ve çekip gitti" dedi. Resulullah (sav) birine: "Hele bir arayiver...

• Hz. Peygamber (sav) Fatima (ra) annemizin evine ugramisti. Hz. Ali (ra)'yi evde bulamayina: "Amca oglun nerede?" diye sordu. Fatima (ra): "Aramizda bir sekerlenme oldu. Bunun üzerine bana kizdi ve çekip gitti" dedi. Resulullah (sav) birine: "Hele bir arayiver nereye gitmis" diye emretti. "Mescidde yatiyor!" diye haber verince, Resulullah (a.s.) yanina gitti. Hz. Ali (ra) gerçekten yatiyordu ve üzerinden ridasi düsmüs, (bu sebeple) topraga bulanmisti, Resulullah (sav), kalk ey Ebu Turab, kalk ev Ebu Turab (yani Toprak babasi) diye seslendi. Sehl der ki: Hz. Ali (ra)'nin en çok sevdigi ismi bu isimdi. Ravi: Sehl Ibnu Sa'd es-Saidi Kaynak: Buhari, Salat 58, Fadaili'l,Ashab 9, Edeb 113, Isti'zan 40; Müslim, Fedailu's-Sahabe 38, (2409) • Mekke'de Abdullah Ibnu Zübeyr (ra)'e hamile kalmistim. Dogum yaklasmisti ki, Mekke'yi terkettim ve Medine'ye geldim, Kuba'ya indim. Abdullah'i orada dünyaya getirdim. Dogunca, bebegi alip Resulullah (sav)'a götürdüm, kucagina biraktim. Resulullah (sav) bir hurma istedi, agzinda çigneyerek ezdikten sonra, tükrügünden çocugun agzina birakti. Abdullah'in midesine ilk inen sey Resulullah (sav)'in mübarek tükrükleri idi. Sonra (yumusattigi o) hurma ile çocugun damagim ogdu, hakkinda bereketle dua etti ve Abdullah ismini verdi. Müslüman aileden ilk dogan çocuk bu idi. (Medine'de bütün Müslümanlar) onun dogumuna çok sevindiler. Çünkü "Yahudiler size sihir yaptilar, asla dogum yapamayacaksiniz" diye bir sayia çikarilmisti." Ravi: Esma Bintu Ebi Bekr Kaynak: Buhari, Menakibu'l-Ensar 45, Akika 1; Müslim, Adab 26, (2146) • Bir oglum dogmustu. Hemen Resulullah (sav)'a getirdim, Ibrahim ismini verip bir hurma ile tahnikde bulundu. Sonra da "Mübarek olsun" diye dua buyurdu ve çocugu bana geri verdi. Bu çocuk, Ebu Musa'nin en büyük evladi idi. Ravi: Ebu Musa Kaynak: Buhari, Akika 1; Müslim, Adab 24, (2145) • Abdullah Ibnu Ebi Talha'yi dogdugu zaman Resulullah (sav)'a götürdüm. Bebek bir bez içerisinde idi. Vardigimizda Resulullah (sav) devesine katran sürüyordu. "Beraberinde hurma da getirdin mi?" diye sordu, "Evet" dedim ve birkaç tane hurma verdim. Onlari agzinda çignedi, sonra çocugun agzini açti. Agzina tükrügü püskürttü. Bebek, yalamaya basladi. Bunun üzerine Resulullah (sav) "Ensar'in hurma sevgisine bakin (dogar dogmaz basliyor)" diye latife etti ve çocugu Abdullah diye isimledi. (Hadisin metni; Müslim'deki metindir.) Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 42, Akika 1; Müslim, Adab 22, (2144); Ebu Davud, Edeb 69, (4951) • Ey Allah'in Rasülü, dedim, arkadaslarimdan her birisinin bir künyesi var, (benim yok). Dedi ki: "Oglum Abdullah Ibnu Zübeyr ile künyelen." (Aise, "Ümmü Abdillah (Abdullah'in annesi)" diye künye almisti) (Rezin merhum: "Teyze anne gibidir" ilavesini kaydetmistir) Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Edeb 78, (4970) •

Resulullah (sav) çirkin isimleri degistirirdi" buyurmustur. Ravi: Hz. Aise Kaynak: Tirmizi, Edeb 66, (2841)

