ÖLÜM BÖLÜMÜ

Resulullah (sav), kendisini ölüme götüren hastaliga yakalandigi zaman derdi ki: "Ey Aise! Ben Hayber'de yedigim (zehirli) yemegin elemini hep hissediyordum. Iste simdi kalp damarimin kesildigini hissettigim anlar geldi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83

• Resulullah (sav), kendisini ölüme götüren hastaliga yakalandigi zaman derdi ki: "Ey Aise! Ben Hayber'de yedigim (zehirli) yemegin elemini hep hissediyordum. Iste simdi kalp damarimin kesildigini hissettigim anlar geldi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83 • Resulullah (sav)'in hastaligi agirlasip, agrilari artinca, benim odamda tedavi edilmesi için diger zevcelerinden müsaade istedi. Onlar kendisine izin verdiler, iki kisinin arasinda çikti. Bunlardan biri amcasi Abbas Ibnu Abdilmuttalib idi, bir baskasi daha vardi. Ayaklari yerde sürünüyordu. Odama girince izdirabi daha da artti. "Agizlarindaki baglari açilmamis yedi kirbadan üzerime su dökün, belki (iyilesir), insanlara bir vasiyette bulunurum!" buyurdular. Hz. Hafsa'ya ait bir legene oturttuk. Sonra bu kirbalardan üzerine su dökmeye basladik. (Bir müddet sonra) "yeterince döktünüz" diye isaret edinceye kadar dökmeye devam ettik. Sonra (iyileserek) halka çikip namaz kildirdi ve bir hitabede bulundu." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I • Hz. Aise (ra)'nin yanina girdim. Ona: "Resulullah (sav)'in hastaligindan bana anlatmaz misin?" dedim. Anlatmaya basladi: "Elbette! Resulullah (sav) agirlasti ve: "Halk namazini kildi mi?" diye sordu. Biz: "Hayir! Ey Allah'in Resulü, onlar sizi bekliyorlar!" dedik. Dedigini yaptik, o da yikandi. Sonra kalkmaya çalisti, fakat üzerine bayginlik çöktü. Sonra kendine geldi ve tekrar: "Cemaat namaz kildi m;?" diye sordu. "Hayir! dedik, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulü!" Tekrar: "Benim için legene su koyun!" emretti. Hz. Aise der ki: "Dedigini yaptik, yikandi. Sonra tekrar kalkmak istedi. Yine üzerine bayginlik çöktü. Sonra ayilinca: "Insanlar namaz kildi mi?" diye sordu. "Hayir! dedik, onlar sizi bekliyorlar, ey Allah'in Resulü!" Aleyhissalatu vesselam: "Benim için legene su koyun!" dedi ve yikandi. Sonra kalkmaya yeltendi, yine üzerine bayginlik çöktü, sonra ayildi. "Halk namazi kildi mi?" diye sordu. "Hayir, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulü!" dedik. Hz. Aise der ki: "Halk mescide çekilmis, Resulullah (sav)'i yatsi namazi için bekliyorlardi. Hz. Aise der ki: "Resulullah (sav) Hz. Ebu Bekr'e adam göndererek halka namaz kildirmasini söyledi. Elçi gelerek ona: "Resulullah (sav) halka namaz kildirmani emrediyor!" dedi. Ince duygulu bir kimse olan Ebu Bekr (ra): "Ey Ömer, halka namazi sen kildir!" dedi. Hz. Aise'nin anlattigina göre, Hz. Ömer: "Buna sen daha ziyade hak sahibisin (ehaksin)!" cevabinda bulundu. Aise der ki: "O günlerde namazi Ebu Bekr (ra) kildirdi. Bilahare Resulullah (sav), kendinde bir hafiflik hissetti. Biri Abbas olmak üzere iki kisinin arasinda, ögle namazi için çikti. O sirada namazi halka Ebu Bekr kildiriyordu. Ebu Bekr, Resulullah'in geldigini görünce, geri çekilmek istedi. Aleyhissalatu vesselam geri çekilme diye isaret buyurdu. Kendisini getirenlere: "Beni yanina oturtun!" dedi. Onlar da Hz. Ebu Bekr'in yanina oturttular. Hz. Ebu Bekr, Resulullah (sav)'in namazina uyarak namaz kiliyordu. Halk da Hz. Ebu Bekr'in namazina uyarak namazini kiliyordu. Resulullah (sav) oturmus vaziyette idi." Ubeydullah der ki: "Abdullah Ibnu Abbas (ra)'in yanina girdim ve: "Hz. Aise (ra)'nin Aleyhissalatu vesselam'in hastaligi ile ilgili olarak anlattigini size anlatayim mi?" dedim. Bana: "Haydi anlat!"dedi. Ben de bu hususta anlattigini naklettim. Söylediklerimden hiçbir noktayi reddetmedi. Sadece: "(Resulullah'i mescide) Abbas'la birlikte tasiyan ikinci sahsin ismini verdi mi?" diye sordu. Ben: "Hayir söylemedi" deyince: "O, Ali (ra) idi" dedi. Ravi: Ubeydullah Ibnu Abdillah Kaynak: Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I • Bir rivayette Buhari su ziyadede bulundu: "Resulullah (sav) hastaligi sirasinda: "Ben, yarin neredeyim? Ben, yarin neredeyim?" diye sorarak Hz. Aise'nin yaninda kalacagi günü ögrenmek istedi. Zevceleri, diledigi yerde kalma izni verdiler. Hz. Aise der ki: "Aleyhissalatu vesselam, benim hücremde ve normal olarak bana ugramakta oldugu günde vefat ettiler. Ayrica Aziz ve Celil olan Allah onun ruh-u seriflerini kabzettigi vakit, mübarek baslari cigerimle bogazim arasinda (gögsümde) (yaslanmis vaziyette) idi. Tükrügü de tükrügüme karismisti. Aleyhissalatu vesselam'in hastaligi sirasinda birara, (kardesim) Abdurrahman Ibnu Ebi Bekr (ra) içeri girdi, elinde bir misvak vardi, dislerini misvakliyordu. Resulullah (sav) o misvaga bakti. "Ver o misvagi bana!" dedim. O da verdi. Dislerimle kemirip yonttum ve ucunu geverek (yumusatip) Aleyhissalatu vesselam'a uzattim. Resulullah, basi gögsüme yasli vaziyette onunla dislerini misvakladi." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I • Resulullah (sav), sihhati yerinde iken söyle diyordu: "Hiçbir peygamber, cennetteki makamini görmeden kabzedilmez. Bundan sonra hayati devam ettirilir veya öbür dünyaya gitme hususunda muhayyer birakilir." Aleyhissalatu vesselam hastalandigi zaman O'nu, (basi) dizimin üstünde baygin vaziyette gördüm. Bir ara kendine geldi. Gözlerini evin tavanina dikti ve sonra: "Ey Allahim Refik-i A'la'da (bulunmayi tercih ederim)" dedi. Bu sözü isitince ben (kendi kendime): "Demek ki (makami gösterildi) ve bizimle olmayi tercih etmiyor" dedim. Bunun, sihhatli iken bize söyledigi su hadis oldugunu anladim: ["Hiçbir peygamber cennetteki makamini görmeden kabzedilmez, sonra yasamaya devam veya öbür dünyaya gitme hususunda muhayyer birakilir."] Resulullah (sav)'in telaffuz ettigi son söz: "Allahim, Refik-i A'la'da" cümlesi oldu." (Refik-i A'la: Cennetin en yüksek makaminda bulunan peygamberler cemaatidir). Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Megazi 83, 84, Tefsir, Nisa 13, Marda 19, Da'avat 29, Rikak 41; Müslim, Fezail 87, (2444); M • Resulullah (sav) muhtazar (ölmeye yakin) iken evde bir kisim erkekler vardi. Bunlardan biri de Ömer Ibnu'l-Hattab (ra) idi. Resulullah (sav): "Gelin, size bir sey (vasiyet) yazayim da bundan sonra dalalete düsmeyin!" buyurdular. Hz. Ömer: "Resulullah (sav)'a izdirap galebe çalmis olmali. Yanimizda Kur'an var, Allah'in kitabi sizlere yeterlidir" dedi. Oradakiler aralarinda ihtilafa düstü. Kimisi: "Yaklasin, Resulullah (sav) size vasiyet yazsin!" diyor, kimi de Hz. Ömer (ra)'in sözünü tekrar ediyordu. Gürültü ve ihtilaf artinca, (aleyhissalatu vesselam): "Yanimdan halkin, yanimda münakasa caiz degildir!" buyurdu. Bunun üzerine Ibnu Abbas (ra): "En büyük musibet, Resulullah (sav)'la onun vasiyeti arasina girip engel olmaktir!" diyerek çikti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Megazi 83, Ilm 39, Cihad 176, Cizye 6, I'tisam 26; Müslim, Vasiyye 22, (1637) • Resulullah (sav) muhtazar oldugu (ölüm anlanna geldigi) zaman, sik sik izdiraplar bürümeye basladi. Kerimeleri Hz. Fatima (ra): "Vay babacigim, ne izdirab çekiyor!" diye yakinmaya hasadi. Aleyhissalatu vesselam: "Bugünden sonra baban izdirab çekmeyecek!" buyurarak onu teselli etmek istedi. Aleyhissalatu vesselam ölünce, Hz, Fatima: "Vay babacigim! Rabbi, duasina icabet etti! Vay babacigim, gidecegi yer Firdevs cennetidir! Vay babacigim, ölümünü Cibril'e haber verdik" diye yas etti. Aleyhissalatu vesselam gömülünce de: "Ey Enes! Resulullah (sav) üzerine toprak atmaya gönlünüz nasil razi oldu?" diyerek izdirabinin azametini dile getirdi. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Megazi 83; Nesai, Cenaiz 13, (4, 13); Ibnu Mace, Cenaiz 65, (1629) • Resulullah (sav)'in amcasi Hz. Abbas (ra), bir cemaate ugradi. Aralarinda Ensar'dan bir grup vardi. Resulullah'in izdirabi arttigi için agliyorlardi. Onlara: "Niye agliyorsunuz?" diye sordu. "Resulullah (sav)'la beraberliklerimizi hatirladik" dediler. Bunun üzerine Abbas (ra) Resulullah (sav)'in yanina girdi (ve Ensar'in aglamakta oldugunu) ona haber verdi. Aleyhissalatu vesselam hemen basina boz renkli bir sargi sardi -veya "bir bürdenin kenarini" demisti- ve hücreden çikip minbere geçti. Halka hitap etti. Ensari hayirla yadetti ve onlara iyi muamele edilmesini vasiyet etti. Ilaveten dedi ki: "Allah bir kulunu dünya ile yanindaki arasinda muhayyer birakti, o da Allah'in yanindakini seçti."Bu söz üzerine Hz. Ebu Bekr aglamaya basladi ve: "Ey Allah'in Resulü! Annelerimiz, babalarimiz sana feda olsunlar!" dedi. Biz de "Bu ihtiyar adama da ne oluyor ki, Resulullah'in: "Allah bir kulunu dünya ile yanindaki arasinda muhayyer birakti, kul da Allah'in yanindakini tercih etti" sözü üzerine agliyor" dedik. Meger burada muhayyer birakilan Resulullah'mis. Bunu en iyi bilenimiz de Ebu Bekr (ra) imis. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Salat 80, Fezail 3 • Resulullah (sav)'i yikamak istedikleri zaman: "Allah'a kasem olsun bilmiyoruz! Ölülerimizi soydugumuz gibi, Resulullah'i da elbiselerinden soyacak miyiz, yoksa elbisesi üzerinde oldugu halde mi yikayacagiz?" dediler. Bu sekilde ihtilaf edince, Allah üzerlerine uyku atti. Öyle ki, onlardan herbirinin çenesi gögüslerindeydi. Beyt cihetinden, kim oldugu bilinemeyen bir konusmaci: "Resulullah (sav)'i elbisesi üzerinde oldugu halde yikayin!" diye konustu. Bunun üzerine kalkip, kamisi üzerinde oldugu halde yikadilar. Su, kamisin üzerinden dökülüyordu... Aleyhissalatu vesselam'in bedenini elleriyle degil, kamisiyle ovuyorlardi." Hz. Aise sözlerine devamla dedi ki: "Eger, daha önce yaptigim isi simdi yapacak olsaydim, Resulullah (sav)'i kadinlarindan baskasi yikamazdi." Ravi: Aise Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 32, (3141) • Resulullah (sav) üç necrani kumas içerisine kefenlendi: Iki parçali bir hülle, bir de öldügü sirada üzerinde bulunan kamis." Amiru's-Sabi'den kaydedilen bir rivayette Ibnu Abbas su ziyadede bulunur: "Aleyhissalatu vesselam'i Hz. Ali, Fazl ve Üsame radiyallahu anhüm yikadi ve bunlar kabrine indirdiler." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 34, (3153) • Imam Malik anlatiyor: Bana ulastigina göre, Resulullah (sav) pazartesi günü vefat etti ve sali günü de defnedildi. Halk namazini (cemaat halinde degil) ferd ferd kildi, hiç kimse imamlik yapmadi. Bir kismi: "Minberin yanina defnedilsin" dedi. Bazilari da: "Baki mezarligina defnedilsin" dedi. Bu (münakasaya) Hz. Ebu Bekir geldi ve: "Resulullah (sav)'in "Her peygamber öldügü yere defnedilir" buyurdugunu isitmistim" dedi. Bunun üzerine hemen orada mezar kazildi. Aleyhissalatu vesselam'i yikamak istedikleri vakit, gömlegini çikarmak istediler. Derken: "Gömlegi çikarmayin!" diye bir ses isittiler. Bunun üzerine gömlegi üzerinde oldugu halde yikadilar. Ravi: Kaynak: Muvatta, Cenaiz 27, (2, 231) • Kabrinde Resulullah (sav)'in altina kirmizi bir kadife kondu. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 55, (1048); Nesai, Cenaiz 88, (4, 81); Müslim, Cenaiz 91, (967) • Resulullah (sav)'in kabrine lahid yapan Ebu Talha'dir. Aleyhissalatu vesselam'in altina kadifeyi koyan (Aleyhissalatu vesselam'in) azadlisi Sükran radiyallahu anh'dir. Ravi: Muhammed Ibnu Ali Ibni'l-Hüseyin Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 55, (1047) • (Halam) Hz. Aise radiyallahu anha'nin evine gidip yanina girdim ve: "Ey annecigim! Bana Resulullah (sav) ve iki arkadasinin kabirleri(nin örtüsünü) aç da bir göreyim!" dedim. Üç kabri de benin için açiverdi. Bunlar (yer seviyesinden ne) yukarida ne de asagida idiler. Kirmizi arsanin kumlariyla kumlanmis idi." Ravi: Kasim Ibnu Muhammed Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 72, (3220) • Anlattigina göre, Resulullah (sav)'in kabrini yerden yükseltilmis olarak görmüstür. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Cenaiz 96 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Lailahe illallah demeyi telkin edin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Müslim, Cenaiz 1, 2, (916, 917); Tirmizi, Cenaiz 7, (976); Ebu Davud, Cenaiz 20, (3117); Nesai, Cena

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Lailahe illallah demeyi telkin edin." Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Müslim, Cenaiz 1, 2, (916, 917); Tirmizi, Cenaiz 7, (976); Ebu Davud, Cenaiz 20, (3117); Nesai, Cena • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Ya-sin suresini okuyun." Ravi: Ma'kil Ibnu Yesar Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 24, (3121); Ibnu Mace, Cenaiz 4, (1448) • Resulullah (sav): "Insan öldügü zaman gözleri nasil belerip kaliyor, görmez misiniz?" buyurmustu. Cemaat: "Evet, görüyoruz!" dediler. Bunun üzerine: "iste bu, gözünün, nefsim (çikan ruhun) takip etme sindendir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cenaiz 9, (921) • Resulullah (sav) Ebu Seleme (ra)'nin yanina girdi. Ebu Seleme'nin gözleri açik kalmisti, onlari kapatti. Sonra: "Ruh kabzedildi mi göz onu takip eder" buyurdu. Ehlinden bazilari feryad u figan koparmisti. Aleyhissalatu vesselam: "Kendinize kötü temennide bulunmayin, hayir dua edin! Çünkü melekler, söylediklerinize amin derler!" buyurdu. Sonra ilave etti: "Allahim, Ebu Seleme'ye magfiret buyur! Derecesin! hidayete erenler arasinda yükseli. Arkasinda kalanlar arasinda ona sen halef ol! Ey Alemlerin Rabbi! Ona da bize de magfiret buyur! Ona kabrini genis kil, orada ona nur ver!" Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Cenaiz 7, (920); Tirmizi, Cenaiz 7, (977); Ebu Davud, Cenaiz 19, 21, (3115, 3118); Nesai, Ce • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir Müslüman muhtasar oldugu (can çekisme anina girdigi) zaman rahmet melekleri, beyaz bir ipekle gelirler ve söyle derler: "Sen razi ve senden de (Rabbin) razi olarak (su bedenden) çik. Allah'in rahmet ve reyhanina ve sana gadabi olmayan Rabbine kavus." Bunun üzerine ruh, misk kokusunun en güzeli gibi çikar. Öyle ki melekler onu birbirlerine verirler, ta semanin kapisina kadar onu getirirler ve: "Size arzdan gelen bu koku ne kadar güzel!" derler. Sonra onu mü'minlerin ruhlarina getirirler. Onlar, onun gelmesi sebebiyle sizden birinin kaybettigi seyinin kendisine geldigi zamanki sevincinden daha çok sevinirler. Ona: "Falanca ne yapti? Falanca ne yapti?" diye dünyadakilerden haber) sorarlar. Melekler: "Birakin onu, onda hala dünyanin tasasi var!" derler. Bu gelen (kendisine dünyadan soran ruhlara): "Falan ölmüstü, yaniniza gelmedi mi?" der. Onlar: "O, annesine, Haviye cehennemine götürüldü!" derler. Aleyhissalatu vesselam devamla der ki: "Kafir muhtazar oldugu vakit, azab melekleri mish (denen kildan kaba bir elbise) ile gelirler ve söyle derler: "Bu cesedden kendin öfkeli, Allah'in da öfkesini kazanmis olarak çik ve Allah'in azabina kos!" Bunun üzerine, cesedden, en kötü bir cife kokusuyla çikar. Melekler onu arzin kapisina getirirler. Orada: "Bu koku ne de pis!" derler. Sonunda onu kafir ruhlarin yanina getirirler." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Nesai, Cenaiz 9, (3, 8-9) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Mümin alninin teriyle ölür." Ravi: Büreyde Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 10, (982); Nesai, Cenaiz 5, (4, 6) • Ubeyd Ibnu Halid es-Sulemi, Resulullah (sav)'in ashabindan birinden naklen anlatiyor: "Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ani ölüm, kafir için gadab-i ilahi'nin bir yakalamasidir, mü'min için de bir rahmettir." Ravi: Ubeyd Ibnu Halid es-Sulemi Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 14, (3110) •

Resulullah (sav)'a birlikte demirci Ebu Seyf radiyallahu anh'in yanina girdik. O, Resulullah (sav)'in oglu Ibrahim'in süt babasi idi. Aleyhissalatu vesselam oglunu aldi, öptü ve kokladi. Daha sonra yanina tekrar girdik, Ibrahim can çekisiyordu. Bu manzara...

• Resulullah (sav)'a birlikte demirci Ebu Seyf radiyallahu anh'in yanina girdik. O, Resulullah (sav)'in oglu Ibrahim'in süt babasi idi. Aleyhissalatu vesselam oglunu aldi, öptü ve kokladi. Daha sonra yanina tekrar girdik, Ibrahim can çekisiyordu. Bu manzara karsisinda Aleyhissalatu vesselam'in gözlerinden yas bosandi. Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anh: "Sen de mi (agliyorsun) ey Allah'in Resulü?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ibnu Avf! Bu merhamettir!" buyurdu ve aglamasina devam etti. Sonra söyle söyledi: "Gözümüz yas döker, kalbimiz hüzün {-eker, fakat Rabbimizi razi etmeyecek söz sarfetmeyiz. Ey Ibrahim! Senin ayrilmandan bizler üzgünüz!" Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 44; Müslim, Fezail 62, (2315); Ebu Davud, Cenaiz 28, 3126 • Hz. Osman Ibnu Affan radiyallahu anh'in Mekke'de bir kizi vefat etti. Cenazesinde bulunmak üzere geldik, Ibnu Ömer ve Ibnu Abbas (ra) da cenazede hazir oldular. Ben ikisinin arasinda oturuyordum. Abdullah Ibnu Ömer, tam karsisinda bulunan Amr Ibnu Osman'a: "Aglamayi niye yasaklamiyorsun? Zira Resulullah (sav): "Ölü, ehlinin, kendisi üzerine aglamasi sebebiyle azab görür" buyurmustur!" dedi. Bunun üzerine Ibnu Abbas (ra): "Hz. Ömer (ra) bunun bir kismini söylemisti" dedi ve sonra Ibnu Abbas konusmasina devam ederek anlatti: "Hz. Ömer'le Mekke'den çiktim. el-Beyda nam mevkie geldigimizde, semüre agacinin gölgesinde bir yolcu gördü. Bana: "Git bak bakalim! Bu yolcu neyin nesi?" dedi. Gittim baktim, meger Süheyb imis, gelip haber verdim. "Onu bana çagir!" dedi. Tekrar Süheyb'e dönüp: "Haydi yürü, emr'ül-mü'minine ugra!" dedim. Hz. Ömer (ra) hançerlendigi zaman Hz. Süheyb (ra), aglayarak girdi. Hem agliyor, hem de: "Vay kardesim, vay arkadasim!" diyordu. Hz. Ömer: "Ey Süheyb bana mi agliyorsun? Aleyhissalatu vesselam: "Ölü, ehlinin kendi üzerine aglamasi sebebiyle azab görür" buyurdu!" dedi. Ibnu Abbas (ra) der ki: "Hz. Ömer (ra) öldügü zaman bunu Hz. Aise (ra)'ya hatirlatmistim. Söyle dedi: "Allah Ömer'e rahmet buyursun! Vallahi Resulullah (sav): "Allah, mü'mine, ehlinin üzerine aglamasi sebebiyle azab verir" demedi. Lakin Resulullah (sav): "Allah, kafirin azabini, ehlinin üzerine aglamasiyla artirir" buyurdular." Hz. Aise sözlerine söyle devam etti: "(Bu meselede) size Kur'an yeter. Orada "Hiçbir günahkar baskasinin günahini yüklenmez." (Fatir 18) buyrulmustur." Bu söz üzerine Ibnu Abbas (ra): "Gerçek su ki, güldüren de, aglatan da Allah'tir, (gülmek ve aglamak fitri bir se'niyettir, kisinin bunda dahli yoktur)" dedi. Ibnu Müleyke der ki: Ibnu Ömer bu konusmalar karsisinda hiçbir sey söylemedi (serdedilen delilleri ikna edici buldu)." Ravi: Abdullah Ibnu Ubeydillah Ibni Ebi Müleyke Kaynak: Buhari, Cenaiz 33; Müslim, Cenaiz 22, (928); Nesai, Cenaiz 15, (4, 18, 19) • Kendisine, Ibnu Ömer (ra)'in "sag kimsenin üzerine aglamasiyla ölüye azab edilecegini söylemekte oldugu" haber verilmisti. Su cevabi verdi: "Allah, Ebu Abdirrahman'i (Ibnu Ömer'i) magrifet buyursun. Aslinda o, yalan söylemiyor, ancak unutmus veya yanilmis olmali. Zira Resulullah (sav), (ölmüs) bir Yahudi kadin cenazesine ugramisti, yakinlari onun üzerine agliyorlardi. "Bunlar onun üzerine agliyorlar. Ona da bu yüzden kabrinde azab ediliyor!" buyurdu." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 33; Müslim, Cenaiz 25, (931); Muvatta, Cenaiz 37, (1, 234); Tirmizi, Cenaiz 25, (1004 • Resulullah (sav)'in alinden birisi vefat etmisti. Kadinlar, arkasindan aglamak üzere toplandilar. Hz. Ömer (ra) onlari bundan men etmek ve geri çevirmek üzere kalkti. Aleyhissalatu vesselam müdahele edip: "Ey Ömer! Birak onlari, çünkü göz aglayicidir, kalp izdiraba maruzdur, (izdirabin yasandigi) zaman yakindir!" buyurdular. Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Nesai, Cenaiz 16, (4,19) • Resulullah (sav), ölmüs bulunan Osman Ibnu Maz'un'u, gözlerinden yaslar dökerek öptü. Ravi: Aise Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 14, (989); Ebu Davud, Cenaiz 40, (3163); Ibnu Mace, Cenaiz 7, (1456) • Resulullah (sav), Kurralar öldürüldügü zaman, bir ay boyu kunut okudu. Resulullah (sav)'in, bir baska sey için bu kadar üzüldügünÜ hiç görmedim. Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 41, Vitr 7, Cizye 8, Megazi 38, Da'avat 59; Müslim, Mesacid 29, (677) • Ebu Seleme öldügü zaman söyle dedim: "Garip adam, diyar-i gurbette öldü. Ben de onun için öyle bir aglayacagim ki, herkes ondan bahsetsin." Tam aglamak için hazirlanmistim ki, saidden, bana yardim etmek isteyen bir kadin geldi. Resulullah (sav) onunla karsilasti ve kadina: "Sen, Allah Teala'nin tard ettigi seytani tekrar eve sokmak mi istiyorsun?" dediler. Bunun üzerine ben de aglamaktan vazgeçtim ve aglamadim. Ravi: Ümmü Seleme Kaynak: Müslim, Cenaiz 10, (922) • Resulullah (sav)'a Zeyd Ibnu Harise, Ca'fer Ibnu Ebi Talib ve Abdullah Ibnu Ravaha (ra)'nin ölüm haberi gelince oturdu. (Halinden) üzüntülü oldugu belliydi. Ben kapi araligindan bakiyordum. Yanina bir adam geldi ve: "Ca'fer'in kadinlari!" dedi ve onlarin agladiklarini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam derhal onlari men etmesini emretti. Adam gitti ve sonra geri gelip: "Ben onlari yasakladim, fakat onlar sözüme kulak asmadilar" dedi. Aleyhissalatu vesselam ikinci sefer emrederek kadinlari bundan nehyetmesini söyledi. Ama o, kadinlarin yine kulak asmadiklarini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam yine: "Yasakla onlari!" buyurdu. Adam üçüncü sefer geri geldi ve: "Ey Allah'in Resulü! Allah'a yemin olsun kadinlar bana -veya bize- galebe çaldilar" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Agizlanna toprak saç!" emretti. Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 41, 46, Megazi 44; Müslim, Cenaiz 30, (935); Ebu Davud, Cenaiz 25, (3122); Nesai, Cen • Resulullah (sav) Abdullah Ibnu Sabit'e geçmis olsun ziyaretine gelmisti. Onu, (Allah'in emri) galebe çalmis buldu. Ona seslendi. Fakat cevap alamadi. Bunun üzerine Resulullah (sav) istircada bulundu "Inna lillahi ve inna ileyhi raciun" dedi ve: "(Biz yasamani isteriz ama, Allah'in emri) bize galebe çaldi ey Ebu'r-Rebi!" dedi. Bunun üzerine kadinlar feryad edip aglamaya basladilar. Ibnu Atik (ra) kadinlari susturmaya basladi. Ancak Aleyhissalatu vesselam: "Birak onlari aglasinlar! Vacib oldugu zaman tek aglayan aglamayacak" buyurdu. "Vacib olan da ne?" dediler. "Öldügü zaman (demektir)" dedi. Bunun üzerine kizi: "Allah'a yemin olsun, elimden gelse sehid olmani isterim. Çünkü sen (cihad için gerekli teçhizati) hazirladin" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Allah onun ecrini niyetine göre verdi. Siz aranizda sehid olmayi ne zannedersiniz?" buyurdular. "Allah yolunda ölmek!" dediler. Aleyhissalatu vesselam açikladi: "Öyleyse ümmetimin sehidleri cidden azdir. Bilesiniz: Taundan ölen sehittir, bogularak ölen sehittir, yeter ki seferi taatte olsun. Zatulcenb'ten ölen sehittir. Ishalden ölen sehittir, yanarak ölen sehittir, yikik altinda ölen sehittir, çocuk karninda ölen kadin sehittir." Ravi: Cabir Ibnu Atik Kaynak: Muvatta, Cenaiz 36, (1, 233, 234); Ebu Davud, Cenaiz 15, (3111); Nesai, Cenaiz 14, (4, 13, 14) • Resulullah (sav) Sa'd Ibnu Ubade'ye geçmis olsun ziyaretinde bulundu. (Yanina gelince) onu baygin buldu ve: "Ölmüs olmali!" dedi. Yanindakiler: "Hayir" deyince, Aleyhissalatu vesselam agladilar. Resulullah'in agladigini gören halk da agladi. "Isitmiyor musunuz," buyurdular. "Allah Teala hazretleri ne gözyasi sebebiyle ne de kalbin hüznüyle azab vermez. Ancak sunun sebebiyle azab verir! -ve dilini isaret ettiler- yahut da merhamet eder." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Cenaiz 45; Müslim, Cenaiz 12, (924) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Izdirab ve matemi sebebiyle) yanaklari yolan, üst basini yirtip dövün)en, cahiliye duasiyla dua eden bizden degildir." Ravi: Ibnu Mesud Kaynak: Buhari, Cenaiz 36, 39, 40, Menakib 8; Müslim, Iman 165, (103); Tirmizi, Cenaiz 22, (999); Nesai, Cen • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir kimse ölünce, arkada aglayanlari kalkip: "Vay benim dagim, vay efendim..." gibi sözler sarfederse, ona iki melek vekil kilinir, melekler ölen kimsenin gögsüne vura vura: "Sen öyle misin?" diye sorarlar." Ravi: Ebu Musa Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 24,(1003) • Abdullah Ibnu Ravaha (ra) bayilmisti. Kizkardesi Amra aglamaya basladi: "Vay benim dagim, vay suyum, vay buyum!" diye sayip dökerek yakiniyordu. Abdullah ayrildigi zaman: "Allah'a yemin olsun, o söylediklerini söylerken her defasinda bana: "Sen böyle misin?" diye soruldu" dedi. Söylendigine göre, Abdullah vefat ettigi zaman Amra arkasindan aglamadi. Ravi: Nu'man Ibnu Besir Kaynak: Buhari, Megazi, 44 • Resulullah (sav), Abdurrahman Ibnu Avf (ra)'in elinden tuttu, oglu Ibrahim'e gittiler. Aleyhissalatu vesselam oglunu can çekisir vaziyette buldu. Kucagina aldi ve agladi. Abdurrahman: "Agliyor musun? Aglamaktan bizi sen men etmedin mi?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Hayir (aglamaktan degil), iki ahmak, facir sesten yasakladim: Musibet sirasindaki ses; yüzleri tirmalamak, cepleri yirtmak ve seytan matemi." Ravi: Cabir Ibnu Abdillah Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 25, (1005) • Kadinlardan biri dedi ki: "Ey Allah'in Resulü! Bizim sana asi olmamamiz gereken su maruf (iyi amel) nedir?" Aleyhissalatu vesselam: "Matem yapmayin!" buyurdu. Kadin: "Ey Allah'in Resulü! Falan sülale(nin kadinlari) amcamin (vefatinda matemime istirak edip) yardimcim olmuslardi. Benim de mukabeleten borcumu ödemem gerek" dedi. Aleyhissalatu vesselam kadina (matem için) izin vermedi. Kadin tekrar tekrar izin istedi. Kadin der ki: "Resulullah, sonunda onlara borcumu ödemem için izin verdi. Onlara olan borcumu ödedikten sonra hiç matem tutmadim, su ana kadar bir baska mateme de katilmadim. Benim disinda matem tutmaya kadin da kalmadi." Ravi: Esma Bintu Yezid Ibni's-Seken Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Mümtehine, (3304) • Muhtazar (ölüme yakin) olunca: "Ben ölünce, kimse üzerime ezan okumasin, ben bunun, ölüm haberinin duyurulmasi olmasindan korkarim. Zira ben Aleyhissalatu vesselam'in ölüm haberinden yasakladigini isittim. Öyleyse ben öldüm mü, üzerime namaz kilsinlar. Beni Rabbime (sessizce) tasisinlar" dedi. Ravi: Huzeyfe Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 12, (986); Ibnu Mace, Cenaiz 14, (1476) • Resulullah (sav) matemci kadina da, onu dinleyene de lanet etti. Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 20, (3128) • Anlattigina göre, "Abdurrahman (Ibnu Ebi Bekr es-Siddik) (ra)'nin kabri üzerinde bir çadir görmüstü, seslendi: "Ey oglum! Çadiri mezarin üstünden kaldir. Çünkü onu, (sagken isledigi) ameli gölgelemektedir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Cenaiz 82, (muallak olarak kaydetmistir) •

Bir adam, Arafat'ta Resulullah ile beraber dururken devesi onu (yere atip) boynunu kirdi ve adam öldü. Aleyhissalatu vesselam: "Adami su ve sidr ile gasledin, iki parça bezle kefenleyin, kefene tahnit yapmayin (koku sürmeyin). Basini da örtmeyin. Allah onu...

