حديث اليوم - 3 أكتوبر
Nefis Ve Uzuvlar Hakkında Muhtelif Hadisler
• Abdullah Ibnu Ebi Bekr Ibni Muhammedi Ibni Amr Ibni Hazm, babasindan naklen anlatiyor: "Resulullah (sav)'in Ibnu Hazm'a diyetler hakkinda yazdigi talimatta su hususlar da vardi: "Nefis için (diyet olarak) yüz deve, burun tamamiyle koparilacak olursa diyet-i kamile, me'mume (denen ve beyin zarina kadar ulasan yara) için diyetin üçte biri, caife (denen karin veya basin bosluguna ulasan yara) için de bunun kadar; göz için elli, ayak için de elli, vücudda bulunan her parmak için on deve, her dis için bes, muziha (denen ve kemige ulasan yara) için bes deve (lik diyet vardir)." [Nesai'nin bir rivayetinde su ibare yer alir: "Nefis için diyet-i kamile; burun tamamen koparilmis ise diyet-i kamile, dil için diyet-i kamile, iki dudak için diyet-i kamile, sulb (bel kemiginin kirilip kisinin kamburlasmasi) için diyet-i kamile iki yumurta (husye) için diyet-i kamile, zeker (erkek tenasül uzvu) için diyet-i kamile, sulb (bel kemiginin kirilip kisinin kamburlasmasi) için diyet-i kamile, iki göz için diyet-i kamile, bir ayak için diyet-i kamilenin yarisi, me'mume (beyin zarina ulasan yara) için diyet-i kamilenin üçte biri, caife (bas veya karin bosluguna ulasan yara) için diyet-i kamilenin üçte biri, münekkile (küçük kemik çikan yara) için on bes deve, el veya ayak parmaklarindan her biri için on deve, (her bir) dis için bes deve, muziha (kemige ulasan yara) için bes deve (diyet olarak verilir). Erkek, kadina karsi öldürülür, altini olanlardan (diyet-i kamile olarak) bin dinar alinir."]
Ravi: Abdullah Ibnu Ebi Bekr
Kaynak: Muvatta, Ukul 1, (2, 849); Nesai, Kasame 44, (8, 57, 60)
• Resulullah (sav) hatanin diyetini, köylerde yasayanlar için dört yüz dinar olarak veya buna denk kiymette gümüs olarak degerlendirir, bunu da develerin fiyatlarini esas alarak tesbit ederdi. (Söz gelimi) develer pahalaninca (diyetin dinar ve dirhem miktarinda) yükseltme yapar, develerin kiymeti düsünce de (diyetin dinar ve dirhem miktarinda) indirme yapardi. (Hataen islenince cinayetlerin diyeti Resulullah (sav) zamaninda dört yüz dinarla sekiz yüz dinar arasina ulasti. Bunun gümüs nevinden muadili sekiz bin dirhem idi. Sigir besleyenlere (diyet olarak) iki yüz sigir hükmetti. Diyetini davar cinsinden vermek isteyene iki bin davara hükmetmistir. Resulullah (sav) buyurdular ki: "Diyet, öldürülenin varisleri arasinda yakinlik derecelerine göre, (yani Kur'an'da belirtilen nisbet üzere, diger tereke mallari gibi) taksim edilir. (Ashabu'l-feraiz'den) artan olursa asabe (denen akraba)ya geçer. Resulullah (sav) uzuvlar hakkinda, daha önce geçtigi sekilde hükmetti."
Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi)
Kaynak: Ebu Davud, Diyat 20, (4564); Nesai, Kasame 30, (8, 42, 43)
• Resulullah (sav) buyurdular ki: "Parmaklar diyette esit degerdedir. Disler de aralarinda esittirler. Köpek disi, azi disi esittir. Bunlar öbürlerine diyet meselesinde denktirler."
Ravi: Ibnu Abbas
Kaynak: Ebu Davud, Diyat 20, (4659, 4560, 4561)
• Resulullah (sav) yerinde sabit duran (bakar) kör gözün (cinayet sebebiyle) kapanmasi halinde, diyetinin, normal diyetinin üçte biri olacagina hükmetti. Keza sakat elin kesilmesi halinde, diyetinin normal diyetinin üçte biri kadar olacagina, siyahlasmis disin (cinayet sebebiyle) düsmesi halinde, normal diyetinin üçte biri olacagina hükmetti." [Ebu Davud "bu rivayetin sadece gözle ilgili kismini- önceki rivayetin ayni babinda), Nesai'de tam olarak tahric etmistir. (Hadis 1910 numarada geçti).]
Ravi: Amr Ibnu Suayb (an ebihi an ceddihi)
Kaynak: Ebu Davud, Diyat 20, (4663); Nesai, Kasame 41, (8,55, 56)
•