التقويم الروحي - 10 فبراير

• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Altin altinla pesin olmazsa ribadir. Bugday bugdayla pesin satilmazsa ribadir. Arpa arpayla pesin satilmazsa ribadir. Kuru hurma kuru hurmayla pesin satilmazsa ribadir." (Metin, Sahiheyn'in metnidir. Buhari'nin bir rivayetinde, "verik (yani basilmis dirhem) verikle, altin altinla.." seklinde gelmistir.) Ravi: Ömer Ibnu'l-Hattab Kaynak: Buhari, Büyu 54, 74, 76; Müslim, Musakat 79, (1586); Ebu Davud, Büyu 12, (3348); Ibnu Mace, Ticarat • Resulullah (sav) zamaninda bize bayagi hurma veriliyordu. Bu muhtelif cins kuru hurmanin bir karisimi idi. Bu bayagi hurmanin iki ölçegini bir ölçek iyi hurma mukabilinde satiyorduk. Bu tarz Hz. Peygamber (sav)'in kulagina ulasinca söyle buyurdu: "Iki ölçek hurmaya bir ölçek hurma, iki ölçek bugdaya bir ölçek bugday iki dirheme bir dirhem olmaz." Ravi: Ebu Said Kaynak: Buhari, Büyu 21; Müslim, Müsakat 98, (1594, 1595, 1596); Tirmizi, Büyu 23, (1241); Nesai, Büyu 41, 5 • Bir rivayette de söyle gelmistir: Hz. Bilal (ra), Resulullah (sav)'a, (iyi cins bir hurma olan) berni hurmasi getirmisti. "Bu nereden?" diye sordu. Bilal (ra): "Bizde adi hurma vardi. Resulullah (sav)'in yemesi için ondan iki ölçek vererek bundan bir ölçek satin aldik" dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sav): "Eyvah! Bu ribanin ta kendisi, eyvah bu ribanin ta kendisi, sakin öyle yapma. Sayet iyi hurma satin almak istersen elindekini ayrica sat. Sonra onun parasiyla iyi hurmayi satin al" dedi. Ravi: Kaynak: Buhari, Vekalet 11; Müslim, Müsakat 96, (1594); Nesai, Büyu 41, (7, 271-272) • Sahiheyn'de yer alan bir rivayette söyle gelmistir: Dinar dinarla, dirhem dirhemle basa bas misliyle degistirilmelidir. Kim fazla verir veya fazla alirsa ribaya girmis olur. Hadisi rivayet eden ravi der ki: "Ben dedim ki; Ibnu Abbas (ra) bunu söylemez. Ebu Said der ki: Ibnu Abbas (ra)'a sordum: Sen bunu Resulullah (sav)'dan mi isittin, Kitabullah'ta mi gördün? Bana su cevabi verdi: Bunun ikisini de söylemiyorum. Siz, Resulullah (sav)'i benden daha iyi tanirsiniz. Ancak bana Üsame Ibnu Zeyd (ra) haber verdi ki, Resulullah (sav): "Sadece veresiye satista riba vardir" buyurmustur. Ravi: Kaynak: Müslim, Müsakat 101, (1596) • Müslim'in bir diger rivayeti söyledir: "Altin altinla, gümüs gümüsle, bugday bugdayla, arpa arpayla, hurma hurma ile, tuz tuzla basbasa misliyle, pesin olarak satilir. Kim artirir veya artirilmasini taleb ederse ribaya girmistir. Bu iste alan da veren de birdir." Yine Müslim'de Ebu Hüreyre'nin bir rivayetinde "cinsleri farkli ise müstesna" denir. Ravi: Kaynak: Müslim, Müsakat 82, (1584) • Rivayetinde (su ziyade) ifade edilmistir: "...Bu çesitler farkli oldugu takdirde pesin ise dilediginiz gibi satin." Bu hadisi, Buhari hariç, Bes Kitap rivayet etmistir. Ravi: Ubadetu'bnu Samit Kaynak: Müslim, Müsakat 81, (1587); Ebu Davud, Büyu 12, (3349-3350); Tirmizi, Büyu 23, (1240); Nesai, Büyu 4 • Zeyd Ibnu Erkam ve el-Berd Ibnu Azib (ra)'e sarftan (yani altinla gümüsü cinsi cinsine satmaktan) sordum, ikisi de su cevabi verdi: "Resulullah (sav) altinin gümüs mukabilinde veresiye satilmasini yasakladi." Ravi: Ebu'l-Minhal Kaynak: Buhari, Büyu 80, 8, Sirket 10, Menakibu'l-Ensar 50; Müslim, Müsakat 87, (1589); Nesai, Büyu 49, (7, • Resulullah (sav)'a Hayber'de bulundugu sirada altin ve boncuklarla yapilmis bir gerdanlik getirildi. Bu satilik ganimet mallardandi. Resulullah (sav) altinlarin boncuklardan ayrilmasini emretti. Derhal gerdanligin altin kismi ile boncuk kismi birbirinden ayrildi. Sonra Hz. Peygamber (sav): "Altin, altina mukabil, tartisi tartisina satilsin" buyurdular. (Buhari hariç Bes Kitap tahric etti.) Ravi: Fadale Ibnu Ubeyd Kaynak: Müslim, Müsakat 89, (1591); Tirmizi, Büyu 32, (1255); Ebu Davud, Büyu 13, (3351-3353); Nesai, Büyu 4 • Müslim'de gelen diger bir rivayette Hanes es-San'ani der ki: "Biz Fadale ile bir gazvede beraberdik. Derken bana ve arkadaslarima ganimetten bir gerdanlik isabet etti. Gerdanlik altin, gümüs ve kiymetli taslardan yapilmisti. Ben bunu satin almak isteyerek, Fadale'ye sordum. Bana söyle cevap verdi: Bunun altinini ayir, bir kefeye koy. Kendi altinini da bir kefeye koy. Sonra sakin misli mislinden fazla birsey alma! Zira ben Resulullah (sav)'in söyle buyurdugunu isittim: "Kim Allah'a ve ahiret gününe iman ederse sakin misli mislinden fazla bir sey almasin." Ravi: Kaynak: Müslim, Büyu 91, (1591) • Resulullah (sav), gümüsün gümüse basa bas olmayan satisini yasakladi. Bize altin mukabilinde diledigimiz sekilde gümüs ve gümüs mukabilinde diledigimiz sekilde altin satin almayi emretti." Müslim'in ziyadesinde "..Bir adam "pesin mi?" diye sordu. Ebu Bekre: "Ben böyle isittim" cevabini verdi. Sahiheyn ve Nesai rivayet etmistir. Ravi: Ebu Bekre Kaynak: Buhari, Büyu 81, 77; Müslim, Müsakat, 88, (1590); Nesai, Büyu, 50 (7, 280-281) • Resulullah (sav) Hayber'in fethi sirasinda iki Sa'd'a (Sa'd Ibnu Ebi Vakkas ve Sa'd Ibnu Ubade), ganimet malindan altin veya gümüs bir kabi satmalarini emretti. Onlar, her üç (birim)'i ayni dört (birim) mukabilinde, veya her dört (birim)'i üç (birim) ayni mukabilinde sattilar. Resulullah (sav) onlara: "Siz riba yaptiniz, geri verin" emretti." Ravi: Yahya Ibnu Sala Kaynak: Muvatta, Büyu 28 (2, 632) • Ben Ibnu Ömer (ra)'la beraberdim.Ona bir kuyumcu gelerek: "Ey Ebu Abdirrahman! Ben altin isliyor ve bunu kendi agirligindan fazla altinla satiyorum. Böylece ona harcayacagim el emegi miktarinda fiyatini artiriyorum" dedi. Ibnu Ömer (ra) onu bu isten yasakladi. Kuyumcu ayni meseleyi tekrar tekrar söyledi. Her seferinde Ibnu Ömer (ra) onu bu isten yasakladi ve son olarak da sunu söyledi: "Dinar dinarla, dirhem dirhemle satilir. Aralarinda fazlalik olamaz. Bu, Peygamberimizin bize vasiyetidir, biz de size vasiyet ediyoruz (teblig edip duruyoruz)." Bu rivayet Muvatta'da tam olarak gelmistir. Nesai ise sadece Hz. Peygamber (sav)'in sözünü kaydeder. Ravi: Mücahid Kaynak: Muvatta, Büyu 31, (2, 633); Nesai, Büyu 46, (7, 278) • Hz. Muaviye (ra) altin veya gümüsten mamul bir su kabini, agirligindan daha fazla bir fiyatla satmisti. Kendisine Ebu'd-Derda (ra): "Ben Hz. Peygamber (sav)'in bu çesit alis-verisi yasakladigini isittim. Resulullah (sav) bunlarin satisi misline misil olmali diye emretti" diye itiraz etti. Hz. Muaviye (ra): "Ben bunda bir beis görmüyorum" diye cevap verdi. Ebu'd-Derda (ra) öfkelendi ve: "Muaviye'yi kinamada bana yardim edecek biri yok mu? Ben ona Hz. Peygamber (sav)'den haber veriyorum, o bana sahsi reyinden söz ediyor. Senin bulundugun diyarda yasamak bana haram olsun!" diye söylendi. Ebu'd-Derda bunun üzerine orayi terkederek Hz. Ömer (ra)'in yanina geldi. Durumu oldugu gibi ona anlatti. Hz. Ömer (ra) Hz. Muaviye (ra)'ye bir mektup yazarak bu çesit satisi (altinin altinla satilmasi), misli misline ve agirligina denk olarak yapmasini emretti. Ravi: Ata Ibnu Yesar Kaynak: Muvatta, Büyu 33 (2, 634); Nesai, Büyu 47, (7, 279) • Resulullah (sav): "Riba veresiyededir" buyurdu.(Diger bir rivayette: "Pesin alis-verislerde (cinsler farkli ise fazlalik sebebiyle) riba olmaz" buyurulmustur.) Ravi: Üsame Ibnu Zeyd Kaynak: Buhari, Büyu 40; Müslim, Büyu 102, (1596); Nesai, Büyu 50, (7, 281) • Ben dinarla deve satiyor, dinar yerine gümüs aliyordum. Bazanda gümüsle satiyor, onun yerine dinar aliyordum. Bu durumu Resulullah (sav)'e arzederek hükmünü sordum. "O andaki (ayni meclisteki) kiymetiyle olunca bunda bir beis yok" buyurdu." Ravi: Ibnu Ömer Kaynak: Tirmizi, Büyu 24, (1242); Ebu Davud, Büyu 14 (3354-3355); Nesai, Büyu 50, (7, 281-282); Ibnu Mace, T • Ebu Davud'un bir rivayetinde söyle gelmistir: "...o günün fiyatiyla almanda bir beis yoktur, yeter ki aranizda (henüz ödenmeyen) bir miktar oldugu halde birbirinizden ayrilmis olmayasiniz." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 14, (3354, 3355) • Anlattigina göre, kölesine, bir sa' bugday vererek pazara yollar ve: "Bunu sat, parasiyla arpa satin al der. Köle gider. Onu vererek bir sa'dan bir miktar fazla arpa satin alir. Köle dönünce, Ma'mer (ra) ona "Niye böyle yaptin? Çabuk git ve geri ver. Misli misline denk al. Zira ben, Resulullah (sav)'i isittim, söyle diyordu: "Yiyecek yiyecekle misli misline denk olmalidir." O zaman yiyecegimiz arpa idi. Kendisine "Ama bu arpa onun misli degildir" dendi ise de: "Ben arpanin bugdaya benzemesinden korkarim" cevabini verdi. Ravi: Ma'mer Ibnu Abdillah Ibni Nafi Kaynak: Müslim, Müsakat 93, (1592) • Imam Malik'e ulastigina göre, Süleyman Ibnu Yesar demistir ki; "Sa'd Ibnu Ebi Vakkas'in merkebinin yemi bitmistL Kölesine: "Ailene ait bugdaydan bir miktar götür, ona mukabil arpa satin al, sakin mislinden fazla almayasin" dedi. Ravi: Kaynak: Muvatta, Büyu 50,52, (2,645) • Ebu Ayyasin - ki ismi Zeyd'dir - anlattigina göre: "Sa'd Ibnu Ebi Vakkas (ra)'a, beyaz bugday mukabilinde kabuksuz arpa satin almanin hükmünü sorar. Sa'd (ra) kendisine: "Hangisi daha kiymetli? diye sorar. Zeyd: "Beyaz bugday" der. Sa'd onu bu isten men eder ve der ki: "Ben Resulullah (sav)'i kuru hurmayi taze hurma mukabilinde satin alma hakkinda soruldugu zaman isitmistim. Resulullah (sav) bunu sorana: "Taze hurma kuruyanca agirligini kaybeder mi?" dedi. Adam "evet" cevabini verince, Resulullah (sav) onu bu isten men etmisti." Ravi: Ebu Ayyasin Kaynak: Tirmizi, Büyu 14, (1225); Ebu Davud, Büyu 18, (3359); Muvatta, Büyu 22, (2, 624); Nesai, Büyu 36, (7 • Ebu Davud'un diger bir rivayetinde: "Hz. Peygamber (sav), taze hurmayi kuru hurma ile veresiye satmayi yasakladi" denir." Ravi: Kaynak: Ebu Davud, Büyu 18, (3360) •