• Bir adam, Arafat'ta Resulullah ile beraber dururken devesi onu (yere atip) boynunu kirdi ve adam öldü. Aleyhissalatu vesselam: "Adami su ve sidr ile gasledin, iki parça bezle kefenleyin, kefene tahnit yapmayin (koku sürmeyin). Basini da örtmeyin. Allah onu kiyamet günü telbiye ederek diriltecektir!" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Cenaiz 20, 21, 22, Cezaus's-Sayd 13, 20, 21; Müslim, Hacc 94, (1206); Ebu Davud, Cenaiz 84, • Ben Ümmü Gülsüm Binti Resulullah (sav)'i yikayan kadinlar arasinda idim. Resulullah (sav) da kapinin yaninda idi. Yaninda Umum Gülsüm'ün kefeni vardi, bize parça parça veriyordu, ilk verdigi parça izar idi. Sonra gömlegi (dir'), sonra basörtüsünü (himar) sonra gögüs örtüsünü (milhafe) verdi. Ümmü Gülsüm sonra bir baska giysinin içine konuldu. Ravi: Leyla Bintu Kaif es-Sakafiyye Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 36, (3157) • Resulullah (sav)'in: "Ölü, (kiyamet günü), içinde öldügü elbise ile diriltilecek" dedigini isittim. Ravi: Ebu Saidi'l-Hudri Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 18, (3114) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kefen(e fazla ödeme)de ileri gitmeyin. Çünkü çabuk çürütülür." Ravi: Ali Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 35, (3154) • Resulullah (sav) Hamza Ibnu Abdilmuttalib'i tek parçadan mütesekkil çizgili bir kumasla kefenledi. Ravi: Cabir Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 20, (997) • Ölü üç parça ile kefenlenir: Gömlek giydirilir, izar baglanir, üçüncü giysi olan lifafeye sarilir. Eger sadece bir kat giysi varsa onunla kefenlenir. Ravi: Abdullah Amr Ibni'l-As Kaynak: Muvatta, Cenaiz 7, (1, 224) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim cenazeyi takip eder ve önce üç kere tasirsa (ölen kardesine karsi olan) borcunu ödemis olur." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 50, 1041)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim cenazeyi takip eder ve önce üç kere tasirsa (ölen kardesine karsi olan) borcunu ödemis olur." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 50, 1041) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cenazeyi ne ses (matem), ne de atesle takip etmeyin." [Bir rivayette su ziyade var: "Cenazenin önünde yürümeyin."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Muvatta, Cenaiz 13, (1, 226); Ebu Davud, Cenaiz 46, (3171) • Resulullah (sav)'i, Hz. Ömer ve Hz. Ebu Bekir'i cenazenin önünde yürürlerken gördüm. Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 49, (3179); Tirmizi, Cenaiz 26, (1007, 1008); Nesai, Cenaiz 56, (4, 56) • Resulullah (sav) cenazenin önünde yürürdü. Hz. Ebu Bekr, Hz. Ömer, Hz. Osman da (önde yürürdü). [Rezin su ziyadede bulundu: "Siz tesyi ederken cenazenin önünde, arkasinda, saginda, solundu ve yakininda yürüyün!" Rezin'in ziyadesini, Buhari muallak olarak zikretmistir.] Ravi: Enes Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 26, (1007) • Cenazeyi takipten (biz kadinlar) men edildik ama bunda çok siddet gösterilmedi. Ravi: Ummü Atiyye Kaynak: Buhari, Cenaiz 30; Müslim, Cenaiz 235, (938); Ebu Davud, Cenaiz 44, (3167) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Binekli, cenazenin ardindan yürür, yaya ise diledigi yerden. Çocuga da namaz kilinir. Anne-babasi için magfiret ve rahmetle dua edilir." Ravi: Mugire Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 42, (1031); Nesai, Cenaiz 55, 56, (4, 55, 56); Ebu Davud, Cenaiz 49, (4180) • Resulullah (sav) bir cenazeye katilmisti. Birkisim binekliler gördü. "(Binerek cenaze tesyi etmekten) utanmiyor musunuz? Allah'in melekleri yaya olsunlar da siz hayvanlarin sirtinda olun (olacak sey degil)!" buyurdular. Ravi: Sevban Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 28, (1012); Ebu Davud, Cenaiz 48, (3177) • Resulullah (sav) Ebu'd-Dahdah'in cenazesini yayan takip etti. At sirtinda geri döndü. Ravi: Cabir Ibnu Semure Kaynak: Müslim, Cenaiz 89, (965); Tirmizi, Cenaiz 29, (1014); Ebu Davud, Cenaiz 48, (3178); Nesai, Cenaiz 95 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Cenazede çabuk olun. Eger salih biri ise, kendisine iyilik yapmis olursunuz. Böyle biri degilse, belayi bir an önce sirtinizdan atmis olursunuz." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Buhari, Cenaiz 52; Müslim, Cenaiz 51, (944); Muvatta, Cenaiz 56, (1, 243); Ebu Davud, Cenaiz 50, (31 • Resulullah (sav) cenazeyi takip ettigi vakit, cenaze mezara konuncaya kadar oturmazdi. Bir Yahudi alimi (bir gün) karsisina çikip: "Ey Muhammed, biz de böyle yapariz!" dedi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Onlara muhalefet edin! Oturun!" emrettiler! Ravi: Ubadetu'bnu's-Samid Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz, 47, (3176); Tirmizi, Cenaiz, 35, (1020) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri bir cenazenin geçtigini görürse, cenaze ile birlikte yürümese bile, cenazeyi geride birakincaya veya cenaze kendisini geride birakincaya veya cenaze onu geride birakmadan, yere konuncaya kadar oturmasin." Ravi: Amr Ibnu Rebia Kaynak: Buhari, Cenaiz 47, 48; Müslim, Cenaiz 74, (958); Ebu Davud, Cenaiz 47, (3172); Tirmizi, Cenaiz 51, ( • Hasan Ibnu Ali ve Ibnu Abbas (ra) (otururlar iken) bir cenaze geçmisti. Hz. Hasan derhal ayaga kalkti, Ibnu Abbas ayaga kalkmadi. Hasan radiyallahu anh: "Resulullah (sav) bir Yahudinin cenazesine ayaga kalkmadi mi?" dedi. Bunun üzerine Ibnu Abbas da ayaga kalkti. Cenaze için kalkti, sonra tekrar oturdu. [Bir rivayette: "Ben melekler için, yani cenaze ile birlikte olan melekler için ayaga kalktim" denmistir.] Ravi: Muhammed Ibnu Sirin Kaynak: Nesai, Cenaiz 47, (4, 46) • Resulullah (sav) otururken bir Yahudi cenazesi geçiyordu. Yahudi cenazesinin, basindan yukarida olmasini iyi karsilamadi ve ayaga kalkti. Ravi: Hasan Ibnu Ali Kaynak: Nesai, Cenaiz 47, (4, 47) •

Uhud günü Ensar, Resulullah (sav)'a gelip: "Bize yara ve mesakkat isabet etti, ne emredersiniz (ey Allah'in Resulü)?" dediler. Aleyhissalatu vesselam da: "Kabirleri genisletin ve derinlestirin. Bir kabre iki-üç kisiyi birden koyun!" buyurdular. "Öyleyse...

