حديث اليوم - 13 ديسمبر
Namazın Eda Ve Kazasının Vücubu Hakkında
• Bir adam, Resulullah (sav)'a: "Allah, kullarina kaç vakit namazi farz kildi?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Allah, kullarina bes vakit namazi farz kildi" diye cevap verdi. Adam tekrar sordu: "Bunlardan önce veya sonra baska bir sey var mi?" "Allah kullarina bes vakti farz kildi." Bu cevap üzerine adam, bunlar üzerine hiçbir ilavede bulunmayacagina, onlardan herhangi bir eksiltme de yapmayacagina dair yemin etti. Resulullah (sav): "Bu adam sözünde durursa mutlaka cennete girecektir!" buyurdu." (Bu rivayeti, Müslim ve Tirmizi, Kitabu'l-Iman'da mezkur, uzun bir hadis zimninda tahric ederler)
Ravi: Enes
Kaynak: Müslim, Iman, 10, (12); Tirmizi, Zekat 2, (619); Nesai, Salat 4, (1, 228, 229)
• Resulullah (sav)'in Mirac'a çiktigi gece elli vakit namaz farz kilindi. Sonra bu azaltilarak bese indirildi. Sonra da söyle hitap edildi: "Ey Muhammed! Artik, nezdimde (hüküm kesinlesmistir), bu söz degistirilmez. Bu bes vakit, (Rabbinin bir lüftu olarak on misliyle kabul edilerek) senin için elli vakit sayilacaktir."
Ravi: Enes
Kaynak: Buhari, Bed'ül-Halk 6, Enbiya 22, 43, Menakibu'l-Ensar 42; Müslim, Iman 259, (162); Tirmizi, Salat 1
• Allah, namazi peygamberinizin diliyle hazerde dört, seferde iki, korku halinde de dört rek'at olarak farz kilmistir."
Ravi: Ibnu Abbas
Kaynak: Müslim, Salat 5, (687); Ebu Davud, Salat 287, (1247); Nesai, Taksir 1, (3,118,119)
• Allah namazi ilk defa farz ettigi zaman iki rek'at olarak farz etmisti. Sonra onu hazer için (dörde) tamamladi. Yolcu namazi ilk farz edildigi sekilde sabit tutuldu.
Ravi: Aise
Kaynak: Buhari, Salat 1, Taksiru's-Salat 5, Menakibu'l-Ensar 47; Müslim, Salatu'-Müsafirin 2, (685); Muvatta
• Kurban bayraminda kilinan namaz iki rek'attir. Fitir (Ramazan) bayraminda kilinan namaz iki rek'attir, sefer namazi iki rek'attir, cum'a namazi da iki rek'attir. Bunlar Resulullah (sav)'in lisani üzere, tamamdir, kisaltma yoktur.
Ravi: Ömer
Kaynak: Nesai, Cum'a 37, (3,111), Taksir 1, (3,118), Ideyn 11, (3,183)
• Abdullah Ibnu Fudale, babasi (Fudale'den) naklen anlatiyor; "Resulullah (sav)'in bana ögrettikleri arasinda: Bes vakit namaza devam edin! emri de vardi. Ben: "Bu bes vakit, benim mesguliyetlerimin bulundugu anlardir. Bana (bunlarin yerine geçecek) cami (kapsamli) bir sey emret, öyle ki onu yaptim mi, benden bes vakit namaz borcunun yerine geçsin!" dedim. Bunun üzerine: "Öyleyse Asreyn'e devam et!" buyurdu. Bu kelime bizim dilimizde yoktu. Bu sebeple: "Asreyn nedir?" diye sordum. "Günes dogmazdan önceki namazla günes batmazdan önceki namaz" buyurdu.
Ravi: Abdullah Ibnu Fudale
Kaynak: Ebu Davud, Salat 9, (428)
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Yedi yasina geldi mi çocuga namazi emredin, on yasina geldi mi kilmadigi takdirde dövün." (Tirmizi'nin rivayetinde "Çocuga namazi yedi yasinda ögretin, kilmadigi takdirde on yasinda dövün" seklindedir.)
Ravi: Sebretü'bnu Ma'bed
Kaynak: Ebu Davud, Salat 26, (494); Tirmizi, Salat 299, (407)
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Çocuklariniza, onlar yedi yasinda iken namazi emredin. On yasinda olunca namaz(daki ihmalleri) sebebiyle onlari dövün, yataklarini da ayirin."