• Resulullah (sav) çirkin isimleri degistirirdi" buyurmustur. Ravi: Hz. Aise Kaynak: Tirmizi, Edeb 66, (2841) • Zeyneb Bintu Ebi Seleme'nin ismi Berre idi. "Nefsini tezkiye ediyor" denildi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sav) onu Zeyneb diye isimleridirdi." Ravi: Ebu Hüreyre Kaynak: Buhari, Edeb 108; Müslim, Edeb 17, (2141) • Cüveyriye Bintu'l-Haris'in ismi Berre idi, Resulullah (sav) onun ismini Cüveyriye diye degistirdi. Zira, Resulullah (sav) "Berre'nin yanindan çikti" denmesini sevmiyordu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Müslim, Edeb 16, (2140) • (Babasindan naklediyor:) Hz. Peygamber (sav), kavmimin beni Ebu'l-Hakem diye künyelediklerini isitmisti. Beni çagirtarak: "Hakem olan Allah'tir, hüküm de O'nadir, öyle ise, sen nasil Ebu'l-Hakem künyesini tasirsin?" dedi. Ben açikladim: "Kavmim bir meselede anlasmazliga düsünce bana gelirler, ben hükme baglarim. Her iki taraf da verdigim hükme razi olurlar." Resulullah (sav): "Bu ne güzel sey?" buyurdu ve "Çocuklarindan neler var?" diye sordu. Ben: "Süreyh, Müslim, Abdullah var" dedim. Resulullah (sav): "En büyügü hangisi?" dedi. "Sureyh" dedim. "Öyleyse", buyurdu, "sen Ebu Süreyh'sin" Ravi: Sureyh Ibnu Hani Kaynak: Ebu Davud, Edeb 70, (4955); Nesai, Kada 7, (8, 226-227) • (Amcasi Üsame Ibnu Ahdari'den rivayet ediyor:) Ahdari diyor ki: "Ismi Asram olan bir adam vardi. Resulullah (sav) ona: "Ismin nedir?" diye sordu. Adam "Asram" diye cevap verdi. Resulullah (sav): "Hayir sen Zür'a'sin" buyurdu. Ravi: Besir Ibnu Meymun Kaynak: Ebu Davud, Edeb 70, (4954) • (Babasi vasitasiyla dedesinden naklediyor:) Dedem, Resulullah (sav)'a ugramisti. "Ismin ne?" diye sordu. "Hazn (sert yer)" diye cevap verdi. Resulullah (sav): "Hayir sen Sehl'sin" dedi. Müseyyeb: "Olamaz, babamin verdigi bir ismi degistiremem" dedi. Ibnu'l-Müseyyeb ilave ediyor: "O günden sonra aramizda kabalik devam etti gitti." Ebu Davud'un rivayetinde söyle demistir: ".... Hayir sehl ezilir ve hakir tutulur." Ebu Davud merhum der ki: "Resulullah (sav) Asi, Aziz, Atele (siddet, sertlik), Seytan, Hakem, Gurab (karga), Habbab, Sihab isimlerini degistirdL Sihab'i Hisam, Harb'i Silm (sulh), Muzdaci'l (yatan) Münbais (kalkan) yapti. Afire (çorak) adini tasiyan bir araziyi de Hadire (yesillik) diye, Si'bu'd Dalalet'i (sapiklik geçidi) Si'bu'l-Hüda diye isimledi. Benu'z-Zinye'yi Benu'r-Rüsd olarak degistirdi." Ravi: Said Ibnu'l-Müseyyeb Kaynak: Buhari, Edeb 107-108; Ebu Davud, Edeb 70, (4956) • Hz. Peygamber (sav) Asiye (isyankar, itaatsiz kadin) ismini degistirip, Cemile (güzel kadin) yapti. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Müslim, Edeb 14, (2139); Tirmizi, Edeb 66, (2840); Ebu Davud, Edeb 70, (4952) • Hz. Ömer'le karsilastim. Bana "Sen kimsin?" diye sordu. "Mesruk Ibnu'l-Ecda" dedim. Dedi ki: "Ben Resulullah (sav)'in ecda seytandir" dedigini isittim." Ravi: Mesruk Kaynak: Ebu Davud, Edeb 70, (4957) • el-Münzir Ibnu Ebi Üseyd dogdugu zaman Resulullah (sav)'a getirilmisti. Çocugu kucagina aldi ve: "Ismi nedir?" diye sordu, "Ismi falandir" diye ne konmussa söylendi. Resulullah (sav): "Hayir! Bunun ismi Münzir olacak" dedi ve o gün çocuga Münzir ismini koydu. Ravi: Sehl Ibnu Sa'd Kaynak: Buhari, Edeb 108; Müslim, Edeb 29, (2149) •

Bir gün Resulullah (sav) Baki'de idi. Kulagina bir ses geldi: "Ey Ebu'l Kasim!" diyordu. Basini sese dogru çevirdi. Seslenen adam: "Ey Allah'in Resulü seni kastedmedim, ben falancayi çagirdim" dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sav): "Ismimi isim olarak koyun,...