• Uhud günü Ensar, Resulullah (sav)'a gelip: "Bize yara ve mesakkat isabet etti, ne emredersiniz (ey Allah'in Resulü)?" dediler. Aleyhissalatu vesselam da: "Kabirleri genisletin ve derinlestirin. Bir kabre iki-üç kisiyi birden koyun!" buyurdular. "Öyleyse hangisi öne konsun?" denildi. "Kur'an'i daha çok bilen!" buyurdular. Ravi: Hisam Ibnu Amir Kaynak: Buhari, Cenaiz 73, 74, 75, 76, 79, Megazi 26; Ebu Davud, Cenaiz 31, (3138); Tirmizi, Cenaiz 46, (103 • Resulullah (sav), Uhud sehidlerini (defin sirasinda) her ikisinin (cesedini) bir giysiye koyuyor, sonra da: "Kuran'i hangisi daha çok almisti?" diye sorup, onlardan birine isaret edildigi takdirde, onu lahidde öne koyuyordu. Sonra da: "Ben bunlara sahidim!" diyordu. Onlari kanlariyla defnetmelerini emretti. Onlara cenaze namazi kilmadi, onlari yikamadi da. Ravi: Cabir Kaynak: Buhari, Cenaiz 73, 74, 75, 76, 79, Megazi 26; Ebu Davud, Cenaiz 31, (3138); Tirmizi, Cenaiz 46, (103 • Uhud günü, halam, kabristanimiza gömmek için babami (Uhud'dan Medine'ye) getirmisti. O sirada, Resulullah (sav)'in tellali söyle nida etti: "Ölüleri yerlerine geri götürün!" Ravi: Cabir Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 42, (3165); Tirmizi, Cihad 37, (1717); Nesai, Cenaiz 83, (4, 79) • Resulullah (sav), Uhud sehidlerinin üzerinden demir(den mamul silah, zirh gibi seyler)in ve deri(den mamul kan bulasmamis giyecekler)in çikarilmasini ve onlarin elbiseleri ve kanlariyla gömülmelerini emretti. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 31, (3134) • Talha Ibnu'l-Bera hastalandigi zaman, Resulullah (sav) ona geçmis olsun ziyaretine geldi. (Yakinlarina:) "Ben onda ölüm alametinin zuhurunu gördüm.(Ölümünü) bana hemen haber verin ve acele davranin. Çünkü, Müslüman bir kimsenin cesedinin ailesi içerisinde hapsedilmesi uygun degildir" buyurdular. Ravi: Husayn Ibnu Vahvah Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 38, (3159) • Bir gün Resulullah (sav) bir hutbe irad etti. Hutbesinde, ashabindan, ölmüs, yetersiz bir kefene sanlip, geceleyin defnedilmis bir zati zikretti. Sonra kisinin, mecbur kalmadikça geceleyin gömülmesini yasakladi, ta ki üzerine namaz kilinsin. Ve dedi ki: "Biriniz kardesini kefenledi mi, kefenini güzel yapsin!" Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Cenaiz 49, (943); Ebu Davud, Cenaiz 34, (3148); Nesai, Cenaiz 37, (4, 33) • Resulullah (sav), geceleyin bir kabre girdi. Kendisine bir kandil yakilmisti. Uzanmis vaziyetteki cenazeyi kible cihetinden aldi. (Ölüye): "Muhakkak ki sen çok dua eden, çok Kur'an okuyan (yufka yürekli) bir kimseydin. Allah sana rahmetini bol kilsin!" diye dua etti ve dört kere tekbir getirdi. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 62, (1057) • Resulullah (sav)'in bir kizinin defnine sahid olduk. Bu definde Resulullah kabrin üzerine oturmustu. Aleyhissalatu vesselamin gözlerinden yas aktigini gördüm. "Aranizda bu gece günah islemeyen (cima yapmayan) var mi ?" buyurdular. Ebu Talha radiyallahu anh: "Ey Allah'in Resulü! Ben varim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Öyleyse kabrine in!" buyurdular. Ravi der ki: "Ebu Talha kabre inip onu defnetti." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 72 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Lahid bize, sakk bizden baskasina aittir." Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 65, (3208); Tirmizi, Cenaiz 53, (1045); Nesai, Cenaiz 85, (4, 80) • Bana, Hz. Ali radiyallahu anh: "Resulullah (sav)'in beni göndermis oldugu seye ben de seni göndereyim mi?" diye sordu ve Resulullah'in kendisine: "Haydi git, kirip dökmedik put, duzlemedik yüksek kabir birakma!" dedigini anlatti. Ravi: Ebu'l-Heyyac el-Esedi Kaynak: Müslim, Cenaiz 93, (969); Ebu Davud, Cenaiz 72, (3218); Nesai, Cenaiz 99, (4, 88, 89) • Resulullah (sav) kabrin kireçlenmesini, üzerine bina yapilmasini, üzerine oturulmasini, üzerine yazi yazilmasini ve ayakla basilmasini yasakladi. Ravi: Cabir Kaynak: Müslim, Cenaiz 94, (970); Ebu Davud, Cenaiz 76, (3225, 3226); Tirmizi, Cenaiz 58, (1052); Nesai, Cen • Osman Ibnu Maz'un öldügü zaman, cenazesi Medine'den disari çikarildi ve gömüldü. Osman radiyallahu anh, muhacirlerden Medine'de ilk ölen kimse idi. Resulullah (sav), bir adama Osman için bir kaya [getirerek mezar yerini belli etmesini] emretti. Adam [bir tas aldi, fakat] tasimaya güç yetiremedi. Resulullah (sav) bizzat gidip kollarini sivadi. -Ravi der ki: "Sanki ben sivadigi sirada Resulullah'in kollarinin beyazligini görür gibiyim."- Sonra kayayi getirip Osman'in bas tarafina koydu ve: "Bununla, kardesimin kabrini isaretliyorum, ailemden ölenleri bunun yanma gömecegim" buyurdu. Ravi: Muttalib Ibnu Ebi Vedaa Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 63, (3206) • Abdurrahman Ibnu Ebi Bekr (ra) Mekke yakinlarinda bir yer olan Hubsiyy'de vefat ettigi zaman Mekke'ye tasindi ve orada defnedildi. Hz. Aise (ra) Mekke'ye gelince Abdurrahman'in kabrine ugradi ve su beyitleri okudu: "Biz (Irak Krali) Cezime'ye uzun zaman (kirk yil hizmet eden) iki nedimesi (Malik ve Akil) gibiydik. Öyle ki (hakkimizda): "Bunlar ebediyen ayrilmayacaklar" denmisti. Vakta ki, ben ve (kardesim) Malik uzun beraberlikten sonra ayrilinca, sanki tek gece beraber kalmadik gibi oldu." Hz. Aise sonra sunlari söyledi: "Vallahi ben burada olsaydim, öldügün yerde defnedilirdin. Eger ölümüne hazir olsaydim ziyaretine de gelmezdim." Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Müleyke Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 60, (1055) • Resulullah (sav), ölünün defnini tamamlayinca, kabri üzerinde durur ve: "Kardesiniz için (Allah'tan) magfiret talep edin, onun için (karsilasacagi sorgulamada) metanet dileyin. Zira simdi ona hesap sorulacak!" buyururdu. Ravi: Osman Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 73, (3221) • Hz. Ali (ra), anlatildigina göre, bir ölünün defin isini tamamlayinca söyle derdi: "Allahim, bu kulundur, sana gelmistir. Sen ise yanina inilenin en hayirlisisin. Ona magfiret et, onun girdigi yeri (kabri) genis kil." [Rezin tahric etmistir.] Ravi: Ali Kaynak: Rezin • Ravi, anlatildigina göre, ölünce, kabrinin üzerine iki yas çubuk konmasini tavsiye etmistir. Ravi: Bureyre Kaynak: Buhari, Cenaiz 82, (Bab basliginda muallak olarak kaydetmistir) • Urve tu'bnu'z-Zübeyr, Hz. Aise (ra)'den naklen anlatildigina göre, "Urve'nin kardesi Abdullah Ibnu'z-Zübeyr'e Aise dedi ki: "Beni arkadaslarimla birlikte defnedin. Resulullah'la birlikte odaya defnetmeyin. Zira ben, O'nunla birlikte tezkiye olunmamdan hoslanmam." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 96, I'tisam 16 •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah kabirleri çok ziyaret eden kadinlara ve kabirlerin üzerine mescidler yapanlara, kandiller takanlara da lanet etsin." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 61