Ravi: Amr Ibnu'l-As
Kaynak: Ebu Davud, Salat 26, (495,496)
• Bir diger rivayetinde söyle denir: "Resulullah'a bundan (namazin çocuga ne zaman emredileceginden) sorulmustu: "Çocuk sagini solundan ayirmasini bildi mi ona namazi emredin" buyurdu.
Ravi: Amr Ibnu'l-As
Kaynak: Ebu Davud, Salat 26, (497)
• Resulullah (sav) beni Uhud savasi sirasinda teftis etti. O zaman ondört yasinda idim, savasa katilmama izin vermedi. Hendek savasi sirasinda da beni gördü, o zaman ben onbes yasinda idim, bu sefer bana (cihad) izni verdi." Nafi' der ki: "Ben Ömer Ibnu Abdilaziz'e ugradim, o zaman halife idi, Kendisine bu vak'ayi anlattim. Bana: "Bu (onbes yas) çocukla büyügü ayiran hududdur" buyurdu. Valilerine yazarak, onbes yasina basanlari mükellef addetmelerini, daha küçükleri aile efradindan saymalarini emretti.
Ravi: Ibnu Ömer
Kaynak: Buhari, Sehadat 18, Megazi 29; Müslim, Imaret 91, (1868); Tirmizi, Cihad 31, (1711); Ebu Davud, Hudu
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Kim bir namaz unutacak olursa hatirlayinca derhal kilsin. Unutulan namazin bundan baska kefareti yoktur.
Ravi: Enes
Kaynak: Tirmizi, Salat 131, (178); Ebu Davud, Salat 11, (442); Nesai, Mevakit 52, 53, (2, 293, 294)
• Buhari ve Müslim'in bir diger rivayetinde söyle denmistir: "Sizden biriniz namaz sirasinda yatmis idiyse veya namaza karsi gaflet etmis (ve unutmus) ise, hatirlar hatirlamaz onu kilsin. Zira Allah Teala Hazretleri söyle buyurmustur: "Beni anmak için namaz kil!" (Ta-Ha 14).
Ravi:
Kaynak: Buhari, Mevakitu's-Salat 37; Müslim, Mesacid 314, (684); Tirmizi, Salat 131, (178); Ebu Davud, Salat
• Resulullah'la beraber bir gece boyu yürüdük. Cemaatten bazilari: "Ey Allah'in Resulü! Bize mola verseniz!" diye talepte bulundular. Efendimiz: "Namaz vaktine uyuyakalmanizdan korkuyorum" buyurdu. Bunun üzerine Hz. Bilal "Ben sizi uyandiririm!" dedi. Böylece Resulullah (sav) mola verdi ve herkes yatti. Nöbette kalan Bilal de sirtini devesine dayamisti ki gözleri kapaniverdi, o da uyuyakaldi. Günesin dogmasiyla Resulullah (sav) uyandi ve: "Ey Bilal! Sözün ne oldu?" diye seslendi ve Hz. Bilal: "Üzerime böyle bir uyku hiç çökmedi" diyerek cevap verdi. Aleyhissalatu vesselam: "Allah Teala Hazretleri, ruhlarinizi diledigi zaman kabzeder, (diledigi zaman geri gönderir. Ey Bilal! Halka namaz için ezan oku" buyurdu. Sonra abdest aldi ve günes yükselip beyazlasinca kalkti, kafileye cemaatle namaz kildirdi."
Ravi: Ebu Katade
Kaynak: Buhari, Mevakit 35, Tevhid 31; Müslim, Mesacid 309-311; Muvatta, Vaktu's-Salat 25; Ebu Davud, Salat
• Bu hadis Ebu Davud'un bir rivayetinde söyle gelmistir: "Günesin harareti onlari uyandirinca kalktilar, bir müddet yürüdüler, sonra tekrar konaklayip abdest aldilar. Hz. Bilal (ra) ezan okudu. Sabahin iki rekatlik (sünnet) namazini kildilar, sonra da sabah namazini (kazaen) kildilar. Namazdan sonra hayvanlara binip yola koyuldular. Giderken birbirlerine: "Namazimizda ihmalkarlik ettik" diye yakiniyorlardi. Resulullah (sav): "Uyurken (vaki olan namaz kaçmasi) ihmal sayilmaz. Ihmal uyanikliktadir. Sizden biri, herhangi bir namazda gaflete düser kaçirirsa hatirlayinca onu hemen kilsin. Ertesi sabahin namazi da mutad vaktinde kilinir" buyurdu."