• Bir gün Resulullah (sav) Baki'de idi. Kulagina bir ses geldi: "Ey Ebu'l Kasim!" diyordu. Basini sese dogru çevirdi. Seslenen adam: "Ey Allah'in Resulü seni kastedmedim, ben falancayi çagirdim" dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sav): "Ismimi isim olarak koyun, fakat künyemi kendinize künye yapmayin!" buyurdu. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Menakib 20, Edeb 106; Müslim, Adab 1 (2131); Tirmizi, Edeb 68, (2844) • Bizden birinin bir oglu oldu. Ismini Kasim koydu. Kendisine: "Sana Ebu'l Kasim künyesini vermeyiz. Bu künye ile seni sereflendirip memnun etmeyiz" dedik. Hz. Peygamber (sav)'a gelerek durumu arzetti. Resulullah (sav) bunun üzerine: "Oglunun adi Abdurrahmandir" dedi. Bir rivayette su ziyade var: "Ismimi isim olarak koyun, fakat künyemi künye yapmayin. Zira ben Kasim (taksim edici) kilindim. Aranizda taksim ederim." Ebu Davud'un bir rivayetinde söyle buyrulmustur: "Kim benim ismimi almissa, künyem ile künyelenmesin. Kim de künyem ile künyelenmisse, ismimle isimlenmesin." Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Edeb 105, 106, 109, Menakib 20; Müslim, Adab 2, (2133); Ebu Davud, Edeb 74 (4965); Tirmizi, • Bir kadin gelerek "Ey Allah'in Resulü, ben bir oglan dünyaya getirdim. Muhammed diye isim, Ebu'l-Kasim diye de künye verdim. Bana, sizin bu durumda hoslanmadiginiz söylendi,dogru mu?" diye sordu. Resulullah (sav): "Ismimi helal, künyemi haram kilan sey de ne?" veya "Künyemi haram kilip ismimi helal kilan sey de ne?" diyerek reddetti. Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Edeb 76, (4968) •

Hz. Peygamber (sav) çocuga, dogumunun yedinci gününde isim konmasini, yikanarak pisliklerin temizlenmesini ve akika kurbani kesilmesini emir buyurdu." (Tirmizi'de hadis Ibnu Ömer'den degil, Amr Ibnu Su'ayb (an ebihi an ceddihi) tarikindendir. Burada bir sehiv...

• Hz. Peygamber (sav) çocuga, dogumunun yedinci gününde isim konmasini, yikanarak pisliklerin temizlenmesini ve akika kurbani kesilmesini emir buyurdu." (Tirmizi'de hadis Ibnu Ömer'den degil, Amr Ibnu Su'ayb (an ebihi an ceddihi) tarikindendir. Burada bir sehiv söz konusu) Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Edahi, 21, (2837); Tirmizi, Edahi 23, (1522), Edeb 63, (2834); Nesai, Akika 5, (7, 166); • Yeni dogan çocuklar Hz. Peygamber (sav)'a getirilirdi. O da bunlara mübarek olmalari için dua eder, tahnikde bulunurdu." Ravi: Aise Kaynak: Müslim, Edeb, 27 (2147); Ebu Davud, Edeb 116, (5106) • Hz. Fatima (ra) oglu Hasan (ra)'i dogurdugu zaman, Resulullah (sav)'i kulagina ezan okurken gördüm" (Tirmizi hadisin sahih oldugunu söylemistir. Rezin su ziyadeyi kaydeder: "Kulagina ihlas süresini okudu, hurma ile tahnik etti ve ismini koydu.") Ravi: Ebu Rafi Kaynak: Ebu Davud, Edeb 116, (5105); Tirmizi, Edahi 17, (1514) • Hz. Ömer bir adama: "Ismin nedir?" diye sordu. Adam "Cemre (kor)" dedi. "Kimin oglusun?" diye tekrar sordu. Adam: "Ibnu Sihab (alev) deyince "Kimlerden?" dedi. Adam: "Humkalardan." "Eviniz nerede?" diye sordu. "Harretu'n-Nar'da" cevabini alinca, "hangisinde?" dedi. "Zati Leza'da" cevabini alinca; Hz. Ömer (ra) "Ailene yetis, yaniyorlar!" dedi. Gerçekten durum aynen Hz. Ömer'in dedigi gibiydi" Ravi: Yahya Ibnu Said Kaynak: Muvatta, Isti'zan 25 (2,973) •