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Allah kabirleri çok ziyaret eden kadinlara ve kabirlerin üzerine mescidler yapanlara, kandiller takanlara da lanet etsin." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 61 • Resulullah (sav)'a birlikte bir ölü defnettik. Defin isi bitince Aleyhissalatu vesselam'la birlikte ölünün (çiktigi evin) kapisinin hizasina kadar geldik. Orada gelmekte olan bir kadinla karsilastik. Zannimca, Aleyhissalatu vesselam onu tanidi. Bu, Hz. Fatima (ra) idi. "Evden niye ayrildin?" diye sordu. "Su ölünün sahibine geldim. Ölülerine olan merhamet duygularimi onlara ifade ettim. (Allah rahmet etsin dedim) -veya ölüleri sebebiyle onlara taziyede (bassagligi dileginde) bulundum-" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Belki sen onlarla birlikte kabirlere kadar vardin!?" dedi. Hz. Fatima: "Allah korusun! O hususta sizin zikrettiginiz günahi isittim, (hiç kabre kadar gider miyim!)" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Eger onlarla kabirlere kadar gitmis olsaydin..."diyerek ciddi bir tehditte bulundu. [Ravilerden biri, "Küda"dan maksadin kabirler oldugunu zannederim" dedi.] Ravi: Abdullah Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 26, (3123); Nesai, Cenaiz 27, (4, 27) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ben sizi kabirleri ziyaretten men etmistim. Artik onlari ziyaret edebilirsiniz. Çünkü onlar size ahireti hatirlatir." Ravi: Büreyde Kaynak: Müslim, Cenaiz 106, (977); Ebu Davud, Cenaiz 81, (3235); Tirmizi, Cenaiz 60, (1054); Nesai, Cenaiz 1 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Rabbimden anneme istigfar talep etmek için izin istedim, fakat bana izin vermedi. Kabrini ziyaret etmem için izin istedim, buna izin verdi." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cenaiz 105, (976); Ebu Davud, Cenaiz 81, (3234); Nesai, Cenaiz 108, (5, 90) • Resulullah (sav), Medine ehlinin mezarlarina ugramisti. Mezarlara yüzünü çevirerek: "Esselamu aleyküm (selam üzerinize olsun) ey kabir halki! Allah sizi de bizi de magfiret buyursun. Sizler bizim seleflerimizsiniz. Biz de arkadan gelecegiz" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 59, (1053) • Resulullah (sav) bir mezarliga ugramisti: "Selam üzerinize olsun ey mü'minler cemaatinin mahalle halki! Insaallah biz de sizlere kavusacagiz!" buyurdular." [Müslim ve Nesai'de Büreyde'den gelen bir rivayette su ziyade var: "Allah'tan bizim için de sizin için de afiyet dilerim."] Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Ebu Davud, Cenaiz 83, (3237) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Birinizin bir kor üzerine oturup elbisesini oradan da bedenini yakmasi, kendisi için bir kabrin üzerine oturmaktan daha hayirlidir." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Cenaiz 96, (971); Ebu Davud, Cenaiz 77, (3228); Nesai, Cenaiz 105, (4, 95) • Hz. Ali (ra)'den anlatildigina göre kabirlere dayanir, üzerlerine yatardi. Ravi: Ali Kaynak: Muvatta, Cenaiz 34, (1, 233) • Harice Ibnu Zeyd elimden tutup beni bir kabrin üzerine oturttu ve amcam Zeyd Ibnu Sabit (ra)'ten haber verdi. Buna göre, Zeyd söyle demisti: "Kabir üzerine oturmanin mekruhlugu, onun üzerinde abdest bozanlaradir." Ravi: Osman Ibnu Hakim Kaynak: Buhari, Cenaiz 82, (bab basliginda muallak olarak gelmistir.) •

Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim çocugunu kaybeden bir anneye taziyede bulunursa cennette ona bir bürde giydirilir." Ravi: Ebu Berze el-Eslemi Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 74, (1076)

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim çocugunu kaybeden bir anneye taziyede bulunursa cennette ona bir bürde giydirilir." Ravi: Ebu Berze el-Eslemi Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 74, (1076) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim (bir belaya) maruz olana taziyede bulunursa, ona öbürünün sevabinin bir misli verilir." Ravi: Ibnu Mes'ud Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 71, (1073) • Ca'ferin ölüm haberi geldigi zaman, Resulullah (sav): "Ca'fer ailesi için yemek yapin! Çünkü onlara, onlari mesgul eden (haber) geldi!" buyurdular. Ravi: Abdullah Ibnu Cafer Kaynak: Tirmizi, Cenaiz 21, (998); Ebu Davud, Cenaiz 30, (3132) • Ölünün kemigini kirmak, onu diri iken kirmak gibidir. [(Hz. Aise bu sözüyle) günah cihetiyle demek istemistir.] Ravi: Aise Kaynak: Muvatta, Cenaiz 45, (1, 238); Ebu Davud, Cenaiz 64,(3207) • Bir cenaze geçirilmisti. Resulullah (sav): "Hem o istirahata kavustu, hem de ondan istirahata kavusuldu" buyurdular. Bunun üzerine, yanindakiler: "Ey Allah'in Resulü, "istirahata kavusan" ve "ondan istirahata kavusan" kimdir, bu ne demektir?" diye sordular. Su açiklamayi yapti: "Mü'min kul (ölünce) dünyanin yorgunluk ve agrilarindan kurtulur. Tacir (ölünce) ondan da kullar, memleket, agaçlar ve hayvanlar kurtulur." Ravi: Ebu Katade Kaynak: Buhari, Rikak 42; Müslim, Cenaiz 61, (950); Muvatta, Cenaiz 54, (1, 241, 242); Nesai, Cenaiz 48, 49, • Medine'de dogan bir adam Medine'de ölmüs idi. Resulullah (as) namazini kildirdi, sonra da: "Keske dogdugu yerden baska bir yerde ölseydi!" buyurdu. Oradakiler "Niçin?" diye sorunca açikladi: "Kul dogdugu yerin disinda ölürse, cennette dogdugu yerle eserinin kesildigi (ecelinin geldigi) yerin arasi mukayese edilir!" Ravi: Ibnu Amr Ibni'l-As Kaynak: Nesai, Cenaiz 8 (4,7) •

Hz. Osman (ra), bir kabrin üzerinde durunca sakali islanincaya kadar aglardi. Kendisine: "Cenneti ve cehennemi hatirladigin vakit aglamiyorsun, fakat kabri hatirlayinca agliyorsun!" dediler. Bunun üzerine: "Çünkü Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim:...