Ravi: Ebu Katade
Kaynak: Ebu Davud, Salat 11, (438, 441)
• Ebu Davud'un bir diger rivayetinde söyle gelmistir: "Namaz(in kaçmis olmasin)dan korkarak kalktik, Resulullah (sav): "Agir olun, agir olun, bunda bir taksiriniz yok!" buyurdu. Günes yükselince de: "Sizden kim sabahin iki rekat sünnetini (mutad olarak) kiliyor idiyse yine kilsin" dedi. Bu emir üzerine kilan da, kilmayan da kalkip sünnetini kildi. Sonra Resulullah (sav) namaz için kamet emretti. Kamet getirildi. Efendimiz kalkti ve bize namaz kildirdi. Namaz bitince: "Haberiniz olsun, Allah'a hamdediyoruz ki, bizi namazimizdan, dünyevi islerimizden herhangi biri alikoymus degildir. Ancak ruhlarimiz Allahu Teala'nin kabza-i tasarrufundadir, diledigi zaman onu salar. Sizden kim sabah namazina sabahleyin mutad vaktinde kavusursa, sabah namaziyla birlikte bir mislini de kaza etsin!" dedi."
Ravi: Ebu Katade
Kaynak: Ebu Davud, Salat 11, (438, 441)
• Ebu Davud, Tirmizi ve Nesai'nin bir diger rivayetinde söyle gelmistir: "Sunu bilin ki, uykuda ihmal sözkonusu degildir. Ihmal (yani taksir), diger bir namazin vakti girinceye kadar namazini kilmayan için mevzubahistir."
Ravi: Ebu Katade
Kaynak: Ebu Davud, Salat 11, (438, 441); Tirmizi, Salat 130, (177), Tefsir, Ta-ha (3162); Nesai, Mevakit 53,
• Müslim'in Ebu Hüreyre'den kaydettigi bir diger rivayette söyle gelmistir: "...Günes doguncaya kadar uyanmadi. Resulullah (sav): "Herkes bineginin basindan tutsun (ve burayi terketsin). Zira burasi bize seytanin musallat oldugu bir yerdir!" dedi. Biz de emri yerine getirdik."
Ravi: Ebu Katade
Kaynak: Müslim, Mesacid 309-311
• Ebu Davud'un Ebu Hüreyre'den kaydettigi bir rivayette söyle denmistir: "Resulullah (sav): "Size gaflet gelen bu yeri degistirin!" buyurdu."
Ravi: Ebu Katade
Kaynak: Ebu Davud, Salat 11, (438, 441)
• Resulullah (sav) gecenin evvelinde yürüdü, sonuna dogru uyku molasi verdi. Ancak günes doguncaya -veya bir kismi ufuktan çikincaya- kadar uyanamadi. (Uyaninca) namazi hemen kilmadi. Günes yükselince namazi kildi. Iste bu orta namazdir (Salatul-Vusta).
Ravi: Ibnu Abbas
Kaynak: Nesai, Mevakit 65, (1, 299)
• Resulullah (sav) buyurdu ki: "Muhakkak ki, Allah, ruhlarimizi kabzetmektedir. Dilerse onu, bize bundan baska bir vakitte iade eder. Resulullah (sav) böyle söyledikten sonra Hz. Ebu Bekri's-Siddik (ra)'a yönelerek: "Seytan (bu gece) namaz kilmakta iken Bilal'e geldi ve onu yatirdi. Uyumasi için bir çocuk nasil sallanarak avutulursa öylece onu da sallayarak uyuttu" dedi. Resulullah (sav) sonra Bilal'i çagirdi. Gelince Bilal, Resulullah'a onun Hz. Ebu Bekr'e anlattiginin tipkisini haber verdi. Hz. Ebu Bekr bu isittikleri karsisinda: "Sehadet ederim ki, sen Allah'in Resulüsün!" demekten kendini alamadi."