• Hz. Osman (ra), bir kabrin üzerinde durunca sakali islanincaya kadar aglardi. Kendisine: "Cenneti ve cehennemi hatirladigin vakit aglamiyorsun, fakat kabri hatirlayinca agliyorsun!" dediler. Bunun üzerine: "Çünkü Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isittim: "Kabir, ahiret menzillerinin birinci menzilidir. Kisi ondan kurtulabilirse, ondan sonrakiler daha kolaydir. Ondan kurtulamazsa ondan sonrakiler bundan daha zordur, daha sediddir." Hz. Osman devamla Resulullah (sav)'in su sözünü de nakletti: "(Ahiret aleminden gördügüm) manzaralarin hiçbiri kabir kadar korkutucu ve ürkütücü degildi!" [Rezin su ziyadeyi kaydetti: "Hani der ki: "Hz. Osman (ra)'in su beyti insa ettigini isittim: "Eger ondan necat buldunsa, büyük musibetten kurtuldun. Aksi halde senin kurtulacagini hayal etmem."] Ravi: Hani Mevla Osman Ibnu Affan Kaynak: Tirmizi, Zühd 5, (2309) • Su ayet ininceye kadar kabir azabindan süphelenmeye devam etmistik. (Mealen): "Sayinizin çokluguyla övünmek sizi oyaladi. Öyle ki, kabirleri ziyaret ettiniz." Ravi: Ali Kaynak: Tirmizi, Tefsir, Tekasür, (3352) • Hz. Aise, anlattigina göre, bir Yahudi kadin, yanina girdi. Kabir azabindan bahsederek: "Seni kabir azabindan Allah korusun!" dedi. Aise de Resulullah (sav)'a kabir azabindan sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Evet, kabir azabi haktir. Onlar kabirde azap çekerler, onlarin azabini hayvanlar isitir!" buyurdu. Hz. Aise der ki: "Bundan sonra Aleyhissalatu vesselam'in namaz kilip da, namazinda kabir azabindan istiaze etmedigini hiç görmedim." Ravi: Aise Kaynak: Buhari, Cenaiz 89; Müslim, Mesacid 123, (584); Nesai, Cenaiz 115, (4, 104, 105) • Resulullah (sav) (bir gün) iki kabre ugradi ve: "(Bunlarda yatanlar) azab çekiyorlar. Azablari da büyük bir günahtan degil" buyurdular. Sonra sözlerine söyle devam ettiler: "Evet! Biri, nemimede (laf getirip götürmede) bulunurda. Digeri de idrar siçrantisina karsi korunmazdi." Aleyhissalatu vesselam sonra yas bir hurma dali istedi, ikiye böldü. Birini birinin üzerine dikti, birini de öbürünün üzerine dikti. Sonra da: "Belki bunlar yas kaldikça azaplari hafifler" buyurdular. Ravi: Ibnu Abbas Kaynak: Buhari, Vudu 65, 56, Cenaiz 82, 89, Edeb 46, 49; Müslim, Taharet 111, (292); Tirmizi, Taharet 53, (7 • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Sizden biri ölünce, kendisine aksam ve sabah (cennet veya cehennemdeki) yeri arzedilir. Cennet ehlinden ise, (yeri) cennet ehlinin (yeridir), ates ehlinden ise (yeri) ates ehlinin (yeridir). Kendisine: "Allah seni kiyamet günü diriltinceye kadar senin yerin iste budur!" denilir." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Buhari, Cenaiz 90, Bed'ül-Halk 8, Rikak 42; Müslim, Cennet 65, (2866); Muvatta, Cenaiz 47, (1, 239); • Resulullah (sav), bizimle birlikte, Beni Neccar'a ait bir bahçede bulundugu sirada bindigi katir, onu aniden saptirdi, nerdeyse (sirtindan yere) atacakti. Karsimizda bes veya alti kabir vardi. Aleyhissalatu vesselam: "Bu kabirlerin sahiplerini bilen var mi?" buyurdular. Bir adam: "Ben biliyorum!" deyince, (aleyhissalatu vesselam): "Ne zaman öldüler?" dedi. Adam: "Sirk devrinde" deyince Aleyhissalatu vesselam: "Bu ümmet kabirde fitneye maruz kilinacak. Eger birbirinizi defnetmemenizden korkmasaydim sahsen isitmekte oldugum kabir azabini size de isittirmesi için Allah'a dua ederdim" buyurdular ve sonra sunlari söylediler: "Kabir azabindan Allah'a siginin!" Oradakiler: "Kabir azabindan Allah'a siginiriz!" dediler. Aleyhissalatu vesselam: "Cehennem azabindan da Allah'a siginin!" dedi. "Cehennem azabindan Allah'a siginiriz" dediler. "Fitnelerin açik ve kapali olanindan Allah'a siginin!" dedi. "Açik ve kapali her çesit fitneden Allah'a siginiriz!" dediler. "Deccal'in fitnesinden Allah'a siginin!" buyurdu. "Deccal'in fitnesinden Allah'a siginiriz!" dediler. Ravi: Zeyd Ibnu Sabit Kaynak: Müslim, Cennet 67, (2867) • Günes battiktan sonra, Resulullah (sav) çikmisti, bir ses isitti: "Bu, kabirlerinde azab çeken Yahudiler(in sesidir)!" buyurdular. Ravi: Ebu Eyyub el-Ensari Kaynak: Buhari, Cenaiz 88; Müslim, Cennet 69, (2869); Nesai, Cenaiz 114, (4, 102) • Resulullah (sav) bir kabirden bir ses isitmisti: "Bu ne zaman öldü? (bileniniz var mi?)" buyurdular. "Cahiliye devrinde!" dediler. Bu cevaba sevindi ve: "Eger birbirinizi defnetmemenizden korkmasaydim kabir azabini size de isittirmesi için dua ederdim" buyurdular. Ravi: Enes Kaynak: Müslim, Cennet 68, (2868); Nesai, Cenaiz 114, (4, 102) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kul kabrine konulup, yakinlari da ondan ayrilinca -ki o, geri dönenlerin ayak seslerini isitir- kendisine iki melek gelir. Onu oturtup: "Muhammed (sav) denen kimse hakkinda ne diyordun?" diye sorarlar. Mü'min kimse bu soruya: "Sehadet ederim ki. O, Allah'in kulu ve elçisidir!" diye cevap verir. Ona: "Cehennemdeki yerine bak! Allah orayi cennette bir mekana tebdil etti" denilir. (Adam bakar) her ikisini de görür. Allah da ona, kabrinden cennete bakan bir pencere açar. Eger ölen kafir ve münafik ise (meleklerin sorusuna): "(Sordugunuz zati) bilmiyorum. Ben de herkesin söyledigini söylüyordum!" diye cevap verir. Kendisine: "Anlamadin ve uymadin!" denilir. Sonra kulaklarinin arasina demirden bir sopa ile vurulur. (Sopanin acisiyla) öyle bir çiglik atar ki, onu (insan ve cinlerden ibaret olan) iki agirlik disinda ona yakin olan bütün (kulak sakileri) isitir." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Cenaiz 68, 87; Müslim, Cennet 70, (2870); Ebu Davud, Cenaiz 78, (3231); Nesai, Cenaiz 110, ( • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölüyü, (mezarci kadar) üç sey takip eder: Ailesi, mali ve ameli. Bunlardan ikisi geri döner, biri baki kalir: Ailesi ve mali geri döner, ameli kendisiyle baki kalir." Ravi: Enes Kaynak: Buhari, Rikak 42; Müslim, Zühd 5, (2960); Tirmizi, Zühd 46, (2380) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ölüp de pisman olmayan yoktur, mutlaka herkes nedamet duyar: Iyi yolda olan hayrini daha çok artirmadigi için pisman olur, nedamet duyar. Kötü yolda olan da nefsini kötülükten çekip almadigina pisman olur, nedamet duyar." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Tirmizi, Zühd 59, (2405) • Resulullah (sav) buyurdular ki: "Bir insan ölünce üç kisi hariç herkesin ameli kesilir: Sadaka-i cariyi (birakan), veya istifade edilen bir ilim (birakan) veya kendine dua edecek salih evlat (birakan)." Ravi: Ebu Hureyre Kaynak: Müslim, Vasiyyet 14, (1631); Ebu Davud, Vesaya 10, (2880); Tirmizi, Ahkam 36, (1376); Nesai, Vesaya •