Ravi: Zeyd Ibnu Eslem
Kaynak: Muvatta, Vukutu's-Salat 26, (1,14-15)
• Hz. Ömer, Hendek savasi sirasinda bir keresinde günes battiktan sonra geldi ve Kureys kafirlerine küfretmeye basladi ve bu meyanda: "Ey Allah'in Resulü" dedi, "günes batmak üzereyken ikindi namazini (güç bela) kilabildim." Resulullah (sav): "Vallahi ikindiyi ben kilamadim" dedi. Beraberce kalkip Butha'ya gittik. Orada Efendimiz abdest aldi, biz de abdest aldik. Günes battiktan sonra ikindiyi kildi, sonra da aksami kildi."
Ravi: Cabir
Kaynak: Buhari, Mevakit 36, 38, Ezan 26, Salatu'l-Havf, Megazi 29; Müslim, Mesacid 209, (631); Tirmizi, Sala
• Müsrikler Hendek günü Resulullah (sav)'i fazlaca mesgul ederek dört vakit namazi kazaya biraktirdilar, geceden Allah'in diledigi bir müddet geçinceye kadar onlari kilamadi. Sonra Bilal (ra)'e emretti, o da ezan okudu. Sonra kamet getirdi. Resululllah ögleyi (kazaen) kildi. (Bilal tekrar) ikamet getirdi, Resulullah ikindiyi kildi. Sonra (Bilal tekrar) ikamet getirdi. Resulullah aksami kildi. Sonra (Bilal yatsi için) kamet getirdi ve Resulullah yatsiyi kildi.
Ravi: Ibnu Mes'ud
Kaynak: Tirmizi, Salat 132, (179); Nesai, Mevakit 55, (1, 297, 298)
• Abdullah Ibnu Ömer (ra)'e bayginlik gelmis ve akli gitmisti. (Bu esnada kilamadigi) namazi kaza etmedi. (Imam Malik der ki: "Dogruyu Allah bilir ya, bana göre bu sundan ileri gelir: "Vakit çikmistir. Ama vakit içinde ayilan, o vaktin namazini kilar..")
Ravi: Nafi'
Kaynak: Muvatta, Vukuf 24, (1, 13)
• Ibnu Ömer (ra) dedi ki: "Kim bir namazi unutur ve bunu imamin arkasinda namaz kilarken hatirlarsa, imam selami verince unutmus oldugu namazi hemen kilsin, sonra da öbür namazi (kildigini yeniden) kilsin."
Ravi: Nafi'
Kaynak: Muvatta, Kasru's-Salat 77, (1, 168)
• Resulullah (sav)'in söyle söyledigini isitmistir: "Kisiyle sirk arasinda namazin terki vardir." (Metin Müslim'in metnidir. Tirmizi'nin metni söyledir: "Küfürle iman arasinda namazin terki vardir.")
Ravi: Cabir
Kaynak: Müslim, Iman 134, (82); Ibnu Mace, Salat 77, (1078)
• Tirmizi ve Ebu Davud'un bir diger rivayetinde: "Kulla küfür arasinda namazin terki vardir."
Ravi: Cabir
Kaynak: Tirmizi, Iman 9, (2622); Ebu Davud, Sünnet 15, (4678)
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Benimle onlar (münafiklar) arasindaki ahid (antlasma) namazdir. Kim onu terkederse küfre düser."
Ravi: Büreyde
Kaynak: Tirmizi, Iman 9, (2623); Nesai, Salat 8, (1, 231, 232); Ibnu Mace, Salat 77, (1079)
• Resulullah (sav)'im Ashab'i ameller içerisinde sadece namazin terkinde küfür görürlerdi."
Ravi: Abdullah Ibnu Sakik
Kaynak: Tirmizi, Iman 9, (2624)
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Ikindi namazini kaçiran bir insanin (ugradigi zarar yönünden durumu), malini ve ehlini kaybeden kimsenin durumu gibidir."
Ravi: Ibnu Ömer
Kaynak: Buhari, Mevakit 14; Müslim, Mesacid 200, (626); Muvatta, Vukutu's-Salat 21, (1, 11, 12); Tirmizi, Im
• Biz bulutlu bir günde Büreyde (ra) ile bir gazvede beraberdik. Dedi ki: "Ikindi namazini erken kilin, zira Resulullah (sav): "Kim ikindi namazini terkederse ameli bosa gider" buyurdu.
Ravi: Ebu'l-Melih
Kaynak: Buhari, Mevakit 15, 34; Nesai, Salat 15, (1, 236)
•